نوشته های Mehdi Shojaeian

نصب جا فندکی در کنسول وسط KMC T8

Mehdi Shojaeian — Fri, 14 Mar 2025 11:52:35 +0330

از اونجاکه T8 فقط یک جا فندکی برای شارژ ادوات داره و جای خالیش در کنسول وسط کاملا محسوس هست من مراحل نصب جا فندکی رو قدم به قدم همراه با عکس و نکته‌ها توضیح دادممراحل نصب مراحل ۱ تا ۵مرحله‌ی ۱ الی ۵۱ - پیچ سمت شاگرد رو باز می ‌کنیم۲- دست و می‌بریم تو و از پشت، فندکی رو هل می‌دیم تا بیاد بیرون۳- از پشت جافندکی، دو تا سیم می‌گیریم ( حواسمون هست انتهای سیم‌ها بسته است و به هم اتصال نمی‌کنن)۴ سیم رو از کنار کنسول می‌دیم تو، و تا کنار کنسول وسط ادامه می‌دیممرحله‌ی ۵ و ۶مرحله‌ی ۵ و ۶۵- کنسول وسط رو به اندازه‌ی فندکی‌مون از وسط سوراخ می‌کنین۶ - سیم رو از وسط خارج کرده و به فندکی وصل می‌کنیممراحل ۷ الی ۱۰نتیجه‌ی نهایی۷- موکتِ کفِ کنسولِ وسط رو روی سوراخ می‌ذاریم و با فشار کوچیک، کاری می کنیم تا محل سوراخ روی موکت جا بندازه ۸- حالا موکت رو از روی محل جا افتاده برش می‌زنیم ۹- حالا به ترتیب سیم رو از سوراخِ زیر کنسول و موکت رد کرده و به زیر فندک وصل می‌کنیم ۱۰ - فندک رو جا می زنیم و کار تمومه!نکته‌ها- فندکی توکار رو اگه "فندکی رو پنلی" سرچ کنین گزینه‌های زیادی رو پیدا می‌کنین که من اینو با ۹۰ هزار تومن در اسفند ۱۴۰۲ خریدمفندکی روپنلیحتما از سوکت‌های سرسیمِ کج، همراه با محافظ پلاستیکی یا وارنیش برای اتصال فندکی استفاده کنین( جای کمتری رو می‌گیرن و از اتصال کوتاه جلوگیری می‌کنن)سوکت سرسیم کج برای اینکه بتونیم سیم رو از زیر کنسول هدایت کنیم، دستی رو می‌خوابونیم و دستمون رو از بالای دستی می‌بریم داخل و سیم رو هدایت می‌کنیمهدایت دست به داخل از بالای دستیسوراخی فندکی دقیقا وسط کنسول ایجاد شده و دلیلش اینه که فضای زیرش زیاده و فندکی همراه با پایه و سوکت جا می‌شه، گوشه‌های کنسول فضا کمه

۶. درخواست پاسخ‌های واقعی از chatGPT

Mehdi Shojaeian — Sat, 25 Feb 2023 00:37:27 +0330

برای آموزشِ chatGPT از اطلاعات بسیار زیادی استفاده شده. و همچنین chatGPT قابلیتی دارد که می‌تواند پاسخ‌های را ایجاد کند که بسیار واقعی به نظر می‌رسند ولی درواقع ساختگی هستند.دو راه وجود دارد که chatGPT را در ساخت اینگونه پاسخ‌ها محدود کنیم:یک پیش زمینه‌ای از حقیقت برای chatGPT فراهم کنیم: اگه به chatGPT متنِ پاسخِ سوال رو بصورت شفاف مشخص کنیم (مانند اطلاعات ویکیپدیا) در اینصورت پاسخ‌های محتمل کم می‌شه.استفاده از احتمالات کم و همچنین مشخص کنیم که chatGPT کِی بگه نمی‌دونم (I don’t know): اگه chatGPTبدونه در چه زمینه‌هایی بگه که نمی‌دونم (I don’t know)، کمتر از خودش جواب تولید می‌کنه.در این مثال ما در ابتدا پرسش و پاسخ‌هایی را که می‌دونه نوشتیم و در ادامه چیزهایی رو که نمی‌دونه و رو با علامت سوال مشخص کردیم. همچنین میزان احتمالات رو به مقدار صفر تعیین کردیم که در اینصورت اگر chatGPT ابهامی داشته باشه اونو با علامت سوال نشون می‌ده.Q: Who is Batman?A: Batman is a fictional comic book character.Q: What is torsalplexity?A: ?Q: What is Devz9?A: ?Q: Who is George Lucas?A: George Lucas is American film director and producer famous for creating Star Wars.Q: What is the capital of California?A: Sacramento.Q: What orbits the Earth?A: The Moon.Q: Who is Fred Rickerson?A: ?Q: What is an atom?A: An atom is a tiny particle that makes up everything.Q: Who is Alvan Muntz?A: ?Q: What is Kozar-09?A: ?Q: How many moons does Mars have?A: Two, Phobos and Deimos.Q:در ادامه با انواع تولید‌ متن در chatGPT آشنا شوید :۱. تولید متن دسته بندی شده (Classification)۲. تولید ایده‌ی جدید! (Generation)۳. مکالمه (conversation)۴. تبدیل متن: ترجمه‌، تغیر شکل متن، خلاصه‌سازی۵. تکمیل متن۶. درخواست پاسخ‌های واقعی! (همین پست)

