https://virgool.io/feed/@mohammadkhalili85858 داشجوی کارشناسی علوم سیاسی fa 2026-06-16 17:15:19 https://files.virgool.io/upload/users/2734130/avatar/Nm1CAX.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@mohammadkhalili85858 https://virgool.io/@mohammadkhalili85858/%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A2%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-qjywmz6xikyo تاب‌آوری پیوندی هزار ساله با فرهنگ، ملت و خاک این دیار دارد و مؤید این است که ایستادگی و سختی پلی به سوی تمدنی نوین است. ایرانیان در طول قرن ها آموخته‌اند که هر شکست، یک آزمونی است؛ هر تهاجم، فرصتی برای هضم و ارتقا است و هر تحریم، انگیزه‌ای برای مقاومت و اتکا به خویش است. این سرزمین نه با قدرت شمشیر بلکه با قدرت همبستگی، نه با ثروت، بلکه با خرد جمعی و نه با انزوا، بلکه با مدارایی هوشمند توانسته‌است غروب کند ولی با رویکرد و قدرتی جدید طلوع کند.راز ماندگاری ایران در همین باورِ ریشه‌دار نهفته‌است که "این نیز بگذرد" نه از سر نا‌امیدی بلکه از سر تجربه‌ای که می‌داند؛ پسِ هرشب سحری است و پسِ هر زمستانی، بهاری دوباره.۱. تاب‌آوری به مثابه‌ی میراث تمدنیبارها در طول تاریخ بر ایران عزیز تازیانه تهاجم و آتش تخاصم زده شده‌است و علاوه برآن با مشکلاتِ فراوانی اعم از قحطی و خشکسالی و شورش ها و سایر حوادث دست و پنجه نرم کرده است. اما چیزی که باعث شده تا به امروزه روی پای خود بایستد، فرهنگ ها و درس هایی است که ملتش در طول تاریخ آموخته است. از هجوم یونانیان و تصرف پاسارگاد و سقوط هخامنشیان تا قحطی و بیماری هایی چون طاعون در دوران قاجار و همچنین تقسیم ایران توسط انگلیس و شوروی همواره مورد تعرض قرار گرفته است؛ این مسئله نشان دهنده آن است که نه تنها تهدیدات خارجی و طبیعی( همچون سیل و قحطی و...) ایرانیان را از پای در نیاورده است، بلکه هر بار این مردم بودند که از دل خاکستر برخاستند و تمدن خود را باز آفرینی کردند.اما راز این تاب‌آوری در چیست ؟ پاسخ را باید در لایه های زیرین این فرهنگ جستجو کرد که به سه بخش صبر استراتژیک، هضم تهدید ها و بازیابی هویت از طریق فرهنگ تقسیم می‌شود؛ فرهنگی که نه تنها با حملات مغول در پایان عمر خوارزمشاهیان منقرض نشد بلکه فرهنگ دشمن را هضم و جذب کرد و حتی توانست دین خود را بر آن قالب کند؛ علاوه بر آن می‌توان به صفحه‌ای از تاریخ در گذشته اشاره کرد که با تشکیل حکومت سلوکیان توسط یونانیان و فشار و تحقیر ملت ایران توسط آنان منجر به این شد که نه تنها ملت را منفعل نکرد بلکه عزم و اراده‌ی قوی برای آنان شد تا با اعتراضات و اعتصابات در سراسر کشور دست بیگانگان را از این کشور کوتاه کنند و زندگی را از نو بنا کنند اما این آغاز ماجرا بود. در تاریخ معاصر جنگ تحمیلی هشت ساله که با همبستگی بی نظیر مردم و فدا کردن جان خود در میدان نبرد همراه بود باز هم گویای این بود که هیچ سختی و حاثه‌ای نمی‌تواند رشته همبستگی و انسجام ملت به این خاک را گسسته کند بلکه روز به روز قوی تر و خود را برای طوفانی دیگر آماده تر خواهد کرد و این فرهنگ و تاریخ است که درس و کلیدی برای آیندگان است تا بفهمند دلیل این تاب‌آوری، ملتی هست که خود را با هر شرایط وفق می‌دهد و یاد‌ می‌گیرد که چگونه آن را حذف کند و به مرحله جدیدی پای بگذارد.الف.