https://virgool.io/feed/@metta_inst مِتّا نه یک اندیشکده‌ست نه یک پژوهشکده‌ست. هم یک اندیشکده‌ست و هم یک پژوهشکده‌ست. نه اندیشکده پژوهشکده‌ست، هم یک اندیشکده پژوهشکده‌ست.(به‌طورکلی یک ساختار جدید و نوظهور است) fa 2026-06-16 23:59:07 https://files.virgool.io/upload/users/2962442/avatar/gaSZ8u.png?height=120&width=120 https://virgool.io/@metta_inst https://virgool.io/@metta_inst/%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%AA%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%B5%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84-awl5xso96och در ابتدا شرایط جهانی و تاریخچه‌ای را قدری مورد بررسی قرار می‌دهیم. بیش از صد سال است که در جهان بسترهای جدیدی برای تولید فکر ابداع شده‌اند. بسترهایی که دانشگاه‌ها را پشت سر گذاشته و با تولیدات خود به تعداد قابل توجهی از حاکمیت‌ها علی‌الخصوص کشورهای پیشرفته و توسعه‌یافته کمک کرده‌اند. این بسترها که در ایران با اسم‌هایی از قبیل اندیشکده، پژوهشکده، مرکز تحقیقات و... شناخته می‌شوند، در نامگذاری جهانی خود به کانون تفکر یا thinktank مشهور هستند. شاید قدیمی‌ترین و معروف‌ترین آن‌ها موسسه بروکینز آمریکا باشد که نمونه‌برداری‌های نسبتا موفقی از آن نیز در ایران وجود دارد.به‌طورکلی کانون تفکر یا thinktank به محل یا محفلی اطلاق می‌گردد که در آن تعدادی اندیشمند حضور داشته و شروع به تولید فکر می‌کنند یا به تعبیری دیگر، مؤسسات تحقیقاتی هستند که درمورد موضوعاتی مانند سیاست اجتماعی، استراتژی سیاسی، اقتصاد، حوزه نظامی، فناوری و فرهنگ به تحقیق و دفاع می‌پردازند. طبق آمارهای موجود، در کشور آمریکا حدود 2000، در اروپا حدود 1300، در آسیا حدود 700، در غرب آسیا (خاورمیانه) حدود 250 کانون تفکر در حال فعالیت می‌باشند. در ایران نیز قریب به 150 کانون تفکر ثبت شده‌است.کانون‌های فکر مدرن به‌عنوان یک پدیده در بریتانیا در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم شروع به کار کردند. قبل از سال 1945، تمایل به تمرکز بر مسائل اقتصادی مرتبط با صنعتی‌شدن و شهرنشینی بود. در طول جنگ سرد، بسیاری از اندیشکده‌های آمریکایی و غربی تأسیس شدند که اغلب سیاست‌های دولت جنگ سرد را هدایت می‌کردند. از سال 1991، کانون‌های فکر بیشتری در بخش‌های غیرغربی جهان تأسیس شده‌اند. بیش از نیمی از اتاق‌های فکری که امروزه وجود دارند، پس از سال 1980 تأسیس شده‌اند.نکتۀ دیگری که می‌توان درخصوص کانون‌های تفکر بیان داشت این است که اکثر قریب به اتفاق این کانون‌ها در کشورهای دیگر ماهیت غیرانتفاعی و غیردولتی داشته و شاید همین ماهیت نیز به رشد و پیشرفت و اثرگذاری آنان کمک کرده‌است. خروج از بروکراسی‌های دولتی، پویایی و چالاکی مورد نیاز به این دست مراکز دانشی را اعطا خواهد کرد و آنان را از روابط خشک و روزمره خارج کرده و اجازۀ ورود به عرصه‌های ناشناخته را خواهد داد. شاید در این نقطه بتوان بیان کرد که عقب‌ماندگی دانشگاه‌ها نیز تا حدی از این بروکراسی‌های موجود رنج برده و حتی در کشورهایی مثل آمریکا که دانشگاه‌ها خصوصی و غیرانتفاعی می‌باشند نیز، این بروکراسی با شمایلی دیگر باعث عدم افسارگسیخگی ذهن‌ها گشته و مرغ خیال را محدود به چارت‌های مصوب و مرزهای تعیین‌شده می‌کند. هرچندکه اوضاع و احوال کشورهای دیگر در این حوزه از کشور ما بسیار بهتر است.می‌توان به این مورد اشاره کرد که در صد سال گذشته و در سیری تکاملی سیاست‌گذاری در کشورها به کانون‌های تفکر واگذار شده و از مسئولین فعلی و اجرایی دورتر گشته و شاید این مطلب که در کشورهایی مثل آمریکا رئیس‌جمهور، چشم‌انداز بلندمدت را تعیین نمی‌کند؛ مؤید همین موضوع باشد و این نکته کانون‌های تفکر را به قدرت پنجم در کنار قدرت سیاسی، اقتصادی، نظامی و رسانه‌ای بدل کرده‌است و درواقع محصول خارج‌شده از این کانون‌ها می‌تواند بر میزان قدرت و نفوذ یک کشور در سطح جهانی اثرگذار باشد.