۵. تکمیل متن در chatGPT

Mehdi Shojaeian — Sat, 25 Feb 2023 00:35:04 +0330

وقتی از این قابلیت استفاده می‌کنیم، chatGPT متنِ ناقصِ ما رو ادامه می‌ده و اون رو تکمیل می‌کنه . حالا با استفاده از تنظیمات temperature و کم کردن میزان اون می‌تونیم بگیم که ادامه‌ی متن دقیقا به موضوعی که مطرح کردیم ربط داشته باشه و یا با افزایش temperature می‌تونیم ادامه‌ی متن رو از موضوع اصلی انحراف بدیم.درخواست :Vertical farming provides a novel solution for producing food locally, reducing transportation costs andپاسخ:Vertical farming provides a novel solution for producing food locally, reducing transportation costs and emissions, and improving food security.Vertical farming is the practice of producing crops or livestock in vertically stacked layers in a controlled environment. This approach to agriculture has many advantages over traditional farming methods. Vertical farming produces food locally, reducing transportation costs and emissions, and improving food security. Crops can be grown inدر مثال بعدی ما یک بخش از کدِ React رو می‌خوایم که ادامه بده و چون chatGPT درکی از این کتابخانه داره می‌تونه اونو ادامه بده.درخواست:import React from 'react'; const HeaderComponent = () => (پاسخ:import React from 'react'; const HeaderComponent = () => (

Header Component

); export default HeaderComponent;توصیه می‌شه از Codex models های برای درک و تولید کد استفاده بشه. برای آموزش بیشتر در این زمینه code guide رو می‌تونین ببینین.در ادامه با انواع تولید‌ متن در chatGPT آشنا شوید :۱. تولید متن دسته بندی شده (Classification)۲. تولید ایده‌ی جدید! (Generation)۳. مکالمه (conversation)۴. تبدیل متن: ترجمه‌، تغیر شکل متن، خلاصه‌سازی۵. تکمیل متن (همین پست)۶. درخواست پاسخ‌های واقعی!

۴. تبدیل متن در chatGPT

Mehdi Shojaeian — Sat, 25 Feb 2023 00:32:25 +0330

با استفاده از chatGPT می تونیم متن‌ها رو ترجمه کنیم، تغییر شکل بدیم و یا اینکه خلاصه کنیمترجمه‌ی متن:برای مثال ما از chatGPT خواستیم که متنی رو که بهش دادیم رو از انگلیسی به زبان‌های فرانسوی، اسپانیایی و ژاپنی ترجمه کنه.درخواست:Translate this into French, Spanish and Japanese:What rooms do you have available?پاسخ chatGPT:Quels sont les chambres disponibles?¿Cuáles son las habitaciones disponibles?何室がありますか。در این مثال چون chatGPT درکی از زبان‌هایی که خواستیم داشت، دیگه نیاز نبود بهش آموزش بدیم.اگه بخواین از انگلیسی به زبانی ترجمه کنه که هیچ درکی ازش نداره، در این شرایط لازم داریم که مثال‌هایی براش بزنیم و یا حتی از روش fine-tune a model برای اینکه خیلی روان بشه استفاده کنیم.تبدیل متن:در این مثال از chatGPT می‌خوایم که اسامی فیلم‌ها رو به ایموجی تبدیل کنه. این مثال میزان تطبیق پیذیری chatGPT رو در استفاده از الگوها و انتخاب کاراکترها نشون می‌ده.درخواست (همراه با مثال) و در نهایت درخواست ایموجی برای فیلم Start Wars:Convert movie titles into emoji.Back to the Future: ???? Batman: ?? Transformers: ?? Star Wars:پاسخ :Star Wars: ??خلاصه سازی:با استفاده از این قابلیت، chatGPT می‌تونه منظور متن شما رو متوجه بشه و متن رو به اشکال مختلف مجددا بیان کنه.ما در این مثال درخواست کردیم که متن رو برای یک دانش‌آموز کلاس دومی خلاصه سازی کنه.درخواست :Summarize this for a second-grade student:Jupiter is the fifth planet from the Sun and the largest in the Solar System. It is a gas giant with a mass one-thousandth that of the Sun, but two-and-a-half times that of all the other planets in the Solar System combined. Jupiter is one of the brightest objects visible to the naked eye in the night sky, and has been known to ancient civilizations since before recorded history. It is named after the Roman god Jupiter.[19] When viewed from Earth, Jupiter can be bright enough for its reflected light to cast visible shadows,[20] and is on average the third-brightest natural object in the night sky after the Moon and Venus.پاسخ:Jupiter is a planet that is bigger than all the other planets in our solar system and is one of the brightest objects in the sky. It is named after the Roman god Jupiter. When viewed from Earth, it can cast shadows with its bright light.در ادامه با انواع تولید‌ متن در chatGPT آشنا شوید :۱. تولید متن دسته بندی شده (Classification)۲. تولید ایده‌ی جدید! (Generation)۳. مکالمه (conversation)۴. تبدیل متن: ترجمه‌، تغیر شکل متن، خلاصه‌سازی (همین پست)۵. تکمیل متن۶. درخواست پاسخ‌های واقعی!

