https://virgool.io/feed/@maktabealef ادبیات با «الف» آغاز می‌شود. اینجا درباره ادبیات، هنر و‌ اندیشه حرف می‌زنیم ما را به دوستانتان معرفی کنید telegram:❇️ ??❇️ @maktabe_alef instagram:❇️ ??❇️ https://instagram.com/maktabe_alef fa 2026-06-10 14:07:10 https://files.virgool.io/upload/users/157955/avatar/urZsOf.png?height=120&width=120 https://virgool.io/@maktabealef https://virgool.io/@maktabealef/%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-jboh9pbmc472 البته شخصی به نام مارک تواین وجود نداشته است، نه تنها به این معنی که می‌دانیم مارک تواین نام مستعار نویسنده‌ای است به نام سمیوئل لنگهورن کلمنز که در پایان قرن نوزدهم مشهورترین چهره‌ی ادبی آمریکا شمرده می‌شد،البته شخصی به نام مارک تواین وجود نداشته است، نه تنها به این معنی که می‌دانیم مارک تواین نام مستعار نویسنده‌ای است به نام سمیوئل لنگهورن کلمنز که در پایان قرن نوزدهم مشهورترین چهره‌ی ادبی آمریکا شمرده می‌شد،بلکه چون آن داستان سرای شوخ و شیرین‌کاری که ما به نام مارک تواین می‌شناسیم در حقیقت نوعی شخصیت ساختگی است.کمابیش نظیر نقشی که در نمایشی به بازیگری واگذار می‌کنند…سم کلمنز پیش از رفتن به غرب زندگی عادی یک جوان جنوبی جویای نام را گذرانده بود.رفتن به غرب در اصطلاح آمریکای آن زمان، گاه به معنای یاغی شدن یا حتی سر به صحرا نهادن نیز بوده است…نویسنده نام آور پایان قرن نوزدهم سالهای سازنده‌ی زندگی‌اش را در کنار آن رود پهناور گذراند، که پیش از کشیده شدن خط آهن، شاه‌راه کسب و کار غرب آمریکا بود و در دامن طبیعت وحشی بسیار زیبایی که حتی در آن دوران هم، نصیب هر کودکی نمی‌شد.در آن دوران، کشور آمریکا در حال پدید آمدن بود. در جنوب، رسم برده داری هنوز برقرار بود، اما آثار انقلاب صنعتی دوردست اروپا و شرق آمریکا رفته رفته پدیدار می‌شد…اما این دوران چندان دوام نداشت.زیرا سم فقط دوازده ساله بعد که پدرش درگذشت و برادر بزرگش، که روزنامه نگار شهرستانی خرده پا و ناموفقی بود، او را در چاپ‌خانه‌ی روزنامه خود به شاگردی و حروف چینی گماشت.بسیارند مردان برجسته‌ای که در قرن نوزدهم آمریکا و اروپا، تحصیلات خود را در چاپ‌خانه‌ها انجام دادند.سم کلمنز نیز پس از ده سال حروف چینی، جوان چیزخوانده‌ای به شمار می‌رفت.در واقع او یک دوره ادبیات انگلیسی و تاریخ و جغرافیا و حتی علوم و فلسفه را در چاپخانه دیده بود…سم کلمنز در شمار شوخی سازان غرب درآمد… پیش از آن شاید در هیچ کجای دنیا چنین حرفه‌ای دیده نشده بود.این زاییده شرایط بسیار دشوار زندگی در مرزهای غرب آمریکا بود.در سرزمین‌هایی که یک گام بعد از در سرزمین‌هایی که یک گام بعد از آن، انسان با مخاطرات طبیعت وحشی و با تیر و تبر قبایل به جان آمده‌ی سرخ‌پوست رو به رو می‌شد.و با تیر و تبر قبایل به جان آمده‌ی سرخ‌پوست رو به رو می‌شد.شوخی ساز آدمی بود که مانند نعل بند و دندان کش، همراه جماعت حرکت می‌کرد.ظاهراً جامعه‌ی سرزنشی برای نگهداری تعادل روانی خود، به کسانی نیاز داشت که بتوانند از شرایط توان‌فرسای زندگی، تعبیر تحمل پذیری ارائه کنند.گبه این ترتیب در خطه‌ی غرب، هر نوع استعداد شاعری و داستان‌سرایی به صورت قریحه‌ی طنز و هزل در می‌آمد. آنچه در ادبیات آمریکا، طنز غربی نامیده‌ می‌شود.این نام [مارک تواین] را کلمنز در سال ۱۸۶۲ روی خود گذاشت و نوشتن تجربه های رنگارنگ زندگی غرب و جنوب را به زبان شوخی و طنز آغاز کرد.کلمات مارک تواین اصطلاح ملوانان می سی سی پی بود. به معنای نشانه‌ی دوم:هنگام نزدیک شدن کشتی به ساحل همیشه یک ملوان از روی دماغه‌ی کشتی شاغولی به آب می‌انداخت و ژرفای آب را اندازه می‌گرفت و تا زمانی که آب، دو بالا [واحد] ارتفاع داشت و خطر به گل نشستن کشتی در پیش نبود دم به دم فریاد می‌کشید: مــــــــــــــارک تواین. مــــــــــــــــــــارک تواین.