https://virgool.io/feed/@mh_amiri13 علاقه‌مند به اقتصاد، فناوری و کارآفرینی، بنیانگذار و مدیرعامل وینداد، بزرگترین شرکت حوزه فناوری های حقوقی ایران! fa 2026-07-06 15:03:35 https://files.virgool.io/upload/users/3604/avatar/9GOar1.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@mh_amiri13 https://virgool.io/@mh_amiri13/%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DB%8C-%D8%B9%D9%85%DB%8C%D9%82-%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-gxjagqks025g سرعت پیشرفت هوش مصنوعی دیگر شبیه موج‌های قبلی فناوری نیست؛ شبیه یک رودخانه‌ی آرام هم نیست که بتوان کنار آن ایستاد و تماشا کرد. هر چند هفته یک مدل جدید، یک قابلیت تازه، یک ابزار دقیق‌تر و یک الگوی کاری متفاوت معرفی می‌شود. چیزی که تا همین چند ماه پیش «آینده» به‌نظر می‌رسید، امروز در بسیاری از شرکت‌ها بخشی از کار روزمره شده است.مسئله فقط این نیست که هوش مصنوعی بهتر می‌نویسد، سریع‌تر تحلیل می‌کند یا پاسخ‌های دقیق‌تری می‌دهد. مسئله عمیق‌تر است: هوش مصنوعی در حال تغییر دادن منطق کار است. همان‌طور که اینترنت نحوه‌ی فروش، بازاریابی، ارتباط با مشتری و حتی شکل سازمان را تغییر داد، هوش مصنوعی هم در حال بازتعریف مدیریت، بهره‌وری، تصمیم‌گیری و توسعه‌ی محصول است.اشتباه بزرگ این است که سازمان‌ها هوش مصنوعی را فقط یک ابزار جانبی ببینند؛ چیزی مثل یک چت‌بات که گاهی از آن برای نوشتن متن، خلاصه‌سازی یا پاسخ به چند سؤال استفاده می‌شود. این نگاه، اگرچه برای شروع مفید است، اما برای رقابت کافی نیست. هوش مصنوعی قرار نیست فقط سرعت چند کار اداری را بیشتر کند؛ می‌تواند ساختار اجرای کار، طراحی فرایندها و حتی مدل ارائه‌ی ارزش به مشتری را تغییر دهد.به همین دلیل، شرکت‌ها و سازمان‌ها چاره‌ای جز حرکت به‌سمت استفاده‌ی عمیق از هوش مصنوعی ندارند. نه از سر هیجان، نه از ترس عقب‌ماندن، بلکه به این دلیل ساده که فضای سنتی کار دیگر پاسخ‌گوی سرعت، پیچیدگی و فشار رقابتی امروز نیست.هوش مصنوعی فقط یک چت‌بات نیست!بسیاری از سازمان‌ها اولین مواجهه‌ی خود با هوش مصنوعی را با ابزارهای گفت‌وگومحور آغاز کرده‌اند. این شروع بدی نیست. یک چت‌بات می‌تواند متن بنویسد، ایده بدهد، گزارش خلاصه کند و بخشی از کارهای فکری را سریع‌تر کند. اما اگر استفاده از هوش مصنوعی در همین سطح متوقف شود، سازمان فقط مزه‌ی اولیه‌ی این فناوری را چشیده است.استفاده‌ی عمیق از هوش مصنوعی یعنی این فناوری وارد جریان اصلی کار شود؛ در فروش، پشتیبانی، منابع انسانی، مالی، عملیات، توسعه‌ی محصول، حقوقی، بازاریابی و تصمیم‌سازی مدیریتی. یعنی هوش مصنوعی فقط پاسخ‌دهنده نباشد، بلکه بخشی از سیستم اجرای کار شود.در این سطح، سازمان‌ها می‌توانند از ایجنت‌های تخصصی استفاده کنند؛ ایجنت‌هایی که فقط جواب نمی‌دهند، بلکه می‌توانند چند مرحله از یک کار را بفهمند، برنامه‌ریزی کنند، با ابزارهای مختلف ارتباط بگیرند، داده را بررسی کنند و خروجی قابل استفاده تولید کنند. مثلاً ایجنت مالی می‌تواند گزارش‌های فروش را تحلیل کند، مغایرت‌ها را پیدا کند و پیش‌بینی نقدینگی بدهد. ایجنت منابع انسانی می‌تواند رزومه‌ها را غربال کند، مصاحبه‌ها را خلاصه کند و الگوهای عملکردی تیم را بررسی کند. ایجنت حقوقی می‌تواند قراردادها را بخواند، ریسک‌ها را مشخص کند و متن‌های پیشنهادی برای اصلاح ارائه دهد.این یعنی هوش مصنوعی از «ابزار کمکی فردی» به «زیرساخت عملیاتی سازمان» تبدیل می‌شود.هوش مصنوعی در توسعه‌ی محصول و نوآورییکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی که هوش مصنوعی می‌تواند در آن اثر عمیق بگذارد، توسعه‌ی محصول است. شرکت‌ها می‌توانند از هوش مصنوعی برای تحلیل بازخورد کاربران، کشف الگوهای رفتاری، ایده‌پردازی فیچرهای جدید، اولویت‌بندی بک‌لاگ محصول، تولید نمونه‌های اولیه و حتی تست فرضیه‌های محصول استفاده کنند.در تیم‌های فنی، ابزارهای کمک‌کدنویسی نمونه‌ای روشن از این تغییر هستند. در یک مطالعه‌ی کنترل‌شده درباره‌ی GitHub Copilot، توسعه‌دهندگانی که از ابزار هوش مصنوعی استفاده کردند، یک تسک برنامه‌نویسی مشخص را ۵۵.۸ درصد سریع‌تر از گروه کنترل انجام دادند. این عدد به‌تنهایی به این معنا نیست که همه‌ی پروژه‌های نرم‌افزاری ۵۵ درصد سریع‌تر می‌شوند، اما نشان می‌دهد هوش مصنوعی در کارهای دانشی و فنی می‌تواند اثر واقعی و قابل اندازه‌گیری داشته باشد.نکته‌ی مهم این است که هوش مصنوعی فقط ابزار تولید کد نیست. در محصول، ارزش اصلی آن در افزایش سرعت یادگیری سازمان است. سازمانی که سریع‌تر از داده‌ها یاد می‌گیرد، سریع‌تر ایده را تست می‌کند و سریع‌تر محصول را اصلاح می‌کند، در رقابت جلوتر می‌افتد.ایجنت‌های اختصاصی؛ نقطه‌ی تمایز واقعی شرکت‌هامرحله‌ی بعدی استفاده از هوش مصنوعی، ساخت ایجنت‌ها و سیستم‌های اختصاصی متناسب با داده، فرایند و مزیت رقابتی هر کسب‌وکار است. استفاده از ابزارهای عمومی برای شروع خوب است، اما مزیت پایدار معمولاً از جایی شکل می‌گیرد که سازمان، هوش مصنوعی را با دانش داخلی خود ترکیب می‌کند.یک شرکت فروشگاهی می‌تواند ایجنتی بسازد که رفتار مشتری، موجودی کالا، کمپین‌های بازاریابی و حاشیه سود را با هم تحلیل کند و پیشنهادهای دقیق برای فروش بدهد. یک شرکت حقوقی می‌تواند ایجنتی بسازد که با اسناد، قراردادها و رویه‌های داخلی خودش کار کند. یک شرکت تولیدی می‌تواند ایجنتی داشته باشد که داده‌های تعمیرات، کیفیت، تأمین و تولید را کنار هم بگذارد و گلوگاه‌ها را تشخیص دهد.این‌جا دیگر بحث «استفاده از هوش مصنوعی» نیست؛ بحث بازطراحی سازمان با کمک هوش مصنوعی است.نمونه‌های واقعی از استفاده‌ی عمیق در شرکت‌های جهانیمورگان استنلی یکی از نمونه‌های شناخته‌شده در صنعت مالی است. این شرکت با استفاده از GPT-4 ابزارهای داخلی برای مشاوران مالی خود ساخته است. نتیجه فقط یک چت‌بات ساده نبود؛ دسترسی مشاوران به دانش داخلی شرکت متحول شد. طبق گزارش منتشرشده، بیش از ۹۸ درصد تیم‌های مشاوره‌ی ثروت این شرکت از AI @ Morgan Stanley Assistant استفاده می‌کنند و دسترسی به اسناد از ۲۰ درصد به ۸۰ درصد افزایش یافته است. این یعنی زمان جست‌وجوی اطلاعات کم شده و مشاوران می‌توانند بیشتر روی رابطه با مشتری و تصمیم‌سازی تمرکز کنند.زیمنس و مایکروسافت نیز با Siemens Industrial Copilot نشان داده‌اند که هوش مصنوعی در صنعت فقط به تحلیل داده محدود نیست. این ابزار برای تولید، بهینه‌سازی و دیباگ کدهای اتوماسیون صنعتی طراحی شده و طبق اعلام زیمنس، کاری را که قبلاً ممکن بود هفته‌ها طول بکشد، می‌تواند به چند دقیقه کاهش دهد. این مثال مهم است، چون نشان می‌دهد هوش مصنوعی فقط برای شرکت‌های نرم‌افزاری یا محتوایی نیست؛ در قلب فرایندهای صنعتی هم می‌تواند اثرگذار باشد.والمارت نمونه‌ی دیگری از استفاده‌ی سازمانی و عملیاتی از هوش مصنوعی است. این شرکت در سال ۲۰۲۵ اعلام کرد ابزارهای هوش مصنوعی را برای ۱.۵ میلیون نیروی خود در آمریکا به‌کار می‌گیرد؛ از ترجمه‌ی بلادرنگ تا مدیریت وظایف. یکی از دستاوردهای اعلام‌شده، کاهش زمان برنامه‌ریزی شیفت از ۹۰ دقیقه به ۳۰ دقیقه است. شاید این مثال ساده به‌نظر برسد، اما در مقیاس سازمانی، همین کاهش زمان‌ها می‌تواند به بهره‌وری عظیم تبدیل شود.در حوزه‌ی لجستیک، UPS با سیستم ORION و تحلیل‌های پیش‌بینانه و تجویزی توانسته مسیرهای تحویل را بهینه کند. طبق مطالعه‌ی BSR، فناوری‌های جریان بسته و تحلیل داده در UPS بیش از ۸۵ میلیون مایل رانندگی در سال صرفه‌جویی ایجاد کرده‌اند. این نمونه نشان می‌دهد هوش مصنوعی فقط برای کارهای دفتری نیست؛ می‌تواند هزینه‌ی واقعی عملیات را پایین بیاورد و اثر مستقیم بر سودآوری و پایداری بگذارد.کلارنا هم در حوزه‌ی خدمات مشتری نمونه‌ی قابل توجهی است. دستیار هوش مصنوعی این شرکت در ماه اول ۲.۳ میلیون مکالمه انجام داد، معادل کار ۷۰۰ نیروی تمام‌وقت عمل کرد، زمان حل مسئله را از ۱۱ دقیقه به کمتر از ۲ دقیقه رساند و طبق اعلام شرکت، برای سال ۲۰۲۴ حدود ۴۰ میلیون دلار بهبود سودآوری پیش‌بینی شد. نکته‌ی مهم‌تر این است که کلارنا فقط یک ابزار پشتیبانی نساخت؛ هوش مصنوعی را در سطح گسترده در تیم‌های مختلف سازمانی وارد کرد.آمارها چه می‌گویند؟گزارش McKinsey در سال ۲۰۲۴ نشان داد پذیرش هوش مصنوعی در سازمان‌ها از حدود ۵۰ درصد در سال‌های قبل به ۷۲ درصد رسیده و ۶۵ درصد پاسخ‌دهندگان گفته‌اند سازمانشان به‌طور منظم از هوش مصنوعی مولد در حداقل یک کارکرد کسب‌وکاری استفاده می‌کند. در همان گزارش، ۶۷ درصد پاسخ‌دهندگان انتظار داشتند سرمایه‌گذاری سازمانشان در هوش مصنوعی طی سه سال آینده افزایش یابد.در گزارش جهانی McKinsey در سال ۲۰۲۵ نیز مسیر به‌سمت استفاده‌ی عمیق‌تر دیده می‌شود: ۲۳ درصد پاسخ‌دهندگان گفته‌اند سازمانشان در حال مقیاس‌دهی سیستم‌های ایجنتیک در بخشی از سازمان است و ۳۹ درصد دیگر در حال آزمایش ایجنت‌های هوش مصنوعی هستند. این یعنی بازار از مرحله‌ی کنجکاوی عبور کرده و وارد مرحله‌ی طراحی ساختارهای جدید کاری شده است.PwC در گزارش Global AI Jobs Barometer سال ۲۰۲۴ اعلام کرد بخش‌هایی که بیشتر در معرض استفاده از هوش مصنوعی هستند، رشد بهره‌وری نیروی کارشان تقریباً ۴.۸ برابر بیشتر از بخش‌های کمتر در معرض AI بوده است. این عدد باید با احتیاط تفسیر شود، اما پیام آن روشن است: هوش مصنوعی در حال تبدیل شدن به یکی از موتورهای اصلی بهره‌وری است.Gartner نیز در سال ۲۰۲۵ پیش‌بینی کرد تا سال ۲۰۲۸، حدود ۳۳ درصد نرم‌افزارهای سازمانی قابلیت‌های Agentic AI خواهند داشت و دست‌کم ۱۵ درصد تصمیم‌های روزمره‌ی کاری به‌صورت خودکار توسط ایجنت‌های هوش مصنوعی انجام خواهد شد. حتی اگر این پیش‌بینی‌ها دقیقاً به همین شکل محقق نشوند، جهت حرکت بازار مشخص است.ترس کمتر، طراحی بیشتربسیاری از مدیران هنوز با تردید به هوش مصنوعی نگاه می‌کنند. نگرانی درباره‌ی امنیت داده، دقت خروجی، جایگزینی نیروی انسانی و پیچیدگی پیاده‌سازی واقعی است و نباید نادیده گرفته شود. اما پاسخ به این نگرانی‌ها توقف نیست؛ طراحی درست است.سازمان‌ها باید برای استفاده از هوش مصنوعی چارچوب داشته باشند: سیاست داده، کنترل کیفیت، نظارت انسانی، انتخاب درست موارد استفاده، آموزش کارکنان و اندازه‌گیری اثر. مشکل از خود هوش مصنوعی نیست؛ مشکل از استفاده‌ی سطحی، بی‌برنامه و بدون حکمرانی است.واقعیت این است که سبک زندگی، کار و مدیریت تغییر کرده است. مشتریان سریع‌تر پاسخ می‌خواهند. تیم‌ها با منابع کمتر باید خروجی بیشتری تولید کنند. بازارها سریع‌تر عوض می‌شوند. در چنین فضایی، سازمانی که هنوز با ابزارها و فرایندهای ده سال قبل کار می‌کند، دیر یا زود از سازمانی که با AI فکر و اجرا می‌کند عقب می‌ماند.شرکت موفق‌تر در سال‌های آینده لزوماً شرکتی نیست که فقط بزرگ‌تر، قدیمی‌تر یا سرمایه‌دارتر باشد. شرکت موفق‌تر شرکتی است که بهتر یاد بگیرد، سریع‌تر تصمیم بگیرد، ارزان‌تر اجرا کند و عمیق‌تر از هوش مصنوعی استفاده کند.استفاده‌ی عمیق از هوش مصنوعی یعنی افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه، افزایش سرعت و آزاد کردن ظرفیت انسانی برای کارهای مهم‌تر: خلاقیت، قضاوت، رابطه‌سازی، استراتژی و نوآوری. هوش مصنوعی قرار نیست جای تمام انسان‌ها را بگیرد؛ اما قطعاً جای بسیاری از روش‌های کند، تکراری و غیرهوشمند کار را خواهد گرفت.برای مدیران و بنیان‌گذاران، سؤال اصلی دیگر این نیست که «آیا باید از هوش مصنوعی استفاده کنیم؟» سؤال درست این است: «کجای سازمان ما، اگر با هوش مصنوعی بازطراحی شود، بیشترین ارزش را آزاد می‌کند؟»بهتر است این سؤال را امروز بپرسیم، نه زمانی که رقبا پاسخ آن را پیدا کرده‌اند. محمدحسین امیری محمدحسین امیری Sun, 14 Jun 2026 13:10:44 +0330 https://virgool.io/@mh_amiri13/%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-gslpj4yfriqj در سه سال گذشته نقطه‌عطفی در حوزه پردازش زبان طبیعی و هوش مصنوعی رخ داده است: از معرفی مدل‌های زبانی بزرگ مانند GPT-3 (منتشرشده در سال ۲۰۲۰) تا عرضه‌ی محصولات چت محور که دسترسی عمومی به توانایی‌های مدل‌های زبانی بزرگ را ممکن کرد، مسیر تحول بسیار سریع شد و حوزه‌ی هوش مصنوعی مولد(GenAI) از مرحله‌ی پژوهشی به یک ابزار عملیاتی تبدیل گردید.لزوم توجه دستگاه قضایی ایران به هوش مصنوعی حقوقیافزایش توان سخت‌افزاری و محاسباتی و همچنین فراوانی داده‌های در دسترس باعث شکل‌گیری و انتشار مدل‌های زبانی بزرگ جدید از شرکت‌هایی مانند گوگل، متا و اکس و علی بابا چین شد. این موضوع زمینه را برای شکل‌گیری شرکت‌ها و محصولات مبتنی بر ایجنت‌های هوشمند (AI Agents) فراهم آورد؛ نتیجه این است که امروز شاهد ورود هوش مصنوعی به نقش‌هایی هستیم که پیش‌تر صرفاً انسانی تلقی می‌شدند. گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهد پذیرش نسل جدید هوش مصنوعی در سازمان‌ها در سال‌های اخیر به‌سرعت افزایش یافته و سازمان‌ها اکنون از این فناوری برای تولید محتوا، پاسخ‌گویی محاوره‌ای و تسهیل فرایندهای عملیاتی استفاده می‌کنند.پیامدِ این جهش فنی برای عرصه‌ی حقوقی و قضایی مستقیم و ملموس است؛ ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی از سامانه‌های مدیریت پرونده و چت‌بات‌های مشاور حقوقی تا ابزارهای کمکی قضایی (خلاصه‌سازی اسناد، جستجوی اعتبارات قضایی و پیش‌نویس آرای پایه) و حتی سامانه‌های ارزیابی ریسک در دستگاه عدالت به‌کار گرفته شده‌اند؛ تجربه‌های تاریخی، از جمله نقدهای گسترده‌ی رسانه‌ای نسبت به ابزارهایی مانند COMPAS در ایالات متحده، نشان می‌دهد کاربرد بی‌ضابطه یا بدون چارچوب نظارتی می‌تواند به بازتولید تبعیض و نتایج ناعادلانه بینجامد.