نوشته های مصطفی منبری

جواب آزمایش

مصطفی منبری — Mon, 07 Feb 2022 14:12:02 +0330

برگ جواب آزمایش، یادگاری از دوران کاغذبازیشاید آشنایی با این علایم اختصاری، از کنجکاوی یا اضطراب شما بکاهد. شاید هم نه! ولی هرگز برای تفسیر آنها وسوسه نشوید و حتماً درباره‌ی جواب آزمایش، با پزشک‌تان گفتگو کنید. البته اگر به شما اجازه‌ی حرف‌زدن بدهد!CBC diff : آزمایش کامل خون شامل شمارش همه‌ی سلول‌هایی است که خون را می‌سازند یعنی گلبول‌های قرمز و سفید و پلاکت‌هاWBC (normal: 4,500 to 11,000): تعداد گلبول‌های سفید خونRBC (normal: 4.5 million to 5.9 for men / 4.1 to 5.1 for women): تعداد گلبول‌های قرمز خونHb (normal: 14 to 17.5 for men/ 12.5 to 15.5 for women): هموگلوبین یا پروتئین حامل اکسیژن در گلبول قرمزHCT (normal: 41.5% to 50.5% for men/ 40% to 44.5% for women) : سطح هماتوکریت نشان می‌دهد که چند درصد از خون را گلبول‌های قرمز تشکیل داده‌اندMCV (normal: 80 to 96) : اندازه‌ی گلبول‌های قرمز بطور میانگین Platelets (normal: 150,000 to 450,000): تعداد پلاکت‌ها که باعث لخته‌شدن خون، هنگام خونریزی می‌شوندMCH : چه مقدار هموگلوبین در گلبول‌های قرمز معمولی وجود داردMCHC : اندازه‌گیری غلظت هموگلوبین در مقدار مشخصی از خونRDW : نشان می‌دهد که اندازه‌ی گلبول‌های قرمز، چقدر از همدیگر متفاوت‌اندReticulocyte count : تعداد گلبول‌های قرمز جدیدMPV : اندازه‌ی پلاکت‌ها بطور میانگینPDW : نشان می‌دهد که اندازه‌ی پلاکت‌ها، چقدر از همدیگر متفاوت‌اندWhite blood cell differential : تعداد پنج نوع گلبول سفید را به تفکیک نشان می‌دهد: بازوفیل، ائوزینوفیل، لنفوسیت، مونوسیت، نوتروفیل‌ها--------------------------------------------------------------------------------------FBS (normal<100): قند خون ناشتا2hpp BS / OGTT( oral glucose tolerance test) normal<140 : قند خون دو ساعت بعد از خوردن یک نوشیدنی شیرین یا خوردن غذا Hb A1C (normal<7% ): میانگین قند خون در سه ماه گذشته ----------------------------------------------------------------------------------------Total Cholesterol(normal<200 ) : کلسترول کامل خون، مجموع همه‌ی انواع چربی در خونTriglyceride(normal<150 ) : تری‌گلیسیرید، چربی‌هایی که با خوردن غذا، قند‌ها، الکل و دریافت کالری اضافی، وارد خون شده در سلول‌های چربی سراسر بدن ذخیره می‌شوندLDL(normal<100 ) : چربی مضر، که در دیواره‌ی عروق رسوب می‌کند و به سکته‌ی قلبی منجر می‌شودHDL(normal>60 ) : چربی مفید، که مانع رسوب چربی مضر در عروق می‌‌شود----------------------------------------------------------------------------------SGOT(AST) : آسپارتات ترانس‌آمیناز، آنزیم کبدیSGPT(ALT) : آلانین ترانس‌آمیناز، آنزیم کبدیALP : آلکالن فسفاتاز، آنزیمی که در کبد، مجاری صفراوی و استخوان وجود داردGGT : گاماگلوتامیل‌ترانسفراز، آنزیم کبد و مجاری صفراویLD : لاکتات‌دهیدروژناز، آنزیم کبدیAlbumin : سطح آلبومین خون، پروتئینی که در کبد تولید می‌شودBilirubin :بیلی‌روبین، رنگدانه‌های زرد ناشی از تخریب طبیعی گلبول‌های قرمز که توسط کبد از خون جدا می‌شوند---------------------------------------------------------------------------------HBs Ag : آنتی‌ژن ویروس هپاتیت‌بی که بعد از ورود ویروس به بدن، در عرض دوماه در خون ظاهر شده و در صورت بهبودی، بعد از شش‌ماه ناپدید می‌شوندHBs Ab : آنتی‌بادی علیه ویروس هپاتیت‌بی که بعد از ناپدیدشدن آنتی‌ژن هپاتیت‌بی در خون ظاهر می‌شود و تا آخر عمر، بدن را در برابر هپاتیت‌بی مصون نگه می‌داردHCV Ab: آنتی‌بادی علیه ویروس هپاتیت‌سی که سه ماه بعد از ورود ویروس به بدن در خون ظاهر می‌شودHAV Ab IgM: آنتی‌بادی علیه ویروس هپاتیت‌آ که با ورود ویروس به بدن، سه الی شش‌ماه مثبت می‌ماند-------------------------------------------------------------------------------بررسی انعقاد خون:PT : زمان پروترومبینPTT : زمان نسبی ترومبوپلاستینINR : نسبت نرمال‌شده‌ی بین‌المللی---------------------------------------------------------------------------Wright : تب مالت حاد2ME : تب مالت مزمن---------------------------------------------------------------------------Fe : سطح آهن خونTIBC : ظرفیت اتصال آهن به پروتئین ترنسفرین در خونFerritin : فرتین یا پروتئین ذخیره‌سازی آهنVit B12 level : سطح ویتامین‌ب‌۱۲-----------------------------------------------------------------------------------------H pylori lgG : آنتی‌بادی علیه میکروب معده-----------------------------------------------------------------------------------------ESR : نشانگر میزان التهاب در بدنCRP :نشانگر شروع التهاب یا عفونت در بدن RF : نشانگر بیماری روماتوئیدآرتریت و بیماری‌های التهابی یا عفونی دیگرANA : نشانگر بیماری‌های خودایمنیAnti CCP : نشانگر شروع بیماری روماتوئید‌آرتریتCK=CPK : نشانگر التهاب یا آسیب عضلانیComplement (CH50,C3,C4) : کاهش سطح کمپلمان‌ها نشانگر بیماری لوپوس و واسکولیت استANCA : نشانگر واسکولیت---------------------------------------------------------------------------------------Uric Acid (normal<6) : اسیداوریک خون ----------------------------------------------------------------------------------------BUN : نیتروژن اوره‌ی خونCr : کراتینین----------------------------------------------------------------------------------------Ca : کلسیمP : فسفر Vit D3 25(oH) : سطح کُله‌کلسیفرول ‌یا ویتامین دی‌سهPTH: هورمون پاراتورمون-------------------------------------------------------------------------------------TSH : هورمون محرک تیرویید Free T4 : هورمون تیروکسین آزادFree T3 : هورمون تری‌یدوتیرونین آزادAnti Thyroglobulin Ab : آنتی‌بادی ضد تیروگلوبولینT3 resin uptake : درصد اتصال هورمون‌های تیرویید به پروتئین حامل-----------------------------------------------------------------------------------------U/A : آزمایش آنالیز ادرارU/C : آزمایش کشت ادرار--------------------------------------------------------------------------------------------S/E : آزمایش آنالیز مدفوع S/C : آزمایش کشت مدفوعفهرست مطالب قبلی۱۸ بهمن ۱۴۰۰