این صدایی بود که در بندرهای رودخانه‌ی می سی سی پی مدام به گوش می‌رسید.نجف دریا بندری maktabealef maktabealef Tue, 21 Apr 2020 13:36:19 +0430 https://virgool.io/@maktabealef/%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AF%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%82%D8%B5%D9%87%DA%AF%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-u3a1klcxkkkq ادبیات و هنر هر جسدی داستانی دارد، داستانی که خودش نمی‌تواند تعریف کند.مرده‌ها حرف نمی‌زنند، ولی کالبدشکاف‌ها بلدند چطور از آن‌ها حرف بکشند. آن‌ها اجساد را پرونده‌هایی بایگانی‌شده می‌بینند و، وقتی دربارۀ مرده‌ها خیال‌بافی می‌کنند، انگار دارند از روی پرونده می‌خوانند: «ساییدگی دنده‌ها نشان می‌دهد زیاد زمین می‌‌خورده، پس تنها زندگی می‌کرده. زخم روی قلبش هم می‌گوید در بچگی خیلی مریض می‌شده و به‌خاطر مشکلات مالی به پزشک مراجعه نکرده». واقعاً هم بیراه نمی‌گویند. آن‌ها رویدادهای پنهانی را می‌بینند که در اعماق بدن انسان‌ها حک شده است. جردن کسینر از تجربۀ حضور در سردخانه و ‌همکاریِ چندروزه‌اش با کالبدشکاف‌ها می‌گوید.جردن کیسنر، پاریس ریویو — جسدهای زیادی در سال ۲۰۱۸ دیده‌ام. در حال تحقیق روی داستانی دربارۀ پزشک‌ قانونی بودم و به‌ناچار شاهد کالبد‌شکافی و صحنۀ مرگ و بیرون و درون اجساد بسیاری شدم. برای من، برخوردی کاملاً متفاوت با انسان بود: سینه‌های شکافته، تندیس‌وار و خونین، با شگفتی‌های بسیار. استخوانی ظریف شبیه نعل اسب در غضروفی در گلو پنهان است. شکم، با آن سرخی تندش، وقتی نور به آن تابیده می‌شود زیبایی شگفتی دارد. سخت‌شامه، که غلافی است دور مغز و نخاع، چنان سرسختانه به داخل جمجمه می‌چسبد که جز با ابزاری شبیه قلم یا اسکنه جدا نمی‌شود. صدا درون جمجمۀ خالی پژواک می‌یابد. سر‌انجام رنگ پوست عوض می‌شود و باد می‌کند و جدا می‌شود و مثل کاغذ سیگار لوله می‌شود.این اطلاعات به چه کار شخصی می‌آید که هنوز درون بدنِ خودش زندگی می‌کند؟ بدن یعنی چه؟ تقریباً تمام اجسادی که دیدم در پزشک قانونی بودند: طاق‌باز و لخت، با برچسبی دور انگشت پا، به‌ردیف، روی تخت‌های فلزی. پوشاک و سایر متعلقاتشان در کیسه‌ای قهوه‌ای کنارشان بود. روالی استاندارد برای نگهداری اجساد در مرده‌شوی‌خانه اعمال می‌شود؛ بدن فقره‌ای می‌شود که وارد نظام بروکراتیک شده تا دسته‌دسته، مطالعه، فهرست‌بندی و در‌نهایت مرخص شود. در این بستر، اجساد چیزی شبیه افراد هستند و البته شبیه کتاب‌هایی در کتابخانه. https://virgool.io/d/u3a1klcxkkkq/%D8%A2%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%88%D8%A8%DB%8C%DA%A9%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 آدرس صفحه وبی که میخواهید نماموردی خاص را به یاد می‌آورم؛ به خانۀ زنی رفتم که روی زمین در اتاق‌خواب افتاده بود. اگر کسی به پزشکیِ قانونی اطلاع می‌داد که باید به صحنۀ مرگ برود و جسدی را دریافت کند، پزشکی قانونی هم به من اطلاع می‌داد که همراهش بروم. داخل سوییت اجاره‌ای‌ام نشسته بودم و چشمم به گوشی موبایل بود، چشم‌انتظار مرگ کسی در آن شهر. این زن هم نخستین مرگِ آن عصر بود؛ من هم سوار ماشین پزشکی قانونی شدم و راهی محلۀ مسکونی و آرامی شدیم که نور‌های چراغ‌گردانِ آبی و قرمز روشنش کرده بود.