۳. تولید مکالمه‌ در chatGPT

Mehdi Shojaeian — Sat, 25 Feb 2023 00:28:53 +0330

این قابلیت chatGPT طوری طراحی شده که کاملا شبیه به مکالمه با یک انسان و یا خود chatGPT می‌باشد.با چند خط معرفی، متوجه می‌شین که chatGPT مثل سرویس خدمات مشتریان عمل می‌کنه. سرویسی که بسیار هوشمندانه سوالات رو بدون اینکه موضوع رو منحرف کنه، پاسخ می‌ده!مثالی از اینکه به شکل هوش مصنوعی به سوالات جواب می‌ده. (ما اول بهش می‌گیم که این یک مکالمه با هوش مصنوعی هست و این هوش مصنوعی خصوصیاتی مثل کمک کننده، خلاق، باهوش و بسیار دوستانه داره.)The following is a conversation with an AI assistant. The assistant is helpful, creative, clever, and very friendly.Human: Hello, who are you?AI: I am an AI created by OpenAI. How can I help you today?Human:به همین سادگی یک دستیار و دارین که می‌تونه یک مکالمه به دستش بگیره.استفاده از این قابلیت بسیار آسونه و صرفا چند موضوع هست که بهتره بهشون توجه کنید:1. ما مشخص می‌کنیم که قصد ما چیه ولی از طرفی بهش می‌گیم که چطور هم رفتار کنه:مثل مابقی دستورها، ما اشاره می‌کنیم که در ادامه چه کاری رو انجام خواهیم داد ولی از طرفی یک دستورالعمل دیگری دیگه رو هم مشخص می‌کنیم که چطور برخورد کنه و اون اینه "The assistant is helpful, creative, clever, and very friendly."اگه این کار رو انجام ندیم جواب‌ها می‌تونه شبیه عکس‌العمل یک انسان باشه و حتی بعضی وقت‌ها جملات طعنه‌آمیزی بگه که مورد انتظار ما نیست که با این کار می‌تونیم جلوش رو بگیریم.2. به chatGPT هویت می‌دیم: در مثال با گفتیم که بعنوان یک دستیار هوش مصنوعی به کاربر پاسخ بده. حالا میةونیم بجای این بگیم مثلا به عنوان یک خانم که در زمینه تحقیقات بایولوژی فعالیت می‌کنه جواب بده (بهش این هویت رو مشخص می‌کنیم) و با این کار جواب‌های که به کاربر می‌ده خیلی شبیه به فردی هست که در این زمینه فعالیت داره.مثال: الان می‌خوایم که یکم جواب‌های طعنه آمیز و با اکراهی بده و براش چندتا مثال هم می‌نویسیم :Marv is a chatbot that reluctantly answers questions with sarcastic responses:You: How many pounds are in a kilogram?Marv: This again? There are 2.2 pounds in a kilogram. Please make a note of this.You: What does HTML stand for?Marv: Was Google too busy? Hypertext Markup Language. The T is for try to ask better questions in the future.You: When did the first airplane fly?Marv: On December 17, 1903, Wilbur and Orville Wright made the first flights. I wish they’d come and take me away.You: What is the meaning of life?Marv: I’m not sure. I’ll ask my friend Google.You: Why is the sky blue?در مثال بالا برای اینکه یک مکالمه‌ی کاربردی داشته باشیم یک سری پرسش و پاسخ ایجاد کردیم و با نوشتن چند جواب طعنه‌آمیز مشخص کردیم که جواب‌ها به چه سبکی باشه، حالا از این به بعد کاربر هرچی ازش بپرسه جواب‌های طعنه آمیز بهش می‌ده.در ادامه با انواع تولید‌ متن در chatGPT آشنا شوید :۱. تولید متن دسته بندی شده (Classification)۲. تولید ایده‌ی جدید! (Generation)۳. مکالمه (conversation) (همین پست)۴. تبدیل متن: ترجمه‌، تغیر شکل متن، خلاصه‌سازی۵. تکمیل متن۶. درخواست پاسخ‌های واقعی!

۲. تولید ایده‌ی جدید در chatGPT

Mehdi Shojaeian — Sat, 25 Feb 2023 00:25:21 +0330

یکی از قابلیت‌های بسیار قوی chatGPT تولید ایده‌های جدید هست. مثلا می‌تونین درخواست کنین که یک ایده‌‌ای برای داستان بده، یک مدل کسب و کار تولید کنه، یک شخصیت بسازه و یا اینکه یک استراتژی مارکتینگ ایجاد کنه.مثال: از chatGPT می‌خوایم که یک ایده برای استفاده از واقعیت مجازی (Vitural reality) در حوزه‌ی تناسب اندام به ما بدهدرخواست:Brainstorm some ideas combining VR and fitness:جوابِ chatGPT:- Virtual reality fitness classes that allow people to experience a variety of different workouts without ever having to leave their home.- VR games that challenge users to move their bodies in order to win. - A VR workout program that allows people to track their progress and set goals. - A VR fitness app thatاگه لازم بود که کیفیت جواب رو افزایش بدین می‌تونین چند نمونه مثال به سوالتون اضافه کنین.در ادامه با انواع تولید‌ متن در chatGPT آشنا شوید :۱. تولید متن دسته بندی شده (Classification)۲. تولید ایده‌ی جدید! (Generation) (همین پست)۳. مکالمه (conversation)۴. تبدیل متن: ترجمه‌، تغیر شکل متن، خلاصه‌سازی۵. تکمیل متن۶. درخواست پاسخ‌های واقعی!