زبان و ادبیات فارسی یاد‌آور حافظه‌ای پایدارفارسی در طول قرن ها نه تنها ابزار ارتباط بلکه ظرف تاب‌آوری بوده است. در شرایط هجوم اعراب و ورود اسلام به ایران، فارسی در معرض کمرنگ شدن بود؛ در جایی که عربی زبان رسمی دیوان و دربار شده بود، برخی خاندان های درباری نوشتن نامه ها را به فارسی شروع کردند و اولین جرقه‌اش زده شد. فارسی به مدد یعقوب لیث صفاری به رسمیت یافت اما نمی توان نقش بی بدیل معمار هویت ایرانی در سرودن شاهنامه یعنی فردوسی و معلمِ زیستن در شرایط سخت چون حافظ را انکار کرد؛ بدین گونه از سامانیان و غزنویان و تیموریان و.... تا حال همچنان به قوت خود پابرجا ماند. شاعران به فارسی سرودند و تاریخ نگاران به فارسی نوشتند و در بازار، محله، مدرسه و مسجد به فارسی گفتند. این شمشیر نبود که تعیین می‌کرد ایرانی کیست، بلکه این پارسی بود."بسی رنج بردم سال سی. که عجم زنده کردم بدین پارسی"ب.معماری شهر ها؛ مقاومت در برابر هرج و مرجشهر های تاریخی از اصفهان تا یزد به گونه‌ای طراحی شده‌اند که هسته‌ی مرکزی(مساجد، محلات، بازار ) در برابر بحران ها و حملات، کارایی خود را حفظ کنند. بافت محلات و کوچه ها و دروازه های شهر مثل قلعه ای مستحکم و کوچک ساخته شده است و این الگو به مردم آموخته‌ است که حتی حاکمیت دچار مشکل و یا حتی سقوط شود زندگی محلی ادامه پیدا می‌کند.پ.ریشه‌ای که کهنه نمی‌شودایران با قدمت ۶ الی ۷ هزار ساله و تمدنی ۲ هزار و پانصد ساله هیچ گاه نه به شرق تکیه کرد و نه غرب بلکه روی پا های خود ایستاد و این را آموخت هر شکست پایان تاریخ نیست. حافظه دوگانه آن ها یعنی غرور باستانی و خاطره مصیبت ها یک واکسیناسیون تاریخی_روانی ساخت که ترس از نابودی را کاهش داده‌است.۲. همبستگی و انسجام؛ سرمایه‌ی اجتماعی ایرانیانشاید می‌توان گفت بُعد اصلی انعطاف پذیری و تاب‌آوری جامعه ایران، انسجام مردمی است که تشکیل می‌دهد. در جنگ هایی که شاهد آن بودیم چه درگذشته که در بعد تاریخی بررسی شد و چه در امروزه نقش تاثیر گذار مردم را نمی‌توان فراموش کرد؛ مهم ترین نهادی که نقش خود را در کنار دولت به خوبی بازی می‌کند مردم هستند؛ مردم هستند که به عنوان بازیگران اصلی در همه‌ی میدان ها حضور داشتند و آماده کمک به هم‌وطن های خود بودند؛ مردم هستند که در هر جنگی که به وقوع می‌پیوست حاضر بودند جان خود را برای این آب و خاک بدهند، اما این ایثار و عشق ملت را فقط در صفحات تاریخ نمی‌شود دید بلکه در جنگ های ناجوانمردانه‌ای که اخیرا بر ایران تحمیل کردند اعم از جنگ تحمیلی دوم و سوم می‌توان دید؛ در جنگ تحمیلی دوم مردم با آمدن در میدان ها و کمک کردن به امداد گران بار دیگر این را ثابت کردند که با هر شرایطی سختی جا خالی نمی‌کنند و تعرض به آب و خاک و مردم خود را مصادف با تعرض به ناموس خود می‌دانند؛ اما مهم تر از آن در جنگ تحمیلی سوم که علاوه‌بر کمک به دولت در امداد‌ رسانی به آسیب دیدگان با شرکت میلیونی در پویش جان فدا، نقش خود را بار دیگر پر رنگ کردند.۳. زیستن در شرایط تحریمتحریم ها و محدودیت هایی که دشمنان بر پیکره این کشور تنیده‌اند تاثیر دو چندانی بر انگیزه این جامعه برای اتکا به خود گذاشته است.از پیشرفت در صنعت نانو تکنولوژی و سایر عرصه ها از جمله قطعات حیاتی و پزشکی تا تولید پهپاد و موشک های بومی که می‌توان دالی بر این موضوع تلقی کرد که با وجود فشار سنگین و ناعادلانه، محرک "نوآوری معکوس" تبدیل به کلیدی برای تاب‌آوری و پیشرفت شده‌است.