در عینِ حال کشورهایی که در این مسیر جلوتر رفته‌اند، نه تنها به استفاده‌ی فناورانه علاقه نشان داده‌اند بلکه در تلاش برای تدوین راهنماها و چارچوب‌های عملی و حقوقی هستند؛ نمونه‌ی اخیر انتشار راهنمای قضات درباره استفاده از هوش مصنوعی در بریتانیا و گزارش‌های بین‌المللی سازمان‌هایی مانند OECD گواه این روند است. چنین پیش‌قدم‌هایی به ما می‌آموزند که اکنون بهترین زمان برای توجه فعال و تنظیم چارچوب حکمرانی هوش مصنوعی است؛ فناوری به بلوغ عملی رسیده، پذیرش سازمانی در حال تسریع است و تأخیر در وضع قواعد شفاف می‌تواند هزینه‌های حقوقی و اجتماعی جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.پایه‌ها و الزامات فنی در حوز هوش مصنوعی حقوقیپیش از پرداختن به کاربردها، لازم است روشن کنیم چه پیش‌شرط‌هایی برای به‌کارگیری موفق AI در حوزه حقوق و قضا وجود دارد:توان محاسباتی (Compute): عملکرد مدل‌های زبانی به‌طور قابل‌توجهی به مقیاس محاسباتی، اندازه مدل و حجم داده آموزشی وابسته است؛ پژوهش‌های پایه‌ای نشان می‌دهند که بین اندازه مدل، اندازه دیتاست و مقدار محاسبه یک رابطه «قانون-مقیاس» وجود دارد که روی کارایی نهایی اثر می‌گذارد. این یعنی برای تولید مدل‌های سطح بالا به منابع محاسباتی قابل‌توجه نیاز است.داده‌های مرتب، تمیز و متناسب دامنه (Data Quality & Domain Data): امروزه بسیاری از متخصصان تاکید دارند که کیفیت داده (Data-centric AI) به‌کمک بهبود قابل‌توجه عملکرد سیستم می‌آید: داده‌های پاک، برچسب‌خورده، ساختارمند و دامنه‌محور غالباً از افزایش صرف اندازه مدل مؤثرترند. در حوزه حقوق، داده محتوایی دقیق (متن قوانین، آیین‌نامه‌ها، آراء، سوابق پرونده و متادیتا) به‌مراتب مهم‌تر از داده‌های عمومی و نامرتبط است.ساختاردهی و نشانه‌گذاری حقوقی (Legal Structuring & Annotation): برای اینکه یک مدل در کارهای حقوقی دقیق و قابل اتکا شود، لازم است داده‌ها با ساختارهای حقوقی مناسب (مثلاً استخراج استنادات، طبقه‌بندی موضوعی، تاریخ‌گذاری، نقش طرفین، ماده/تبصره مرتبط) آماده شوند. برچسب‌گذاری انسانی اولیه و ایجاد آنتولوژی حقوقی (ontology/taxonomy) کیفیت نتایج را بسیار افزایش می‌دهد.حاکمیت، حریم خصوصی و مسائل حقوقی (Governance & Privacy): پرونده‌ها و آرای قضایی حاوی اطلاعات حساس‌اند؛ طراحی سیستم باید شامل پروتکل‌های ناشناس‌سازی، کنترل دسترسی، لاگ و ممیزی، و چارچوب مسئولیت‌پذیری برای خطاهای احتمالی باشد.وضعیت ایران: ضعف نسبی در محاسبات، نقطهٔ قوت بالقوه در داده‌های محلیممکن است ایران در دسترسی به سخت‌افزار فوق‌پیشرفته یا تیم‌های تحقیق‌محور بسیار بزرگ نسبت به بازیگران صدر جدول جهانی عقب‌تر باشد؛ اما همان‌طور که رویکرد «داده‌محور» نشان می‌دهد، داده باکیفیت بومی می‌تواند این فاصله را تا حد زیادی جبران کند. در عمل به‌جای تمرکز صرف بر آموزش یک مدل بزرگ‌جهانی از صفر، اقتصاد هوش مصنوعی قضایی ایران می‌تواند بر این موارد تکیه کند تا خروجی‌ای دقیق و قابل پیگیری تولید شود:گردآوری و پاک‌سازی مجموعه کامل قوانین، آیین‌نامه‌ها و آرا،ساختن نمایه‌های حقوقی و متادیتا،ایجاد APIهای ساختارمند، مستند و امن برای دسترسی به این داده‌ها، وپیاده‌سازی راهکارهای که از مدل‌های عمومی (یا مدل‌های سبک‌تر) همراه با دیتابیس بومی استفاده می‌کنند، برای الگو گرفتن می‌توان به نمونه‌های API عمومی برای دسترسی به آراء و آرشیوهای قضایی در کشورهای دیگر توجه کرد (مثلاً Find Case Law یا CourtListener و سرویس‌های تجاری مانند UniCourt) که به‌صورت ساختارمند اسناد قضایی را ارائه می‌دهند.یک پیش‌نیاز حیاتی که باید توسط متولیان این امر یعنی دستگاه قضایی کشور و مجلس انجام شود، ایجاد «API باز و ساختارمند» برای قوانین، مقررات و آراء تا شرکت‌ها و تیم‌های حقوق‌فنی بتوانند ابزارهای عملیاتی بسازند.هوش مصنوعی حقوقی چه کاربردی در ایران دارد؟کاربردهای هوش مصنوعی در صنعت حقوقی و وکالتمحصولات مبتنی هوش مصنوعی در حوزه حقوقی کاربردهای مختلفی دارد که برخی از این کاربردها را اینجا به صورت کامل بررسی می‌کنیم:برای قضات، هیأت‌های قضایی و دادیارانخلاصه‌سازی پرونده‌ها: تولید خلاصه ساختارمند از مستندات پرونده به‌منظور صرفه‌جویی در زمان مطالعه.یادآور/نمایش سوابق استنادی: نشان‌دادن آرای مرتبط و سوابق استنادی به‌صورت سریع هنگام نگارش رأی.پیشنویس‌سازی اولیه آراء: تولید پیش‌نویس‌های قابل ویرایش رأی بر اساس چارچوب حقوقی مرتبط.پیشنهاد مجازات/مصادیق از پیش‌تعیین‌شده: ارائهٔ گزینه‌های منطقی برای مجازات‌ها یا اقدامات تطبیقی (قضاوت نهایی با قاضی).تحلیل ریسک و ارزیابی پیامدها: شبیه‌سازی تأثیر احتمالی یک حکم در رویه قضایی یا جامعه (با هشدار نسبت به عدم قطعیت).اتوماسیون رسیدگی پرونده: ثبت خودکار، نوبت‌دهی و ارسال اعلان‌ها به طرفین.فیلترینگ و اولویت‌بندی پرونده‌ها: پیشنهاد دسته‌بندی و اولویت‌بندی پرونده‌ها بر اساس پیچیدگی و فوریت.تشخیص اسناد و استخراج اطلاعات: فناوری OCR + استخراج فیلدهای ساختاری (طرفین، تاریخ، موضوع).برای وکلا و شرکت‌های حقوقیدر این حوزه وکلا و حقوقدانان و شرکت‌های حقوقی می‌توانند از محصولات هوش مصنوعی حقوقی وینداد AI استفاده کنند.جستجوی حقوقی هوشمند: بازیابی سریع‌تر آرای مرتبط و مواد قانونی مربوطه با رتبه‌بندی هوشمند.تهیه پیش‌نویس قرارداد/دادخواست: تولید الگوهای قرارداد یا لایحه اولیه با امکان سفارشی‌سازی.تحلیل احتمال نتیجه پرونده (فقط کمکی و با ذکر عدم قطعیت): تحلیل آماری از سوابق مشابه برای کمک به استراتژی پرونده.بازبینی قراردادی و شناسایی ریسک‌ها: تشخیص بندهای پرریسک و پیشنهاد اصلاحات زبان‌بنیادی.برای شهروندان / عموم مردمچت بات مشاور حقوقی: پاسخ‌دهی به پرسش‌های حقوقی روزمره و هدایت به مسیرهای دسترسی به عدالت.مولد مدارک و فرم‌های حقوقی: ساخت خودکار فرم‌های قضایی و قراردادی متناسب با ورودی کاربر.ترجمه و ساده‌سازی متون حقوقی: تبدیل زبان حقوقی پیچیده به زبان عام برای نهادهای قانون‌گذاری و پژوهشتحلیل سیاست‌گذاری و سنجش اثر قوانین: سنجش پیامدهای احتمالی تغییرات قانونی و تحلیل متنی گسترده برای شناسایی شکاف‌ها.پایش انطباق و کشف الگوهای تخلف: تحلیل داده‌های قضایی و اداری برای شناسایی روندهای نابهنجار یا تخلفات ساختاری.فرصت‌های هوش مصنوعی برای دستگاه قضایی ایرانهوش مصنوعی حقوقی وینداد AIورود هوش مصنوعی به حوزه عدالت می‌تواند چندین لایه اثر مثبت هم‌زمان ایجاد کند؛ نخست اینکه افزایش سطح آگاهی حقوقی و دسترس‌پذیری مشاوره اولیه برای عموم مردم به‌معنای کاهش مراجعات غیرضروری و دعاوی کم‌اهمیت است، زیرا شهروندان می‌توانند پیش از طرح دعوی یا مراجعه حضوری، از طریق چت‌بات‌های حقوقی و ابزارهای تنظیم اسناد قانونی، راهنمایی پایه‌ای و منابع موردنیاز را دریافت کنند. این کاهش بار ورود پرونده‌های غیرضروری به دادگاه نه تنها زمان رسیدگی را کوتاه می‌کند بلکه هزینه‌های اداری را پایین می‌آورد و ظرفیت قوهٔ قضائیه را برای تمرکز روی پرونده‌های پیچیده‌تر آزاد می‌سازد؛ شواهد عملی نشان می‌دهد که تحول دیجیتال در ساختار اداریِ عدالت (مثل سیستم‌های الکترونیکی پرونده و جریان الکترونیک اسناد) می‌تواند صرفه‌جویی‌های قابل‌توجهی در زمان و هزینه ایجاد کند، به طوری که تجربهٔ کشورهای دیجیتال‌پیشرو (مثلاً استونی) سالانه میلیون‌ها ساعت کاری صرفه‌جویی و درصد قابل‌توجهی از GDP را بهبود بخشیده است.هم‌زمان، هوش مصنوعی می‌تواند کیفیت آرای قضایی را ارتقا دهد: سامانه‌های خلاصه‌سازی پرونده، بازیابی هوشمند آراء مرتبط و پیشنهاد الگوهای منطقی برای نگارش رأی، قضات را قادر می‌سازد با دیدی وسیع‌تر و منابع مرجع درست‌تر تصمیم‌گیری کنند و از این طریق نرخ اشتباه و تناقض در رویه قضایی کاهش یابد. در سطح اجرایی نیز اتوماسیون گردش کار، اولویت‌بندی پرونده‌ها و استخراج خودکار اطلاعات از اسناد بزرگ می‌تواند سرعت رسیدگی را به‌شدت بالا ببرد و هزینه‌های عملیاتی دادگاه‌ها را کاهش دهد؛ گزارش‌های بین‌المللی و مطالعات بخش عمومی نشان می‌دهند که پذیرش هوش مصنوعی مولد و ابزارهای دیجیتال در سازمان‌ها در سال‌های اخیر به‌سرعت رشد کرده و فرصت‌های ملموسی برای افزایش بهره‌وری فراهم آورده است.افزون بر این برای وکلا و دفاتر حقوقی، هوش مصنوعی به منزله یک دستیار هوشمند حقوقی عمل می‌کند؛ ابزارهای جستجوی حقوقی پیشرفته، تنظیم پیش‌نویس اسناد حقوقی و بازبینی قراردادی خودکار، هزینه‌های عملیاتی را کاهش می‌دهد و به وکلاء امکان می‌دهد که زمان و انرژی خود را بر استراتژی پرونده و مشاورهٔ اختصاصی متمرکز کنند؛ در نتیجه خدمات حقوقی مقرون‌به‌صرفه‌تر و در دسترس‌تر برای طیف وسیع‌تری از جامعه فراهم می‌شود و به نوعی دمکراتیزه شدن دسترسی به حقوق را تسهیل می‌کند. نمونه‌های عینی و عددی از کشورهای پیشرو این فرصت‌ها را روشن‌تر می‌کنند. دولت‌ها و مراکز پژوهشی دیگر نیز گزارش داده‌اند که سامانه‌های هوشمند برای دسته‌بندی و هدایت پرونده‌ها (که در برخی دادگاه‌ها اجرا شده‌اند) می‌توانند فرآیند ارزیابی اولیهٔ پرونده‌ها را از ساعت‌ها به ثانیه‌ها کاهش دهند، امکانی که وقتی با کنترل و ممیزی همراه شود، ظرفیت سیستم قضایی را برای رسیدگی مؤثر و سریع‌تر افزایش می‌دهد. از منظر سیاست‌گذاری نیز کشورهای مثل فرانسه و بریتانیا در سال‌های اخیر اسناد راهبردی و راهنمایی برای استفادهٔ مسئولانه از هوش مصنوعی در عدالت و صنعت حقوقی منتشر کرده‌اند که نشان‌دهنده اراده سیاست‌گذاران برای بهره‌گیری از مزایا در عین حفاظت از حقوق بنیادین است.ریسک‌ها و چالش‌های کلیدی هوش مصنوعی در دستگاه قضایی و حقوق کشوربا وجود همه‌ی فرصت‌ها، ریسک‌هایی واقعی و قابل‌توجه وجود دارد که اگر نادیده گرفته شوند، می‌توانند به پیامدهای جدی منتهی شوند؛ نخستین و برجسته‌ترین خطر «تعصب الگوریتمی» است. تجربه‌هایی مانند مورد COMPAS در ایالات متحده نشان داد که ابزارهای ارزیابی ریسکِ خودکار می‌توانند بازتولیدکننده تبعیض‌های تاریخی باشند و حتی پس از کنترل متغیرهای پیش‌بینی‌کننده، گروه‌های اقلیت را ناعادلانه در دسته‌های پرخطر قرار دهند؛ گزارش‌های تحقیقی این مورد و شاخص‌های آماری مرتبط قویاً هشدار می‌دهند که استفاده بدون احتیاط از چنین ابزارهایی می‌تواند عدالت را مخدوش کند. ریسک بعدی مربوط به «اختلال و جعل اطلاعات» است؛ هوش مصنوعی مولد متن (Generative AI) گاهی اطلاعات ساختگی یا استناد به پرونده‌های غیرواقعی تولید می‌کنند که در محیط قضایی می‌تواند تبعات بحرانی داشته باشد، در چندین مورد اخیر، وکلا و حتی مقامات قضایی با استناد به موارد تولیدشده تقلبی مواجه شده‌اند که به واکنش قضایی و هشدارهای عمومی منجر شده است. از نظر فنی، فقدان شفافیتِ بعضی مدل‌ها و دشواری توضیح‌پذیری تصمیمات، مسئله را پیچیده‌تر می‌کند؛ وقتی مرجع تصمیم‌ساز نمی‌تواند مدل را تبیین کند، حقوق طرفین برای دانستن مستندات تصمیم مختل می‌شود. همچنین مسائل پراهمیتی مانند حفاظت از داده‌های حساس پرونده‌ها، تعیین مسئولیت در صورت خطای نرم‌افزار، و خطر اتکای بیش از حد قضاوت انسانی به خروجی‌های ماشینی وجود دارند. در نهایت، ریسک نابرابری در دسترسی به فناوری و تمرکز قدرت در دست چند عرضه‌کننده بزرگ نیز می‌تواند استقلال و تنوع نظام قضایی را تضعیف کند. با این حال، این ریسک‌ها به‌معنی رد کامل فناوری نیست؛ تجربه بین‌المللی نشان می‌دهد که مدیریت ریسک‌ها با چارچوب‌های نظارتی، ممیزی مستقل و پیاده‌سازی مرحله‌ای می‌تواند خطرات را به میزان زیادی کاهش دهد و استفاده مسئولانه هوش مصنوعی حقوقی را ممکن سازد.چارچوب حکمرانی، حقوقی و عملی پیشنهادی برای ایرانبرای بهره‌گیری از مزایا و مهار ریسک‌ها، لازم است یک چارچوب چندلایه و عملیاتی تصویب و اجرا شود که هم جنبه‌های فنی و هم حقوقی را پوشش دهد. در سطح اصولی باید معیارهایی چون شفافیت، تبیین‌پذیری، انصاف، حفظ حریم خصوصی و «انسان در حلقه تصمیم» به‌عنوان هسته‌های سیاست‌گذاری پذیرفته شوند؛ چنین اصولی در اسناد بین‌المللی و راهنمای دولت‌های پیشرو نیز برجسته‌اند. از منظر عملی پیشنهاد می‌شود قوهٔ قضائیه و نهادهای قانون‌گذاری گام اول را با انتشار و ساختاردهیِ داده‌های حقوقی (قوانین، آیین‌نامه‌ها، آراء) به‌صورت ماشین‌خوان و از طریق APIهای مستند و امن بردارند تا اکوسیستم استارتاپی و پژوهشی داخلی بتواند ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی محلی را توسعه دهد. موافقت‌نامه‌ها و قراردادهای تأمین فناوری باید الزام به ارائه لاگ‌های دسترسی، شفاف‌سازی داده‌های آموزشی، امکان ممیزی مستقل و تضمین ناشناس‌سازی داده‌ها را شامل شوند. پیش‌نیاز دیگر ایجاد نهاد مستقلِ ارزیابی و ممیزی فناوری‌های قضایی است که مسئول انجام «ارزیابی تأثیر حقوقی و اجتماعی» (Legal and Social Impact Assessment) پیش و پس از استقرار باشد و نتایج را به‌صورت عمومی گزارش کند. پیاده‌سازی فازبندی‌شده با پروژه‌های پایلوت کم‌ریسک (مثل سامانهٔ نوبت‌دهی الکترونیک، خلاصه‌سازی اسناد یا بازیابی آراء مرتبط) و آزمایش کنترل‌شده با معیارهای ارزیابی روشن، راهی عقلانی برای کاهش خطاهاست. آموزش و توانمندسازی قضات، کارکنان دفتری و وکلا نیز ضروری است؛ آن‌ها باید هم با محدودیت‌ها و سوگیری‌های فنی آشنا شوند و هم مهارت‌های لازم در استفاده مسئولانه از خروجی‌های هوش مصنوعی را کسب کنند تا انسان نهایی تصمیم‌گیر بتواند به‌درستی نقش نظارتی و تصحیحی خود را ایفا کند. در سطح حقوقی ممکن است لازم باشد قواعد فرآیندی و آیین‌های دادرسی برای شمول شفافیتِ استفاده از هوش مصنوعی (مثلاً اعلام استفاده از ابزارهای ماشینی در مستندات قضایی و لزوم افشای داده‌ها/الگوریتم) به‌روزرسانی شوند تا حقوق طرفین محفوظ بماند. در نهایت، تکیه بر استانداردهای بین‌المللی (مانند اصول OECD) و بهره‌گیری از تجارب ملی موفق و شکست‌خورده می‌تواند مسیر سریع‌تر و کم‌هزینه‌تری برای طراحی چارچوب فراهم آورد.