کمردرد

مصطفی منبری — Mon, 24 Jan 2022 22:44:53 +0330

وقتی کمردرد دارید، نمی‌توانید به چیزی دیگری فکر کنید. همیشه و هرجا همراه شماست و تنها چیزی که می‌خواهید، این است که از شر آن خلاص شوید.اغلبِ کمردردها علت مکانیکی دارند. یعنی اکثراً در محل کار و بعد از یک چرخش کمر، بلندکردن وسایل سنگین، پرستاری بچه یا نشستن طولانی مثل شغل رانندگی و حتی افتادن از یک بلندی اتفاق می‌افتند. علت‌شان، رگ‌به‌رگ‌شدن(sprain) یا گرفتگی(spasm) عضلات کمر و گاهی هم آرتروز است. خوشبختانه در اکثر اوقات با کمی صبر و گذر زمان، خود‌به‌خود بهبود می‌یابند یا با اصلاح فعالیت‌های حرکتی، استراحت و گذاشتن یخ، درکمتر از دو هفته ناپدید می‌شوند.گاهی داروهای ضد درد و شل‌کننده نیز به بهبود کمک می‌کنند. یک روش متفاوت درمان هم، روش مکنزی است.درمان‌های غیر دارویی برای کمردرد مزمن، مثل کایروپراکتیک(درمانگری با دست!)، ماساژ، طب سوزنی و مراقبه(meditation)، تأثیر خفیفی در کاهش کمردرد دارند ولی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (mindfulness based stress reduction) و یوگا، نسبت به روش‌های قبلی موثرترند. باید یادآوری کنم که تأثیر کاهش وزن در بهبود کمردردهای تکراری، خیلی بیشتر از طب سوزنی یا یوگاست.گاهی نیز برای ساکت‌کردن کمردردهایی که به هیچ روش درمانی جواب نمی‌دهند، از تزریق مستقیم کورتون به لایه‌ی پوششی نخاع(epidural steroid injection) استفاده می‌شود.البته لازم نیست برای هر کمردردی به پزشک مراجعه کنید. مگر اینکه کمردردتان بیش از ۶ هفته طول بکشد. و لازم هم نیست پزشک‌تان برای هر کمردردی MRI درخواست کند. انجام MRI فقط برای تشخیص فتق دیسک بین مهره‌ها یا تنگی کانال نخاعی در بیمارانی که بیشتر از سه ماه کمردرد داشته‌اند یا معاینه‌ی پزشکی‌شان علایم حادی نشان می‌دهد یا برای کسانی که درد تیرکشنده و گزگز پاهایشان بیش از شش هفته طول بکشد، لازم است. بقیه‌ی بیماران، نیازی به انجام MRI ندارند.پزشک با گرفتن شرح حال، بررسی نحوه‌ی راه‌رفتن بیمار، معاینه‌ی دامنه‌ی حرکتی، انجام تستstraight leg rise و بررسی‌های عصبی اولیه، سعی می‌کند تا کمردرد مکانیکی( که صرفاً یک درد عضلانی است و اعصاب خارج‌شده از میان مهره‌های کمری، تحت فشار نیستند) را از کمردرد ناشی از فتق دیسک بین مهره‌ها( که همان درد سیاتیکی است و بخاطر فشار دیسک به اعصاب کمری رخ می‌دهد) افتراق دهد. (ویدیو)او در بیماران زیر ۴۰ سال به دنبال کشف فتق دیسک بین مهره‌های کمر، اسپوندیلیت آنکیلوزان( خشکی کمر صبحگاهی در مردان جوان با علایم آزمایشگاهی خاص)، اسپوندیلولیزیس( کمردرد هنگام راست‌کردن ستون فقرات در جوانان ورزشکار ژیمیناستیک، فوتبالیست و وزنه‌بردار) و تنگی کانال نخاعی( کمردرد همراه با ضعف و بی‌حسی پاها و بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع که سندروم دم اسب: cauda equina syndrome هم نامیده می‌شود) به عنوان عامل کمردرد است.ولی در سنین بالای ۶۵ سال، تشخیص آرتروز، پوکی استخوان در مهره‌ها،‌ سرطان( کمردردی که ممکن است بیمار را شب‌ها از خواب بیدار کند)، بیماری پوسیدگی دیسک(degenerative disc disease) و شکستگی مهره(compression fracture) هم مطرح می‌شود.۴ بهمن ۱۴۰۰.

