https://virgool.io/feed/@mahdighajary دانشجو؛ برنامه‌نویس. نویسنده در mahdii.me fa 2026-06-18 12:36:32 https://files.virgool.io/upload/users/25094/avatar/JvxuhU.png?height=120&width=120 https://virgool.io/@mahdighajary https://virgool.io/@mahdighajary/%DA%86%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%88%D9%BE%D8%B1-%DB%8C%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B4%D8%BA%D9%88%D9%84-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-mtwh7czhnpzi این مطلب ابتدا در تاریخ 3 شهریور در بلاگ mahdii.me منتشر شده است.در هفته های گذشته که طرح صیانتِ زوری از اینترنت وارد مجلس شده است، چندین بار به این موضوع فکر میکردم که تاثیر این طرح در صورت اجرایی شدن برای افراد مختلف به چه شکل است. یکی از قشرهایی که احتمالا زندگی‌شون از چیزی که اکنون هست (و باور کنید که همین الان هم پدرشان دارد در میاید) بدتر میشود، توسعه‌دهندگان نرم‌افزار است؛ افرادی که در حال حاضر هم بدون VPN به سختی میتوانند یک ساعت هم کار کنند. اما چه تعداد توسعه‌دهنده نرم‌افزار در ایران مشغول به کار هستند؟ این سوالی بود که چند وقتی ذهنم رو مشغول کرده بود و در این نوشته میخواهم این تعداد را حدس بزنم.ابتدا باید عواملی که باعث افزایش یا کاهش تعداد توسعه دهنده‌های نرم افزار میشود را بررسی کنیم.مشخصا مهم‌ترین عامل برای تعیین تعداد دولوپرهای یک ناحیه جغرافیایی، جمعیت آن میباشد. کشورهایی همچون چین و هند با جمعیت بیش از یک میلیارد نفر، دارای تعداد زیادی مهندس نرم‌افزار در دنیا میباشند. به عنوان مثال پیش‌بینی میشود که چین بین 3 تا 7 میلیون توسعه‌دهنده دارد.دومین عامل مهم، پیشرفته بودن کشور و بزرگیِ اقتصاد میباشد. احتمالا مهم‌ترین و خلاصه‌ترین معیاری که نشان از بزرگی یک اقتصاد می باشد، سرانه تولید ناخالص داخلی (GDP per capita) میباشد.نکته‌ای که اینجا وجود دارد این است که به عنوان مثال کانادا و عربستان سعودی هر دو دارای تولید ناخالص داخلی یکسانی میباشند. اما واضح است که عربستان سعودی به دلیل داشتن ذخایر عظیم نفت و گاز گونه‌ای از توسعه نامتوازن را تجربه میکند. به همین دلیل بهتر است تا سهم بخش‌هایی همچون ارتباطات و فناوری اطلاعات کشورهای مختلف با یکدیگر مقایسه شود.از آنجایی که اندازه‌گیری بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات (یا بخش دیجیتال یا اقتصاد اینترنت) کشورهای مختلف کار دشواری میباشد و بسته به روش اندازه‌گیری و تعریف های متفاوت بین سازمان های مختلف متفاوت میباشد؛ حداقل برای من پیدا کردن آمار معتبری از سهم فناوری اطلاعات از مقدار سرانه تولید ناخالص داخلی کشورهای مختلف میسر نبود.نهایتا برای حل این مشکل، میتوان از سرانه تولید ناخالص داخلی بخش خدمات استفاده کرد. بدین ترتیب بخش کشاورزی و بخش صنعتی (که به تولید «کالا» میپردازد) را حذف میکنیم. نرم افزار، فناوری اطلاعات و ارتباطات از بخش هایی هستند که در بخش خدمت اقتصاد به حساب می آیند.یک عامل دیگر که به نوعی نشان‌دهنده میزان پیشرفته بودن یک کشور و سیگنالی برای پررونق بودن صنعت نرم‌افزار در کشورها میباشد، ضریب نفوذ اینترنت میباشد. به این معنا که از هر صد نفر، چند نفر از آنها به اینترنت دسترسی دارند. کیفیت اینترنت (سرعت اینترنت موبایل و خانگی) هم ارتباط خوبی با میزان رونق بازار نرم‌افزار دارد.