هوش مصنوعی فراتر از یک ترند فناوری؛ فرصتی است برای افزایش دسترسی به عدالت، ارتقای کیفیت آرا و کارآمدسازی نظام قضایی، اما بهره‌برداری مسئولانه از این فرصت مستلزم اقدام سریع و ساختارمند است. کشورهایی که اکنون چارچوب‌های روشن، داده‌های ساختارمند و آزمایش‌های کنترل‌شده را می‌سازند، می‌توانند هم از مزایا بهره‌مند شوند و هم از تکرار اشتباهات پرهزینهٔ دیگران جلوگیری کنند. برای ایران زمان اقدام هوشمندانه است: طراحی و انتشار داده‌های قضایی به‌صورت ساختارمند، راه‌اندازی پایلوت‌های کم‌ریسک، ایجاد نهادهای ممیزی مستقل و آموزشِ گستردهٔ ذی‌نفعان، ستون‌های اولیهٔ این تحول هستند، فرصت را از دست ندهیم و این مسیر را با سرعتِ معقول و با حفاظ‌های لازم طی کنیم. محمدحسین امیری محمدحسین امیری Tue, 23 Sep 2025 14:04:09 +0330 https://virgool.io/@mh_amiri13/%D8%B1%DB%8C%D8%B3%DA%A9-%DB%8C%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D9%86-%D9%88%DA%A9%D9%84%D8%A7-%D9%88-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF-z8nh8p7mvfvg این روزها ما شاهد حضور بیش از پیش هوش مصنوعی(AI) در زندگی افراد هستیم. سوال پرسیدن از مدل‌های هوش مصنوعی مثل ChatGPT و Google Gemeni جایگزین جستجو در گوگل شده است. برای تولید محتوا، طراحی گرافیک و برنامه نویسی و ... از انواع محصولات و مدل‌های هوش مصنوعی استفاده می‌شود. امروز هوش مصنوعی دیگر برای یک وکیل و حقوقدان خبر جدیدی نیست؛ از نرم‌افزارهای ساده اتوماسیون و مدیریت پرونده‌ها تا مدل‌های زبانی بزرگ(LLM) که به سوالات حقوقی پاسخ می‌دهند و متن قرارداد را خلاصه و ریسک‌ها را برجسته می‌کنند، این محصولات همه‌جا حضور دارند.اما پرسش واقعی این است: آیا باید نگران باشیم که این فناوری جای ما(وکلا و حقوقدانان) را بگیرد یا باید آن را فرصتی برای بازآفرینی حرفه‌ی حقوقی و وکالت ببینیم؟ به عنوان کسی که سال‌ها در تقاطع حقوق+فناوری کار کرده‌ام، می‌خواهم از زاویهٔ عملیاتی و استراتژیک این سؤال را بررسی کنم.ریسک یا فرصت؛ آیا هوش مصنوعی جایگزین وکلا و حقوقدانان می‌شود؟وضعیت فعلی انقلاب یک شبه نیست اما سرعت تغییر زیاد است!ما امروز شاهد این هستیم که ابزارها و محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی حقوقی در حال انجام بهتر، ارزان‌تر و سریعتر کارهای تکراری و پرحجم هستند. تحلیل و بررسی قراردادها و اسناد حقوقی، جستجوی سوابق و آرای قضایی، طراحی و تنظیم پیش نویس قراردادها، نگارش اولیه اوراق قضایی، جمع آوری و صحت سنجی اطلاعات و ...، این یعنی بخشی از کارهایی افراد جونیور یا منشی و دستیاران حقوقی انجام می‌دادند اکنون قابل خودکارسازی و واگذاری به هوش مصنوعی است.البته تجربه‌ی من نشان می‌دهد که در نهایت هیچ‌چیز جای «قضاوت حقوقی انسانی»، «نوآوری در طراحی راه‌حل حقوقی» و «تعاملات حساس با مشتری» را کامل نمی‌گیرد. هوش مصنوعی ابزارِ توانمندسازی است، نه نسخه‌ نهایی!فرصت‌ها؛ چه چیزی را می‌توان به‌دست آورد؟افزایش دسترسی و کاهش هزینه‌ها: با اتوماتیک‌سازی کارهای اولیه و پایه، هزینه خدمات حقوقی برای کسب‌وکارهای کوچک و افراد می‌تواند به شدت کاهش پیدا کند. این یعنی بازار بزرگتری از مخاطب که قبلاً توان پرداخت نداشتند، وارد می‌شوند و از خدمات حقوقی حرفه‌ای استفاده می‌کنند. این یعنی افزایش تقاضا!تمرکز روی موضوعات مهم و با ارزش افزوده بالا: وکلا و حقوقدانان می‌توانند از زمان آزاد شده (که به خاطر استفاده از هوش مصنوعی این زمان آزاد و ذخیره شده)برای کارهای با ارزش بالاتر، مثل استراتژی حقوقی، حل اختلاف پیچیده و مشاوره راهبردی استفاده کنند.نوآوری در خدمات و مدل‌های درآمدی: مدل‌های اشتراکی، پکیج‌های قیمتی شفاف و با قیمت ثابت به جای فعالیت به صورت ساعتی فرصت‌های جدیدی برای موسسات حقوقی و دفاتر فراهم می‌کنند.بهبود کیفیت و کاهش خطا در کارهای تکراری: ابزارها و محصولات خوب، وقتی با فرآیندهای کنترل کیفیت انسانی همراه شوند، می‌توانند خطاهای ساده را کم کنند و سرعت انجام کارهای حقوقی را بالا ببرند.ریسک‌ها؛ چه چیزهایی را نباید ساده‌انگارانه قبول کنیم؟توهم هوش مصنوعی (hallucination): مدل‌های زبانی گاهی جملاتی را تولید می‌کنند که «زیبا» و از نظر نگارشی و دستور زبانی درست هستند ولی کاملا اشتباه‌اند. اعتماد کورکورانه به هوش مصنوعی می‌تواند خسارت‌زا باشد. البته که راه حل‌هایی برای کاهش توهم هوش مصنوعی وجود دارد، استفاده از سرویس‌های بومی تخصصی مثل دستیار حقوقی هوش مصنوعی به علت فعالیت تخصصی در حوزه حقوق ایران دارای کمترین میزان توهم است.افتِ استاندارد حرفه‌ای و اخلاقی برای مصرف‌کنندگان: مشتری‌ای که محصول هوش مصنوعی را مرجع نهایی مشاوره حقوقی بداند، ممکن است در معرض ریسک‌های پنهان قرار گیرد. شفاف‌سازی نقش ابزار و نقش وکیل ضروری است.خطر تنظیم‌گری و مسائل حقوقی جدید: حریم خصوصی، مسئولیت حرفه‌ای و مقررات مرتبط با ارائه سرویس حقوقی توسط هوش مصنوعی نیاز به بازنگری دارد.خصوصا در کشور ایران که در این حوزه خلا های قانونی و رگولاتوری بسیار زیادی وجود دارد.تهدید شغلی برای نقش‌های سطح ابتدایی: با وجود هوش مصنوعی حقوقی تعداد فرصت‌های سنتی برای کارآموزان یا دستیاران ممکن است کاهش یابد مگر اینکه نقش‌ها بازطراحی شوند.راه‌حل‌ها؛ چطور ریسک را کاهش دهیم و فرصت را بزرگ کنیم؟آموزش فنی برای وکلا، حقوقدانان و دانشجویان حقوق: مهارت‌هایی مانند طراحی و نگارش پرامپت درست، بررسی خروجی مدل، استفاده بهینه‌از انواع مدل‌های هوش مصنوعی و نحوه خودکارسازی با ابزارهای هوشمند برخی از مهارت‌هایی هستند که باید به صورت دقیق و کامل به وکلا، حقوقدانان و حتی دانشجویان حقوق آموزش داد!قواعد بازی شفاف باشد: موسسات حقوقی، دفاتر وکالت، استارتاپ‌های حقوقی و نهایت خود حقوقدانان باید صریح درباره‌ی اینکه چه کاری را هوش مصنوعی انجام می‌دهد و چه کاری را انسان تأیید می‌کند، اطلاع‌رسانی کنند.مدل ترکیبی انسان + هوش مصنوعی: بهترین نتایج وقتی حاصل می‌شود که هوش مصنوعی و ماشین کارهای تکراری و سریع را انجام دهد و انسان روی قضاوت، نتیجه گیری و تعاملات حساس تمرکز کند.حفاظت از داده و حریم خصوصی: مخصوصاً در بازارهایی مثل ایران که داده حقوقی حساس است، پیاده‌سازی استانداردهای محکم حفظ محرمانگی الزامی است. کاربران باید از رعایت حریم خصوصی خود اطمینان پیدا کنند.نوآوری مسئولانه در محصولات: طراحی محصول باید با در نظر گرفتن محدودیت‌های مدل‌ها، مکانیزم‌های بازخورد و مسیر خروجی امن برای کاربران همراه باشد، این دقیقا چیزی بود که ما در طراحی و توسعه وینداد AI انجام دادیم.هوش مصنوعی حقوقی یکی از بهترین ابزارها برای تنظیم و بررسی قراردادها استچند توصیه برای بازیگران مختلف صنعت حقوقی ایرانبرای موسسات حقوقی، دفاتر وکالت، وکیل ها و حقوقدانان : حتما و حتما از محصولات و ابزارهای تخصصی هوش مصنوعی استفاده کنید. این ابزارها برای کمک به شما و بهبود کیفیت طراحی و توسعه داده شدند. ابزارهایی مانند ویندادAI و سایر محصولات حقوقی هوش مصنوعی به شما بیشتر از همیشه کمک می‌کنند. البته خروجی را همیشه با معیارهای حرفه‌ای بسنجید؛ مهارت‌های تکنیکی را یاد بگیرید و خدماتی توسعه دهید که «انگیزه انسانی» را ارزش‌گذاری کند.برای مردم عادی، کارآفرینان، اصناف و به طور کلی کاربران خدمات حقوقی: کنار گذاشتن وکیل کامل و تکیه بر هوش مصنوعی خطرناک است؛ از هوش مصنوعی استفاده کنید اما همیشه تلاش کنید پاسخ هوش مصنوعی را پاسخ نهایی ندانید. هوش مصنوعی می‌تواند در نقش دستیار خود عمل کند، اما وکیل همچنان وکیل است!برای قانون‌گذاران: قوانین محافظت‌کننده ولی تشویق‌کننده نوآوری لازم است، قالب‌های مشخص برای مسئولیت‌پذیری، افشای استفاده از هوش مصنوعی و استانداردهای حفظ داده!فرصت‌های استفاده از هوش مصنوعی در صنعت حقوقی بیشتر از ریسک‌های آن است!آیا هوش مصنوعی قراردادها را بهتر تحلیل و بررسی می‌کند؟ بله.آیا می‌تواند بخش‌های مختلف کار حقوقی را خودکار کند؟ بلهاما «قضاوت حقوقی»، «نوآوری در راه‌حل‌ها» و «همدلی در مواجهه با پرونده‌های انسانی» همچنان حوزه‌ی کاری انسان است. بنابراین من فکر می‌کنم هوش مصنوعی یک تهدید نابودگرِ همه‌جانبه نیست؛ بلکه یک «نفوذ ساختاری» است که بازار، مدل‌های درآمدی و آموزش حقوق را بازتعریف می‌کند. برای من، به‌عنوان کسی که در سال‌هاست در بزرگترین شرکت فناوری حقوقی ایران کار می‌کنم و پروژه‌هایی مثل وینداد و وینساین را تجربه کرده‌ام، مسیر عقلانی این است: از هوش مصنوعی به‌عنوان ابزار اصلی افزایش دسترسی و کارایی استفاده کنیم، در عین حال مکانیزم‌های انسانی برای کنترل کیفیت، اخلاق و تصمیم‌گیری‌های بحرانی را حفظ کنیم. اگر این کار را بکنیم، نه تنها وکلا حذف نمی‌شوند، بلکه ارزش حرفه وکالت صعود خواهد کرد، اما فقط اگر آماده پذیرش تغییر باشیم و نوآوری را با مسئولیت همراه کنیم. محمدحسین امیری محمدحسین امیری Mon, 15 Sep 2025 15:24:27 +0330 https://virgool.io/@mh_amiri13/%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%DA%AF-%D8%AA%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%AC%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-ffvhfrnzwcna در دنیای امروز، اقتصاد دیجیتال به عنوان یکی از مهم‌ترین مولفه‌های رشد و توسعه کشورها شناخته می‌شود. این موضوع نه تنها در کشورهای پیشرفته بلکه در کشورهای در حال توسعه نیز به شدت مورد توجه دولت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی قرار گرفته است. در ایران، با توجه به پتانسیل بالای نیروی کار جوان و خلاق و وجود فرصت‌های متعدد در فضای نوآوری و فناوری، اقتصاد دیجیتال می‌تواند به عنوان موتور محرکه‌ای برای توسعه کشور عمل کند. با اینکه فناوری در ایران با سرعتی کمتر از سایر نقاط جهان رشد می‌کند و محدودیت‌هایی در اینترنت وجود دارد، اما همچنان شاهد رشد مداوم و نوآوری‌های قابل توجهی هستیم که این خود فرصتی بزرگ برای پیشرفت است.اما برای دستیابی به این هدف، نیازمند ابزارها و فناوری‌هایی هستیم که بتوانند این مسیر را هموارتر و امن‌تر کنند. یکی از این ابزارها، فناوری‌های قانون‌گذاری یا رگ‌تک (RegTech) است که می‌تواند نقش کلیدی در پشتیبانی از اقتصاد دیجیتال ایران ایفا کند.اهمیت رگ‌تک در پشتیبانی از اقتصاد دیجیتال ایرانرگ‌تک؛ تسهیل‌کننده اقتصاد دیجیتالرگ‌تک به مجموعه‌ای از فناوری‌های نوین اطلاق می‌شود که به بهبود و تسهیل فرآیندهای نظارتی و تطبیقی در حوزه مالی و قانونی کمک می‌کند. این فناوری‌ها می‌توانند چارچوب‌های مدیریت ریسک و کنترل را تقویت کنند و مسائل و خطرات را بهتر شناسایی و اصلاح نمایند. همچنین، رگ‌تک با ارائه راهکارهای بهینه و انعطاف‌پذیر، فرآیندهای قانونی را پیش می‌برد و موجب کاهش هزینه‌های انطباق با قوانین و مقررات می‌شود. این مزایا نه تنها برای کسب‌وکارها و کاربران بلکه برای دولت‌ها نیز مفید است و به شفافیت و کارایی بیشتر و رشد اقتصاد دیجیتال کمک می‌کند.یکی از مزایای اصلی رگ‌تک، کاهش ریسک‌های مالی و افزایش شفافیت در سیستم‌های مالی است. به عنوان مثال، استفاده از ابزارهای رگ‌تک به بانک‌ها و موسسات مالی کمک می‌کند تا تراکنش‌های مشکوک را شناسایی و گزارش دهند و از این طریق از جرایم مالی مانند پولشویی و تامین مالی تروریسم جلوگیری کنند. این ابزارها با بهره‌گیری از هوش مصنوعی و تحلیل داده‌ها، قادرند الگوهای مشکوک را به سرعت شناسایی کنند و به نهادهای نظارتی گزارش دهند.نقش رگ‌تک در نوآوری‌های جهانیدر سطح جهانی، رگ‌تک نقش مهمی در پشتیبانی از نوآوری‌های مالی ایفا کرده است. به عنوان مثال، در اتحادیه اروپا، استفاده از رگ‌تک برای تطبیق با مقررات سختگیرانه GDPR (General Data Protection Regulation) به شرکت‌ها کمک کرده تا داده‌های شخصی مشتریان خود را بهتر محافظت کنند و از تخلفات احتمالی جلوگیری کنند. همچنین، در کشور‌های بسیاری، رگ‌تک به بانک‌ها و موسسات مالی کمک کرده تا فرآیندهای احراز هویت مشتریان (KYC) را بهبود بخشند و از این طریق تجربه کاربری بهتری ارائه دهند. در دهه گذشته، سرمایه‌گذاری در حوزه رگ‌تک در آمریکا به بیش از 10 میلیارد دلار رسیده است، که نشان‌دهنده رشد و اهمیت فزاینده این فناوری‌ها در بهبود فرآیندهای نظارتی و تطبیقی قانونی است.یکی از کاربردهای مهم رگ‌تک در حوزه امضای دیجیتال است. امضای دیجیتال به عنوان یکی از فناوری‌های کلیدی در توسعه فضای اقتصادی کشورها، امکان تایید هویت و انجام معاملات به صورت آنلاین و با امنیت بالا را فراهم می‌کند. رگ‌تک می‌تواند با ارائه ابزارهای نوین، فرآیند امضای دیجیتال را تسهیل کرده و امنیت آن را افزایش دهد. به عنوان مثال، در استونی، استفاده از امضای دیجیتال به عنوان یک راهکار رگ‌تک، باعث شده تا این کشور به یکی از پیشروان در زمینه دولت الکترونیک و اقتصاد دیجیتال تبدیل شود. این فناوری نه تنها امنیت معاملات را افزایش داده بلکه بهره‌وری و سرعت در انجام امور دولتی و تجاری را نیز بهبود بخشیده است.