نقرس

مصطفی منبری — Sun, 02 Jan 2022 19:11:10 +0330

درد، تورم و قرمزی مفصل انگشت بزرگ پا(podagra)، می‌تواند به علت بیماری نقرس(gout) اتفاق بیافتد.اگر سطح اسیداوریک خون، بمدت زیادی بالای ۶ میلی‌گرم در دسی‌لیتر باقی بماند، در مفاصل رسوب کرده، باعث ساییدگی و تخریب آنها می‌شود. مخصوصاً در تعطیلات که خوردن گوشت قرمز، نوشیدنی‌های الکلی، شیرینی‌ها و غذاهای آماده را از حد می‌گذرانیم، اسیداوریک خون، ناگهان بالا می‌رود و ممکن است به حمله‌ی نقرس بیانجامد.حمله‌ی نقرس یعنی در عرض چند ساعت، درد، تورم و قرمزی فوق‌العاده شدیدی در مفصل انگشت بزرگ پا ایجاد شود. حمله‌ی نقرس اگر درمان نشود، چند هفته طول می‌کشد و خودبخود برطرف می‌شود و تا حمله‌ی بعدی، اوضاع به حالت نرمال برمی‌گردد. ولی در حملات بعدی، ممکن است مچ پا و زانو هم درگیر شوند و طول مدت بیماری بیشتر شود. حتی ممکن است سنگ‌هایی از جنس اسیداوریک در کلیه‌ها تولید شود.تشخیص با شرح‌حال، معاینه‌ی مفاصل، اندازه‌گیری سطح اسیداوریک خون یا کشیدن مایع بین مفصلی و بررسی مایع در زیر میکروسکوپ انجام می‌شود. از رادیوگرافی برای کشف ساییدگی استخوان مفصل و از سونوگرافی برای تأیید کریستال‌های اسیداوریک در سطح غضروف مفصلی و رسوبات اسیداوریک در بافت نرم(توفوس) استفاده می‌شود.درمان حمله‌ی نقرس، خوردن داروهای ضد درد، قرص کلشی‌سین، کورتون خوراکی، تزریق عضلانی یا تزریق کورتون به داخل مفصل ملتهب است. گذاشتن یخ بر روی مفصل، بسیار کمک‌کننده است.پس از فروکش‌کردن درد، تورم و قرمزی مفصل، نوبت به درمان پیشگیرانه یعنی نگهداری اسیداوریک خون زیر ۶ می‌رسد تا از وقوع حملات بعدی نقرس جلوگیری کنیم.مهمترین و موثرترین کاری که بیماران برای پیشگیری می‌توانند انجام دهند، خلاص‌شدن از شر چاقی است. ولی کافی نیست. آنها برای پایین نگه‌داشتن سطح اسیداوریک خونشان در طولانی‌مدت، باید تحت نظر پزشک، همزمان با دوز پایین داروهای ضد درد، کلشی‌سین یا کورتون، بمدت ۳ الی ۶ ماه، قرص آلوپورینول(allopurinol) نیز مصرف کنند و آب زیادی بنوشند تا دفع اسیداوریک از طریق ادرار افزایش یابد. یا می‌توانند با تزریق وریدی پگلوتیکاز(pegloticase) یا خوردن قرص فبوگزوستات(febuxostat) و ویتامین‌سی، تولید اسید‌اوریک را در بدن‌شان کم کنند. (ویدیو)البته مطابق آخرین دستورالعمل‌های مربوط به سال ۲۰۲۰، کسانی که اسید‌اوریک بالای ۶ دارند(hyperuricemia) ولی هیچ علامتی از درد و تورم در مفاصل‌شان وجود ندارد، نیازی به مصرف دارو جهت کاهش اسیداوریک نخواهند داشت.۱۲ دی ۱۴۰۰فهرست مطالب قبلی