از عوامل دیگر میتوان به ضریب نفوذ تلفن‌های هوشمند، درآمد نیروهای توسعه‌دهنده و امثالهم اشاره کرد. البته پیدا کردن مراجع قابل اعتماد برای گزارش موارد این شکلی معمولا دشوار میباشد و گاها باعث بدتر شدن عملکرد مدل‌های یادگیری میشوند.جمع‌آوری دیتابرای طراحی یک مدل ساده که کار پیش‌بینی تعداد توسعه‌دهندگان نرم‌افزار در ایران را بتوان با آن انجام داد، نیاز داریم تعداد مناسبی از کشورهایی که تعداد توسعه‌دهندگان آنها مشخص میباشد را پیدا کنیم و تاثیر عواملی که بالاتر اشاره کردیم را بر روی آنها بررسی کنیم.نکته مهمی که در مرحله جمع‌آوری دیتا وجود دارد این است که باید ترجیحا از انواع مختلف کشورها در داده های ما وجود داشته باشند. به همین دلیل بهتر است از کشورها با درآمدها و سطح توسعه‌یافتگی مختلف در لیست ما وجود داشته باشد.مجموعا با توجه به محدود بودن اطلاعات معتبر، 14 کشور مختلف را برای آموزش مدل خود انتخاب میکنیم. این 14 کشور عبارتند از: آمریکا، بریتانیا، آلمان، ایتالیا، فرانسه، مجارستان، روسیه، اوکراین، برزیل، آفریقای جنوبی، مصر، ترکیه، کلمبیا و مراکش.انتخاب مدل و آموزش آنرگرسیون خطی چندگانه https://virgool.io/d/mtwh7czhnpzi/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%87%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2%D8%A8%D9%87%DB%8C%DA%A9%D9%85%D8%AF%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D9%87%DA%A9%D9%85%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D9%87%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%8C%D8%A8%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%A2%D9%86%D8%B1%D8%A7%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%D8%AF%D9%87%DB%8C%D9%85.%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%85%D8%AF%D9%84%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AE%D8%B7%DB%8C%DA%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87%D9%85%DB%8C%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85.%D8%A8%D9%87%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%AA%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%8C%D8%A7%D8%B2%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%D8%8C%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%8C%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B0%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AA%D9%88%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%87%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87%D9%85%DB%8C%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85.%D9%85%D8%AA%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8C%D8%A7%DA%86%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%D9%BE%DB%8C%D8%B4%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%B2%D8%B3%D9%87%D9%85%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D9%87%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%B2%DA%A9%D9%84%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%DB%8C%DA%A9%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF.(%D9%85%D8%AB%D9%84%D8%A7%DA%86%D9%86%D8%AF%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%85%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%AF) از آنجایی که تعداد کارکنان مشغول در صنعت نرم‌افزار نمیتواند یک عدد منفی باشد، از Non-Negative Least Squares استفاده خواهیم کرد تا تمام پارامترهای ما اعدادی مثبت باشند.