حتی با وجود محدودیت ها، شرایط به گونه‌ای جلو رفت به جای سر خم کردن جلوی متجاوزان به دستاوردی برسیم که دشمن را مأیوس و عاجز کرده‌است به گونه‌ای که به آن فهماند که تحریم ها و محدودیت ها نه تنها این کشور را متزلزل نمی‌کند بلکه روز به روز باعث ترقی در همه عرصه ها می‌شود؛ از همین رو از روی عجز و ناتوانی تصمیم به تجاوز نظامی می‌گیرد تا بار دیگر شکست خود را به جهانیان نشان دهد.۴.دین؛ ستون ایستادگی ایران و ایرانیرکن اساسی که نمی‌توان آن را نادیده گرفت هویت اسلامی_ایرانی است. دین در جامعه ایران فراتر از یک باور فردی است، که به یکی از ستون های اصلی در تاب‌آوری جمعی تبدیل شده‌است. پژوهش های علمی نشان می‌دهد میان هویت دینی و سرمایه اجتماعی رابطه‌ای مثبت و معنا‌دار وجود دارد. بیش از دو‌_سوم ایرانیان از هویت دینی قوی برخوردار هستند و همین مسئله نقش مهمی در انسجام اجتماعی ایفا می‌کند.نهاد های دینی خود‌جوش همچون مساجد و هئیت های مذهبی فرهنگ شیعه خود را با کمک های امدادی و توزیع معیشتی به نیازمندان و جنگ زده ها، و مهم‌تر از همه امید و آرامش روانی را با ایجاد مناسک جمعی زنده‌ کرده‌اند.از نمونه های دیگری که می‌توان اشاره کرد باور های عمیق دینی و فرهنگ شهادت طلبی هست که در دوران جنگ های تحمیلی نقش محوری در پیروزی های رزمندگان دفاع مقدس ایفا کرده‌است. پیوند عمیق میان هویت ایرانی و اسلامی که از مؤلفه های اصلی ارتقای اجتماعی در آن دوران بوده‌است نقش مهمی در ارزش ها و آرمان های اجتماعی ایجاد کرده‌است. محمدمهدی خلیلی محمدمهدی خلیلی Sun, 26 Apr 2026 21:50:15 +0330 https://virgool.io/@mohammadkhalili85858/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D8%AA-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%D9%87-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%85%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-adfn8xg1wtbt در جنگ تحمیلی دوم و همچنین سوم بارها سوال هایی در ذهن ایجاد شده بود مبنی بر اینکه چین و روسیه که شریک راهبردی ایران هستند چطور در جنگ تحمیلی دوم و سوم هیچ گونه مداخله نظامی در حمایت از ایران نکردند. ما در اینجا این موضوع رو بصورت دقیق بررسی خواهیم کرد....اول از همه منظور از شریک راهبردی چیست ؟! در نظام بین الملل شریکی که به منظور منافع کوتاه مدت یا بلند مدت روابطی با یک کشور داراست، که ممکن است در عرصه اقتصادی، نظامی، پژوهشی و...... باشد اما نکته دیگر که در اینجا حائز اهمیت هست این است که منظورمان از اتحاد چیست ؟ درواقع متحد به کشوری گفته می‌شود که بر اساس یک توافق یا تفاهم نامه‌ای در عرصه نظامی، با کشوری دیگر، متحد یکدیگر محسوب می‌شوند مثل توافق‌نامه که اخیرا توسط پاکستان و عربستان در عرصه نظامی منعقد شده است، تحت عنوان اینکه اگر کشوری بر یکی از این دو کشور حمله نظامی کندکشور ثالث موظف است علاوه بر کمک نظامی مستقیما به کشور مهاجم اعلام جنگ می‌کند که علاوه بر آن می‌توانیم به پیمان آتلانتیک شمالی یا همان ناتو اشاره کنیم ....