به خانۀ زنی رفتم که روی زمین در اتاق‌خواب افتاده بود. اگر کسی به پزشکیِ قانونی اطلاع می‌داد که باید به صحنۀ مرگ برود و جسدی را دریافت کند، پزشکی قانونی هم به من اطلاع می‌داد که همراهش بروم. داخل سوییت اجاره‌ای‌ام نشسته بودم و چشمم به گوشی موبایل بود، چشم‌انتظار مرگ کسی در آن شهر. این زن هم نخستین مرگِ آن عصر بود؛ من هم سوار ماشین پزشکی قانونی شدم و راهی محلۀ مسکونی و آرامی شدیم که نور‌های چراغ‌گردانِ آبی و قرمز روشنش کرده بود.وضعیت خانۀ زن نقطۀ مقابل مرده‌شوی‌خانه بود: کثیف، ترسناک، هر‌کس در گوشه‌ای مبهوت و حیرانِ چیزی. ساختمان خانه در حال فروپاشی بود و داخل آن نیز مملو از زباله شده بود. پلیس‌ها بلافاصله ماجرا را از قول خانوادۀ مرحوم نقل کردند: محله‌ای بود که نمی‌شد به‌سادگی به مواد غذایی با‌کیفیت و تازه با قیمت مناسب دسترسی پیدا کرد. آن زن هم مانند بسیاری دیگر از ساکنین آن محله دچار سوء‌تغذیه بود. سوءتغذیه منجر به دیابت نوع دو شده بود و دیابت هم به ناخوشی‌هایی که نیاز به دارو‌های مسکن داشت؛ داروی مسکن هم منجر به اعتیاد شد، اعتیاد به خرید مخدر، مخدر به مشکلات قلب و کبد و هزار جور مشکل دیگر، و آن مشکلات منجر به نیاز به توان‌بخشی و جراحی برای بهبود مشکلات جسمی و بیماری، و آن جراحی‌ها منجر به توان‌بخشیِ بیشتر و الی آخر. محتمل به نظر می‌رسید که از عفونت زخم جراحی مرده باشد، زخمی که سر باز کرده بود ولی پزشک قانونی می‌گفت او در همین چند ساعتی که از بیمارستان مرخص شده مواد کشیده و اُوردوز کرده است. برای اطمینان، جسد را به کالبد‌شکافی ارجاع داد.کالبد‌شکافی تمرین قصه‌گویی است: در غیاب اطلاعات اعتماد‌کردنی، این کار پزشک قانونی است که ماجرای مرگ را بکاود. پزشک‌ قانونی می‌گوید «هر جسدی داستانی دارد، داستانی که خود شخص نمی‌تواند تعریفش کند». وقتی شواهد قطعی از آنچه رخ داده در دست نیست این جسد است که زبان باز می‌کند. در مورد این زن، کالبد‌شکافی مشخص خواهد کرد که او بر اثر اُوردوز مرده است یا عفونت یا حملۀ قلبی یا چیزی دیگر.یکی از قوانین کالبد‌شکافی این است که، پس از یافتن دلیل مرگ، متوقف نشوی. هدف از کالبد‌شکافی ترسیم کل شرایط بدن در آن لحظۀ مشخص است.یک‌بار پزشکی در عکس قفسۀ سینۀ پیرزنی کوچک‌اندام ده‌‌ها شکستگی بهبود‌یافتۀ دنده‌ها را نشان داد. احتمالاً بسیار زمین می‌خورده. احتمالاً زمانی بسیار طولانی تنها زندگی می‌کرده، زمانی که نمی‌بایست تنها زندگی می‌کرد.این را پیشتر نمی‌دانستم: تجربه‌ها در ژرفای پیکرمان حک شده‌اند. دربارۀ زخم‌ها و سفید‌‌شدن زود‌هنگام مو و لکه‌های آفتاب‌سوختگی می‌دانستم، اینکه ظاهر بازتابی از عادات و تجارب است، اینکه آثار باقی‌ماندۀ آسیب‌ها و بیماری‌ها که ظاهر و حرکت بدن را برای همیشه تغییر می‌دهند. ولی رگ‌هایمان نیز چنین است! حتی انحنای کف پا؛ یک‌بار یک مردم‌شناس در پزشکی قانونی صرفاً با معاینۀ دندان‌های یک اسکلت توانست سن و جنس و رژیم غذایی و وضعیت اقتصادی‌اجتماعی و پیشینۀ پزشکی و تا‌حدودی کشور مبدا را تشخیص دهد. در‌این‌معنا، بدن هم محصول است و هم بایگانی.بیش از هر تجربه‌ای، رویارویی با زنی که کف اتاق‌خوابش مرده بود من را به ورطۀ خشم یا سوگ انداخت، جایی که حتی پس از اتمام این سفر گزارشی نیز در آن باقی ماندم. تا آن لحظه، کم‌و‌بیش اوضاع تحت کنترلم بود. اجساد در مرده‌شوی‌خانه همه خارج از متن و بستر هستند، ولی پس از آن زن هر جسدی که می‌دیدم دیگر آن سترونیِ نسبیِ مرده‌شوی‌خانه را نداشت. مرگ او هم خیلی خاص به نظر می‌رسید -چشمم‌ به سینه‌بند‌ش افتاد که روی فرش افتاده بود و به چهرۀ پسرانش وقتی که مؤدبانه از پزشک قانونی اجازه می‌خواستند او را پیش از حمل ببینند.