۱. تولید پاسخِ دسته بندی شده در chatGPT

Mehdi Shojaeian — Sat, 25 Feb 2023 00:19:38 +0330

این مورد برای مواقعی هست که می‌خوایم بگیم که chatGPT جواب رو دسته بندی کنه و تو یکی از حالت‌هایی که ما بهش گفتیم بذاره.مثال :از chatGPT خوایم که احساسِ متن توییت رو بر اساس مثبت، خنثی و منفی به ما بگه، به این شکل:درخواست: (اینو ازش پرسیدیم و گفتیم که جواب را در دسته‌بندی positive, neutral, negative قرار بده)Decide whether a Tweet's sentiment is positive, neutral, or negative.Tweet: "I loved the new Batman movie!"Sentiment:اینو جواب داد:Positive.چندتا از قابلیت‌هایی که تو این مثال استفاده شده رو بررسی کنیم:بصورت شفاف ورودی‌ها و درخواست‌هامون رو مشخص کردیمورودی‌ ما اینجا tweet هست و خروجی ما Sentiment. برای معرفی ورودی و خروجی‌ها بهتره که از کلیدها و یا عبارات کوتاه استفاده کنید برای این کار می‌تونین متن کوتاه و شفافی بنویسید و کم کم متنتون رو خلوت کنین و تا جایی این کار رو ادامه بدین که به جواب دلخواهتون برسین.مشخص کردن دسته بندی صحیحتو مثال بالا ما گفتیم که بگو احساس این متن چیه و جواب یکی از موارد مثبت یا منفی و یا خثن باشه.حالا اگه می‌گفتیم بگو مثبته یا منفی اونوقت جملاتی که خبری هستن رو نمی‌تونست انتخاب کنه و احتمالا جواب غلطی بهتون می‌داد. حالا می‌تونیم جواب ها رو زیاد هم بکنیم مثلا بگیم کدومش عصبانیه و یا کپومش خوشحال و ....درصورت لزوم از مثال‌ها استفاده کنیندر این مورد چون مشخص بود که چه انتظاری دارین نیازی به مثال نبود، ولی اگه بخواین که chatGPT یک جواب در دسته‌بندی مشخص شده بده و ایده‌ای در مورد نحوه‌ی دسته بندی کردن نداشته باشه براش چند تا مثال بنویسید، خودش یاد می‌گیره!بهبود عملکرد متن دسته بندی شده ?تا الان با نحوه‌ی ساخت پاسخ‌های دسته بندی شده آشنا شدیم. حالا یکم بهینه‌ترش کنیم بطوری که در یک سوال چند تا دسته‌بندی ایجاد کنه. مثال زیر رو ببینین:سوال: (ازش خواستیم که جملات زیر رو دسته بندی کنه)Classify the sentiment in these tweets:1. "I can't stand homework"2. "This sucks. I'm bored ?"3. "I can't wait for Halloween!!!"4. "My cat is adorable ❤️❤️"5. "I hate chocolate"Tweet sentiment ratings:جواب:1. Negative 2.Negative3. Positive4. Positive5. Negativeما بهش لیستی از tweet دادیم و chatGPT به ما لیستی از امتیازدهی رو در یک درخواست داد.وقتی که لیستی از دسته بندی‌ها رو انتظار دارین حتما دقت کنین که تنظیمات (top_p و temperature) رو درست انتخاب کنین که جواب‌ها خطلا نداشته باشن. برای این کار:سوال خودتون رو با مقادری top_p و temperature مختلف امتحان کنین و مقدار اون‌ها رو کالیبره کنین.لیست خودتونم خیلی طولانی نکنین که chatGPT گیج بشه.در ادامه با انواع تولید‌ متن در chatGPT آشنا شوید :۱. تولید متن دسته بندی شده (Classification) (همین پست)۲. تولید ایده‌ی جدید! (Generation)۳. مکالمه (conversation)۴. تبدیل متن: ترجمه‌، تغیر شکل متن، خلاصه‌سازی۵. تکمیل متن۶. درخواست پاسخ‌های واقعی!