چالش‌ها و فرصت‌ها در ایراندر ایران نیز، بهره‌گیری از رگ‌تک می‌تواند به بهبود وضعیت اقتصاد دیجیتال کمک کند. با وجود چالش‌های موجود، از جمله نبود قوانین جامع و به‌روز و پیچیدگی‌های بوروکراتیک، استفاده از رگ‌تک می‌تواند راهکاری مناسب برای کاهش این موانع باشد. برای مثال، پیاده‌سازی سیستم‌های احراز هویت و امضای دیجیتال می‌تواند به کاهش تقلب و سوءاستفاده‌های مالی کمک کند و از این طریق اعتماد عمومی به سیستم‌های مالی دیجیتال را افزایش دهد.برای بهره‌برداری کامل از ظرفیت‌های رگ‌تک، نیاز به همکاری نزدیک بین نهادهای نظارتی و شرکت‌های فناورمحور وجود دارد. تدوین قوانین جدید و کارآمد، آموزش نهادهای نظارتی و تقویت همکاری بین بخش دولتی و خصوصی و حمایت از استارتاپ‌های فعال در زمینه رگ‌تک می‌تواند به تسهیل پذیرش و استفاده از رگ‌تک در ایران کمک کند.نتیجه‌گیریرگ‌تک به عنوان یک ابزار نوین و کارآمد، می‌تواند نقش مهمی در پشتیبانی از اقتصاد دیجیتال ایران ایفا کند. با کاهش ریسک‌های مالی، افزایش شفافیت و تسهیل فرآیندهای نظارتی و تطبیقی، رگ‌تک می‌تواند به رشد و توسعه اقتصاد دیجیتال کمک کرده و راه را برای نوآوری‌های بیشتر در این حوزه هموار کند. برای دستیابی به این هدف، نیاز به تدوین قوانین جدید، آموزش نهادهای نظارتی و تقویت همکاری‌های بین بخشی وجود دارد. تنها با این اقدامات است که می‌توان به آینده‌ای روشن‌تر برای اقتصاد دیجیتال ایران امیدوار بود. محمدحسین امیری محمدحسین امیری Mon, 14 Oct 2024 13:26:39 +0330 https://virgool.io/@mh_amiri13/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%D8%B9%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%87%D8%A7-ersigug9haj5 در ابتدا باید تعریفی از بازار و صنعت ارائه کنیم و به تفاوت این دو باهم بپردازیم. برخلاف تصور بازار(Market) و صنعت(Industry) در معنا و مفهوم باهم تفاوت‌های فاحشی دارند و ما باید با دقت از این دو واژه استفاده کنیم.بازار شامل همه‌ی افراد، شرکت‌ها و بنگاه‌هایی است که به صورت بالقوه یا بالفعل، خریدار یک محصول مشخص هستند.صنعت شامل مجموعه‌ای از بنگاه های اقتصادی است که نیازهای یک بازار مشخص را تأمین می‌کنند.پس در واقع در مورد هر خدمت و کالا صنعت شامل همه‌ی فعالان سمت عرضه(supply) است و بازار شامل همه‌ی فعالان سمت تقاضا(demand).مثلا وینداد در صنعت خدمات حقوقی آنلاین فعالیت می‌کند و بازار آن شرکت‌ها و کسب‌وکارهای کوچک و متوسط اقتصادی ایرانی است.استراتژی رشد ورتیکال و هوریزنتال استراتژی رشد عمودی یا ورتیکال(Vertical)گسترش تولید یا خدمات فعلی کسب‌وکار برای جذب سهم بازار بیشتر در همان صنعت است. اغلب شامل بهبود یا افزودن ویژگی‌ها(Features) به محصولات فعلی، ارتقای پشتیبانی مشتریان و بهبود کارایی در عملیات می‌شود. در واقع در رشد عمودی کسب‌وکار به دنبال عمیق‌تر کردن نفوذ و تاثیرگذاری در بازار فعلی کسب‌وکار است.مثال: شرکت Appleاپل ابتدا با تولید و فروش کامپیوتر شروع کرد، اما در ادامه در راستای تاثیرگذاری عمیق‌تر و نفوذ بیشتر در بازار، محصولات فناورانه‌ای را مانند آی‌پاد، آیفون، آیپد و اپل واچ را عرضه کرد و به صورت عمودی گسترش یافت. این محصولات تکمیل کننده یکدیگرند و همان بازار و کاربران محصول اولیه که کامپیوتر بود مخاطب آن هستند.مثال: شرکت Amazonآمازون به عنوان یک کتاب‌فروشی آنلاین شروع به کار کرد اما در ادامه با افزودن دسته‌بندی‌های بیشتری مانند محصولات الکترونیکی، پوشاک و مواد غذایی تند مصرف (از طریق Amazon Fresh) به صورت عمودی گسترش یافت. همچنین خدماتی مانند Amazon Prime را معرفی کرد تا وفاداری مشتریان و میزان هزینه‌کرد آنها در پلتفرم را افزایش دهد. تمامی این اقدامات برای نفوذ بیشتر در بازار بود.مثال: شرکت دیواردیوار در ابتدا با آگهی‌های دانشجویی آغاز به کار کرد و در ادامه تمامی دسته‌بندی‌های مختلف در حوزه و خرید و فروش لوازم دست دوم را اضافه کرد، همچنین در راستای نفوذ و تاثیر‌گذاری بیشتر در دسته‌بندی خرید و فروش ملک پلتفرم آی‌هوم را خرید و در دسته‌بندی خرید و فروش خودرو هم کارنامه را راه‌اندازی کرد.استراتژی رشد افقی یا هوریزنتال(Horizontal)رشد افقی شامل گسترش به بازارها یا صنایع جدید است، این رشد اغلب از طریق معرفی محصولات یا خدمات جدیدی که ممکن است با پیشنهادات موجود مرتبط نباشند انجام می‌شود. این استراتژی سبد محصولات شرکت را متنوع کرده و وابستگی به یک بازار یا محصول خاص را کاهش می‌دهد.مثال: شرکت Googleگوگل به عنوان یک موتور جستجو وب شروع کرد، اما در ادامه با گسترش افقی به بخش‌های مختلفی مانند سیستم‌عامل‌های موبایل(اندروید)، سخت‌افزار(گوشی‌های پیکسل)، خودروهای خودران (وایمو) و محصولات خانه هوشمند (نست) وارد شد.مثال: شرکت Microsoftمایکروسافت هم ابتدا با دنیای نرم‌افزار و تولید و فروش نرم‌افزار شروع به کار کرد اما بعدتر وارد حوزه سخت افزار، تولید کامپیوتر، موبایل و کنسول بازی رسید.مثال: شرکت اسنپدر ابتدا با پلتفرم حمل و نقل مسافر درون شهری آغاز به کار کرد و در ادامه وارد صنعت غذا شد و سفارش آنلاین غذا را راه‌اندازی کرد. همچنین در راستای دستیابی به بازارها و صنایع بیشتر وارد حوزه فینتک، فروشگاه آنلاین، بیمه و سوپرمارکت شد.تفاوت‌های کلیدی رشد عمودی و افقیتمرکز:رشد عمودی: تمرکز بر بهبود و گسترش نفوذ و عمق و تاثیرگذاری در بازار موجودرشد افقی: تمرکز بر ورود به بازارها و صنایع جدید و بزرگ کردن سبد مشتریاناستراتژی:رشد عمودی: بهبود محصولات موجود، افزودن ویژگی‌های جدید یا ارتقاء خدمات مشتریرشد افقی: توسعه یا خرید محصولات/خدمات جدید در صنایع مختلفریسک:رشد عمودی: به طور کلی ریسک کمتری دارد زیرا از دانش بازار و پایگاه مشتریان موجود استفاده می‌کندرشد افقی: اغلب پرریسک‌تر است به دلیل عدم آشنایی با بازارهای جدید و احتمال گستردگی بیش از حدجریان‌های درآمدی:رشد عمودی: افزایش درآمد از طریق جذب بیشتر از همان بازاررشد افقی: تنوع‌بخشی به جریان‌های درآمدی از طریق ورود به بازارهای مختلفالبته این نکته مهم است که تمام شرکت‌هایی که مثال زدم به صورت ترکیبی از هر دو استراتژی افقی و عمودی در رشد کسب‌وکارشان استفاده کرده اند. بسیاری از شرکت‌های موفق از ترکیب رشد عمودی و افقی استفاده می‌کنند تا یک استراتژی رشد متعادل و قوی ایجاد کنند. به عنوان مثال، آمازون نه تنها توانایی‌های تجارت الکترونیکی خود را تقویت کرد (عمودی)، بلکه به حوزه محاسبات ابری با AWS وارد شد (افقی)درک زمان و نحوه استفاده از این استراتژی‌های رشد می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر قابلیت شرکت برای مقیاس‌پذیری و حفظ موفقیت بلندمدت داشته باشد. محمدحسین امیری محمدحسین امیری Wed, 12 Jun 2024 16:21:27 +0330 https://virgool.io/@mh_amiri13/%DB%B6-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B0-xrjxqh4bkjjn فناوری حقوقی یا لگال تک(Legaltech) یکی از صنایع نوین و پیشرو در حوزه فناوری و کسب و کارهای استارتاپی است.ارزش این صنعت در سال ۲۰۱۷ حدود ۸۵۰ میلیارد دلار بود و برآورد می‌شود تا پایان سال ۲۰۲۱ ارزش این صنعت به بیش از چند تریلیون دلار افزایش پیدا کند. پیش از این در این مطلب در خصوص این صنعت و جایگاه آن در ایران و جهان توضیحاتی داده بودم.صنعت فناوری های حقوقی طی ۲۰ سال اخیر رشد بسیار زیادی را در سرمایه گذاری و تولد استارتاپ های جدید با موضوعات مختلف و تکنولوژی های High Tech داشته است، در این مطلب به ۶ سرمایه گذاری بزرگ در این صنعت که در سال ۲۰۲۰ اتفاق افتاد می‌پردازم.۶ سرمایه گذاری بزرگ دنیا در صنعت فناوری های حقوقی در سال ۲۰۲۰استارتاپ DISCOیکی از حوزه های جذاب فناوری های حقوقی مبحث E-Discovery است، استارتاپ‌های فعال در این حوزه خدمات در حوزه اکتشاف و بررسی اسناد حقوقی و قراردادها، متون حقوقی، قوانین و پرونده ها، اطلاعات اشخاص حقیقی و حقوقی ارائه می‌دهند. استارتاپ آمریکایی DISCO از سال ۲۰۱۲ شروع به کار کرده، بیش از ۹۰۰ ترابایت داده برای جستجو و اکتشاف در این پلتفرم جمع آوری شده، از سیستم هوش مصنوعی برای دسته بندی و ارائه و اکتشاف در داده‌ها استفاده میکنه. این استارتاپ در طی ۸ سال اخیر بیش از ۲۳۳ میلیون دلار! جذب سرمایه داشته است. در سال ۲۰۲۰ یکبار ۶۰ میلیون دلار و بار دگیر ۴۰ میلیون دلار سرمایه جدید جذب کرده است.استارتاپ Everlawیکی دیگر از استارتاپ‌های فعال در حوزه E-Dicovery که به شرکت‌های حقوقی، وکلا و سایر افراد علاقه‌مند به این فضا خدمات در بستر فناوری‌های بروز ارائه می‌کند.این استارتاپ آمریکایی خدمات و محصولات متنوعی را در حوزه تحقیق و تفحص در امور مختلف حقوقی ارائه می‌کند، Everlaw در سال ۲۰۱۱ راه اندازی شد و در حال حاضر ۹۶ میلیون دلار جذب سرمایه کرده است. آخرین راند جذب سرمایه این استارتاپ ۳۰۰ نفره در سال ۲۰۲۰ رقم خورد، ۴ سرمایه گذار مطرح سیلیکون ولی از جمله K9 venture و A16Z و یکی از شرکت‌های سرمایه گذاری گوگل(CapitalG) مجموعا ۶۲ میلیون دلار سرمایه گذاری کردند.استارتاپ linksquaresیک استارتاپ حقوقی آمریکایی دیگه که در حوزه ارائه نرم افزار مدیریت قراردادها و آنالیز اسناد حقوقی در سال ۲۰۱۵ شروع به کار کرده و در حال حاضر از AI برای تنظیم و آنالیز قراردادها و مدیریت فرایندهای قراردادی استفاده می‌کند.این استارتاپ مبتنی بر هوش مصنوعی در حال حاضر بیش از ۲۱ میلیون دلار جذب سرمایه داشته که ۱۴.۵ میلیون دلار آن در سال ۲۰۲۰ اتفاق افتاده است.استارتاپ BRYTERاین استارتاپ آلمانی از سال ۲۰۱۸ شروع به کار کرده است. BRYTER یک پلتفرم است که وکلا و حقوقدانها می‌توانند به کمک آن اپلیکیشن های مختلف حقوقی برای خود طراحی و پیاده سازی کنند. منظور این است که وکلا برای مدیریت فرایند های تیمی، فرایند های مربوط به موکلین و پرونده ها می‌توانند از این محصول استفاده کرده و فرایند ها را اتوماتیک کنند و در بستر این پلتفرم آنلاین فرایند‌ها را تسهیل ببخشند.BRYTER تاکنون ۲۳ میلیون دلار جذب سرمایه داشته است. در سال ۲۰۲۰ آنها موفق شدند ۱۶ میلیون دلار سرمایه جدید جذب کنند.استارتاپ Lawgeexاین استارتاپ که در تل آویو مستقر است از سال ۲۰۱۴ شروع به کار کرده است و از هوش مصنوعی و AI برای بررسی، اصلاح و ارائه آنالیز ریسک روی قراردادها و اسناد حقوقی استفاده می‌کند. AI فناوری ایست که در سال های آینده تغیرات بسیار بزرگ و انقلابی در صنعت حقوقی خصوصا در بخش قراردادها ایجاد می‌کند. Lawgeex تاکنون ۴۱.۵ میلیون دلار جذب سرمایه داشته است. از این رقم ۲۰ میلیون دلار آن جذب سرمایه این استارتاپ در سال ۲۰۲۰ بوده است.استارتاپ BrightFlagیک استارتاپ مبتنی بر فناوری های حقوقی دیگر از اروپا!این استارتاپ در سال ۲۰۱۴ در کشور ایرلند شروع به کار کرده است و در حوزه مدیریت آنلاین کلیه امور حقوقی فعالیت می‌کند. در واقع مجموعه های حقوقی و وکلا می‌توانند از این سیستم جهت مدیریت فرایندهای صدور فاکتور برای موکلین، مدیریت پرونده ها و قراردادها و امور اجرایی استفاده می‌کنند. BrightFlag مانند استارتاپ های دیگر فعال در این حوزه از فناوری های پیشرفته AI و هوش مصنوعی استفاده می‌کند. این استارتاپ مستقر در دوبلین تاکنون ۳۹ میلیون دلار جذب سرمایه داشته است که از این رقم ۲۸ میلیون دلار آن مربوط به سال ۲۰۲۰ بوده است. محمدحسین امیری محمدحسین امیری Sat, 16 Jan 2021 19:47:41 +0330 https://virgool.io/@mh_amiri13/%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-jot4vkainuqo این مطلب شهریور سال ۱۳۹۶ در وبلاگ شخصی من در mhamiri.ir منتشر شده بود، این روزهایی که درگیر کرونا هستیم و مدارس تعطیل هستند و دانش آموزان و معلمان مجبور به فعالیت به شکل آنلاین هستند، مطالعه این مطلب خالی از لطف نیست...در چند ماه گذشته به فراخور فعالیتی که انجام می‌دم، با افراد مختلف و صاحب نظران حوزه آموزش ارتباط داشتم، مدیران مدارس، معلمین، مسئولین پایه و مسئولین حکومتی آموزش و پرورش کشور افرادی بودند که دغدغه هایم را با آنها مطرح کردم و در مورد واقعیت ها و حباب های نظام آموزشی کشور بحث کردیم.نظام آموزشی ایران کاستی های بسیاری دارد، بازیگران این صنعت در دهه گذشته برای رفع این کاستی ها در تلاش بودند اما آیا واقعا تلاش های صورت گرفته مثمر ثمر بوده است؟ تغییر نظام آموزشی، حذق پایه پیش دانشگاهی، مفهومی شدن دروس،طرح هوشمندسازی مدارس، تجهیز مدارس استعدادهای درخشان، کتب و ابزارهای کمک آموزشی و غیره و غیره، همه این اقدامات برای بهتر شدن وضع موجود صورت گرفت.هوشمند سازی مدارس، واژه ای که در سال های اخیر زیاد شنیده ایم، واژه ای زیبا اما تو خالی! از آغاز طرح هوشمندسازی مدارس مدتی می‌گذرد، در این سال ها اقدامات مختلفی تحت این نام در مدارس صورت گرفته، شرکت های خصوصی و دولتی مختلفی در این سال ها وارد وادی رقابت هوشمندسازی مدارس شده اند، تخته های هوشمند، ویدیو پروژکتور، سی دی های آموزشی،کامپیوتر های رومیزی داخل مدرسه، تبلت های دانش آموزشی، همه و همه اقداماتی بودند که در راستای هوشمندسازی مدارس صورت گرفتند اما آیا یک تخته هوشمند کافی است؟ آیا با کامپیوتر های رومیزی بدون استفاده در مدرسه می‌توانیم از هوشمندسازی آموزش صحبت کنیم؟