ام‌اس

مصطفی منبری — Tue, 28 Dec 2021 16:13:37 +0330

بیماری «ام‌اس»(Multiple Sclerosis) یک بیماری التهابی است. سیستم ایمنی در بدن فرد بیمار، به دلایل نامعلومی به سلول‌های عصبی(neuron) خودی حمله می‌کند و باعث التهاب در سلول‌های عصبی واقع در مغز یا نخاع می‌شود. التهاب در قسمتی از سلول عصبی به نام آکسون(axon) اتفاق می‌افتد.آکسون مثل یک سیم دراز روکشدار(myelin)، پیام‌ها را از یک سلول‌ عصبی به دیگری منتقل می‌کند. دستورات مغز از همین راه به اعضای بدن می‌رسند. وقتی سیستم ایمنی علیه بدن شورش می‌کند، می‌تواند با حمله به روکش این سیم‌ها(demyelination) و ایجاد التهاب و تخریب در آن، انتقال پیام بین مغز و عضو را دچار مشکل کند.بسته به اینکه تخریب روکش آکسون در رشته‌های عصبی مربوط به کدام عضو اتفاق بیافتد، علائم مختلفی مثل مشکلات کنترل عضلانی، عدم تعادل، مشکلاتی در دیدن یا حرف‌زدن بیمار به وجود می‌آید. علایم در اعضای مختلف و با فاصله‌ی ماه‌ها یا سال‌ها از همدیگر اتفاق می‌افتند. ممکن است فرد به خاطر احساس ضعف در دستها و پاها، بی‌حسی یا گرفتگی عضلانی، تعادلش را از دست بدهد و بارها زمین بخورد.اکثر کسانی که دچار درد یا کاهش بینایی ناگهانی در یک چشم می‌شوند و طی چند هفته بهبود پیدا می‌کنند، دچار التهاب عصب بینایی به خاطر بیماری «ام‌اس» هستند.(optic neuritis)گاهی نیز فرد حضور ذهنش را برای حل مسئله از دست می‌دهد یا فراموشکار می‌شود یا نمی‌تواند روی چیزی تمرکز کند.اکثر مبتلایان به «ام‌اس»، نمی‌توانند ادرارشان را نگه دارند. چون اعصاب رابط مغز و مثانه آسیب دیده‌اند. احساس خستگی، حتی بعد از یک خواب و استراحت خوب شبانه، از علائم احتمالی «ام‌اس» است.با اینکه فرضیه‌هایی مثل «کمبود ویتامین دی» یا عوامل ژنتیکی، مقصر شناخته شده‌اند ولی تا به حال، علت بیماری «ام‌اس»، ناشناخته باقی مانده است.بیماری «ام‌اس»، اغلب در زنان ۲۰ تا ۵۰ ساله رخ می‌دهد. اکثر بیماران، دچار علائم حاد بیماری شده و سپس تقریباً به طور کامل بهبود می‌یابند. ولی علائم در برخی از بیماران، آرام‌آرام بدتر می‌شوند و در برخی از آنها نیز پس از چند حمله و بهبود متعدد، بیماری شروع به بدترشدن می‌کند. عده‌ی بسیار کمی از بیماران بدشانس هم وجود دارند که دچار حملات می‌شوند ولی بهبود موقت ندارند و حملات بعدیِ شدیدتری را تجربه می‌کنند.آب و هوای گرم و مرطوب یا هوای بسیار سرد و به طور کلی، تغییرات ناگهانی دما می‌تواند باعث شروع علائم در بیماران «ام‌اس» شود.زنان مبتلا به «ام‌اس» می‌توانند با خیال راحت، دوران حاملگی را بگذرانند. چون بالا رفتن سطح هورمون‌ها و پروتئین‌ها در حاملگی، باعث سرکوب سیستم ایمنی‌شان شده، خطر عود علائم «ام‌اس» را کمتر می‌کند.تشخیص با انجام «ام‌آرآی» صورت می‌گیرد. فعلاً درمان قطعی برای «ام‌اس» در دسترس نیست. البته داروهای کورتونی در مرحله‌ی حاد علائم، بسیار کمک کننده‌اند. داروهای زیادی نیز برای کاهش علائمی مثل گرفتگی عضلانی، بی‌اختیاری ادراری و درد، موجود است. در ضمن، ماساژ و فیزیوتراپی در کاهش درد و افزایش قدرت و هماهنگی عضلات بسیار موثرند.بهتر است در حمام، دستگیره‌های اضافی به دیوار نصب شود. از کفپوش‌های ضد لغزش استفاده شود. ارتفاع کاسه‌ی توالت‌فرنگی بالاتر آورده شود و در دو طرف توالت‌فرنگی، بازو نصب شود.ورزش ملایم، باعث کمترشدن سفتی عضلات و خستگی در بیماران «ام‌اس» می‌شود. یوگا و انجام حرکات هوازی در آب، انتخاب‌های خوبی هستند.زیاد جای نگرانی نیست. اکثر مبتلایان به «ام‌اس»، طول عمر طبیعی دارند و زندگی نرمالی را سپری می‌کنند. اغلب آنها می‌توانند به شغل و فعالیت‌های مورد علاقه‌شان ادامه دهند.۷ دی 1400فهرست مطالب قبلی