برای دیدن جزئیات کد که بسیار ساده میباشد میتوانید به این ریپو مراچعه کنید.پیدا کردن ضرایب رگرسیونپس از پیدا کردن ضرایب رگرسیون، همانطور که پیش‌بینی میکردیم، مهم‌ترین عامل پیش‌بینی کننده تعداد توسعه‌دهندگان نرم‌افزار در یک جمعیت ثابت، سرانه ناخالص تولید داخلی در بخش خدمات میباشد. به طور متوسط بیش از 80 درصد تفاوت میان کشورهای مختلف را میتوان به کمک سرانه تولید ناخالص داخلی بخش خدمات توضیح داد.از آنجایی که از مدل برای پیدا کردن سهم تعداد توسعه دهندگان نرم‌افزار در یک جمعیت استفاده میکنیم، قابل پیش‌بینی بود که جمعیت اثر قابل توجهی نداشته باشد و مدل ما نیز این را تایید میکند.دیگر عاملی که نسبتا قدرت قابل توجهی برای پیش‌بینی به ما میدهد، درآمد توسعه‌دهندگان در کشورهای مختلف میباشد. به عنوان مثال اوکراین که از لحاظ سرانه تولید ناخالص داخلی تنها کمی وضعیت بهتری از ما دارد و نصف ایران جمعیت دارد، اما از لحاظ تعداد متخصصین نرم‌افزار به مراتب از ما وضعیت بهتری دارد. چیزی که احتمالا علت آن را میتوان در درآمد بالای توسعه‌دهندگان در اوکراین و کیفیت بالای زندگی آنها در این کشور جستجو کرد.عامل دسترسی به اینترنت در جمعیت نیز خیلی تاثیر مشخص و مهمی در مدل ما نداشته است. البته باید در نظر داشت که کشورهای موجود در دیتاست ما، اکثرا بیش از 60 درصد دسترسی به اینترنت داشته‌اند.تست مدل و جمع‌بندیبه طور کلی به نظر میاد مدل عملکرد خوبی از خودش نشان میدهد. در گراف بالا نتیجه روش Leave One Out Cross Validation بر روی این مدل را میتوان دید.حال میرسیم به سوال اول مقاله، چه تعداد توسعه‌دهنده نرم‌افزار در ایران وجود دارند؟ سرانه تولید ناخالص داخلی بخش خدمات ایران حدود 7200 دلار میباشد، بیش از 95 درصد جمعیت ایران به اینترنت دسترسی دارند و حقوق سالانه میانه برنامه‌نویسان ایرانی چیزی در حدود 23 هزار دلار (PPP) میباشد. طبق پیش‌بینی مدل، 0.19 درصد از جمعیت ایران به برنامه‌نویسی مشغول است که با احتساب جمعیت 85 میلیونی، برابر با 168 هزار نفر  (بین 91 هزارتا تا 306 هزارتا) میشود.برای دیدن منابع و کد میتوانید به این مخزن گیتهاب مراجعه کنید.برخی توضیحات بیشتر در مورد عدد نهایی را در تلگرام نوشتم. مهدی قجری مهدی قجری Wed, 08 Sep 2021 15:28:40 +0430 https://virgool.io/@mahdighajary/structural-typing-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-typescript-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%AA%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B2-%D9%85%DB%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF-kkpgyio8zhbu تایپ اسکریپت به این شکل خود را معرفی میکند: «فوق‌مجموعه (Superset) جاوااسکریپت به همراه سیستم تایپ استاتیک». در صورتی که از زبان جاوا اسکریپت به تایپ اسکریپت مهاجرت کرده باشید احتمالا از تجربه بی‌دردسر و راحت این کار تعجب کرده باشید اما دقیقا ندانید دلیل این راحتی چیست. در صورتی که از زبان‌هایی همچون جاوا و سی‌شارپ ترغیب شده باشید تا تایپ اسکریپت را امتحان کنید، احتمالا تا الان با تفاوت های سیستم تایپ تایپ‌اسکریپت با زبان های نام‌برده آشنا شده باشید. در این نوشته میخواهم به این موارد بپردازم.به طور کلی اول باید ببینیم که منظورم از استاتیک تایپ چیست؟ به طور کلی اگه بخواهیم زبان‌ها را دسته‌بندی کنیم، با دو نوع سیستم تایپ مواجه میشویم: 1- استاتیک تایپ  2- داینامیک تایپاگر بخواهیم وارد جزئیات نشویم، به طور کلی داینامیک تایپ به این معناست که درستی و همخوانی مقادیر و متغیرها در ران‌تایم بررسی میشود در حالی که در Static Typing، چک کردن تایپ ها یا Type Checking  در زمان کامپایل صورت میگیرد. زبان هایی مثل JS یا پایتون از دینامیک تایپ بهره میبرند. برنامه‌نویس‌ها معمولا از آن‌ها به عنوان زبان‌های بدون تایپ نام میبرند چون عملا کمکی به برنامه‌نویس هنگام نوشتن برنامه نمیشود.حال باید با یکی دیگر از دسته‌بندی های رایج تایپ‌سیستم‌ها آشنا بشویم: 1- Structural Typing 2- Nominative Typing.چیزی که تایپ‌اسکریپت را از زبان‌های نظیر جاوا و Rust متمایز میکند دقیقا در همین دسته‌بندی بالاست، جایی که تایپ‌اسکریپت از نوع Structural Typing پشتیبانی میکند در حالی که زبان های مذکور از تایپ سیستم‌های Nominative.حال بیاید ببینیم که منظور از Structural Typing چیست؟ تایپ‌سیستم های Structural برای تشخیص سازگاری و تخصیص تایپ ها به یکدیگر بر مبنای ساختار تایپ و پراپرتی‌های موجود در آنها تصمیم میگیرند و به اسم و محل اعلان تایپ‌ها توجهی نمیشود. در حالی که در سیستم های Nominative همانطور که از اسم آن برمیاید، به نام تایپ‌ها و محل اعلان آنها دقت میشود. حرف زدن کافیه (و cheapه طبق گفته آن بزرگوار) و بذارید کد را نشان بدهم.interface Person1 { name: string; age: number; } interface Person2 { name: string; age: number; } let person1 : Person1; let person2 : Person2 = { name: &quotMahdi&quot, age: 21, }; person1 = person2;همانطور که در کد بالا واضح است، Person1 و Person2 دو تایپ کاملا متفاوت اما با ساختار و Structure مشابه‌ن. به همین دلیل متغیر با تایپ Person2 به متغیر person1 با تایپ Person1 نسبت داده شده است.در زبان‌های مشابه جاوا و دیگر زبان‌هایی که Nominative هستن، دو متغیر person1 و person2 به یکدیگر قابل assign نیستند.چرا تایپ‌اسکریپت Structurally Typed است؟برمیگردیم به اولین پاراگراف نوشته؛ طراحی تایپ‌اسکریپت به شکلی صورت گرفته که مهاجرت از جاوااسکریپت به تایپ‌اسکریپت به ساده‌ترین شکل صورت بگیرد. به همین دلیل لازم است که تایپ‌اسکریپت بسیار مشابه جاوا اسکریپت رفتار کند. همانطور که میدانید هر برنامه‌ی جاوااسکریپتی به شکل پیش‌فرض تایپ‌اسکریپت هم میباشد، برای رسیدن به این هدف تنها گزینه موجود برای تیم مهندسی تایپ‌اسکریپت استفاده از Structural Typing بوده است چون جاوااسکریپت نیز از مکانیزمی مشابه آن به نام Duck Typing بهره میبرد.شاعر آمریکایی جیمز رایلی در جمله‌ای مشهور گفته است: «زمانی که پرنده‌ای را می‌بینم که مثل اردک راه می‌رود، مثل اردک شنا می‌کند و مثل اردک کواک کواک می‌کند، من این پرنده را اردک می‌نامم.» ریشه تکنیک Duck Typing در طراحی تایپ‌سیستم‌ها هم میشود گفت که از همینجا می‌آید. زبان‌های همچون جاوااسکریپت و پایتون در صورتی که یک آبجکت در ران‌تایم متدها و پراپرتی‌هایی که لازم است داشته باشد را داشته باشد، آنگاه دیگر بدون توجه به نوع آبجکت، آن آبجکت را از لحاظ تایپ مناسب میداند. مثال زیر از پایتون رو نگاه کنید.class Duck: def fly(self): print(&quotDuck flying&quot) class Sparrow: def fly(self): print(&quotSparrow flying&quot) class Whale: def swim(self): print(&quotWhale swimming&quot) for animal in Duck(), Sparrow(), Whale(): animal.fly() # Output: # Duck flying # Sparrow flying # AttributeError: 'Whale' object has no attribute 'fly'همانطور که دیدید، شاید اصلی ترین دلیلی که استفاده از Structural Typing را در طراحی تایپ اسکریپت ناگزیر کرده است؛ طراحی تایپ‌سیستم جاوااسکریپت به شکل Duck Typing است.