اگر خوب به گذشته نگاه کنیم در می یابیم هوشمندسازی مدارس در ایران صرفا یک تجمل بوده است، محتوای کافی آموزشی و تعاملی در این سال ها تولید نشده است، پلتفرم های کاربردی و تعاملی آموزش هوشمندی را ندیده ایم و صرفا شاهد تجملی بوده ایم که ابتدا مدارس غیرانتفاعی برای تبلیغات و بیشتر شدن درآمد به راه انداختن، سپس آموزش و پرورش برای توجیه عملکرد خود مدارس را با وعده امتیازدهی و رتبه بندی ملزم به شرکت در طرح هوشمندسازی کرد، سپس شاهد شرکت هایی یودیم که با استفاده از رانت و رابطه دولتی از آب گل آلود شروع به گرفتن ماهی کردند.بله ما هنوز با الگوی قدیمی فکری زندگی میکنیم، مدیران مدارس، معلمین و اولیا و دانش آموزان هنوز آماده نیستند،یادگیری و آموزش متاثر از فضای اطراف ماست، کسی که یاد میدهد و کسی که یاد میگیرد باید بداند وارد چنین فضایی می‌شود. تفکر قدیمی و سنتی همراه با فناوری هراسی موجب شده است که معلم و دانش آموز اعتمادی به ابزار های آموزشی و یادگیری الکترونیکی نداشته باشند، تفکر قدیمی ای که آموزش الکترونیکی، یادگیری الکترونیکی و آموزش هوشمند را صرفا در ابزار های سخت افزاری می‌بیند، ابزار های سخت افزاری مثل تخته هوشمند عموما بدنام هستند، نه مورد استفاده قرار می‌گیرند نه به سودمندی آنها باور دارند.هوشمندسازی مدارس که صرفا به تخته هوشمند و ویدیو پروژکتور و کامیپوتر رومیزی ممنوع الاستفاده ختم شود شکست خورده است و متولیان آموزش و پرورش کشور باید به فکر باشند، در دنیای امروز، آموزش و یادگیری الکترونیکی ضرورتی ملی ست که منجر به پیشرفت فرهنگی ، آموزشی و پرورشی می‌شود. محمدحسین امیری محمدحسین امیری Fri, 03 Apr 2020 22:03:52 +0430 https://virgool.io/@mh_amiri13/%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D9%BE-pm2xeonmwcqg برای هر کسب و کاری چه استارتاپ و چه یک مغازه در بازار تهران، پول مثل خون برای زندگی و ادامه بقای آن کسب و کار است و اگر روزی پول تمام شود کسب و کار از بین می‌رود و می‌میرد و طرز شگفت انگیزی تمام شدن پول آسان است، استارتاپ‌های بزرگ و کوچک خیلی زیادی بودند که بدون اینکه بفهمند خیلی زود پول‌شان تمام شد و دیگر راه برگشتی نداشتند و شکست خوردند. اینجا نکات مهمی درباره مدیریت پول در استارتاپ صحبت می‌کنم، هنگاهی که شروع به تامین مالی(جذب سرمایه یا وام) می‌کنید، هنگامی که به استخدام فکر می‌کنید، وقتی بودجه مارکتینگ سال آینده خود را آماده می‌کنید، در همه این حالات باید به طور جدی به مسائل مالی و اعداد و ارقام استارتاپ خود توجه کنید.در این مطلب می‌خواهیم نگاهی به اعداد و ارقامی بیندازیم که باید حواستان به آن‌ها باشد، آیا پیش بینی های مالی شما واقع گرایانه هستند؟گاهی استارتاپ‌ها پول‌ها را به همین شکلاعداد مهمی که باید همیشه به آن‌ها توجه کنیدیکی از اشتباهاتی که بنیان‌گذاران استارتاپ‌ها مرتکب می‌شوند این است که واقعا نمی‌دانند به چه عددی نگاه کنند تا مطمئن شوند که حال کسب و کارشان خوب و سالم است. در واقع، سه چیز هست که شما باید خوب بدانید:وضعیت حساب بانکی شرکت شماپولی که وارد شرکت می شودپولی که در حال خروج از شرکت استمحاسبه این اعداد دشوار نیستند. شما برای بررسی این سه مورد به تخصص عجیبی نیاز ندارید این تمام اطلاعاتی است که می‌توانید از طریق اینترنت بانک حساب شرکت و یا اظهارنامه‌های مالی خود به دست آورید. شما به حسابدار یا به نرم‌افزار مالی خاصی نیاز ندارید. بررسی، محاسبه و توجه به این اعداد بسیار ساده است، اما شما شگفت‌زده خواهید شد از اینکه چه تعداد از کارآفرینان و استارتاپ‌ها اصلا به این اعداد توجه نمی‌کنند! شما با استفاده از این ۳ مورد می‌توانید چیزهای دیگری را هم محاسبه کنید. شما می‌توانید به نرخ سوخته شدن پول( Burn Rate) را محاسبه کنید، می توانید مدت زمانی که با پول موجود در حساب شرکت می‌توانید ادامه دهید(Runway)را محاسبه کنید، می‌توانید نرخ رشد شرکت را محاسبه کنید و ببینید که آیا شرکت به طور پیش‌فرض زنده است یا خیر!نرخ سوخته شدن پول(Money Burn Rate)نرخ سوخته شدن پول یا همان نرخ پول هزینه شده یعنی میزان هزینه های ثابت و متغیر منهای میزان درآمد خالص محقق شده، این دو مورد را از حساب بانکی خود می‌توانید پیدا کنید. به عنوان مثال، شما۵۰ میلیون تومان هزینه در ماه بهمن سال ۹۸ دارید، ۳۰ میلیون تومان هم درآمد شماست، بنابراین نرخ سوخته شدن پول شما در ماه ۲۰ میلیون تومان است. برخی ماه ها یکسری هزینه های اضافه برای شرکت شما دارد، مثلا اسفند که موعد پرداخت عیدی و پاداش است یا تیر که معمولا شرکت ها به شرکت های حسابرسی و حسابدار هزینه پرداخت می‌کنند، برای اینکه عدد شما به واقعیت نزدیک تر باشد می‌توانید میانگین درآمد و هزینه‌ی ۳ یا ۶ ماه قبل را محاسبه کنید.Burn Rateبا پول موجود در حساب شرکت تا چه زمانی می‌توانید ادامه دهید(Runway)وقتی که شما نرخ سوخته شدن پول در شرکت خود را داشته باشید، حالا می‌توانید محاسبه کنید که شرکت شما با پول داخل حساب شرکت تا چند ماه می‌تواند فعال باشد و به حرکت خود ادامه دهد. محاسبه Runway بسیار ساده است، کافیست موجودی حساب شرکت خود را بر نرخ سوخته شدن پول ماهیانه تقسیم کنید. در مثال قبل نرخ سوخته شدن پول ماهاینه شرکت شما ۲۰ میلیون تومان بود، در صورتی که موجودی حساب شرکت شما ۱۴۰ میلیون تومان باشد، شما ۷ ماه Runway دارید.همانطور که می بینید محاسبه این اعداد بسیار ساده است اما بسیاری از کارآفرینان استارتاپی توجهی به این اعداد نمی‌کنند. در محاسبه این اعداد واقعیت را در نظر بگیرید، توجه کنید که این اعداد فقط برای شماست و شما با نگاه به این اعداد می‌توانید سلامت استارتاپ خود را ارزیابی کنید، واقع بین باشید و درباره این اعداد به خود دروغ نگویید.Rنرخ رشد (Growth Rate)حال شما می‌توانید نرخ رشد استارتاپ خود را محاسبه کنید، کافیست پول وارد شده به شرکت(درآمد) در ماه دوم را منهای درآمد وارد شده به شرکت در ماه اول کنید و حاصل را بر درآمد وارد شده به شرکت در ماه اول تقسیم کنید.به عنوان مثال درآمد شرکت شما در بهمن ۹۸ معادل ۵۰ میلیون تومان بوده است. درآمد شما در ماه دی 30میلیون تومان بوده است، در نتیجه نرخ رشد شما 25 درصد است. این یعنی درآمد شرکت شما در ماه بهمن نسبت به ماه دی ۲۵ درصد افزایش داشته است.نرخ رشدآیا استارتاپ شما به طور پیش فرض زنده است؟ (Defult Alive)در آخر باتوجه به این اعداد شما می‌توانید ببنید استارتاپ شما به طور پیش فرض زنده است یا نه! راه محاسبه این مورد به این شکل است که اگر هزینه های شما ثابت باشد و رشد درآمدی که در مثال قبل محاسبه کرده‌اید ادامه پیدا کند، آیا پول کافی برای رسیدن به سودآوری و نقطه سر به سری دارید؟ برای محاسبه این مورد یک ماشین حساب ساده وجود دارد که در این لینک می‌توانید به آن دسترسی داشته باشید.شما می‌توانید هزینه‌های ماهانه خود را که خط قرمز است ببینید، می‌توانید به نقطه شروع درآمد ماهیانه خود نگاه کنید، که نقطه سبز در ابتدا است، و سپس می‌توانید شیب آن خط را به عنوان نرخ رشد خود تغییر دهید و حساب کنید که کجا سودآور می‌شوید و چقدر سرمایه لازم است.ماشین حساب نرخ رشد استارتاپتصویر بالا را نگاه کنید، در این مثال شما ۱۵۰هزار دلار نیاز دارید تا نقطه سر به سری را رد کنید و نقطه سودآوری برسید و این مورد ۲ سال طول می‌کشد. در واقع اگر شما ۱۰۰هزار دلار در حساب بانکی خود داشته باشید یعنی نمی‌توانید به سودآوری برسید و با مشکل روبرو هستید و باید درآمد خود را افزایش دهید یا راهی برای کاهش هزینه‌ها پیدا کنید. هدف اصلی سودآوری است، سودآوری شما را بی‌نیاز از جذب سرمایه می‌کند، خصوصا در شرایط اقتصادی فعلی کشور و جهان شما نیاز دارید که سودآور شوید. به عنوان یک استارتاپ شما حتما لازم نیست سودآور باشید، اما اگر بدانید که می‌توانید یک هزینه خاص را کنار بگذارید و یا یک کار خاص را انجام دهید و سود آور باشید بهتر است این کار را انجام دهید.هزینه‌ها را دست کم نگیرید!مورد بعدی که باید به آن توجه کنید دست کم گرفتن هزینه‌هاست، اگر به قسمتی که درباره محاسبه اینکه استارتاپ شما به طور پیش فرض زنده است یا نه! برگردیم، ما فرض کردیم هزینه ها ثابت می‌ماند و درآمد رشد می‌کند اما در واقعیت احتمالا اینطور نیست و هزینه‌ها در ماه های‌ آینده ثابت نمی‌ماند و افزایش پیدا می‌کند و شما باید به هزینه هایی که اتفاق می‌افتد خوب توجه کنید، کدام بخش هزینه ها افزایش پیدا کرده است، دلیل افزایش چیست؟یکی از دلایل افزایش هزینه ها در استارتاپ های کوچک این است که شما به عنوان بنیان گذار استارتاپ ممکن است هم برنامه نویسی کنید، هم بخش هایی از مارکتینگ، تولید محتوا و … را انجام دهید. در نتیجه هزینه های نیروی انسانی شما در ابتدای کار بسیار پایین است، بدست آوردن ۱۰۰ مشتری کار سختی نیست و با هزینه(CAC) پایین جذب می‌شود اما به دست آوردن ۱۰هزار مشتری تلاش بیشتری می‌طلبد و هزینه جذب مشتری (CAC) بالاتری دارد. احتمالا شما نیاز به استخدام افراد جدید دارید یا باید در کانال های مارکتینگ جدیدی هزینه کنید. این‌ها باعث می‌شود هزینه های شما افزایش پیدا کند.یکی دیگر از دلایل افزایش هزینه‌ها استخدام کارکنان جدید است، توجه کنید که هزینه استخدام کارکنان فقط حقوق توافق شده نیست! هزینه های مختلفی روی کسب و کار شما به ازای استخدام یک کارمند اضافه می‌شود، بیمه، مالیات، سنوات، عیدی، حق اولاد و حق مسکن و حتی هزینه استقرار کارمند در فضای کاری شرکت، اینترنتی که ماهیانه استفاده می‌کند، لپ تاپی که برای کار کردن نیاز دارد و …، تمام اینها هزینه هایی ست که برای استارتاپ بوجود می‌آید و معمولا بنیانگذاران آن‌ها را پیش بینی نمی‌کنند. در واقع هر کارمند ۳۵ تا ۷۰ درصد بیشتر از حقوق خالص توافق شده برای شما هزینه دارد!پس لازم است هنگام پیش‌بینی هزینه ها موارد مختلفی که ممکن است باعث افزایش هزینه شود را حساب کنید، خصوصا در ایران و با تورم ۴۰ درصدی!!!محاسبه این اعداد بسیار ساده است، برای محاسبه تمام این اعداد شما می‌توانید یک حسابدار استخدام کنید اما به عنوان بنیان‌گذار استارتاپ شما باید خودتان این اعداد را محاسبه و مرور کنید و همیشه به آن‌ها توجه داشته باشید. مشکل اینجاست بنیان‌گذاران استارتاپ ها این اعداد را محاسبه می‌کنند اما به سرعت آن‌ها را فراموش می‌کنند. در صورتی که این درست نیست، شما به عنوان بنیان‌گذار یک استارتاپ همیشه باید به این اعداد توجه کنید، هر فصل آن ها را بازبینی کنید، هرماه و هرهفته آن‌ها را مرور کنید. البته در این روزهای اقتصاد ایران و مشکلات مختلفی که وجود دارد، پیشنهاد می‌کنم هر روز این اعداد را نگاه کنید! محمدحسین امیری محمدحسین امیری Tue, 31 Mar 2020 16:04:55 +0430 https://virgool.io/@mh_amiri13/%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%81%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%D9%88%D8%B9-%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D9%BE-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D9%87%DB%8C%D9%85-fs8lu66erck6 زمستان در راه است، با توجه به شیوع جهانی ویروس کرونا، اگر شما استارتاپ یا کسب‌وکار کوچکی را رهبری می‌کنید، باید از خود بپرسید، برنامه شما برای شرایط فعلی چیست؟ آیا پلن B دارید؟در اینجا به چند نکته در مورد فعالیت در اوضاع عدم قطعیت به علت شیوع یک بیماری همه‌گیر اشاره می‌کنیم.تاثیرگذاریانزوای اجتماعی و وضعیت اضطراری اعلام‌شده موجب تاثیرگذاری عمیق بر صنایع اقتصادی و کسب‌وکارها شده است. صنایع مختلفی مثل نمایشگاه های تجاری، خطوط هوایی،تورهای گردشگری، صنعت سلامت و درمان، تئاتر و فیلم، رستوران‌ها و مدارس درگیر هستند. شرکت‌های مختلف کارمندان خود را به خانه می‌فرستند تا در خانه و به شکل دورکاری کارها را انجام دهند. فروشگاه‌های زنجیره‌ای بزرگ در حال تعطیل کردن فروشگاه‌هایشان هستند. رویدادها و همایش‌های مختلف ورزشی و علمی تعطیل شده است این اتفاقات رفته رفته در تمام صنایع اقتصادی تاثیر گسترده‌ای به جای می‌گذارد. خصوصا استارتاپ‌ها که به طور پیشفرض در شرایط عدم قطعیت قرار دارند، استارتاپ‌ها دارای نقدینگی کم‌تری برای مدیریت رکود ناگهانی هستند. اثر موج و بازخورد همه این اتفاقات تاثیر عمده‌ای بر اقتصاد ما خواهد داشت، زیرا هر صنعتی که تحت‌تاثیر قرار می‌گیرد، مردم را از کار بی‌کار می‌کند، و کسانی که بیکار می‌شوند، محصولات و خدمات را خریداری نمی‌کنند، اقتصاد و جیب مردم روز به روز کوچک تر می‌شود. در واقع،تاکنون خاموش شدن موتور اقتصاد برای یک بیماری همه‌گیر به این شکل هرگز رخ نداده است. میلیون ها شغل ممکن است در چند ماه آینده از دست برود البته امیدوارم که همه تحلیلگر ها اشتباه کرده باشند، اما تاثیر این ویروس اجتماعی و اقتصادی احتمالا بسیار عمیق خواهد بود و نحوه خرید، مسافرت و کار ما را برای سال‌ها تغییر خواهد داد. اگر یک کسب‌وکار کوچک یا استارتاپی را اداره می‌کنید، اولویت اول شما باید (بعد از خانواده تان)ایمن نگه داشتن کارمندان و مشتریان‌تان باشد. اما سوال بعدی که شما باید از خودتان بپرسید این است که چه اتفاقی برای کسب‌وکار من می‌افتد؟ سوالاتی که در حال حاضر هر مدیر عامل کسب‌وکار کوچک یا استارتاپی باید بپرسد این است:هزینه های ماهیانه من چقدر است و چقدر وجه نقد احتیاطی در حساب شرکت موجود است؟مدل کسب‌وکار جدید شما چه شکلی است؟آیا این یک مشکل سه‌ماهه، یک ساله یا سه‌ساله است؟سرمایه گذاران من چه خواهند کرد؟هزینه های ماهیانه و وجه نقد احتیاطیبرای پاسخ به سوال اول نرخ هزینه های ماهیانه ناخالص فعلی خود را محاسبه کنید، یعنی چه مقدار پول نقد را هر ماه خرج می‌کنید؟ هزینه‌های ثابت چقدر هستند؟ (آن‌هایی که شما نمی‌توانید تغییر دهید، به عنوان مثال اجاره محل شرکت) و هزینه های متغیر شما چقدر هستند؟(مثل حقوق کارمندان و مشاوران، هزینه های تولید)سپس نگاهی به درآمد واقعی خود در هر ماه بیندازید، نه پیش‌بینی، بلکه درآمد واقعی هر ماه. اگر شما یک استارتاپ در مراحل اولیه هستید، این عدد ممکن است صفر باشد.هزینه های ماهیانه ناخالص خود را از درآمد ماهیانه خود کم کنید تا هزینه های ماهیانه خالص خود را به دست آورید. اگر بیشتر از آنچه خرج می‌کنید پول در می‌آورید، جریان پول نقد مثبتی دارید. اگر درآمد کمتری نسبت به هزینه‌های خود دارید، این عدد منفی است و نشان‌دهنده میزان پولی است که شرکت شما هر ماه از دست می‌دهد یا به اصطلاح پولی که هر ماه در شرکت شما می‌سوزد. حالا به حساب شرکت خود نگاهی بیاندازید ببینید که شرکت شما چند ماه می‌تواند از هزینه کردن یا همان سوزاندن این مقدار پول در هر ماه جان سالم به در ببرد؟ این زمانی است که شرکت شما قبل از اینکه همه پول خود را از دست بدهد، در اختیار دارید.در وضعیت فعلی امکان پیش بینی خیلی خیلی سخت و تقریبا غیر ممکن است! تمام فرضیات شما در مورد مشتریان، چرخه فروش و از همه مهم‌تر، درآمد، نرخ هزینه های ماهیانه دیگر درست نیستند.مطابق فرمول بالا محاسبه کنید که چقدر زمان دارید تا همه پول های شما خرج شود و پایان این زمان باید تامین مالی کنید تامین مالی از طریق بدهی مثل وام یا تامین مالی از طریق جذب سرمایه گذار البته به شرط اینکه سرمایه گذاری باشد!سوال بعدی که باید از خود بپرسید، مدل کسب‌وکار من چه شکلی است؟از آنجا که امروز دنیا دیگر مثل دو ماه پیش نیست، و احتمالا یک ماه دیگر بدتر خواهد شد، اگر مدل کسب‌وکار شما امروز مانند ابتدای ۲ ماه قبل به نظر برسد، احتمالا شما گرفتار مشکلات بزرگی می‌شوید. بنیانگذاران استارتاپ ها معمولا خوشبین هستند، اما الان وقت خوشبینی نیست! باید فرضیات خود درباره مشتریان و درآمد را به سرعت آزمایش کنید. اگر به کسب و کارها می‌فروشید (بیزنس b2b هستید)آیا درآمد مشتریان تان کاهش‌یافته است؟ آیا شرکت های مشتری شما طی ماه های آینده تعطیل می‌شوند؟ تعدیل نیرو کردند یا می‌کنند؟ اگر چنین است، هر چه پیش‌بینی درآمد و چرخه فروش که تخمین زده اید، دیگر معتبر نیست. اگر شما مستقیما به مصرف کننده نهایی می‌فروشید (یک بازار B2C)آیا شما در یک بازار چند جانبه هستید؟آیا فرضیات شما درباره مشتریان احتمالی هنوز درست است؟ از کجا اطلاع دارید؟ با مشتریان خود صحبت کرده اید؟ باتوجه به نوع مشتریان شما آیا درآمد آنها کاهش یافته است؟آیا این یک مشکل سه‌ماهه، یک ساله یا سه‌ساله است؟شما باید نرخ واقعی هزینه های ماهیانه و مدت زمانی که با پول فعلی می‌توانید دوام داشته باشید را در این محیط جدید مشخص کنید. سپس، باید نفس عمیق بکشید و بپرسید، آیا این یک مشکل سه‌ماهه، یک مشکل یک ساله یا یک مشکل سه‌ساله است؟ آیا تعطیلی کسب و کارها یک اتفاق موقتی در اقتصاد خواهد بود ؟ اگر تنها سه ماه باشد، (که در شرایط فعلی بعید به نظر می‌رسد)پس ثابت کردن فوری هزینه‌های متغیر (استخدام، بازاریابی، سفر، و غیره)مناسب است. اما اگر تاثیرات بیش از پیش در اقتصاد بازتاب پیدا کنند، شما باید شروع کنید به پیکربندی مجدد کسب‌وکار خود. شما به یک قایق نجات نیاز دارید! در حال حاضر فقط باید به بقای کسب و کار خود فکر کنید و چیزهای دیگر مثل رشد اکسپوننشیال را به زمان دیگری موکول کنید. اگر یک مشکل یک ساله است باید هزینه های ماهیانه خود را به شدت کاهش دهید، یکی از راهکار های ناراحت کننده تعدیل نیرو و حذف مزایاست برای کاهش هزینه های متغیر ماهیانه، مذاکره مجدد در مورد آنچه قبلا به نظر می‌رسید هزینه‌های ثابت است مثل اجاره، پرداخت اجاره تجهیزات و غیره نیز راهکار دیگری است.الان تنها باید عناصر ضروری برای زنده ماندن را در قایق نجات قرار دهید.البته اینکه کسب و کار شما آنلاین است در مقابل کسب و کار آفلاین و سنتی ممکن است مزیت‌هایی داشته باشید، با فرض این که احتمالا محصول شما پیش از این منطبق بر بازار بوده است، اما شرایط جدید متفاوت است و ممکن است محصول و خدمت فعلی شما دیگر منطبق بر بازار جدید نباشد، پس باید دوباره تلاش کنید برای ساخت محصول منطبق بر بازار با شرایط فعلی. باید بررسی کنید آیا نیاز به خلق ارزش جدید دارید؟ آیا باید محصولات و خدمات جدیدی توسعه دهید؟اگر این یک مشکل سه ساله است؛ پس نه تنها باید هر چیزی که برای بقا ضروری نیست را کنار بگذارید، بلکه احتمالا به یک مدل کسب‌وکار جدید نیاز دارید. در کوتاه‌مدت، بررسی کنید که آیا بخشی از مدل کسب‌وکار شما می‌تواند حول شرایط جدید انزوای اجتماعی و اقتصاد کوچک فعلی متمرکز شود یا خیر. آیا محصول شما می‌تواند به صورت آنلاین تولید شود؟ یا فروخته یا تحویل شود؟آیا تمام فرایند های شما می‌تواند به شکل آنلاین انجام شود؟ اگر تمام فرایندها را آنلاین کنید چه سودی خواهد داشت؟اگر نه، آیا محصول یا خدمات شما می‌تواند به عنوان یک قایق نجات برای دیگران قرار گیرد تا در شرایط فعلی در مسیر بقا حرکت کنند؟اهداف درآمدی، جدول زمانی توسعه محصول و خدمات ، برنامه مارکتینگ را بازبینی کنید و یک مدل کسب‌وکار همراه با برنامه‌های عملیاتی جدید ایجاد کنید و آن‌ها را به روشنی به سرمایه‌گذاران و سپس به کارمندان خود منتقل کنید. افراد را بر روی یک برنامه دست‌یافتنی که به روشنی درک می‌کنند، متمرکز کنید.کاهش ندادن سریع هزینه‌ها بزرگ‌ترین اشتباهی که می‌توانید مرتکب شوید .دست روی دست گذاشتن و دنبال کردن اخبار به امید اتفاقات خوب در این شرایط درست نیست و باید همین الان عمل کنید. اگر شما در یک شرکت بزرگ هستید احتمالا باید تعدیل نیرو را در نظر داشته باشید اگرچه سخت و دردناک است، البته اولین گزینه قبل از تعدیل می‌تواند کاهش حقوق کارمندان و مدیران با حقوق بالاتر برای تلاش برای نگه داشتن افرادی باشد که کم‌ترین هزینه را دارند (مدیرعامل خوب در وهله اول تلاش میکند همه افراد را از اتفاقات نجات دهد) اگر ویا هنگامی که چاره ای جز تعدیل نیروها ندارید، اینکار را به تعویق نیاندازید و به سرعت انجام دهید و حقوق و مزایای کارکنان تعدیل شده را به طور کامل پرداخت کنید. اگر در بدترین حالت دیدید که پول تان در حال تمام شدن است، تحت هیچ شرایطی نگذارید پولتان به صفر برسد! کار درست را انجام دهید و پول نقد کافی برای ارائه حداقل دو هفته یا بیشتر برای پرداخت به همه کارمندان داشته باشید.سرمایه‌گذارانیکی از عوامل کلیدی بقا، دسترسی به سرمایه است. به عنوان یک شرکت نوپا و استارتاپ باید متوجه شوید که سرمایه گذاران شما نیز از خود می‌پرسند که این بیماری همه‌گیر چگونه بر مدل تجاری آن‌ها تاثیر خواهد گذاشت. حقیقت سخت و سرد این است که در یک شرایط فعلی شرکت‌های سرمایه گذاری نیز تلاش می‌کنند که زنده بماند و برنامه های بقای خود را پیش میبرند. آن‌ها معاملات سرمایه گذاری و پورتفولیو خود را بررسی می‌کنند و اولین نگرانی آنها احتمالا در مورد نقدینگی شرکت هایی است که در مرحله late stage سرمایه گذاری کرده اند چون این شرکت‌ها بیشترین ارزش را در پورتفولیو دارند. این شرکت‌ها معمولا نرخ هزینه‌های ماهیانه بسیار بالایی دارند. بقای استارتاپ شما ممکن است دیگر اولویت سرمایه‌گذارانتان نباشد. برخی از سرمایه گذاران تنها زمانی در یک بازار پررونق زندگی کرده‌اند که ارزش افزوده بالا رفته و سرمایه سرمایه‌گذاری فراوان بوده‌است. اما سرمایه گذاران باتجربه تر می‌دانند که حتی در شرایط فعلی نیز فرصت های جذاب اقتصادی وجود دارد.به خاطر داشته باشید که شرایط امروز متفاوت است. این فقط یک سقوط در بازار سهام نیست. این یک تعطیلی آگاهانه اقتصاد است، تعطیلی کسب و کارها در ازای نجات انسان‌ها. دولت باید در شرایط فعلی در کنار کسب و کارها باشد، در شرایط فعلی معافیت مالیات بر حقوق، عقب انداختن مالیات ارش افزوده ، مجوززدایی و پرداخت وام از طریق صندوق های سرمایه گذاری به شکل وام قابل تبدیل به سهام می‌تواند بهترین کمک به استارتاپ‌ها باشد. برای یک زمستان سرد آماده باشید، دست از حواس‌پرتی بردارید و در مسیر باقی بمانید. به خاطر داشته باشید که هیچ زمستانی برای همیشه طول نمی‌کشد. محمدحسین امیری محمدحسین امیری Thu, 26 Mar 2020 15:21:09 +0430 https://virgool.io/@mh_amiri13/%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C-%D8%AC%D8%B0%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-sywpg73jtfwh فناوری های حقوقی Legaltechفناوری های مختلف مثل هوش مصنوعی و بزرگ داده(Big Data) به شکل گسترده ای در صنعت حقوقی انقلابی را ایجاد کرده است به طوری که به تازگی مجله فوربس فناوری های حقوقی(Legaltech) را داغترین ترند بازار ۴۰۰ میلیارد دلاری صنعت حقوقی آمریکا می‌نامد. موسسات حقوقی امیدوارند در این محیط جدید رشد کنند و سرمایه گذارانی که گوش خود را تیز کرده‌اند تا در این بازار سرمایه گذاری کنند چرا که فناوری های حقوقی بیش از پیش و با سرعتی زیاد در حال رشد است.تغییراتی بزرگ در بازاری بزرگفناوری های حقوقی در ابعادهای گسترده ای به عنوان ابزاری کلیدی و تسهیل کننده برای صنعت حقوقی و کسب و های دخیل در این بازار مطرح می‌شود. در واقع فناوری و محصولات مرتبط با آن به کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره وری در ارائه و انجام خدمات حقوقی به موسسات حقوقی و واحدهای حقوقی شرکت ها کمک میکند. در ادامه این مطلب به بخش هایی از این بازار نوظهور می‌پردازیم:مدیریت امور قراردادهامدیریت درست امور قراردادها و اسناد حقوقی و تنظیم قرارداد می‌تواند سرنوشت افراد، شرکت‌ها و کسب و کارها را رقم بزند. پلتفرم ها و نرم افزارهای این حوزه تاثیر به سزایی را در چرخه عمر یک قرارداد از تنظیم تا بررسی و بروزرسانی گذاشته اند. مباحث قراردادی ترکیب پیچیده‌ای از مکاتبات به شکل سنتی، تلفن و ایمیل و جلسات حضوری است و استفاده از فناوری منجر به افزایش کیفیت و سرعت در تنظیم قراردادها و کاهش هزینه‌ها می‌شود.بررسی اسناد حقوقیدر حال حاضر و در گذشته شرکت ها و موسسات حقوقی برای ارزیابی موشکافانه قراردادها و اسناد حقوقی از وکلایی برای بررسی صدها صفحه قرارداد و هزاران بند حقوقی استفاده می کردند. استفاده از فناوری های هوش مصنوعی(AI) و یادگیری ماشین می‌تواند به این شاخه از صنعت حقوقی کمک کند.مدیریت واحد حقوقیفناوری های حقوقی نحوه کار و فعالیت یک موسسه حقوقی سنتی را تغییر می‌دهند، در واقع فعالیت‌های قانونی مانند صورت حساب‌ها، پرداخت‌ها، مدیریت زمان و ... توسط پلتفرم ها و نرم افزارها مدیریت می‌شود و دیگر نیاز نیست یک وکیل زمان با ارزش خود را روی پیگیری فایل‌ها، تاریخ دادگاه و سایر وظایف اداری بگذارد.آینده‌ای درخشان در انتظار فناوری های حقوقیسرمایه گذاری در فناوری های حقوقیاندازه بازار جهانی فعلی صنعت رو به رشد فناوری های حقوقی ۱۶ میلیارد دلار تخمین زده می‌شود و این تنها حدود ۲۰ درصد از کل بازار حقوقی دنیاست و این سهام بازار می‌تواند گسترش پیدا کند کما اینکه هر روز رشد بیشتری را در صنعت فناوری های حقوقی شاهد هستیم به طوری که یکی از 35 شرکت یونیکورن(تک شاخ) آمریکا در سال ۲۰۱۸ لیگال زوم با ارزش ۲ میلیارد دلار بود.در حال حاضر شرکت‌های مختلفی در دنیا و ایران در حوزه های مختلف نرم افزارهای مدیریت واحد حقوقی، پلتفرم های مدیریت امور قراردادی، پلتفرم های هوشمند بررسی قرارداد، سیستم های انتخاب و معرفی وکیل فعال هستند، طی سال های گذشته با استناد به Crunchbase مجموعا حدود ۲ میلیارد دلار در این صنعت سرمایه گذاری شده است.نقشه بازیگران صنعت فناوری های حقوقیوینداد یکی از فعالین این صنعت در ایران است، استارتاپی مبتنی بر فناوری های حقوقی که خدمات گسترده ای را از مدیریت امور قراردادها(تنظیم و بررسی قرارداد آنلاین و نمونه قراردادهای آماده) تا ثبت پتنت های بین الملی، مشاوره های حقوقی آنلاین و حل دعاوی حقوقی و کیفری به کمک دایره‌ای از وکلای باتجربه و حرفه‌ای را ارائه می‌کند. این استارتاپ یک سال قبل با هدف دیجیتالی‌کردن خدمات حقوقی و بهبودبخشیدن به پروسۀ استفاده از وکیل و مشاوره حقوقی تأسیس شد و تا به امروز توانسته‌ با وجود مشکلات مختلف اقتصادی و تحریم‌های تکنولوژی و سختی‌های مسیر کارآفرینی و جو سنتی حاکم بر فضای حقوقی و وکالت ایران، در کنار تیم حرفه‌ای و تخصصی‌، به دستاورد‌های بزرگی دست یابد. در حال حاضر و برای ادامه مسیر در راستای رشد کسب و کار استارتاپ وینداد تمایل به جذب سرمایه از افراد و شرکت های فعال در حوزه سرمایه گذاری و خدمات حقوقی را دارد که پیرو این موضوع و در صورت علاقه مندی به کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید با ایمیل info@vindad.com ارتباط برقرار کنید. محمدحسین امیری محمدحسین امیری Mon, 04 Mar 2019 15:20:29 +0330 https://virgool.io/@mh_amiri13/%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-legaltech-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-p6smumdzclu5 فناوری در دهه های گذشته به سرعت توسعه پیدا کرده و بخش های مختلف زندگی ما گسترش یافته‌است. در دهه های قبل شاهد تحولی بودیم که فناوری و اینترنت در صنایع بزرگ مالی و حسابداری ایجاد کرد، صنعت حقوقی نیز با وجود مقاومت در برابر تغییرات در دهه گذشته دستخوش پیشرفت هایی بوده است.استارتاپ های حوزه فناوری های حقوقی افزایش پیدا کرده‌اند، سرمایه‌گذاران خطرپذیر نیز وارد سرمایه‌گذاری در این حوزه شده‌اند. شرکت ها و استارتاپ های مختلفی در جهت تقویت صنعت حقوقی یک کشور و رفع نیاز های حقوقی مردم به صورت آنلاین، کارآمد و مقرون به صرفه فعالیت می‌کنند.