فهرست مطالب پزشکی

مصطفی منبری — Mon, 20 Dec 2021 19:50:38 +0330

من دکتر مصطفی منبری، پزشک عمومی و فارغ التحصیل دانشگاه علوم پزشکی تبریز هستم. خلاصه‌ای از بیماری‌ها و نحوه‌ تشخیص و درمان آنها را بصورت کوتاه و به زبان ساده برای شما تعریف می‌کنم.گوارش- ترش‌کردن معده یا ریفلاکسقلب- نارسایی قلبیمفاصل- پارگی مینیسک زانو- نقرسجراحی- التهاب حاد کیسه‌ی صفرامغز و اعصاب- ام‌اس-کمردردآزمایشگاه-جواب آزمایش

ترش‌کردن معده یا ریفلاکس

مصطفی منبری — Sat, 18 Dec 2021 01:16:50 +0330

اگر بطور مکرر دچار احساس درد سوزشی در ناحیه‌ی بالای شکم می‌شوید یا بلع غذا و مایعات برایتان دشوار و زمان‌بر شده است یا غذایی که قورت داده‌اید، دوباره به دهان‌تان برمی‌گردد، احتمالاً دچار بیماری بازگشت اسید معده به مری(لوله متصل کننده گلو به معده) یا همان «بیماری ریفلاکس»(GERD) شده‌اید. سرفه‌های طولانی‌مدت، خش‌دارشدن صدایتان و خراب‌شدن دندان‌ها نیز نشانه‌ای از بازگشت اسید معده به مری و دهان است. همچنین ممکن است هنگام خم‌شدن به جلو یا درازکشیدن، احساس درد سینه داشته باشید یا یک مزه‌ی اسیدی تلخ یا شور در گلو احساس کنید. بازگشت اسید از معده، باعث تحریک مری و احساس سوزش در پشت استخوان جناغ سینه می‌شود. علت بازگشت اسید از معده به مری، مشکلاتی است که در محل اتصال معده به مری رخ داده است. در آنجا یک دریچه‌ی عضلانی وجود دارد که به غذا اجازه می‌دهد از مری به معده برود ولی اجازه نمی‌دهد که اسید معده به مری برگردد. در بیماری ریفلاکس، این دریچه در بیشتر اوقات بازمی‌ماند یا خوب بسته نمی‌شود. درنتیجه اگر فرد، پرخوری کند یا به خاطر چاقی، حاملگی یا یبوست، فشار زیادی به معده‌اش وارد کند، بازگشت اسید از معده به مری اتفاق می‌افتد.غذاهایی که اسید معده را افزایش می‌دهند یا باعث شل‌شدن و بسته‌نشدن دریچه و بوجودآمدن ریفلاکس می‌شوند، عبارتند از: گوجه‌فرنگی، پرتقال، نارنگی، لیمو، سیر، پیاز، شکلات، قهوه، چای، نوشابه گازدار، الکل و نعناع. نوشیدن آب، آب‌‌میوه یا شیر خطری ندارد. حتی نوشیدن آب، باعث کاهش علائم ریفلاکس می‌شود. غذاهای چرب، فشار عصبی و کمبود خواب هم اسید معده را افزایش می‌دهند. سیگارکشیدن باعث شل‌شدن دریچه‌ی مری می‌شود. در حاملگی، هورمون پروژسترون باعث شل‌شدن دریچه می‌شود. سوزش سر دل، اتفاق خطرناکی نیست ولی وقتی طولانی‌مدت و مداوم باشد، می‌تواند به مسائل جدی‌تری مثل سرفه‌های مزمن، التهاب حنجره و خشونت صدا، زخم‌مری، بلع دردناک به خاطر تنگی مری و به ندرت، به سرطان مری تبدیل شود. تشخیص ریفلاکس(GERD) با درنظرگرفتن علائم بیمار، آندوسکوپی مری، سنجش PH و میزان پاسخ به درمان صورت می‌گیرد و می‌تواند به صورت یکی از انواع «ریفلاکس بدون ایجاد التهاب و زخم مری»(nonerosive reflux)، «ریفلاکس همراه با التهاب یا زخم مری»(reflux esophagitis) و «مری بارت»(barrett's esophagus) که پیش‌درآمد سرطان مری است، خودش را نشان دهد.