این مطلب اولین بار در اینجا منتشر شده است. مهدی قجری مهدی قجری Thu, 17 Sep 2020 15:51:22 +0430 https://virgool.io/@mahdighajary/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%B3%DA%A9-%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D9%85-%D9%88-%D9%87%DB%8C%DA%86-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-wi8epmjknpss پس از دیده شدن روند رو‌به‌رشد ویروس کرونا از اواسط خردادماه؛ دولت بالاخره تصمیم گرفت که ماسک زدن را در محیط‌های سربسته و تجاری از 15 تیر اجباری کند.با توجه به این که بروز نشانه‌های بیماری کرونا از زمان مبتلا شدن بین 2 تا 14 روز (معمولا 5 روز) طول میکشد و معمولا یه هفته هم تا وخیم شدن حال و نیاز به تست دادن طول میکشد، انتظار اولیه این بود که بعد از سه هفته اولین نشانه‌های کاهش رو ببینیم و آمار هرچند با یه شیب کند ولی کاهشی شود.نمودار بستری روزانه بیماران کرونایی ایرانمقایسه 5 هفته از آغاز اجبار ماسکجدول بالا آمار افراد بستری شده در 5 هفته اخیر است. به نظر میرسد که روند تقریبا نزولی از هفته سوم که انتظار داشتیم شروع شده است و کاهش 10 درصدی بستری رو در دو هفته اخیر شاهد بودیم. اما باید منتظر هفته های آتی هم باشیم ببینیم این روند ادامه پیدا میکند یا خیر.اگر روند کاهش ده درصدی افراد بستری ادامه پیدا کند، احتمالا اواخر مهر ماه به شرایط اواخر اردبیهشت امسال میرسیم.اصلا ماسک تاثیر دارد؟حتما شما هم داستان دو پیرایشگر آمریکایی رو شنیده‌اید؛ در روز 23 اردیبهشت، پیرایشگر الف دچار نشانه های بیماری کرونا شد و تا روز 31 اردیبهشت به کار کردن ادامه داد تا زمانی که تست کرونای مثبت به دستش رسید. در روز 26 اردیبهشت نیز پیراشگر ب که در همان سالن کار میکرد و با پیرایشگر الف ارتباط داشت دچار نشانه های مریضی کرونا شد و او نیز 2 خرداد جواب تست مثبت کرونا خود را دریافت کرد. در این 10 روز، مجموعا 139 فرد به این سالن مراجعه کردند و زیر دست این دو پیرایشگر قرار گرفتند که هیچ کدام از آنها به بیماری کرونا مبتلا نشدند. تمامی مشتری‌ها و پیرایشگرها از ماسک استفاده کرده بودند.از میان این 139 نفر، با 104 نفر از آنها مصاحبه انجام شد. 47 درصد این افراد ماسک پارچه‌ای استفاده کرده بودند، 46 درصد ماسک جراجی معمولی، 5 درصد هم ماسک N95 و 2 درصد نیز نوع ماسک خود را به یاد نیاوردند. میانگین زمانی که مشتری‌ها در سالن حاضر بوده اند نیز 20 دقیقه بوده است.از میان نزدیکان این دو پیرایشگر نیز از 6 نفر تست گرفته شد که 4 نفر از نزدیکان پیراشگر الف که در یک خونه زندگی میکردند همگی تست‌شان مثبت شد و از 2 نفر نزدیکان پیرایشگر ب، هیچ کدام به کرونا مبتلا نشدند.این یکی از صدها شواهدی هست که در این 6 ماه اخیر به دست آمده است که ماسک زدن از شیوع ویروس کرونا جلوگیری میکند. تجربه موفق کشورهای شرق آسیا همچون ژاپن، کره‌جنوبی، ویتنام و هنگ‌کنگ نیز همگی موثر بودن ماسک در شیوع کرونا را تایید میکنند.اما اینکه کاهش روند بستری در کشور ما با آمار 70 درصدی ماسک که دولت اعلام کرده است تطابق دارد یا خیر خود سوال دیگری‌ست.چرا فقط 10 درصد کاهش هفتگی؟اول از همه باید دقت کنیم که در حال حاضر ده درصد کاهش هفتگی هم اتفاق بسیار خوبیه و کاملا برای ادامه ماسک زدن عمومی متقاعدکننده است. اما اگر به جای 10 درصد کاهش هفتگی، به ارقامی مثل 20 درصد برسیم، ویروس کرونا تا اواخر مهر به طور کامل تحت کنترل قرار میگیرد. چه باعث میشود که کاهش آمار کرونا در ایران سرعت بیشتری نگیرد؟