پس از آن، سرشار از خشم می‌شدم از دیدن نوزادان روی میز کالبد‌شکافی، از دیدن نوجوانانی که خودکشی کرده بودند، از اُوردوز‌ها، از همه. وقتی خودم را درون آینه می‌دیدم و یا وقتی به سایرین نگاه می‌کردم فقط آن حالت نهایی بدن را می‌دیدم. بدن‌های آشنایان و عزیزان، اینک، غریبه و گروتسک و بیچاره و سرد و فاسد و بی‌روح بودند. هر‌که را می‌دیدم روی میز کالبد‌شکافی تجسمش می‌کردم. سعی می‌کردم نگذارم این مسئله رفتارم را عجیب‌و‌غریب کند، ولی باز‌هم از کنار قصابی‌ها رد نمی‌شدم. اکثر مواردی که چیزی روی بدن ما حک می‌کنند خارج از کنترل ما هستند. هیچ مقامی بشخصه نمی‌تواند روی سوء‌تغذیۀ دوران کودکی ما اثر بگذارد، یا روی اینکه اهل کدام کشور هستیم، روی زخم‌هایمان، ناخوشی‌ها، ویژگی‌های کلی‌مان یا عادات و شرایط اجتماعمان. حتی بخش اعظمی از این دستگاهمان را هرگز ندیده و نخواهیم دید. با‌این‌حال، چنین حس نیرومندی داریم -یا باید داشته باشیم- که عاملیت اصلی بر بدن‌هایمان در اختیار خودمان است. از این حسمان به‌شکلی قانونی حفاظت می‌کنیم، برای کسب سود آن را دست‌کاری می‌کنیم، کسانی را که مصداق بارزِ این حس و این عاملیت هستند گرامی می‌داریم و آن را به فرزندانمان هم می‌آموزیم. تلقی بدن به‌مثابۀ یک بایگانی ذی‌شعور اذعان بر این مسئله است که ما هم حکاکیم و هم کتیبه.چند ماهی طول کشید، ولی بالاخره خاطرۀ واضح آن اجساد محو شد. خوشبختانه، دیگر آدم‌ها را روی میز کالبدشکافی تصور نمی کردم.کمتر به آن پیرزنِ ریزجثه با دنده‌های شکسته فکر می‌کردم و یا به آن نوزادی که در آتش‌سوزی جان داده بود. هنوز هم تصاویری زود‌گذر، بیشتر مربوط به صحنه‌های چندش‌آور، گه‌گاه از جلوی چشمانم می‌گذشت، ولی نه به‌اندازۀ سابق. به خودم اجازۀ فراموشی داده بودم و از این کارم ممنون بودم.بیشترین چیزی که بدن ثبت و ضبط می‌کند برای ما ناشناخته است. نمی‌توانیم بفهمیم کدام تجربه‌ها ردی باقی خواهند گذاشت و کدام تجربه‌ها از بین خواهند رفت، به همان نحو که بدن نیز در‌نهایت از بین خواهد رفت. maktabealef maktabealef Wed, 08 Apr 2020 18:01:10 +0430 https://virgool.io/@maktabealef/%D8%A8%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%A2%D9%84%D9%85%D9%88%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D9%86%D8%B7%DB%8C%D9%86%D9%87-xrsteow1bpnj کارگردان و فیلمنامه نویس معروف اسپانیایی است که فیلم‌های معروف او همه چیز درباره مادرم (۱۹۹۹)، با او حرف بزن (۲۰۰۲)،  بازگشت (۲۰۰۶) و آغوش‌های گسسته (۲۰۰۹) نام دارند.آلمودوار پس از ساخت فیلم همه چیز دربارهٔ مادرم که جایزه اسکار و بفتای بهترین فیلم خارجی و کارگردانی را در سال ۱۹۹۹ به‌دست آورده بود، به کارگردانی جهانی تبدیل شد.آلمودوار در ارتباط با این روزهای قرنطینه یادداشتی خواندنی نوشته است که مصطفی احمدی ترجمه کرده و در سایت سینما سینما منتشر شده است:تا این لحظه از نوشتن فرار کرده بودم. دلم نمی خواست نوشته ای که سندی از احساس برآمده از روزهای اول انزوا به جا بگذارم. شاید به این دلیل که اولین چیزی که کشف کردم این بود که وضعیت جدید برای من تفاوتی با روزهای دیگر نداشت؛ عادت به زندگی در تنهایی و تقریباً همیشه در وضعیت خطر،که البته کشف خوشایندی نیست.  نه روز اول مطلقاً از نوشتن حتی یک خط اجتناب کردم. اما صبح امروز سرخط خبر مجله ای یک کمدی سیاه را برایم تداعی کرد: «قصر یخی (Palacio de Hielo) تبدیل به سردخانه موقتی متوفیان شد» این جمله یادآور فیلمهای ترسناک درجه چندم ایتالیایی است، اما در واقع اتفاقی است که در مادرید افتاده و در واقع «نحس ترین خبر روز» بود.خودم را از ۱۳ مارس در خانه حبس کردم و امروز یازدهمین روز این جداسازی را جشن می گیرم. از روز اول خودم را مقید کردم که با شب و تاریکی رو در رو شوم، چون من مثل جنگلی های رام نشده زندگی می کنم، ریتم زندگی ام با تابش آفتاب روی بالکن و پنجره اتاقم تنظیم می شود. حالا در بهار هستیم و روزها حقیقتاً بهاری شده اند! این یکی از فوق العاده ترین حسهای هر روز است، چیزی که وجودش را فراموش کرده بودم. نور روز و سفر رنگارنگ آن تا رسیدن به شب. سیر طولانی روز تا به شب، اما نه به عنوان چیزی وحشتناک، که بسیار لذتبخش. (یا آنطور که من اصرار دادم، با روی گرداندن از عذاب حاصل از اطلاعات.)