هیچ تست غربالگری استانداردی برای کشفِ پیش از موعدِ سرطان مری ناشی از ریفلاکس وجود ندارد. به همین‌خاطر بیماران باید نسبت به علائمی مثل مشکلات بلع، درد سینه، تغییر صدا، سرفه‌های طولانی مدت و کاهش وزن، هوشیار و حساس باشند و به پزشک مراجعه کنند.(ویدیو )برای پیشگیری از ابتلا به ریفلاکس و عوارض آن: - وزن‌تان را کم کنید. - از غذاها و نوشیدنی‌هایی که علائم ریفلاکس را بدتر می‌کنند بپرهیزید.- از پوشیدن لباس‌های تنگ در ناحیه‌ی شکم اجتناب کنید.- پرخوری نکنید و وعده‌های غذایی‌تان را کوچک‌تر کنید.- سیگار نکشید. - از یبوست بپرهیزید. - به اندازه‌ی کافی بخوابید و از فشار روانی‌تان کم کنید.- تا سه ساعت بعد از غذاخوردن، دراز نکشید. - هنگام خواب با یک بالش اضافی، زیر سرتان را بلندتر کنید.داروهای هم‌خانواده‌ی امپرازول یا PPIs با کاهش تولید اسید توسط معده، موثرترین درمان برای ریفلاکس هستند. از سال ۲۰۱۳ تحقیقات وسیعی برای بررسی عوارض جانبی PPIs صورت گرفته است و خوشبختانه هنوز هیچ عارضه‌ی تأییدشده‌ی قطعی پیدا نشده و متخصصان گوارش عموماً توافق دارند که مزایای PPIs بسیار بیشتر از عوارض آنهاست.فردی که فقط سوزش سر دل(heartburn/pyrosis)، بازگشت غذای بلع‌شده به دهان(regurgitation) و احساس مزه‌ی تلخ یا ترش در گلو(water brash) دارد و علائم هشداردهنده‌ای مثل درد هنگام بلع(odynophagia)، دشواری در بلع و تلاش برای قورت‌دادن غذا و مایعات(dysphagia)، بی‌اشتهایی یا کاهش وزن ندارد، بدون نیاز به انجام تست‌های تشخیصی، تحت درمان ۸هفته‌ای با PPIs قرار می‌گیرد. درصورت عدم پاسخ به درمان، یک داروی دیگر ازخانواده‌ی امپرازول را با دوز دوبرابر تجویز می‌کنیم و اگر بازهم نتیجه‌ای حاصل نشد، بیمار برای آزمون سنجش ph و اندوسکوپی فرستاده می‌شود تا ببینیم فرد واقعاً ریفلاکس دارد یا خیر؟چون ۷۵٪ از کسانی که به PPIs جواب نمی‌دهند، ریفلاکس ندارند و فقط دچار بیماری «سوزش سر دل عملکردی»(Functional Heartburn) هستند که درمانش، PPIs نیست. در FH، بازگشت اسید معده به مری وجود ندارد و مری در اندوسکوپی سالم است. علت FH ناشناخته باقی مانده است و عوامل روانی مثل افسردگی، اضطراب و اختلال جسمانی‌سازی(somatization)، متهم ردیف اول هستند. بنابراین درمان این بیماران، PPIs نیست بلکه داروهای ضددرد، ضد افسردگی، طب سوزنی و هیپنوتیزم است.۲۶ آذر ۱۴۰۰فهرست مطالب قبلی