فن آوری حقوقی به واسطه شرکت‌هایی که تلاش می‌کنند فضای حقوقی را در هر سطح و از هر زاویه ای بهبود ببخشند، پر رونق شده است.فناوری های حقوقی(vindad.ir)فناوری تجربه مشتری را بهبود می‌بخشددر حال حاضر ما شاهد این هستیم که موسسات حقوقی و وکلا به شکلی سنتی خدماتی را ارائه می‌کنند، خدماتی که عمدتا ضعیف، ناکارآمد و با هزینه های زیاد هستند. فناوری در این حوزه به ارائه خدمات با کیفیت و بهبود تجربه مشتری کمک می‌کند. صنعت حقوقی یک صنعت مبتنی بر ارائه خدمات و سرویس است و موفقیت و رضایت مشتریان فاکتور بسیار مهمی است.در اواخر دهه ۷۰ میلادی شرکت های فناورمحور در حوزه خدمات حقوقی در آمریکا و اروپا شروع به کار کردند، در ابتدا نرم افزارها به موسسات حقوقی بزرگ آمریکا کمک می‌کردند که برخی موارد مانند صدور فاکتور برای مشتریان و حسابداری را مدیریت کنند اما رفته رفته و با شروع قرن ۲۱ شرکت های ایجاد شدند که فعالیت های ثبتی، قراردادی و مشاوره ای را به شکلی کاملا آنلاین و تحت فناوری مدیریت و اجرا می‌کردند، در حال حاضر نیز استارتاپ های حقوقی مختلفی ایجاد شده‌اند که از هوش مصنوعی (AI) و بلاکچین در ارائه سرویس‌های حقوقی استفاده می‌کنند. در حال حاضر حجم بازار فناوری های حقوقی بیش از ۱۶ میلیارد دلار پیش بینی می‌شود در حالی که کل حجم بازار خدمات حقوقی حدود ۶۵۰ میلیارد دلار است. تا به حال بیش از ۱.۸ میلیارد دلار سرمایه گذاری در استارتاپ‌های حوزه‌ی فناوری‌های حقوقی در دنیا انجام شده است.فناوری کمک می‌کند خدمات با سرعت بیشتر و کیفیت بالاتری به دست مشتریان برسد، فناوری شفافیت هزینه ها را نیز موجب می‌شود.فناوری های حقوقی صنعتی با سابقه کوتاه اما آینده ای درخشان در حال حاضر بزرگترین بازیگران این صنعت در ایران موسسات حقوقی هستند که به شکل سنتی فعالیت می‌کنند. همچنین طبق گزارشی که موسسه تحقیقات مکنزی از اقتصاد ایران در سال ۲۰۱۷ منتشر کرد، در ایران به ازای هر ۱۰هزار نفر حدود ۶ وکیل وجود دارد. این موسسات حقوقی و وکلای دادگستری به شکل سنتی فعالیت می‌کنند و هنوز خود را با چالش ها و شرایط کسب و کار‌ها و شرکت‌های تجاری سازگار نکرده‌اند به همین علت معمولا سرویس هایی بی کیفیت با هزینه‌های بسیار بالا ارائه می‌کنند. در فوریه ۲۰۱۶ حدود ۲۰۰ موسسه حقوقی بین المللی درخواست ورود به ایران را داشتند، موسسه های حقوقی بین المللی دنتوز(Dentons) و CMS در لندن اولین شرکت های بین المللی حقوقی هستند.ویندا (ونداتک سابق) به عنوان یکی از بازیگران صنعت فناوری‌های حقوقی در ایران فعالیت می‌کند. پلتفرم خدمات حقوقی آنلاین وینداد(vindad.com) با تکیه بر تیمی با تجربه و با استفاده از تکنولوژی‌های بروز، خدمات حقوقی منحصر به فرد، مقرون به صرفه و کاربردی را در بسترهای مختلف به شرکت‌های کوچک و متوسط اقتصادی(SMEs) ارائه می‌کند. تیم وینداد با توجه به شناختی که از صنعت حقوقی و اکوسیستم تجارت ایران دارد، مشکلات و نیاز های این حوزه را شناسایی کرده و پلتفرمی آنلاین برای دسترسی بهتر کارآفرینان و شرکت‌ها به خدمات حقوقی پیاده‌سازی نموده‌است. محمدحسین امیری محمدحسین امیری Sun, 23 Sep 2018 19:36:25 +0330 https://virgool.io/@mh_amiri13/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B4-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF-ux5sfqh84u9y این روزا میبینم که اپلیکیشن سیناروبیک داره به شدت تو تلوزیون تبلیغ میکنه، یه اپلیکیشن آموزشی که ارتباط بین معلم، اولیا و دانش آموز رو تسهیل میکنه، ما تو یه تیم جوون سه نفره دو سال قبل یونش رو ساختیم، پلتفرمی برای مدیریت و تسهیل فرایند های یادگیری و آموزش بین معلم، دانش آموز و مدرسه، پروژه ای که به خاطر مشکلات مختلف متوقف شد، در اینجا قصد دارم از زاویه دید خودم درباره دلایل شکست و توقف این پروژه بنویسم.در یک آخر هفته بهاری در اردیبهشت ۹۵ پروژه یونش شروع شد، پروژه ای که مسیر زندگی من و دوستانم رو تغییر داد. یونش به عنوان یک پلتفرم اشتراک گذاری محتوای آموزشی برای دانشجویان شروع به کار کرد، بعد از چالش های مختلف، تغییر مسیر های بزرگ و کوچک و  شکست ها و پیروزی های مختلف سرانجام در مهر ۹۶ و بعد از یک سال و نیم تلاش بی وقفه این پروژه متوقف شد.ابتدای راههمه چیز از یک سیستم اشتراک گذاری محتوای آموزشی متنی مثل جزوه، نمونه سوال و مقاله شروع شد، ما بازاری رو ایجاد کردیم که هر دانشجو، محتوای آموزشی متنی مثل جزوه، نمونه سوال، پروژه و مقاله رو به صورت رایگان یا پولی با دیگر افراد به اشتراک بذاره. در ابتدای راه و برای حل کردن مسئله مرغ و تخم مرغ در پلتفرم های چندوجهی تصمیم گرفتیم تا جای ممکن محتوای اموزشی اولیه رو خودمون تامین کنیم، پس سراغ دوستان و آشناها رفتیم، جزواتشون رو قرض گرفتیم، اسکن کردیم و با اسم خودشون در یونش منتشر کردیم. در شروع کار همه چیز خوب پیش می‌رفت، تعداد کاربران، رتبه الکسا، تعداد جزوات به اشتراک گذاشته شده و … رشد فوق العاده خوبی داشتند، ما پیش بینی می‌کردیم ۹۰ درصد دانشجوها جزوات رو به شکل غیررایگان و ۱۰ درصد به صورت رایگان جزوات رو به اشتراک بذارن و ما از این ۹۰ درصد کسب درآمد کنیم، اما در واقعیت دقیقا برعکس شد، ۹۰ درصد محتواها رایگان و تنها ۱۰ درصد به صورت غیررایگان در یونش به اشتراک گذاشته شد، اینجا با اولین پیش بینی غلط و اولین چالش روبرو شدیم!وقتی تعداد کاربران یونش زیاد شد تصمیم گرفتیم که از این دانشجوها بیشتر استفاده کنیم، به این فکر کردیم شاید محلی برای درج آگهی های دانشجویی مثل همخونه و خرید و فروش کتاب های دانشجویی و ... میتونه جذاب باشه، برای یک بازه دوماهه بخش جدیدی در یونش تحت عنوان یونش کامرس طراحی و پیاده سازی کردیم. یونش کامرس اولین شکست ما بود چون برخلاف انتظار اصلا بازخورد خوبی نگرفتیم و مجبور شدیم خیلی زود و بعد از ۲ ماه این بخش رو تعطیل کنیم.تغییر مسیرفروردین ۹۶ رسید و ما هنوز بعد از ۶ ماه از لانچ پروژه و ۳هزار کاربر درآمدی نداشتیم! تصمیم گرفتیم تغییراتی ایجاد کنیم، تحقیقات بازار رو دوباره شروع کردیم، سعی کردیم درباره ترند آموزش آنلاین تو دنیا بیشتر سردربیاریم و نمونه های مشابه رو بررسی کنیم و ببینیم قشر دانشجو و استاد چه نیازهایی دارند، این بار اشتباهات گذشته رو کمتر تکرار کردیم، رفتیم با مشتریان احتمالی صحبت کردیم، سعی کردیم بفهمیم دردشون چیه و چطور ما می‌تونیم این درد رو درمان کنیم.متوجه شدیم در ارتباط اساتید و دانشجوها خارج کلاس ضعف هایی وجود داره و اساتید برای مدیریت ارتباط با دانشجو و مدیریت یادگیری مشکلاتی رو دارند، نمونه های خارجی و موفق رو بررسی کردیم و تصمیم گرفتیم یک پلتفرم مدیریت یادگیری یا همون LMS طراحی و پیاده‌سازی کنیم.طراحی و پیاده‌سازی پلتفرم خیلی سریع و خوب تموم شد، شروع کردیم به جذب استاد به صورت رایگان، اساتید در وهله اول استقبال کردند اما هرچی جلوتر رفتیم نیازهای مختلفشون رو متوجه شدیم که محصول ما پاسخگوی این نیازها نبود، از طرفی اساتید علاقه‌ای به هزینه کردن نداشتند و خیلی سخت بود درآمدزایی از قشر استاد، برای همین پلتفرم رو کمی تغییر دادیم تا بتونیم به صورت B2B به مدارس و دانشگاه ها سرویس بدیم.چالش های نرم‌افزار SaaS و فروش به شکل B2Bچند نوع مخاطب داشتیم که میتونستن از سرویس ما استفاده کنند، مدارس، دانشگاه ها و موسسات آموزش زبان، شروع کردیم فرایند های Outbound sales رو درآوردیم، تیم رو از نظر فنی و بازاریابی بزرگ کردیم تا بتونیم بخش های مختلف کسب و کار رو سریعتر پیش ببریم. فروش به دانشگاه ها کار به جایی نبرد و همون اول کار متوجه شدیم دانشگاه ها با بوروکراسی عجیب اداری و شرکت هایی که با رانت های مختلف باهاشون همکاری میکنن مخاطب ما نیستن و نمی‌تونیم بهشون سرویس بدیم، پس تمرکز رو گذاشتیم روی مدارس و موسسات آموزش زبانچالش جدید ما این بود که موسسات زبان و مدارس درخواست فیچرها و امکانات زیاد و عجیبی رو داشتند، در واقع این قشر از مخاطبین یک سرویس میخواستند که کل فرایند های داخل و خارج کلاس، فرایند ثبت نام، حسابداری، حضور و غیاب و نظارت بر اساتید رو پوشش بده!!همزمان با تلاش تیم فروش و بازاریابی برای کسب درآمد تیم فنی تصمیم بزرگی گرفت، به خاطر تغییرات زیاد، پلتفرم و بیس اولیه یونش دیگه توانایی ارائه سرویس نداشت و با باگ‌ها و مشکلات عجیبی روبرو می‌شدیم، پس بچه های تیم فنی تصمیم گرفتن در یک بازه ۴ هفته کل پروژه رو از صفر روی یک فریمورک جدید rewrite کنند، کار شروع شد اما به جای چهار هفته به خاطر مشکلات مختلف و سنگینی کار ۸ هفته کل فرایند طول کشید، در همین حین تیم فروش کار بازاریابی خودش رو با دبیرستان های غیرانتفاعی مناطق ۱ تا ۵ تهران شروع کرده بود. این مدارس درآمد خیلی زیادی داشتند اما دوست نداشتند هزینه کنند، در واقع اونها نیازهای زیادی دارند و نیاز مدیریت یادگیری و مدیریت کلاس به صورت آنلاین در حال حاضر در اولویت اونها نیست. به عبارتی برخی از مدیران مدارس اگر پول داشتن سعی میکردن کلاس های هوشمند خودشون رو زیاد کنن و به امکانات رفاهی و آموزشی مدرسه توجه کنند نه سیستم مدیریت یادگیری آنلاین! البته در این بازه زمانی مدارس و اساتیدی بودند که به صورت رایگان از یونش استفاده می‌کردن اما Engagment rate اونها به اندازه ای که باید، نبود!یکی دیگر از مشکلات ما این بود که یونش رو با سیستم های آموزش آنلاین مقایسه می‌کردن، یونش سیستم مدیریت یادگیری و مدیریت کلاس بود نه آموزش آنلاین، در واقع موسسات مختلف با استفاده از سیستم های آموزش آنلاین می‌تونن کسب درآمد و افزایش سود داشته باشند اما برای استفاده از یونش نه تنها درآمدشون افزایش پیدا نمیکنه بلکه باید هزینه هم کنند، تلاش ما در تیم فروش و بیزنس یونش این بود که با عدد و رقم و دلایل درست مدیران مدارس و موسسات رو قانع کنیم با استفاده از یونش هزینه های مختلفشون کاهش پیدا میکنه و فرایند های یادگیری سریعتر و بهتر انجام میشه در نتیجه یادگیری و موفقیت دانش آموزان بیشتر میشه، اما بعضی از مدیران موسسات آموزشی و مدارس پول رو به یادگیری ترجیح می‌دادن!تلاش برای فروش و کسب درآمدبازنویسی و بازطراحی یونش با موفقیت تموم شد، محیط کاربری و پلتفرم ما تعاملی و جذاب شده بود، اساتید واکنش مثبتی نشون می‌دادن اما هنوز خبری از فروش نبود. قیمت سرویس و نحوه قیمت گذاری رو تغییر دادیم، تا اینجای کار چند پکیج بر اساس میزان بزرگی موسسه پیشنهاد میدادیم که از ۲ میلیون تومان تا ۸ میلیون تومان در سال بود اما قیمت هارو تغییر دادیم و به ازای تعداد استاد و تعداد دانش آموز و میزان فعالیت از مدارس پول طلب میکردیم، اما اکثر مخاطب ها این مدل قیمت رو اصلا نمی‌فهمیدن!روش های مختلفی رو برای فروش پیاده کردیم، Inbound sales ما با تولید محتوا تو بلاگ و شبکه های اجتماعی روی برنامه داشت جلو میرفت، برای Outbound sales هم برنامه داشتیم و به طور منظم روزانه با مدارس مختلف تماس تلفنی میگرفتیم و جلسه ست میکردیم، تو جلسات محصول رو دمو میکردیم، پروپوزال ارسال میکردیم و اگر مدارس علاقه‌مند بودند براشون یک ماه اکانت رایگان ایجاد میکردیم تا به صورت تستی از سیستم استفاده کنند، رویدادی برگزاری کردیم و از مدارس مختلف دعوت به شرکت کردیم تا هم فرهنگ سازی کنیم آموزش آنلاین رو هم Lead جمع کنیم و بهشون بفروشیم.در همین حین با یه شرکت خصولتی وابسته به آموزش و پرورش وارد مذاکره شدیم و باهاشون توافق کردیم که روی محصولی که قراره برای مدارس و آموزش و پرورش تولید کنن از یونش برای بخش مدیریت یادگیری استفاده کنند، به خاطر خصولتی بودن پروژه روند کارشون خیلی کند پیش میرفت و ما نیاز به پول و درآمد داشتیم و نمیتونستیم خیلی منتظرشون بمونیم و از طرفی درآمدی که می‌تونستیم از این راه بدست بیاریم نسبت به هزینه‌ای که باید می‌کردیم اصلا منطقی نبود و به همین خاطر قراردادی باهاشون امضا نکردیم. تصمیم مهمبالاخره به جایی رسیدیم که باید تصمیم مهمی میگرفتیم، کل تیم تصمیم گرفتیم یک ددلاین ۴۰ روزه برای یونش بذاریم، ددلاینی که در ۴۰ روز همه ی ۷ نفر تیم همه ی تلاشمون رو بذاریم که حداقل ۱۰ فروش داشته باشیم، ددلاین تموم شد و ما متاسفانه نتونستیم به هدفی که تعیین کرده بودیم برسیم، پس تصمیم سخت اما منطقی رو گرفتیم تا یونش رو برای همیشه متوقف کنیم.این داستان ما بود، الان میخوام بنویسم که به نظر خودم دلایل این اتفاق و توقف یونش چی بود؟ چند وقت پیش مطلب تحت عنوان ۲۰ دلیل شکست استارتاپ ها در کانال تلگرام آواتک منتشر شده بود، وقتی مطلب رو میخوندم متوجه شدم که دلیل توقف یونش میتونه ۷ دلیل از اون مطلب باشه:۱- عدم نیاز بازار: ایده یونش از اول جالب و باحال بود، مرجع دانلود جزوه، دستیار آموزشی، پلتفرم اگهی دانشجویی و ... همشون باحال بودن اما مطابق نیاز بازار نبودن! بازار جزوه و نمونه سوال از طریق گروه‌ها و کانال‌‌های تلگرام و انتشارات دانشگاه داشت جلو میرفت، دانشگاه‌ها هم علاقه‌ای برای ایجاد محلی آنلاین و قانونی برای خرید و فروش جزوه ها نداشتن! آگهی دانشجویی نیاز بود اما دانشجو‌ها از دیوار و تلگرام و کتابفروشی های جلوی دانشگاه راحت‌تر و بهتر این نیاز رو برطرف می‌کردند. پلتفرم مدیریت یادگیری که به صورت SaaS عرضه میشد فوق العاده بود اما نظام آموزشی کشور عزیزمون و روش تدریس سنتی اساتید هنوز کشش همچین پلتفرمی رو نداشت، فکر میکنم شاید ۱۰ سال دیگه این نیاز واقعا حس بشه و بخش های مختلف ‌آموزشی کشور به روش ها و سیستم های مدیریت یادگیری و یادگیری اجتماعی نیاز پیدا کنند.