دیگر به ساعت نگاه نمی کنم، تنها مواقعی از آن بهره می گیرم که بخواهم بدانم چند قدم در راهروی کنار سالن خانه برداشته ام، همان راهرویی که خولیتا سرانو در آن آنتونیو باندراس را سرزنش می کرد که دیگر پسر خوبی نیست، که البته منظورش من بودم. تاریکی بیرون خانه نشان از رسیدن شب می دهد، شب و روز که زمانهایی هستند بدون برنامه. البته عجله ای هم ندارم. در بین این روزها، امروز ۲۳ مارس است و حسم می گوید روزها طولانی تر شده اند. از نور روز بیشتری لذت می برم.آنقدر با روحیه و سرزنده نیستم که شروع به نوشتن یک داستان کنم – همه چیز خودش خواهد آمد- هرچند می توانم به طرحهای متفاوتی فکر می کنم، که بعضی شان درباره خصلتهای خصوصی و محرمانه آدمها است. (مطمئنم به محض پایان این ماجرا با یک انفجار جمعیت مواجه خواهیم شد، اما همینطور مطمئنم با جدایی های بی شماری هم روبرو می شویم – به قول سارتر: جهنم دیگری است- ، تازه زوجهایی هم خواهند بود که هر دو مورد را همزمان تجربه خواهند کرد، جدایی و همزمان آمدن عضوی جدید به خانواده از هم پاشیده.)در حال حاضر ساده تر خواهد بود که واقعیت را به عنوان یک قصه فانتزی درک کنیم تا داستانی حقیقی. به نظر می رسد موقعیت فراگیر و جهانیِ جدید از یک داستان علمی تخیلی سالهای ۱۹۵۰ و دوره جنگ سرد بیرون آمده است؛ فیلمهای ترسناک حاوی خشن ترین تبلیغات ضد کمونیستی. بی مووی های آمریکایی، که البته برخلاف مقاصد شیطانی تهیه کنندگانشان، در شکل کلی عالی بودند (مخصوصاً آنهایی که برگرفته از داستانهای ریچارد ماتسون بودند مثل مرد فوق العاده ای که آب می رفت، من افسانه ای هستم و منطقه گرگ و میش). در ادامه آنها که نام بردم فکر می کنم باید به روزی که دنیا از حرکت ایستاد، مرگ هنگام ورود، سیاره ممنوعه، هجوم ربایندگان جسم و همه فیلمهای مریخی و فضایی هم اشاره کنم.نیروی شر همیشه از خارج می آمد (کمونیستها، پناهنده ها، مریخی ها) و به عنوان مهمترین استدلال پوپولیستی از آن استفاده می شد (هرچند فیلمهایی که نام بردم همگی عالی هستند و به شدت پیشنهادشان می کنم). در حقیقت آن طور که ترامپ می خواهد از رنج کشیدن ما اطمینان حاصل کند شبیه همان فیلمهای ترسناک سالهای ۱۹۵۰ است، خصوصاً وقتی ویروس جدید را «ویروس چینی» می نامد. ترامپی که خود بزرگترین ویروس دوران ماست.تصمیم گرفتم خودم را سرگرم کنم. معمولاً به شکل بداهه این کار را می کنم (البته این بار یک آخر هفته نیست، درباره روزهای تنهایی و حبس در خانه حرف می زنیم) و اکنون یک برنامه روزانه فیلم دیدن، اخبار تلویزیون و چند بار مطالعه در روز برای خودم درست می کنم. خانه ام زندان من است و من تنها ساکن آن. این اواخر مقداری ورزش خانگی هم به برنامه هایم اضافه کرده ام که البته آنقدر افسرده بودم که تنها تمرین بدنی ام محدود شده به قدم زدن در همان راهروی طولانی مکالمه خولیتا سرانو و آنتونیو باندراس در رنج و افتخار.برای بعد از ظهرم فیلم یک پلیس ملویل را انتخاب کردم، یک انتخاب مطمئن و برای غروب با انتخاب یکی از جیمز باندها (گلدفینگر) خودم را شگفت زده می کنم. برای روزهایی شبیه این (آنطور که فکر می کنم) بهترین انتخاب سرگرمی محض است، یک جور گریز مطلق.