صادقانه باید بگویم که نمی‌دانم و در واقع هیچکس نمیداند. تازه 6 ماه است که ویروس کووید19 را شناخته‌ایم و چیزهایی که ازش میدانیم تقریبا نزدیک به صفر است و هرچی هست گمانه‌زنی و استناد به آمار این 6 ماه گذشته است. اما موارد زیر توضیحات محتملی برای سوال بالا میباشند.1- ماسک تضمینی برای پیشگیری از کرونا نیست:چیزی که تا الان میدانیم این است که ماسک در فواصل خیلی نزدیک (مثلا 30 سانتی‌متر) و مدت زمان های طولانی در معرض بیماری بودن (مثلا بالای ده دقیقه) در محیط های بسته و مخصوصا بدون تهویه عملکرد تضمینی ندارد و هرچه مدت زمان در معرض بودن بیشتر و فاصله کمتر شود، احتمال مبتلا شدن خیلی بالا میرود. به همین دلیل است که پاساژگردی، رستوران و کافه ‌رفتن در شرایط فعلی کاری کاملا احمقانه‌ست. یک ساعت در محیط بسته رستوران ممکن است باعث شود که بیماری را از فردی در فاصله چندین متری خود وابگیرید در حالی که تصور میکنید ماسک یک صخره نفوذناپذیر در مقابل بیماری است.قریب به اتفاق کسانی که به کرونا مبتلا میشوند در محیط‌های بسته خانه و کار هنگامی که به سالم بودن فرد هم‌اتاقی خود اطمینان دارند و بدون ماسک با یکدیگر مراوده میکنند به این بیماری مبتلا میشوند. اتفاقی که من این یک ماه اخیر مشاهده کردم این بوده که سخت‌گیری مردم برای ماسک زدن در محیط‌های باز گاهی بیشتر از محیط‌های بسته است در حالی که تقریبا تمامی شیوع‌های گسترده در محیط های بسته اتفاق افتاده‌ست. از رفتن به مهمانی‌های خانوادگی و دوستانه، عروسی و تولد با صراحت اجتناب کنید. با سرعت فعلی شیوع کرونا در ایران و یه حساب سرانگشتی میتوان انتظار داشت که در یک جمع ده‌نفره، 30 درصد احتمال دارد که یک نفر کرونا داشته باشد. در یک جمع 50 نفره، میتوان احتمال داد که حداقل یک نفر کرونا دارد و... . با خود حساب کنید که آیا ارزش دارد که جان خودتان و اعضای خانواده خود که احتمالا افراد مسن در آن وجود دارد رو اینقدر به خطر بیاندازید. (+)اگه خوش‌شانس هستید که بتوانید در خانه کار کنید که تا جای ممکن از خانه خارج نشوید. اگر امکانش وجود دارد فعلا همیشه از ماشین شخصی و تاکسی دربست استفاده کنید. اما اگر راه دیگری جز استفاده از مترو و اتوبوس ندارید حتما ماسک بزنید، از شیلد محافظتی استفاده کنید و در واگنی که فرد بدون ماسک وجود دارد نشینید و از تمامی افراد فاصله حداقل یک متری بگیرید. (یا یک صندلی در میان)ماسک زدن اگر همراه با شستشوی پیوسته دست‌ها، رعایت فاصله دو متری و ترک سریع مکان‌های سربسته باشد میتواند قطع به یقین زنجیره شیوع کرونا را به سرعت قطع کند.2- تجمعات در مکان‌های سربستههمانطور که گفته شد تقریبا تمامی شیوع‌های گسترده کرونا که از آن اطلاع داریم در محیط‌های سربسته اتفاق افتاده است. به عنوان مثال میتوان به بیمار «شماره 31» کره ‌جنوبی اشاره کرد. در روز 29 بهمن 1398، 31امین بیمار مبتلا به کرونا در کره جنوبی شناسایی شد. این فرد محترم که مذهبی مسیحی بوده است، پس از بروز علائم خود را قرنطینه نکرده است و به مراسم های کلیسا رفته است. دولت کره‌جنوبی 70 مورد قطعی کرونا را به حضور این فرد در کلیسا مرتبط دانسته است. از میان 4400 نفری که به آن کلیسا رفت‌وآمد داشته اند، 544 نفر از خود علائم مشکوک به کرونا نشان داده اند. شواهد در ایران و جهان نشان میدهد که این تجمعات اَبَرناقل باعث شروع افسارگریخته کرونا شده‌اند و در واقع قانون بعید نیست که قانون 80-20 اینجا هم برقرار باشد. 80 درصد انتقال های کرونا توسط 20 درصد افراد ناقل صورت گیرد.