۲- تمام شدن پول: قبلا گفته بودم، فرقی نمیکنه اسمتون استارتاپه یا چیز دیگه، وقتی کسب و کار راه انداختی باید پول داشته باشی تا ادامه بدی، ما در فروش و کسب درآمد کاملا ناموفق بودیم، سرمایه ای که از‌ شتابدهنده گرفته بودیم تموم شده بود، سرمایه گذاری جدیدی رو نتونستیم جذب کنیم و دیگه پول نداشتیم که حقوق بدیم و هزینه های تبلیغات و زیرساخت رو تامین کنیم۳- مدل درآمدی و تجاری: وقتی به قیمت گذاری و مدل درآمدی رسیدیم، گفتیم بیزنس ما c2c هست و باید تعداد کاربر رو بالا ببریم و وقتی کاربر زیاد شد راحت پول درمیاریم، این تفکر شدیدا غلط و اشتباه بود! وقتی کسب و کاری رو راه می‌ندازید از روز اول به فکر کسب درآمد باشید و ریال اول کسب و کار رو تو همون ماه اول دربیارید، همه فیسبوک و گوگل نیستند که با userbase زیاد در بلند مدت بتونن کسب درآمد داشته باشن، ما تو یونش تو ۶ ماه ۷ هزار کاربر داشتیم اما بدون درآمد :)۴-بازاریابی ضعیف: من و تیم فروشم تجربه فروش و بازاریابی نداشتیم! درسته که بعد از یک سال و نیم این تجربه رو بدست آوردیم اما دیگه تا حدودی دیر شده بود! انتخاب مخاطب هدف و ارائه محصول و راه حل درست در زمان درست، اتفاقی بود که در اون موفق نبودیم و بسیاری از فرایند های فروش و مارکتینگ رو اشتباه پیش بردیم و همین باعث بی انگیزگی تیم شده بود۵-زمانبندی ضعیف محصول: در اوج زمانی که نیاز به افزایش مشتری و درآمد داشتیم دست به کار خطرناکی زدیم و محصول رو از صفر بازنویسی و بازطراحی کردیم، این اتفاق باعث شد انرژی خیلی زیادی رو از تیم فنی و حتی تیم فروش بگیره، چون تیم فروش هنوز خیلی خوب محصول جدید رو نمیشناخت و تو فرایند فروش نمیدونست محصول جدید رو دمو کنه یا محصول قدیمی رو!۶- ناتوانی در جلب توجه سرمایه گذار: این مورد رو شاید ضعف خودمون نباید بدونیم بلکه ضعف اکوسیستم استارتاپی ایران و مبحث سرمایه گذاری اون بدونیم، سرمایه گذارهای استارتاپی کشور هنوز به بلوغ درستی نرسیدن و گاهی خیلی غیر حرفه ای رفتار میکنند، ما با سرمایه گذارهایی طرف هستیم که فکر میکنن با دست دست کردن و گذاشتن کارآفرین لای مگنگه میتونن درصد سهام بالاتری بگیرن، سرمایه گذارهایی که ابراز علاقه‌مندی میکنن اما جواب ایمیل نمیدن! سرمایه گذارهایی که ۷ ماه بعد از اولین جلسه یادشون میافته بهتون زنگ بزنن و بگن جلسه‌ی بعدی رو بذاریم، سرمایه گذارهایی که خوب و قشنگ حرف میزنن و شعار میدن، در تقابل با این سرمایه‌گذارها بعد از ۶ ماه نتونستیم سرمایه‌ای جذب کنیم.۷-مشکلات حقوقی: یونش یک کسب و کار محتوا محور بود، در کشوری که تولید محتوای ارزشمند ذره‌ای اهمیت نداره! محتواهای یونش بعضا محتواهایی کاملا اختصاصی بود اما بعد از چند ماه دیدیم که افرادی کانال تلگرام درست میکردن، سایت مشابه طراحی میکردن و محتوای یونش رو دریافت و به صورت غیرقانونی و بدون اجازه و حتی با حذف واترمارک یونش اقدام به نشر رایگان محتواها میکردن و ما ضرر بزرگی رو متحمل می‌شدیم، متاسفانه به خاطر ضعف دانش حقوقی تیم کارآفرین و بعضا ضعف قانون هیچوقت نتونستیم از نظر قانونی و حقوقی کاری کنیم و جلوی این افراد رو بگیریم. علارغم تیمی فوق العاده و محصولی جذاب، در نهایت یونش متوقف شد اما ما ناامید نشدیم بلکه قوی تر و مصمم تر برای ساختن آینده خودمون و ایران تلاش می‌کنیم، ما تیمی عالی و بی نقص بودیم که کنار هم تجربیات فوق العاده ای رو بدست آوردیم، کار کردن کنار مهسا، فرشاد، حسن، یاسمین، پیمان و ایمان بسیار لذت بخش و آموزنده بود، سعی میکنیم از اشتباهات و تجربیات درس بگیریم و از راهی که شروع کردیم ناامید نشیم موجیم که آسودگی ما عدم ماست... محمدحسین امیری محمدحسین امیری Thu, 13 Sep 2018 20:24:02 +0430 https://virgool.io/@mh_amiri13/%D8%B2%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DA%A9%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D9%BE%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-wxhnbjcrefb8 از اواخر سال ۹۰ اکوسیستم استارتاپی ایران شروع به شکل گیری کرد،برگزاری استارتاپ ویکندها و سرمایه گذاری خطرپذیر روی دیجی‌کالا و کافه بازار و از طرفی پدید آمدن هولدینگ IIG (اسنپ،بامیلو، زودفود و ...)، این‌ها در واقع نقطه آغاز اکوسیستم استارتاپی ایران بودند. طی چندسال اخیر شاهد رشد چشمگیر این بازار بودیم، تشکیل صندوق های سرمایه گذاری خطرپذیر و پذیره نویسی در بورس، شروع به کار شتابدهنده‌های استارتاپ در شهر های مختلف، ورود سرمایه‌گذاران خارجی بعد از توافق برجام، برگزاری رویدادهای استارتاپی نظیر الکام استارز و اینوتکس و همچنین اقبال بیش از پیش جامعه به استارتاپ‌های بزرگی مثل اسنپ و دیجی‌کالا نشان از رشد و بزرگ شدن این بازار داشتند.در هفته های اخیر و روزهای داغ تابستان سال ۹۷ اخبار شکست، بسته شدن و عدم ارائه خدمات چند استارتاپ ایرانی رو شنیدیم و ناراحت شدیم، موجی آغار شده است، موج شکست و تعطیل شدن استارتاپ ها در ایران،عده‌ای به شکل عجیبی خوشحال از این اتفاق به تحلیل ابعاد این شکست‌ها پرداختند و از حباب استارتاپی که بالاخره ترکید صحبت کردند اما اگر قصد داشته باشیم واقع بینانه، علت بروز این اتفاق رو بررسی کنیم به عدم ثبات اقتصادی و شرایط پیچیده بعد از لغو برجام و تحریم های مجدد، توهمات و خوش‌بینی بسیار زیاد بنیان‌گذاران استارتاپ‌ها و اشتباهات و عدم حرفه‌ای رفتار کردن سرمایه‌گذاران می‌رسیم.زمستان از راه رسید!عدم ثبات اقتصادی قدرت تصمیم‌گیری و پیش‌بینی را سلب می‌کند. بنیان‌گذاران استارتاپ‌ها، افرادی که به عنوان کارمند فعالیت می‌کنند، سرمایه‌گذاران و حتی مردم مصرف‌کننده، همه و همه از عدم قدرت تصمیم گیری رنج می‌برند.ن فت اثر زیادی بر رشد اقتصادی ایران دارد، حتی بر اقتصاد دیجیتال و دانش‌بنیان، همراه با شروع تحریم های نفتی، رشد اقتصادی کشور شیب نزولی گرفته و به سمت منفی تر شدن می‌رود. نوسانات ارزی موجب افزایش هزینه‌ی کسب و کارها می‌شود، هزینه های سرور، تبلیغات، سرویس دهنده های خارجی و ... هزینه هایی هستند که شرکت ها با این وضع ارز برای تامین آنها با مشکل روبرو هستند. در این شرایط الته رانت هم ایجاد شده است، ارز دولتی یا وام‌هایی به افراد و شرکت‌هایی داده می‌شود که موفق نمی‌شوند چیز تازه‌ای خلق کنند یا ظرفیت تولید را توسعه دهند با هدر دادن موجودی پس‌انداز ها کل اقتصاد را تضعیف می‌کنند.خوش بینی بیش از حد!در الکامپ امسال شاهد حضور حداکثری استارتاپ‌ها بودیم، ۴۰۰ استارتاپ در ۴ سالن حضور داشتند، بیش از سال‌های گذشته، بنیان‌گذاران بعضی از این استارتاپ جوان‌هایی هستند که به واسطه برنامه نویس بودن و فضای استارتاپی موجود تصمیم گرفتن که استارتاپی راه‌اندازی کنند و بدون توجه به هزینه ها، مدل درآمدی پایدار، قابلیت گسترش پذیری و ... ره صد ساله را در یک شب طی کنند!عده ای منتور استارتاپی همانند بیل فروشانی که به جویندگان طلا بیل می‌فروشند، بدون درنظر گرفتن شرایط، بدون داشتن تجربه و دانش کافی در این فضا افراد را تشویق می‌کنند که به دور از کارمندی و بدون درنظر گرفتن شرایط فعلی، کارآفرینی کنند.نکته ای که بنیان گذاران استارتاپ ها باید توجه کنند این است که اگر مشابه خارجی شما فوق العاده است، اگر مشابه خارجی شما چندین میلیون دلار سرمایه جذب کرده است نشانه خوب بودن و پیش بینی موفقیت شما در آینده نیست! خوش بینی را کنار بگذارید، برای شرایط سخت آماده باشید، استارتاپ یک کلمه است، خودتان را درگیر کلمات نکنید و کسب و کاری بسازید که هزینه ها پوشش دهد.در این شرایط قدرت خرید مردم نیز کاهش پیدا کرده است، در شرایط اقتصادی متورم مردم کمتر از گذشته برای خرید کردن، سرویس های خدماتی، حمل و نقل و ... هزینه خواهند کرد، در این بین سرویس های B2C و C2C با مشکلات مختلفی مواجه خواهند شد. تعداد زیادی از استارتاپ‌های که نیاز به Critical mass دارند در شرایط فعلی با مشکلات بزرگی روبرو خواهند شد.از طرفی در ایران هنوز سرمایه گذاران خطر پذیر، خطر نمی‌کنند! فرهنگ درست سرمایه‌گذاری خطرپذیر هنوز در ایران شکل نگرفته است، نگاه به شرایط سنتی است،شرایط ارزی برای سرمایه گذاران خارجی فوق العادست اما تحریم دست و پای آن‌ها را بسته است. در شرایط فعلی سرمایه‌گذاران به سرمایه‌گذاری در زمین و ارز علاقه ی بیشتری نشان می‌دهند. در حال حاضر باید روی دانش، تجربه و تلاش خود حساب کنید، کارآفرینان باید به فکر درآمد تکرارپذیری باشند که هرینه‌ها را پوشش دهد.تولید ارزش خلق می‌کند، هرچه بیشتر بسازیم، بیشتر می‌توانیم مصرف کنیم. محمدحسین امیری محمدحسین امیری Sat, 18 Aug 2018 17:14:50 +0430 https://virgool.io/@mh_amiri13/%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D9%BE-%D9%87%D8%A7-hj0xvcmrg3mq استارت‌آپ‌ها اغلب از یک ایده‌ ساده شروع می‌کنند ولی بعد از آن به جهان پیچیدگی‌های حقوقی قدم می‌گذارند که اغلب برای آن‌ها کشنده و ترسناک به نظر می‌آید. نداشتن فرایند های حقوقی صحیح برای یک کسب و کار و استارتاپ مانند ساختن خانه بدون پی‌ریزی محکم است. فرایند های حقوقی صحیح ستون هایی هستند که پایداری کسب و کار را حفظ میکنند.  در هفته‌های گذشته و در حاشیه اختتامیه دهمین جشنواره وب و موبایل ایران وزیر ارتباطات دوباره از لزوم توجه استارتاپ ها به فرایندهای حقوقی صحبت کرد. محمدجواد آذری جهرمی گفت: شما کسب‌وکارها الزاماً باید مشاور حقوقی داشته باشید. این موضوع بسیار مهم است. برای هموارسازی راه پیشرفت هر کسب‌وکاری داشتن یک مشاور حقوقی یک نیاز ضروری است. این روزها سایت‌ها و کانال های تلگرامی زیادی در مورد امور مرتبط به تأسیس و مدیریت شرکت به استارتاپها مشاوره می‌دهند. اما این مشاوره‌ها بیشتر جنبه‌ی عمومی دارند و شرایط خاص کسب‌وکار و استارتاپ ها در ایران را در نظر نمی‌گیرند. ما در وینداد به پشتوانه تیم حقوقی باتجربه و حرفه ای و با توجه به شناخت اکوسیستم کارآفرینی و تجارت ایران و با بهره گیری از دانش و تخصص تیم حقوقی باتجربه، حرفه ای و کاربلد در بستر تکنولوژی خدمات حقوقی منحصر به فرد، مقرون به صرفه، ساده و کاربردی را به شرکت‌های کوچک و بزرگ ارائه می‌کنیم. قراردادهای پرکاربرد و متنوع مختلفی مثل قراردادهای سرمایه گذاری، قراردادهای محرمانگی NDA، استخدام و منابع انسانی و تفاهمنامه بنیان‌گذاران در بانک قرارداد وینداد با هزینه ای مقرون به صرفه عرضه می‌شود.همچنین مشاوره حقوقی تلفنی ماهیانه با وکلای مجرب و متخصص، تخفیف ویژه‌ برای ‌تنظیم و بررسی قرارداد و اسناد حقوقی و دسترسی نا‌محدود به بانک قراردادهای وینداد برخی از ویژگی های حق اشتراک کاربران حرفه ای وینداد هستند. محمدحسین امیری محمدحسین امیری Sat, 21 Apr 2018 11:49:52 +0430 https://virgool.io/@mh_amiri13/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-lptgjdkjwli9 تو این مطلب میخوام با توجه به تجربیات دو سال اخیرم تعریفم رو از کارآفرینی و کارآفرین بنویسم، تعریفی که مطلقا نظر شخصی منه و ممکنه از نظر خیلی از افراد درست نباشه! در دو سال گذشته و همین الان تلاش کردم برای کارآفرینی، نه از اون دست کارآفرینی هایی که تو کتابا نوشتن یا دربارش صحبت میکنن، تو دو سال گذشته سعی کردم یه کسب و کار بسازم، تلاش کردم برای آینده خودم، اطرافیانم و کشورم و تو این راه چیزهای مختلفی رو دیدم و شنیدم! امروز میبینم خیلی راحت و ساده درباره کارآفرینی صحبت میکنن، سی دی آموزشی تولید میکنن که “در ۲ ساعت کارآفرین شوید” یا حتی کتاب مینویسند که “مسیر کارمندی به کارآفرینی در ۲۴ ساعت” و … کارآفرینی یعنی تلاش،یعنی از دست دادن، یعنی گذشتن از همه چی کارآفرینی یعنی جنگیدن، هر روز بیشتر و محکم تر از روز قبل، برای ساختن دنیایی بهتر کارآفرینی یعنی هر روز با حکومت، دولت، سرمایه گذار، کارمند و مشتری سر و کله بزنی و تلاش کنی که همه رو راضی نگه داری وقتی تو مسیر کارآفرینی قرار میگیری باید هنر از دست دادن رو داشته باشی، شاید خودت نخوای از دست بدی ولی وقتی این مسیر رو انتخاب کردی مجبور و محکوم به از دست دادن هستی کارآفرینی یعنی شب میخوابی اما تمام فکر و ذکرت مشکلات و چالش هایی که داری و باید براشون راه حل پیدا کنی کارآفرینی یعنی تو مسیرت فقط خودتی و خودت، به کسی نمیتونی 100 درصد اعتماد کنی، همیشه باید حواست جمع باشه که سرت کلاه نره، مسئول برد و باختت خودت هستی کارآفرینی یعنی هر روز یه مشکل جدید، یعنی سر و کله زدن با آدمهایی که بهشون نیاز داری اما ذره ای ارزش قائل نیستن برات و ذره ای براشون مهم نیستی کارآفرینی شبیه دانشگاهه، هر لحظه داری یاد میگیری اما برای یاد گرفتن باید بهای سنگینی رو بدی کارآفرینی سخته، کارآفرین سخت جونه کارآفرین بدون دغدغه نیست، هر لحظه داره به آینده، به مسیری که طی کرده، به کارمنداش و محیط بدون دغدغه براشون فکر میکنه کارآفرین واقعی روی زندگیش قمار میکنه… این مسیر اول و آخرش حاشیه ست، نباید به حاشیه ها توجه کنی، باید روی هدفت و آیندت تمرکز کنی با همه مشکلات بجنگی کارآفرین تو سختی ها و مشکلات به خودش این اجازه رو نمیده که مشکلات رو بقیه متوجه بشن، کارافرین سرخوش نیست، سختی میکشه اما بروز نمیده چون امید همه به اونه.. به عنوان کارآفرین تو مسیری که داری میری حق نداری کم بیاری یا کم کاری کنی، باید شجاع باشی و جسارت داشته باشی… و خلاصه که دریایمو نیست باکم از طوفان دریا همه عمر خوابش آشفته‌ست…. محمدحسین امیری محمدحسین امیری Fri, 26 Jan 2018 18:06:33 +0330