نارسایی قلبی

مصطفی منبری — Tue, 07 Dec 2021 15:59:15 +0330

ضعف، خستگی، تنگی نفس و تورم پاها در نارسایی قلبیوقتی قلب ضعیف شود، دیگر نمی‌تواند خون را به خوبی پمپ کند. در این حالت، با اینکه قلب از کار نیفتاده است ولی قادر نیست خون اکسیژن‌دار را با قدرت کافی همراه با ضربان‌های منظم به داخل سرخرگ‌ها هُل دهد، یا قادر نیست خون سیاهرگ‌ها را که به قلب برگشته است، برای اکسیژن‌گیری به ریه‌ها پمپ کند. اگر قلب نتواند خون را با سرعتی مناسب به سمت بافت‌ها یا ریه‌ها پمپ کند، نارسایی گردش خون یا همان نارسایی قلبی(Congestive Heart Failure) اتفاق افتاده است.در اکثر موارد، بیماری عضله‌ی قلب، گرفتگی عروق قلب، فشار خون بالا و یا دیابت باعث ضعیف‌شدن عضله‌ی قلب می‌شوند.حالا که قلب ضعیف شده است، جریان خون در سرخرگ‌ها کم و کند می‌شود. قلب، عاشق زندگیست و متعهدانه برای جبران این ناکارآمدی تلاش می‌کند. عضلانی‌تر می‌شود و تعداد ضربان‌اش را بالاتر می‌برد تا بتواند خون بیشتری را پمپ کند. از آن طرف، رگ‌ها نیز به کمک قلب می‌آیند و برای جبران حجم کم خون، تنگ‌تر می‌شوند. بدن تصمیم می‌گیرد به ارگان‌ها و بافت‌هایی که اهمیت کمتری دارند، خون نفرستد تا خون کافی دراختیار ارگان‌های مهمتری مثل مغز قرار گیرد. ولی بتدریج که عضله‌ی قلب از رمق می‌افتد و توانش در انقباض و انبساط منظم، کاهش می‌یابد(irregular heartbeats)، این مکانیسم‌های جبرانی هم شکست می‌خورند و پمپ خون، بازهم ضعیف‌تر می‌شود.در این مرحله، احساس ضعف و خستگی همراه با تنگی نفس(dyspnea) و تورم پاها، توجه بیمار را به خود جلب می‌کند. ولی این علایم از کجا می‌آیند؟در اغلب موارد، ابتدا سمت چپ قلب دچار نارسایی می‌شود. یعنی عملکرد بطن چپ که وظیفه‌ی پمپ خون به سرخرگ‌ها را برعهده دارد دچار اختلال می‌گردد. گاهی بطن چپ قلب، چنان ضعیف می‌شود که قادر به هل‌دادن خون کافی به سرخرگ‌ها نیست( نارسایی سیستولیک) و گاهی نیز بطن چپ قلب، چنان سفت و انعطاف‌ناپذیر است که نمی‌تواند بطور طبیعی شل شود. پس خون کافی در آن، جا نمی‌گیرد و بناچار، قلب همان حجم کم و ناقص را پمپ می‌کند( نارسایی دیاستولیک). البته نتیجه در هر دوحالت یکسان است. یعنی خون کافی به ارگان‌های داخلی، عضلات و حتی به مغز نمی‌رسد و باعث احساس ضعف، خستگی و سرگیجه در بیمار می‌شود.یک قلب ضعیف، خون کمتری به کلیه‌ها پمپ می‌کند. کلیه‌ها نیز بخاطر احساس کمبود مایعات در بدن، به انبارکردن آب در بافت‌ها(water retention) می‌پردازند. این فرایند منجر به تورم مچ پاها، ساق‌ پاها، شکم و درنتیجه افزایش وزن بیمار می‌شود( اِدِم: edema). تا جایی که گاهی بدن بیمار برای خلاص‌شدن از شرّ آبی که تمام بدن را فراگرفته است، دچار تکرر ادرار شبانه می‌شود.معمولاً بعد از نارسایی سمت چپ، نوبت به نارسایی سمت راست قلب می‌رسد. بطن راست که وظیفه‌‌اش پمپ خون به ریه‌ها است، قدرت کافی برای انقباض ندارد. خون در سیاهرگ‌ها انبار می‌شود که باعث آب‌آوردن و تورم(edema) در تمام بدن مخصوصاً پاهای بیمار می‌گردد.همزمان، انبارشدن خون در عروق ریه به آب‌آوردن ریه( اِدِم ریه) منجر شده و باعث احساس تنگی نفس، سرفه، نفس‌های کوتاه و خس‌خس سینه‌ می‌‌شود.(ویدیو)پنج نوع تنگی نفس که هشداری جدی برای شک به نارسایی قلب محسوب می‌شوند عبارتند از:یک. تنگی نفس هنگام فعالیت: یعنی بالارفتن از چند پله یا پیاده‌روی شتابزده، باعث می‌شود که فرد، بلافاصله نفس کم بیاورد. در واقع این علامت در کسانی که یکجانشین و بی‌تحرک هستند دیده نمی‌شود.دو. تنگی نفس و گاهی سرفه هنگام دراز‌کشیدن: این علامت با گذاشتن یک بالش اضافه در زیر سر بیمار و بالاآمدن سر برطرف می‌شود.سه. تنگی نفس حمله‌ای شبانه(paroxysmal nocturnal dyspnea): بیمار بعد از چند ساعت سپری‌شدن از خواب، ناگهان همراه با احساس اضطراب شدید، تنگی نفس و احساس خفگی از خواب می‌پرد. می‌نشیند و گاهی تا ۳۰ دقیقه با دهان باز نفس‌نفس می‌زند. شاید چنان بترسد که علاقه‌ای به دوباره‌خوابیدن نداشته باشد. این علامت در آسم هم دیده می‌شود که با دقتِ بیشتر پزشک در جمع‌آوری سایر شواهد و مدارک، قابل تشخیص است.چهار. تنگی نفس در حالت استراحت.پنج. تنگی نفس همراه با سرفه و خلط کف‌آلود و گاهی خلط خونی: در این نوع تنگی نفس، بیمار عرق کرده، بی‌قرار است و با زجر و تلاش فراوان، در حال نفس‌نفس‌زدن است. این وضعیت اورژانسی، نشانه‌ی آب‌آوردن ریه‌ها( ادم ریه)‌ است.درمان نارسایی قلبی شامل انجام فعالیت منظم جسمی تحت نظر پزشک، ترک سیگار و الکل، کاهش وزن، رژیم غذایی کم‌نمک و کاهش نوشیدن مایعات، گاهی همراه با تجویز داروهای قوی‌کننده‌ی عضله قلب، داروهای ادرار‌آور، ... و به ندرت جراحی است.۱۶ آذر ۱۴۰۰فهرست مطالب قبلی