اما پکن و مسکو صرفا بر اساس کمک تجهیزاتی محدود و پنهانی به تهران و علاوه بر آن، محکوم کردن ظاهری کمک می‌کنند چه بسا همین کمک اندک باعث تعادل در کفه‌ی جنگ و طولانی شدن آن می‌باشد و همین موضوع است که باعث میشه هر دو کشور از طولانی شدن جنگ ایران و آمریکایی_صهیونی نفع ببرند چرا که در دو نکته اساسی می‌توان ممتنع نشون دادن رای خود در محکومیت ایران در سازمان ملل دالی بر این موضوع تلقی کرد؛نکته اول اینکه چین و از جمله روسیه با فروش نفت گران قیمت که حاصل جنگ اخیر هست سودی کلانی می‌برند و لازم به ذکر است که با برداشتن تحریم های نفتی مسکو توسط آمریکا این مزایا دو چندان می‌شود، نکته دوم چین و روسیه هنوز منافعی با آمریکا دارند که نمی‌خواهند این منافع با حمایت مستقیم از ایران شکننده شود، برای مثال پکن تمایلی به وضع تعرفه بر تجارت کالایی خود از سوی آمریکا را ندارد و هم از انعقاد تحریم های بیشتر و حمایت دو چندان ایالت متحده از اوکراین (فرستادن ادوات نظامی و کمک های مالی به خاورمیانه در عوض فرستادن به اوکراین) که سدی جدی برای مسکو محسوب می‌شود...پس می‌توان نتیجه گرفت این حامیان راهبردی تنها بر اساس منافع خود با ایران روابط دارند و تا حدودی که به نفعشان باشد به کمک ایران می‌آیند(مثل وتو کردن طرح بحرین و کشور های عربی و کمک های محدود نظامی) و درجایی که به نفعشان نباشد ورود نمی‌کنند، و این قانون بین‌الملل است چرا که شریک راهبردی ایران هستند تا متحد ...اما نکته مهمی که باید خاطر نشان کرد سیاست جمهوری اسلامی ایران هست که برپای اتکای به خود بدون متکی شدن به غرب و شرق (شعار نه شرقی نه غربی جمهوری اسلامی) استاما شریک راهبردی خلاصه به چین و روسیه نمیشه چه بسا کشور های دیگری هم وجود داشتند در قدیم و هم امروزه، که نقش بازیگر پنهان را بازی می‌کنند و تمایلی به فاش شدن نام خود ندارند فی المثل کره شمالی شریکی که هم در گذشته مثل دفاع مقدس هشت ساله (جنگ تحمیلی اول) کمک هایی در زمینه نظامی به ایران کرده بود مخصوصا در آن بحبوحه‌ی آتش و تحریم و هم امروزه که اگر چه به‌اندازه زحمات سال ها تلاش زیاد دانشمندان و نظامیان ما نمی‌رسد اما کمک تاثیر گذار و اندکی محسوب می‌شوداما منفعت این شریک راهبردی در چی می‌تواند باشد که تمایلی به دیده شدن ندارد ؟ قبل از پاسخ به این سوال این مطلب حائز اهمیت که کره شمالی و ایران به دلایل داشتن دشمنی مشترک و هم دوستی‌ایی در گذشته، با هم در عرصه پژوهشی و نظامی کمک های پنهانی می‌کنند که این کمک ها دوطرفه هست و اما پاسخ به سوال می‌توان به این اشاره کرد که اخیرا سعی کرده مذاکرات و روابطی با اروپا و آمریکا آغاز کند تا هم این کشور را به عنوان کشوری هسته ای به رسمیت بشناسد و هم از شدت تحریم بکاهد بنا بر همین موضوعات هم ایران و هم کره شمالی تمایل به فاش کردن روابط یکدیگر در عرصه جهانی ندارند.محمدمهدی خلیلیدانشجوی علوم سیاسی و روابط بین الملل محمدمهدی خلیلی محمدمهدی خلیلی Sun, 19 Apr 2026 22:41:52 +0330 https://virgool.io/@mohammadkhalili85858/%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%B2%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1-%DA%98%D8%A6%D9%88%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B2-wgmbaww2fufr در این مقاله قصد خواهیم داشت تا تاثیر کریدور زنگزور بر تجارت و قدرت سیاسی و اقتصادی ایران را بررسی کنیم.پیش از شروع لازم است که شناختی از منطقه قفقاز داشته باشیم با ما همراه باشید....