- تعدادی از کانون‌های تفکر بزرگ دنیا:- RAND Corporation- Center for American Progress- Brookings Institution- Center for Strategic and International Studies- Chatham House- Hudson Institute- American Enterprise Institute- Cato Institute- The Heritage Foundation- Peterson Institute for International Economics کانون تفکر متا کانون تفکر متا Thu, 07 Mar 2024 12:49:55 +0330 https://virgool.io/@metta_inst/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%82%D8%B5-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-wylm4pqxjuu1 با توجه به توضیحاتی که تا کنون داده شده است، مرکز توسعه تحول ایرانیان، نسبت به مأموریت تحولی خود، بر آن شده‌است تا مفهوم کانون تفکر را در کشور تغییر داده و شیوه درست آن را معرفی و تبیین کند و به‌جهت تغییر رویکرد در اندیشکده‌های فعلی تلاش کند.با نگاهی کلی به وضعیت فعلی کشور در بوم اندیشه‌ورزی، درمی‌یابیم که اندیشکده‌ها در ایران با استانداردهای جهانی فاصله‌ای قابل توجه داشته و آنچنان که باید استانداردهای دنیا رعایت نشده‌است. درخصوص کیفیت و رویکرد، ایرادات فراوان بوده و صرفاً این بوم محدود به حل مسئله شده و درخصوص موارد توسعه‌ای و پیشرفت‌محور نگاهی جدی وجود ندارد. حتی نسبت به کمیت نیز، کشور ما از استانداردهای جهانی عقب‌تر بوده که در مطالب بعدی به آن اشاره می‌شود. کانون تفکر متا کانون تفکر متا Thu, 07 Mar 2024 12:48:20 +0330 https://virgool.io/@metta_inst/%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%AA%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-fl5aoa4056ln مفهوم کانون تفکر در ایران متأسفانه به غلط به اندیشکده تعبیر شده و سال‌ها است که با همین مفهوم پیش رفته‌است. در ایران طبق آمار موجود حدود 150 اندیشکده ثبت هستند که بعضاً این آمار بسته به فعالیت هر کدام ممکن است که دستخوش تغییر شود.در سال 2019 گزارش دانشگاه پنسیلوانیا و برنامه کانون‌های تفکر و جامعه مدنی در صفحه ۴۷ خود، در بخش پراکندگی کانون‌های تفکر بر اساس کشورها، تعداد کانون‌های تفکر (یا به اشتباه اندیشکده) کشورمان را ۶۴ مورد ذکر می‌کند و در بخش کانون‌های تفکر غیرآمریکایی برتر سال ۲۰۱۹ جهان "مؤسسۀ مطالعات اقتصادی و بین‌المللی روند" را در رتبه ۱۴۷ قرار می‌دهد. همچنین در فهرست برترین کانون تفکرهای خاورمیانه و شمال آفریقا، به انستیتوی تحقیقات فرانسه در ایران و مؤسسۀ مطالعات سیاسی و بین‌المللی به‌ترتیب رتبه‌های ۶۵ و ۸۷ اختصاص می‌دهد. در صفحه ۱۶۳، جدول شماره ۲۷ که به برترین کانون‌های تفکر در حوزۀ امنیت غذا اختصاص دارد و ۱۳۶ مرکز تحقیقاتی ذکر شده، نام پژوهشکدۀ ملی تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی از ایران، در جایگاه ۷۳ قرار گرفته‌است.لازم به ذکر است که آمارهای بالا در چند سال اخیر دستخوش تغییر شده و قدری به آن افزوده یا کاسته شده‌است. به‌طورمثال، تعداد اندیشکده‌ها در 4 سال گذشته حدوداً دو برابر شده، اما متأسفانه از نظر کیفیت رشد قابل توجهی نداشته‌است. بعضی از مواردی که در بالا به‌عنوان برترین‌ها به آن اشاره شده‌است؛ متأسفانه هم‌اکنون تعطیل شده‌اند و مشغول فعالیت نیستند. چند اندیشکدۀ سرشناس فعلی ایران عبارتنداز: اندیشکده یقین، ایتان، بیان معنوی، مؤسسۀ مصاف، مرکز پژوهش‌های مجلس، اندیشکدۀ اقتصاد مقاومتی. کانون تفکر متا کانون تفکر متا Thu, 07 Mar 2024 12:46:44 +0330