آزمون‌های کنکور متاسفانه قابلیت این را دارند که در برخی شعب باعث ایجاد یک مکان ابرناقل شوند. مساجد و هیئت‌های عزاداری محرم هم این قابلیت رو دارند. محرم و آزمون‌های سراسری پیش روی ما قرار دارند و هر اقدامی (با هر «پروتکل» نیم‌بندی) جز برگزاری در محیط‌های سرباز و با فاصله دو متری و ماسک میتواند تمام زحمت ماسک زدن این یک ماه رو از بین ببرد و دوباره شرایط ما رو بحرانی کند.3- وضعیت اسفبار تست‌گیری کرونا در ایراندر چند ماه اخیر ظرفیت تست‌گیری کرونای ایران ثابت و روزی 25 هزارتا بوده است. اصلی ترین دلیل ثابت بودن ابتلای 2500 نفر روزانه به کرونا همین مساله‌ست و عملا آمار ابتلای روزانه در ایران را بی‌معنی کرده است و استناد به آن برای تقریبا هیچ کاری به درد نمیخورد. آمار بستری روزانه و مرگ‌ومیر میتواند به ما کمک کند تا با توجه به آمار کشورهایی که برای شهروندان خود احترام بیشتری قائل هستند و آمار دقیق‌تر و جامع‌تری ارائه میکنند حدس های تقریبا نزدیکی درباره شرایط ایران بزنیم.در حال حاضر به طور متوسط سه روز طول میکشد تا جواب تست‌ها داده شود که فاجعه‌است. فردی که تست میدهد در صورتی که مبتلا به کرونا نباشد در این فاصله میتواند به کرونا مبتلا شود و با جواب تستی که چند روز بعد دریافت میکند مطمئن باشد که مبتلا نیست و با خیال راحت به ابتلای افراد دیگه ادامه بدهد. یا فرد مبتلا در فاصله دریافت تست مثبت خود میتواند افراد خیلی زیادی را مبتلا کند.تست‌های سریع زیر 24 ساعت همراه با ردگیری سریع و جدی نزدیکان و اجبار آنها برای تست دادن و قرنطینه اگر به اندازه ماسک همگانی موثر نباشد، کمتر نیست. کره‌جنوبی که همراه با ایران شروع بحران رو تجربه کرد، به این شکل و به همراه ماسک همگانی توانست در یک ماه کرونا را مهار کند در حالی که ما 6 ماه اندرخم یک کوچه‌ایم. در شرایط کنونی، تنها از کسانی تست گرفته میشود که درصد خیلی زیادی از آنها یک هفته از ابتلای آنها گذشته است و از فاصله چند متری یک دکتر حاذق میتواند ابتلای او به کرونا را با دقت خوبی حدس بزند. شاید اگر در ماه‌های اخیر به جای شو اهدای ماسک و کیت تست به کشورهای ابرقدرت، فکری به حال تقویت زیرساخت تست‌گیری کشور خودمان کرده بودیم، کار هرگز به اینجا نمیکشید و ده‌ها هزارنفر تا الان فوت نکرده بودند.4- جلوگیری از رشد نمایی شیوع کرونایکی از فرضیه‌هایی که برای کاهش کم‌سرعت شیوع کرونا با وجود ماسک زدن تقریبا همگانی وجود دارد این است که ماسک زدن شاید در دو هفته اخیر تنها توانسته باشد شیوع افسارگریخته کرونا را کم‌سرعت‌تر کرده باشد و تنها سرعت آنرا ثابت نگه داشته باشد. به شکل خیلی ابتدایی اگر بخواهیم این ایده را نشان دهیم؛ باید به این موضوع اشاره کنیم که از هفته اول خرداد تا 15 تیر، تعداد افراد بستری در کشور هفته‌ای 15 درصد رشد داشته است و اگر این روند به همین شکل ادامه میکرد این هفته میانگین روزی 2400 بستری رو ثبت میکردیم و احتمالا تا دو ماه دیگر هم به ایمنی جمعی نزدیک میشدیم و کم‌کم شاهد کاهش «ارگانیک» کیس‌ها میشدیم. اتفاقی که در نیویورک، استکهلم و تا حدودی لندن قابل مشاهده‌ست. نتیجه این سیاست در جاهای مخصوصا پرجمعیت‌ یا کمترتوسعه‌یافته، چند برابر شدن نرخ مرگ مبتلایان به خاطر فشار غافلگیر‌کننده به بیمارستان‌ها و کمبود تخت‌های بیمارستانی است. مهدی قجری مهدی قجری Wed, 05 Aug 2020 17:15:47 +0430