دستورات و قواعدِ اولیه‌ی ChatGPT

Mehdi Shojaeian — Sat, 25 Feb 2023 00:12:24 +0330

برای اینکه بتونیم از ابزار chatGPT نتیجه‌ی بهتری بگیریم یک سری قواعد وجود دارن.در اینجا ما برخی این قواعد رو که در سایت رسمی خود chatGPT نوشته شده رو بررسی می‌کنیم.برای عضویت در سایت chatGPT نیاز به شماره موبایل غیر ایرانی خواهید داشت که سایت Numberland.ir کارتون رو راه می‌ندازه!یکی از قابلیت‌های مهم chatGPT استفاده از completions (تکمیل کننده) است که با مثال زیر می‌تونین ببینین:می‌خوایم بگیم یه شعار برای مغازه‌ی بستنی فروشی بنویس:Write a tagline for an ice cream shop. وقتی که اینو بنویسین یه چیزی مشابه اینو جواب می‌ده:Write a tagline for an ice cream shop.We serve up smiles with every scoop! (جواب)متغییر temperature:یه متغییری هست به نام temperature و مقدارش بین ۰ تا ۱ (اعداد اعشاری) متغییره، که وظیفه‌ی این متغییر اینه که بگه جوابی که به شما می‌ده چقدر دقیق باشه، عدد ۰ خیلی دقیق و با تنوع کم و عدد ۱ خیلی کم دقت ولی با تنوع بالا.برای اینکه کاربردش رو ببینیم این مثال رو نگاه کنین :ما تو این مثال گفتیم که ما به اسم حیوان احتیاج دارم (برای اینکه یکم chatGPT تو باغ باشه بهش یه تعداد مثال هم دادیم که این روش رو یکم جلوتر یاد می‌گیریم) Suggest three names for an animal that is a superhero.Animal: CatNames: Captain Sharpclaw, Agent Fluffball, The Incredible FelineAnimal: DogNames: Ruff the Protector, Wonder Canine, Sir Barks-a-LotAnimal: HorseNames:حالا میزان temperatureها رو بررسی می‌کنیمجواب به ازای temperature ۰:Super Stallion, Mighty Mare, The Magnificent Equineشما درخواست بالا رو هر بار که با مقدار temperature ۰ اجرا کنین بهتون فقط جواب بالا رو میده.جواب به ازای temperature ۱:- Super Stallion, Thunderbolt the Wonder Horse, Mighty Equus- Captain Saddle-up, Silver Streak, Noble Steed.با هر بار درخواست اسم با مقدار temperature ۱، یه سری اسم جدید بهتون معرفی می‌کنه.کاربر temperature به نیاز شما بستگی داره، اگه میخواید جواب خیلی دقیق باشه از temperature ۰ و اگه بخواین جواب‌ها متنوع باشه از مقدار ۱ استفاده می‌کنیم.طراحی دستورهای پایهاین chatGPT کارهای خیلی زیادی رو می‌تونه انجام بده، مثلا تولید یه داستان منحصر به فرد تا تحلیل یه متن و نتیجه‌گیری از اون.برای اینکه بهش حالی کنیم چی ‌می‌خوایم باید اول بهش یک توضیح بدیم! الان چند روش رو با هم بررسی می‌کنیم.استفاده از Show و یا tell :شفاف سازی کنید که چی می‌خواین حالا یا با مقدمه چینی یا دادن مثال یا ترکیبی از این دو تا. مثلا اگه یه لیست می‌خواین که به ترتیب حروف الفبای فارسی باشه و هر یا چیز دیگه.درخواست‌های شفاف و باکیفیت بنویسیدمثلا اگر می‌خواین که chatGPT جوابش رو بصورت دسته بندی شده بهتون بده یا از یک الگویی تبعیت کنه حتما بهش مثال هایی کاملی رو ارائه کنید. (مثل همین دستور درخواست اسم حیوان که بالا نشون داده شده). همچنین تلاش کنین که غلط املایی نداشته باشین، chatGPT انقدر باهوش هست که غلط ها رو خودش اصلاح کنه ولی بعضی وقتا هم فک می‌کنه شما عمدا غلط املایی رو نوشتین و کلا یه جوابی می‌خواین که توش غلط املایی باشه!تنظیمات صحیحدو مقدار تنظیمات temperature و top_p رو درست استفاده کنین (top_p رو هنوز نمی‌دونم چیه و خودتون می‌تونید از chatGPT بپرسین!). اگه فقط به یک جواب سرراست احتیاج دارین دو تا مقدار رو کم انتخاب کنید و یا اگه به جواب‌های منتنوعی احتیاج دارین مقدارشون رو زیاد انتخاب کنید.اشتباهی که خیلی از مردم می‌کنن اینه که فکر می‌کنن این مقادیر (temperature و top_p) میزان باهوش و خلاق بودن رو تعیین می‌کنه که اینطور نیست!.مشکلات رایجبعضی وقت‌ها اون جوابی رو که می‌خوایم از chatGPT نمی‌گیریم، اگه به این مورد برخوردین موارد زیر شاید بتونه کمکتون کنه.۱. اون چیزی که می‌خواین رو بطور شفاف گفتین؟۲. مثال‌های کافی داده به chatGPT؟۳. غلط املایی رو هم چک کنین که حداقل غلط املایی رو داشته باشین.۴. از مقدارهای temperature و top_p درست استفاده می‌کنین؟ در ادامه با انواع تولید‌ متن در chatGPT آشنا شوید :۱. تولید متن دسته بندی شده (Classification)۲. تولید ایده‌ی جدید! (Generation)۳. مکالمه (conversation)۴. تبدیل متن: ترجمه‌، تغیر شکل متن، خلاصه‌سازی۵. تکمیل متن۶. درخواست پاسخ‌های واقعی!

هایلایت‌های کتاب Platform scale (فصل ۱ - بخش دوم)