وقتی گلدفینگر را تماشا می کنم از این انتخاب خوشحالم، بیشتر از اینکه از انتخاب فیلم خرسند باشم، فکر اینکه فیلم من را انتخاب کرده به وجدم می آورد. اولین بار شون کانری را در مراسم شامی در فستیوال کن ملاقات کردم، کنار هم نشسته بودیم و از دانش سینمایی او و به خصوص از اینکه فیلمهای من تحت تأثیر قرارش داده بود به وجد آمدم. دیگر در ماربه یا زندگی نمی کند، اما همچنان اسپانیا را ستایش می کند. با هم دوست شدیم و تلفنمان را رد و بدل کردیم، که مطمئن بودم هیچکدام به هم زنگ نخواهیم زد. با اینحال چند ماه بعد از آن، سال ۲۰۰۱ یا ۲۰۰۲ بود که او با من تماس گرفت، همان موقع از سالن سینمای نمایش دهنده  «با او حرف بزن» بیرون آمده بود. آدم خودپسندی نیستم و از اینکه آدمها درباره ام مبالغه کنند خوشم نمی آید، اما حرفهای او درباره فیلم حیرت زده ام کرد. و البته شنیدن صدایش، آن صدای جادویی، که به یک بازیگر خوب و مرد جذاب تعلق داشت. موقع تماشای گلدفینگر در آن شب به همه آن لحظات فکر می کردم. قرنطینه، شب، شون کانری و من، با پرش ها و تقطیع ها.بین تماشای فیلمها برای چند لحظه تلویزیون را روشن می کنم و متوجه می شوم در میان این گردباد سهمگین که فقط نامش را می دانیم لوچیا بوزه بازیگر ایتالیایی هم فوت کرده. و من اولین قطرات اشک روزانه ام را می ریزم. لوچیا به عنوان یک بازیگر و یک انسان همیشه مورد تحسین من بود. حضورش در  وقایع نگاری یک عشق آنتونیونی را به یاد دارم، زنی با زیبایی منحصر بفرد، که در دوره خودش کم نظیر بود، و آن شیوه راه رفتن محکم مردانه که فرزندش میگل بوزه (خواننده اسپانیایی) هم در کنار دیگر خصلتهایش از او به ارث برده. تماشای فیلم آنتونیونی را برای برنامه فردا می گذارم.من یکی از دوستان بی شمار میگل بودم در غم فقدان جادوی این زن قدرتمند که ابدی به نظر می رسید داغدار شدیم. در کنار ژان مورو، پینا باوش، چابلا بارگاس و لورن باکال، لوچیا بخشی از قله کوه المپ زنان مدرن، آزاد و مستقل را شکل می داد، و همه آنها مرد تر از همه مردانی بودند که احاطه شان کرده بودند. از فقدانشان ناراحتم اما خوش اقبال بوده ام که همه آنها را ملاقات کرده ام و با آنها دوستی داشته ام. وضعیت بدی است که در حالی که در خانه ات گیر افتاده ای کسی به نوستالژی ات بپیوندد.میگل را در مکزیکوسیتی پیدا می کنم و تلفنی مفصل با او حرف می زنم. سالها بود با هم حرف نزده بودیم، علیرغم وضعیت غم انگیز کنونی می خواستم از او بابت اینکه در سی سال گذشته هر سال برای تولدم یک دسته ارکیده سفید فرستاده تشکر کنم. مهم نبود کجا بودم، تقریباً هیچوقت مادرید نبودم، اما هر سال ۲۵ سپتامبر یک دسته گل ارکیده سفید با یک کارت تبریک دریافت می کردم که تا ماهها تازه می ماند.نکته خوب نداشتن برنامه روزانه در دوره حبس خانگی این است که عجله رنگ می بازد. استرس و فشار وجود ندارد. طبیعتاً ناآرامم، اضطراب هیچوقت کمتر از الآن به وجودم هجوم نیاورده بود. بله، می دانم که واقعیت، بیرون پنجره خانه ام وحشتناک و نامعلوم است، برای همین از اینکه پریشان نیستم در شگفتم، و این احساس جدید را محکم بغل می کنم تا بر وحشت و جنونم فائق شوم. به مرگ و مرده ها فکر نمی کنم.شغل اصلی ام، که برایم تازگی دارد، پاسخ دادن به هر کسی است که چیزی برایم می نویسد و علاقه ای به من و خانواده ام دارد، چون بطور معمول عادت بدی دارم و به پیامها پاسخ نمی دهم یا خیلی کوتاه جوابشان را می دهم. زیرا برای اولین بار زبان یک رسم پیش پا افتاده نیست و کلمات معنی پیدا کرده اند. این پاسخگویی را بسیار جدی انجام می دهم و هر شب دوره می افتم تا ببینم خانواده و دوستانم در چه حالند.وقتی نور از پشت پنجره می رود شروع می کنم به دیدن گلدفینگر، تحت تأثیر شخص شرلی بسی هستم و همینطور حضور کوتاه شرلی دیگر در فیلم، شرلی ایتن، بازیگر زن زیبایی که برای افتادن در بغل جیمز باند دستمزد خوبی گرفت. اندام آغشته در طلا، روی تخت، بدون وجود حتی یک سوراخ برای نفس کشیدن، هنوز برای من یکی از قدرتمندانه ترین تصاویری است که یک محصول ارائه کرده تا هوس، طمع، اروتیسم و جنون رذل های ابرقدرت را تصویر کند، همانها که جاه طلبی شان باعث نابودی دنیا است و فقط به گماشتگانشان حق ادامه حیات می دهند.