قفقاز منطقه ای ژئوپلتیکی و راهبردی که در تلاقی بین غرب آسیا و شرق اروپا واقع شده هست و همین جایگاه او باعث شده تا موازنه قدرت را از طریق تجارت و انتقال نفت و گاز و کالا ها از آسیا به اروپا را تغییر دهد و به نوعی مکانی مورد مناقشه برای بازیگران منطقه تلقی شود.به همین منظور بازیگران منطقه چون آذربایجان و ترکیه و همچنین بازیگران خارجی چون آمریکا برای چنگ زدن بر این منطقه و پیش بردن منافع خود، به این فکر افتاده اند تا کریدوری در منطقه زنگزور واقع در ارمنستان و بین آذربایجان و نخجوان احداث کنند، که برای هر طرف سود کلانی دارد و برای ایران ضرری بیش نیست.در ادامه درمورد سود و زیانی که این کریدور برای کشور های منطقه ایجاد کرده بحث خواهیم کرد.ایران با ۱۵ کشور دارای مرز مشترک است که یکی از این کشور ها ارمنستان است که کوچک ترین مرز مشترک را با این کشور داراست و علاوه بر آن شاهراه حیاتی برای ایران است که با توجه به روابط مطلوبی که با این کشور همسایه دارد به واسطه آن می‌تواند با روسیه و اروپای شرقی و حتی خود این کشور ارتباط تجاری برقرار کند اما فارغ از آن، جمهوری آذربایجان باتوجه به مناقشات و تنش هایی که بین باکو و ایروان وجود دارد روابط تجاری خود را با ترکیه و نخجوان و حتی اروپا را از طریق مسیر های ترانزیتی ایران به نخجوان و بعضا ترکیه با وجود طولانی بودن و سخت بودن اما امنیت داشتن انجام میدهد؛از سود های دیگری که می‌توان برای ایران این شاهراه حیاتی داشته باشد نظارت ایران بر این منطقه و تامین سود از طریق هزینه های گمرکی و وجود امنیت مسیر برای سایر کشور های منطقه است اما ایجاد کریدور زنگزور موازنه قدرت را تغییر می‌دهد و به نوعی به تعبیر کارشناسان، ایران را به خفگی تجاری اما نه مطلق سوق می‌دهد.در ادامه لازم است درباره جزئیات این کریدور و معایب آن بیشتر صحبت کنیم....داستان کریدور زنگزور تنها از جایی آغاز شد که تنش بین باکو و ایروان بالا گرفت و پس از توافقنامه ای بین نیکول پاشینیان نخست وزیر ارمنستان و الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان در حضور رئیس جمهور آمریکا امضا شد و به گفته آمریکایی ها نقطه ای برای شروع پروژه احداث کریدور زنگزور بود تا آذربایجان بدون عبور از ایران برای رسیدن به نخجوان و بعضا ترکیه و اروپا راحت تر و سریع تر بتواند ارتباط تجاری برقرار کند اما بزرگ ترین مشکلی که ایجاد می‌کند برای ایران بود که در ادامه می‌پردازیم.همانطور که نقش ایران را در قفقاز با تنش و تضعیف همراه می‌کند ، باعث می‌شود که ایران مطلقا نتواند مثل قبل به روابط تجاری بدون محدودیت و تحریم، از طریق این منطقه با سایر کشور های اروپا و روسیه و حتی ارمنستان ادامه دهد در ضمن این پایان ماجرا نیستپاشنه آشیل اصلی آن قرارداد ارمنستان با آمریکا بود که به موجب آن مدیریت این کریدور به مدت ۹۹ سال به شرکت های آمریکایی واگذار شد و این آغاز ماجرا برای ایران است که علاوه بر قطع کردن دست ایران بر قفقاز موجب نا امنی مرز های ایران و حتی حضور ناتو در مرز های شمالی ایران می‌شود و دیگر ایران مثل سابق کنترل کامل بر مسیر ترانزیتی به ارمنستان را ندارد و مجبور است تا از مسیر هایی با محدودیت و تحریم هایی که بر سر راهش وجود دارد استفاده کند.نویسنده:محمدمهدی خلیلیدانشجوی کارشناسی علوم سیاسیدانشگاه :شاهدمنابع:تسنیم .کریدور زنگزور دالان نفوذ ناتوPolitico. Regional power shifts in the South Caucasus. Politico. محمدمهدی خلیلی محمدمهدی خلیلی Sun, 08 Feb 2026 20:17:19 +0330