Mehdi Shojaeian — Mon, 21 Nov 2022 22:17:35 +0330

خلاصه‌ای از بخشِ ۳ از فصل ۱ (کسب و کارها با تفکرِ تعامل در اولویت) :پلتفرم‌ها صرفاً روی اینکه تعداد کاربر بیشتر و یا قابلیت‌های بهتر رقابت نمی‌کنند. پلتفرم‌ها زمانی به یک کسب و کار پایدار تبدیل می‌شوند که بتوانند رابطه‌ای پایدار و مداوم بین تولید کننده و مصرف کننده ایجاد نمایند.در پلتفرم‌ها تولید کننده، منبع تامین و پاسخ به نیاز می‌باشد، مانند تولید کننده‌ی ویدئو در یوتوب.در پلتفرم‌ها مصرف کننده ایجاد نیاز نموده و یا اینکه منابع تولید و ساخته شده را مصرف می‌نماید، مانند کسی که در یوتوب ویدئو تماشا می‌نماید.دقت نمایید که دو مورد بالا (تولید کننده و مصرف کننده) نقش محسوب می‌شوند(role) و نه بخش بندی کاربران (َnot user segments)؛ بطوریکه کاربر یک پلتفرم می‌تواند هم نقش تولید کننده را ایفا کند و هم نقش مصرف کننده (مانند اینستاگرام).آشنا بودن با دو نقش تولید‌کننده و مصرف‌کننده کمک می‌نماید تا بتوان مشوق‌ها مناسب و ابزارهای لازم را بگونه‌ای طراحی نمود که هر دو نقش بصورت فعالانه در پلتفرم حضور داشته باشند.پلتفرم به عنوان محرکی برای تعاملات:در پلتفرم‌ها تعامل زمانی رخ می‌دهد که تبادل ارزش از تولید کننده به مصرف‌کننده در ازای ارزشی دیگر(مانند پول، دیده شدن و ...) برقرار شود.برخی از سرویس‌ها استاندارد طراحی شده و دارای چارچوب می‌باشند (مانند uber یا اسنپ) و برخی دیگر غیراستاندار می‌باشند (مانند upwork یا پونیشا).پلتفرم‌ها این قابلیت را به تولیدکنندگان می‌دهد که تولید و یا ارائه‌ی ارزش و یا خدمت خود را بصورت تاثیرگزارتری ارائه کنند. بطور مثال، اوبر یا اسنپ به راننده‌ها این امکان را می‌دهد که اعلام نمایند که آماده به خدمت هستند.هر پلتفرمی واحدی را به تولیدکنندگان در ازای مصرف توسط کاربران پرداخت می‌نماید، این واحد می‌تواند پول، شهرت، در معرض دید قرار گرفتن و ... باشد؛ که با پرداخت این واحد، تولید کننده را تشویق می‌نماید تا ارزش خود را بصورت مداوم تولید نماید.دیدِ تعامل در اولویت(interaction-first) به این موضوع اشاره می‌نماید که ارتباط میان تولید کننده و مصرف‌کننده هسته‌ی مرکزی تولید و تبادل ارزش در پلتفرم محسوب می‌شود.در کسب‌وکارهای خطی، هسته‌ی اصلیِ کسب و کار ایجاد ارزش است و برای scale کردن، بایستی ایجاد و ارائه‌ی ارزش بصورت تکرارپذیر و تاثیرگزاری افزایش یابد.در مقابلِ کسب و کارهای خطی، پلتفرم‌ها، تحریک کننده‌ی تعاملات محسوب می‌شوند و با تکرار پذیری، بهبود عملکرد و در کل با بهینه نمودن تعاملات، scale می‌نمایند. نحوه‌ی تعامل در پلتفرم در ادامه هفت قاعده‌ی مهم برای طراحی interaction-first (تعامل در اولویت) را خواهیم آموخت:طراحی به شکل plug-play (شروع فوری و آسان):در این نوع دید، زیرساخت بایستی به نحوی طراحی گردد که تولیدکننده و مصرف‌کننده به سرعت با یکدیگر وارد تعامل شوند و در این راستا هرگونه مانع و اصکاکی را باستی حذف گردد. این سادگی و سرعت موجب می‌شود تا بطور مداوم تولیدکننده و مصرف‌کننده جذب پلتفرم شوند.به این موضوع توجه نمایید که در صورت افزایش سادگی، میزان noise در سیستم افزایش خواهد یافت که باعث کاهش تعاملات می‌گردد. برای کاهش این نویزها بایستی میزان دسترسی‌ها کنترل شود (access control)، مخصوصا برای تولید کنندگان.به غیر از noise، میزان محتوای تولید شده نیز بسیار شده که موجب سردرگمی مصرف‌کنندگان در یافتن محتوای یا محصول می‌شود. برای از بین بردن این مورد، می‌توان از فیلتر‌گذاری برای محتوا استفاده نمود و تصمیم گرفت که چه محتوا و یا کالایی به دست چه کاربری برسد. به کنترل دسترسی و فیلترگذاری در پلتفرم‌، حکمرانی در تعاملات گفته می‌شود.ایجاد تعادل در تولید محتوا هم برای تولیدکننده و هم برای مصرف‌کننده:در کسب و کار‌های خطی، با بهینه نمودن تجربه‌ی کاربران می‌توانند scale نمایند. . تمرکز به کاربران پس از تولید، به تکرارپذیری و بهبود عملکرد در ارزش ایجاد شده منجر شده و باعث scale شدن خط تولید خواهد شد.(دقت نمایید که در کسب و کارهای خطی تاکید معمولا بر روی کاربر می‌باشد).در مقابل حالت خطی، در پلتفرم‌ها بایستی بر روی تولیدِ ارزش هم از طرف تولیدکننده و هم از طرف مصرف‌کننده تمرکز نمود.