مجبورم این تصویرسازی را قطع کنم چون خواهرم تماس می گیرد تا بگوید من را در یک مستند که در حال پخش از تلویزیون است دارند نشان می دهند. تازه شروع شده، از ویدئو به زنجیر بعدی می پرم و متوجه می شوم مستندی است درباره چابلا که توسط دارشا کایی و کاترین گوند ساخته شده. همه آن چیزی که می بینم و می شنوم اشکم را در می آورد. با اینکه فیلم را در زمان خودش دیده ام، هنوز از دیدنش شگفت زده ام. اما لحظه اکنون از آنچه تا کنون زیسته ام متفاوت است، نمی توانم تشبیهی برایش پیدا کنم. فقط این را می دانم که در عین محدود شدن در حال فرارم. با گذشت هر روز اخبار را کمتر دنبال می کنم. سعی می کنم وحشت و رنج را در گوشه ای نگه دارم، با ابزار فراری که از آن حرف می زنم (بواسطه سرگرمی و گریز زدن به هر چیزی جز ملال و یکنواختی). مستند چابلا، با اینکه قبلاً دیده بودمش، ضربه احساسی شدیدی است که نه می توانم و نه می خواهم کنترلش کنم. تا آخرین فریم آن گریه می کنم. خاطرات تمام شبهایی که در برابر تماشاچیان سالا کاراکول یا تئاتر آلبنیتز معرفی اش می کردم ناگهان به من هجوم می آورند: اولین سالنی که روی صحنه اش قدم گذاشت تا بخواند صاحب مکزیکی عوضی گردن کلفت آنجا اجازه نداد تا با شلوار و پانچو روی صحنه برود، چون نفر قبلی که اینطور لباس پوشیده بود، واقعاً زن نبود.او را در پاریس، در المپیا به تماشاچیان معرفی می کردم. خیلی سخت بود، اما یکجوری مدیریت کردیم تا سالن پر شود. صبح روز آزمایش صدا، چابلا از یکی از کارکنان سالن پرسیده بود خانم پیاف موقع اجرا در این سالن کجا می ایستاد؟ و او در همان نقطه ایستاد و برنامه اش را اجرا کرد. از همان شب، چابلا پیاف من شد و به عنوان بخشی از رسم برنامه معرفی، سانتیمتر به سانتیمتر صحنه، هرجا که قرار بود بر روی آن قدم بگذارد را می بوسیدم.یادم می آید کریسمس ۲۰۰۷ بود که از طنجه زنگ زد، صدایش و شکل تلفظ چند کلمه ای که حرف زد، مرا نگران کرد. یکی از بسیار چیزهای فوق العاده او تلفظ عالی اسپانیولی اش بود، کلمات در دهانش بی نقص می گشتند و هیچ حرفی ناپدید نمی شد. پشت تلفن تنها این جملات را توانست بگوید: «خیلی دوستت دارم» و «زمان می گذرد». خیلی نگران شدم . دو هفته بعد خودم را به طبقه پنجم لامونینا در تپوستلان مکزیک رساندم، جایی که مهمان یکی از دوستان جوانم بودم. برای بدتر از آن خودم را آماده کرده بودم، می دانستم سه روز پیش در بیمارستان بستری شده. اما وقتی فهمیده بود که من قرار است به دیدارش بروم، شب قبل درخواست ترخیص از بیمارستان داده بود (هیچکس نمی توانست به چابلا جواب نه بدهد!)، و او آنجا بود، در خانه کوچکش به ما خوشآمد گفت، مثل یک غنچه سرزنده بهاری.بعدازظهر بود که ترکش کردیم و تنهایش گذاشتیم، یک زن محلی هر روز تا ساعت پنج همراهش می ماند و بعد از آن تا روز بعد تنها می ماند، چابلا به هیچکس اجازه نمی داد شب پیشش بماند. مادر من هم سالهای آخر عمرش همینطور بود، به دلایل غیر قابل فهم زنان قوی تلخ و غیر منطقی می شوند، هیچ راهی وجود ندارد به آنها بفهمانی شبها چقدر طولانی اند، بخاطر اینکه در کنار هزار چیز دیگر آنها این را بهتر می فهمند، اما یک جور توانایی فراانسانی در استقامت دارند.درباره بیماری و مرگ با هم حرف زدیم و او گفت «من از مرگ نمی ترسم، پدرو ما اعتقاد داریم آدمها نمی میرند، فراسوی وجود مادی می روند». هیچ شکی نداشتم که راست می گوید. در ضمن گفت «من آرامش دارم» و ادامه داد «یک شب خواهم ایستاد، آرام آرام، تنها و از آن لذت خواهم برد.»