پارگی مینیسک زانو

مصطفی منبری — Sat, 27 Nov 2021 01:15:00 +0330

برای پاره‌شدن مینیسک زانو، لازم نیست که حتماً ضربه شدیدی به زانو اصابت کند. حتی یک پیچ‌خوردن ناگهانی زانو روی پایی که ثابت است، مثلاً در بازی تنیس یا بسکتبال و همچنین چمباتمه‌زدن‌های تکراری مثلاً در شغل لوله‌کشی هم می‌تواند به پارگی مینیسک زانو بیانجامد.در هر مفصل زانو دو مینیسک هلالی‌شکل از جنس غضروفی‌فیبری، بین استخوان ران و استخوان ساق پا قرار دارند که وظیفه‌شان تحمل و توزیع فشار (load and force distribution) در سطح بیشتری از مفصل، ایجاد ثبات مفصل (joint stability ) به خاطر ساختار گوه‌ای‌شکل‌شان و تأمین حس عمقی تعادل‌(proprioception) به‌خاطر عصب‌دهی کافی در منیسک است.اگر پزشک با صبر و دقت به حرف‌های بیمار گوش دهد، سرنخ‌های مهمی برای تشخیص بدست می‌آورد. سابقه‌ی چرخیدن ناگهانی روی زانو، عادت به چمباتمه‌زدن، صدای تق‌تق زانو، قفل‌شدگی و بازنشدن زانو، احساس خالی‌شدن زانو و تورم‌های گاه‌وبیگاه زانو معمولاً در شرح حال بیمار وجود دارند.پزشک در هنگام معاینه، درد موضعی روی مفصل زانو همراه با تورم و محدودیت در بازکردن زانو را کشف می‌کند و با انجام آزمون‌هایی، کم‌کم به تشخیص نزدیک‌تر می‌شود:McMurray testSteinmann testApley testThessaly testوقتی مینیسک زانو دچار آسیب حاد شود، درد زانو آغاز می گردد. زانو در عرض چند ساعت و گاهی در چند دقیقه متورم می‌شود و معمولاً بازکردن زانو با مشکل مواجه می‌شود.با اینکه تصویربرداری به روش MRI قادر به تشخیص دقیق پارگی مینیسک زانو است ولی استفاده از ابزار آرتروسکوپی برای تشخیص و درمان همزمان پارگی مینیسک، روش عاقلانه‌تری است.اغلب اوقات، درمان با داروهای ضد درد، گذاشتن یخ روی زانو و استراحت، کارساز است. درصورت عدم پاسخ به این درمان‌ها یا وقتی آسیب خیلی شدید باشد، به جراحی با آرتروسکوپی یا جراحی باز نیاز پیدا می‌کنیم.6 آذر 1400فهرست مطالب قبلی

التهاب حاد کیسه‌ی صفرا

مصطفی منبری — Wed, 24 Nov 2021 13:05:41 +0330

امان از دست این شکم! شرح حال و معاینه‌ی بیماری که ناگهان دچار درد سمت راست بالای شکمش شده است، پزشک را به التهاب حاد کیسه‌ی صفرا(cholecystitis) مشکوک می‌کند. منبع عکس: Getty Imagesعلت التهاب، بسته‌شدن خروجی کیسه‌ی صفرا توسط سنگی است که به مرور زمان، داخل خود کیسه درست شده است. معمولاً جنس سنگ از کلسترول است.عوامل خطر پنجگانه‌ی ابتلا به سنگ کیسه صفرا که به 5F معروف است، عبارتند از چاقی، جنسیت زن، باروری، چهل سالگی، سابقه خانوادگی: Fat, Female, Fertile, Forty Family history صفرا مایعی است که توسط کبد ساخته شده و در کیسه‌ی صفرا ذخیره می‌شود تا در جریان هضم، وقتی غذا به روده باریک رسید، از کیسه‌ی صفرا به روده باریک ریخته شود و به هضم غذا کمک کند. (ویدیو) قدم اول برای تشخیص، درخواست آزمایش خون، ادرار و سونوگرافی است. بهترین درمان، برداشتن کیسه‌ی صفرا در اولین فرصت از طریق جراحی لاپاراسکوپی است. (ویدیو) در بیماران خوش‌شانسی که دچار عوارضی مثل سوراخ‌‌شدن یا سیاه‌شدن کیسه‌ی صفرا(مرگ بافت کیسه صفرا: gangrenous necrosis) نشوند، نتیجه‌ی درمان، عالی خواهد بود. برای بیمارانی که تمایل به جراحی ندارند یا برای جراحی مناسب نیستند، آنتی‌بیوتیک و ضددرد تجویز شده، تحت نظر پزشک باقی می‌مانند. اما اگر درد شکم، همراه با تهوع و استفراغ ادامه یافت، جراح با یک لوله‌ی تخلیه‌کننده(gallbladder drainage)، محتویات کیسه‌ی صفرا را از راه سوراخی که در پوست شکم ایجاد می‌کند به کیسه‌ای در خارج از بدن انتقال می‌دهد( percutaneous cholecystectomy) تا جلوی سوراخ‌شدن یا سیاه‌شدن کیسه‌ی صفرا را بگیرد.اگر بعد از جراحی و برداشتن کیسه‌ی صفرا، درد سمت راست بالای شکم بیمار ادامه یافت، احتمالاً سنگ دیگری در مجرای صفراوی مشترک( CBD) باقی‌مانده که نیازمند تشخیص مجدد با سونوگرافی یا حتی استفاده از روش MRCP است.برای پیشگیری از ابتلا به سنگ کیسه‌ی صفرا، رعایت رژیم غذایی کم‌چرب، کاهش وزن و افزایش فعالیت بدنی، روش‌های موثری هستند. ۲ آذر ۱۴۰۰فهرست مطالب قبلی