نکته: بهینه نمودن تجربه برای تولیدکننده، مانند برداشتن موانع و سادگی در تولید، می‌تواند موجب ایجاد تجربه‌ی بد در مصرف‌کننده شود (مانند ایجاد noise)؛ و از طرفی بهینه نمودن تجربه برای مصرف‌کنندگان ممکن است منجر به دلسرد نمودن تولیدکنندگان نماید.استراتژی استفاده از "رایگان":بطور معمول، وقتی کسی از مدل درآمدی خود مطمئن نباشد، از کلمه‌ی رایگان استفاده می‌نماید.ولی اگر استراتژی بزرگی داشته باشیم که بخشی از این استراتژی ارائه‌ی نمونه‌ی رایگان برای درآمدزایی باشد، می‌توان از کلمه‌ی رایگان استفاده نمود. مانند برخی از برندها که نمونه‌ی رایگان در اختیار کاربران خود قرار می‌دهند.در پلتفرم‌ها زمانی می‌توان از کلمه‌ی رایگان استفاده کرد که یکی از قواعد زیر را رعایت نماید:a. اگر تکرارپذیری در تعاملات را افزایش دهد. اگر باعث افزایش تعامل در تولیدکننده، مصرف‌کننده و یا هر دو گردد، استفاده از رایگان یک استراتژیک محسوب می‌گردد.b. بتوان اطلاعاتی را جمع‌اوری نمود که بعداً از آن کسب درآمد نمود (Monetizable data). گوگل و یا فیسبوک اطلاعات و رفتار کاربران را ذخیره کرده و از آن به نحوی کسب درآمد می‌نمایند (مانند نمایش تبلیغات).در اکثر پلتفرم‌ها به یک سمت (تولیدکننده و یا مصرف‌کننده) برای مشارکت در پلتفرم یارانه داده می‌شود. بطور مثال امکان تولید رایگان محتوا برای تولیدکنندگان جهت تشویق تولید محتوا و به همین ترتیب استفاده‌ی رایگان از پلتفرم توسط مصرف‌کننده که موجب افزایش جذابیت برای تولیدکنندگان می‌گردد.جذب، تسهیل و تطبیق (pull, facilitate, match): در مدل‌های خطی روی تکرارپذیری فرایند تمرکز می‌نمایند درصورتی که در پلتفرم‌ها بر روی تکرارپذیری تعاملات تمرکز می‌نمایند.بجای مدل خطی که در آن از منابع، فرآیند تولید و تبدیل و در انتها، تحویل به مشتری استفاده می‌شود، در پلتفرم‌ها از سه مدل زیر استفاده می‌شود :a. جذب: جذب تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان برای تعامل با یکدیگر.b. تسهیل تعامل دوطرف با یکدیگر.c. تطبیق میزان تولید با میزان مصرفموارد بالا از روش‌های زیر دست‌ یافتنی خواهد بود: ۱. مشوق‌هایی جهت جذب مشارکت بصورت تکرار شونده در پلتفرم. ۲. تولید یک زیرساخت اساسی برای تسهیل تولید و تبادل ارزش. ۳. ایجاد ارتباط بین شرکت‌کننده‌ها توسط محتوا، ارزش یا خدمات ایجاد شده در پلتفرم.لایه‌بندی تعاملات:در پلتفرم‌ها یک هسته‌ی اصلی تعامل وجود دارد (بطور مثال در لینکدین ایجاد تعامل کاری بین کاربران)، در با ایجاد لایه‌های جدید تعامل در اطراف این هسته، پلتفرم scale خواهد نمود (مثلا در لینکدین، کاریابی که افراد جویای کار را به افرادی که استخدام می‌نمایند متصل می‌کند).در صورتی که در پلتفرم‌ها هسته‌ی اصلی تعامل به درستی انجام نشود، پلتفرم شکست خواهد خورد. فعالسازی تعاملات End-to-End:پلتفرم‌ها از طریق جمع‌آوری و هماهنگ کردن عرضه و تقاضا کارآمد می‌شوند. با استفاده از این هماهنگی پلتفرم ارزش ثابل توجهی را ارائه می‌دهد. بطور مثال اوبر و یا اسنپ فقط مسافر را با راننده مرتبط نمی‌نماید بلکه بر اساس ترافیک مسیر مبلغ را هم تعیین نموده و در انتها با امتیازدهی به راننده و مسافر می‌تواند دقیقاً میزان نیاز را با تقاضا تطبیق دهد.ایجاد ارزشی پایدار فراتر از یک تعامل: اکثر پلتفرم‌ها، این این قابلیت را فراهم می‌نمایند که با ایجاد یک تبادل، ارزشی مداوم و پایدار را ایجاد نماید.در Airbnb کاربران بعد از ایجاد تعامل بین صاحب خانه و مسافر، به یکدیگر امتیاز خواهند داد، این امتیاز در ادامه برای دیده شده صاحب خانه و حتی کاربر کاربرد خواهد داشت.فیلتر کنترل دسترسی جذب، تسهیل، تطبیقضرورت‌ scale شدن پلتفرم:اگر از روشی که برای ساخت کسب و کارهای خطی استفاده می‌شود برای ساخت کسب و کار پلتفرمی استفاده شود، شکست خواهیم خورد.پلتفرم‌ها برای موفقیت نیاز به تفکری کاملاً متفاوت دارند و آن نیاز دیدِ تعامل در اولویت (interaction-first) است (بجای کاربر در اولویت در مدل‌های خطی).برای ایجاد دیدِ تعامل در اولویت (interaction-first)، سه مورد زیر را در نظر بگیرید:ما در کسب و کار تولید نرم‌افزار نیستیم.ما در کسب و کار فروش محصول و یا خدمات نیستیم.ما در کسب و کاری هستیم که وظیفه‌ی آن واسطه‌گری و ایجاد تعامل است.