روز بعد منتظر ما بود، دم در ایستاده بود و از ما خواست برای صرف چای بیرون برویم. چابلا استاد عمر دوباره بود. کاملاً حالش خوب شده بود، خوشحال و سرمست جاهایی از شهر را نشانمان داد. از تپه چاچیتپول شروع کردیم که دقیقاً مقابل مزرعه محل زندگی اش بود (و جان استرجس  هفت دلاور را آنجا فیلمبرداری کرده بود). بنا بر روایات، تپه درهایش را که با سنگها و صخره ها پوشیده شده، هنگامی که آخرالزمان فرا برسد باز خواهد کرد و کسانی که موفق به ورود شوند نجات پیدا خواهند کرد. من نگاهش می کنم، بار دیگر شگفت زده ام. واقعاً داشت آماده می شد برای آخرالزمان بعدی و من الآن هیچ کاری نمی توانم بکنم جز فکر کردن درباره موقعیتی که هم اکنون در آن هستیم و آخرالزمان.با گونه هایی که هنوز از اشک خیس هستند نفس عمیقی می کشم و می خواهم برگردم برای ادامه جیمز باند، اما شبکه تلویزیونی امشب حسابی بیرحم شده. بعد از چابلا مستند دیگری نمایش می دهد که نور از عنوانش بیرون می ریزد: نور آنتونیو. آنتونیو در واقع همان نقاش اهل لامانچا است: آنتونیو لوپز و نور چشمانش هم همسر او ماریا مورنو است، نقاش واقع گرا که همواره در حاشیه و زیر سایه آنتونیو و جمعی از غولهای نقاشی که در دهه ۵۰ گروه نقاشان واقع گرا را شکل دادند قرار گرفت. این مستند را به شدت پیشنهاد می کنم و ضمناً کانال ۲ تلویزیون را بخاطر برنامه های ممتازش.ماریا مورنو همین چند هفته پیش فوت کرد، او را به عنوان موجودی روحانی بخاطر می آورم، نقطه مقابل چابلا، نقاشی هایش این را نشان می دهد، آرامش بخش، با فضایی وهم آلود، کاملاً متفاوت از کارهای آنتونیو لوپز. مستند همچنین برخی آثار او را تحت عنوان کارهای بداهه در فیلم دیگری به نمایش می گذارد: خورشید درخت بِه ساخته ویکتور اریسه همان فیلم دیگر است که در واقع بهترین فیلمی است که درباره جادوی نور طبیعی روی اجسام ساخته شده. نور، نوری که همیشه سفری طولانی می کند تا به شب برسد، و از فصلهای مختلف سال عبور می کند.در شاهکار اریسه آنتونیو لوپز را در کتابخانه اش می بینیم، در حالیکه بوم نقاشی اش را آماده می کند تا اسبابی شود برای کار تازه اش. یک آیین ارزشمند؛ آنتونیو به حیاط خلوت کوچکش می رود، با گیلاسی از شراب در دستش، او را می بینیم که به سرعت میوه زردرنگ درخت بِه را نگاه می کند، درخت لاغر بسیار افتاده همچون مردی زهوار در رفته است. میوه های بِه، به رنگ زرد براق، توسط برگهای سبز تاریک احاطه شده اند. صبح است و آنتونیو دور درخت می گردد و به پوست کلفت میوه بِه نگاه می کند، از دیدن آنها به وجد آمده و مقهور می شود. و آماده می شود تا نقاشی اش کند با اینکه می داند تصویری که او از میوه در نظر دارد امکان انتقال روی بوم را نخواهد داشت زیرا میوه زنده است و با تغییر زمان روز و نور روی آن تغییر پیدا خواهد کرد. فیلم درباره نبرد هنرمند برای دستیابی به نور روی میوه بِه حرف می زند.در سال ۹۲ فیلم در فستیوال کن به نمایش درآمد، یکی از سالهای متوسط فستیوال بود و من عضو هیأت داوران بودم. فیلم کاملاً به حق جایزه ویژه هیأت داوران را دریافت کرد. با ژرار دوپاردیو که رئیس هیأت داوران بود کم مانده بود گلاویز شویم، چون فیلم را دوست نداشت و معتقد بود مستند است! خوشبختانه باقی داوران با من هم عقیده بودند.وقتی بالاخره برنامه تلویزیون تمام می شود خیلی دیروقت است، اما مهم نیست، زمان در حصر خانگی عاملی حدودی است و من هم دلم نمی خواهد در مقابل جیمز باند آدم بدی به نظر برسم، و همینطور دوست ندارم تا وقتی که شون کانری نقشه های ماکیاولی گونه گلدفینگر خپل را خنثی کند و همه ما را نجات دهد به تختخواب بروم.پایاناِل دیاریو۳۰ مارس ۲۰۲۰ maktabealef maktabealef Fri, 03 Apr 2020 17:46:13 +0430