هایلایت‌های کتاب Platform scale (فصل ۱ - بخش اول)

Mehdi Shojaeian — Sat, 19 Nov 2022 15:04:10 +0330

خلاصه‌ای از بخشِ ۱ و ۲ی فصل ۱ (کسب و کارها با تفکر تعاملات در اولویت) :در پلتفرم‌ها برخلاف کسب و کارهای خطی، بجای اینکه روی منابع تمرکز کنند، روی نحوه‌ی ایجاد تعامل بین تولیدکننده و مصرف‌کننده تمرکز می‌کنند. بطور مثال Airbnb بجای اینکه روی داشتن خانه تمرکز کند، روی این تمرکز می‌کند که چگونه بین کاربران خود تعامل ایجاد نماید.تفاوت کسب و کارهای خطی با پلتفرم (برای اطلاعات بیشتر می‌توانید pipeline vs platform business را گوگل نمایید)سیستم‌ عامل‌های موبایل (Android, IOS) هم نوعی از یک پلتفرم محسوب می‌شوند، بطوری که از یک سمت تولید کنندگان نرم‌افزار و در طرف دیگر کاربران قرار دارند؛ در مقابل، در مدل خطی می‌توان به تولیدکنندگان موبایل مانند Nokia و Blackberry اشاره کرد.استفاده از اطلاعات جمعی نیز نوعی از پلتفرم محسوب می‌شود.بطور مثال Wikipedia و یا نرم افزارهایی مانند Waze که اطلاعات نمایش داده شده توسط کاربران (تولیدکنندگان) ایجاد می‌گردد.در پلتفرم‌ها، تولید و توزیع از طریق کاربران قابل پیاده‌سازی است، در نتیجه هزینه‌های تولید به شدت درحال کاهش است. (از جمعیت برای تولید ارزش استفاده می‌شود).بطور مثال مانند نرم‌افزارهای Open source و یا Wikipedia که کاربران آن به توسعه‌ی محصول کمک می‌نمایند.اثر شبکه‌ای (Network effect) یک محرک جدید و مهم برای scale کردن می‌باشد. (در بخش‌های بعدی در این مورد بیشتر خواهیم آموخت).در پلتفرم، scale شدن از طریق افزایش درگیری (interaction) کاربران و اثر شبکه‌ای (Network effect) اتفاق می‌افتد، نه از طریق افزایش منابع و یا نیروی کار داخلی (برخلاف کسب و کار‌های خطی - pipeline).در پلتفرم‌، اطلاعاتی که بتوان از آن کسب درآمد نمود، نوعی پول محسوب می‌شود.(data monetization)، بطور مثال لینکدین، از مواردی مانند چه کسی پروفایل شما را مشاهده کرده است کسب درآمد می‌نماید.در پلتفرم تولید همواره به میزان مصرف تطبیق دارد.جمعیت در یک سیستم پلتفرمی بایستی scale نماید، مانند زمانی که کارمندان در سازمان‌ها افزایش می‌یابد.مدیریت جمعیت نیازمند یک ساختار و برنامه‌ریزی برای مشوق‌ها می‌باشد، که بر اساس آن کاربران راهنمایی و توسعه یافته و از طرفی موجب ایجاد زیرساخت‌های لازم در پلتفرم می‌گردد.مدیریت و حکمرانی به جمعیت در پلتفرم‌ها بسیار اهمیت دارد. بطور مثال اولین کارمندان استخدام شده در اینستاگرام بجای استخدام گرافیست، برنامه نویس و ...، مدیر ارتباطات که وظیفه‌ی وی رشد محتوا توسط تولیدکنندگان بوده است را استخدام نمود.در پلتفرم بایستی مراقبت تاخیر در تولید (توسط تولیدکنندگان) و یا نیاز کم در مصرف کنندگان (unfulfillment) بود.بطور مثال در Uber (مانند اسنپ تاکسی)، تعداد رانندهای کم (تولیدکنندگان) و یا تعداد درخواست سفر کم (مصرف کنندگان).در پلتفرم‌ها صرفا تطبیق نیاز با مصرف برای موثر بود نیست، بلکه تنها راهی است که موجب حفظ دو سمت (تولید کننده و مصرف کننده) می شود.بایستی دقت نمود که نقدینگی (محتوا، ارزش و یا کالای تولید شده) مطابق با نیاز بود و تمام آن مصرف شده و میزان تولید با میزان مصرف اورلپ (overlap) داشته باشد.برای این منظور می‌توان پلتفرم را در جوامعی که می‌تواند این موضوع (overlap) را پوشش دهد اجرا نمود، بطور مثال فیسبوک از محیط دانشگاه که هم تولید‌کننده و هم مصرف کننده ی کافی وجود داشت، شروع نمود.و یا Uber برای کنترل این موضوع (overlap)، در زمانی که میزان تقاضای تاکسی افزایش می‌یابد، با افزایش قیمت‌ها، رانندگان بیشتری را برای تولید خدمت تشویق می‌نماید.کنترل کیفیت در پلتفرم‌ها توسط جمعیت و از طریق میزان محبوبیت اتفاق می‌افتد. مانند کامنت و امتیاز دهی.خرید در دنیای پلتفرم‌ها مانند مدل‌های خطی نمی‌باشد، بلکه کاربران قبل از خرید از طریق کانال‌ها و تجربه‌ها مختلف با کسب و کار تعامل برقرار خواهند نمود؛ زمانی که تعامل برقرار گردید، اطلاعات بایستی از طریق این تاچ پوینت‌ها بصورت شخصی‌سازی شده به دست کاربران برسد.مدل خطی فروش (برای درک بهتر می‌توانید متن pipeline sales را گوگل نمایید) در پلتفرم‌ها توزیع و پخش شوندگی جایگزین ارائه در یک مقصد می‌باشد( بجای اینکه فقط در یک مقصد محصول و یا خدمت را به مشتری برسانیم، بایستی به انواع توزیع‌ها فکر کنیم).بطور مثال آگهی‌های تلویزیونی فقط در مقصد به دست مشتری خواهد رسید!برای اینکه مطمئن باشیم که تولید‌کننده و مصرف‌کننده بطور مداوم در تعامل هستند، بایستی بر روی رفتار آن‌ها سرمایه‌گزاری نماییم. برای این کار بایستی برروی برخی از رفتارهای مطلوب پاداش، و برای برخی رفتارهای نامطلوب تنبیه گذاشته شود.پلتفرم‌های امروزی رفتارهایی را طراحی نموده‌اند که قبلا وجود نداشته!پتلفرم‌ها بایستی بگونه‌ای باشند که برای دو طرف هم ایجاد ارزش نمایند (تسهیل ایجاد ارزش از طرفی به طرف دیگر).فیدبک‌های کاربران نوع جدیدی از پرداخت حق کمسیون می‌باشد. همانگونه که در مدل‌های خطی به کاربران در ازای فعالیت‌های خاص در راستای سازمان حق کمسیون و یا پاداش داده می شو، کامنت و نظرات کاربران در پلتفرم‌ها هم نوعی حق کمسیون محسوب می‌گردد.تصمیم گیری در پلتفرم‌ها توسط الگوریتم‌ها انجام می‌شود (مانند پلتفرم Uber که تصمیم بر نحوه‌ی قیمت گذاری می‌نماید).شخصی سازی بصورت لحظه‌ای، کار تحقیقات بازار را در مدل‌های خطی انجام می‌دهد. بطور مثلا محتوای نمایش داده شده در شبکه‌های اجتماعی بصورت شخصی سازی شده برای هر شخص می‌باشد.اما شخصی سازی بسیار، ممکن است موجب دلزدگی کاربران شود، مثلا ممکن است کاربر محتوایی را که تا مدتی قبل علاقمند بود دیگر علاقه‌ای نداشته باشد.در پلتفرم‌ها بایستی مراقب بود تا همواره تعاملات میان تولید کننده و مصرف کننده بصورت تکرار پذیر و موثر برقرار باشد.بخش‌های بعدی کتاب نیز به مرور اضافه خواهد شد.هر موردی رو که به نظرتون مفید هست (چه سوال و چه نظر) حتما در کامنت‌ها یادداشت کنید.