https://virgool.io/feed/@mtashackori آیین چراغ، خاموشی نیست fa 2026-04-15 10:43:46 https://files.virgool.io/upload/users/14122/avatar/4il4pU.jpeg?height=120&width=120 https://virgool.io/@mtashackori https://virgool.io/@mtashackori/%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B5%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-hib0ykx5lk3z # جاسوسی ، شنود ، حاکمیت ، انحصار ، آزادی ، حریم خصوصی، شبکه ملی اطلاعات ، اینترنت## مقدمهدر چند سال اخیر مباحثی در خصوص راه‌اندازی خدمات پایه فناوری اطلاعات در کشور ، در میان فعالان حوزه فضای مجازی و فناوری اطلاعات مطرح شده است.آنچه در این نوشتار کوتاه می‌خوانید، مجموعه علل موافقت موافقان و مخالفت مخالفان است و نتیجه گیری را به خواننده می‌سپارد.خدمات پایه فناوری اطلاعات و فضای مجازی در حال حاضر عبارتند از:* موتور جستجو* پیام‌رسان* رایانامه* سیستم‌عامل و زیست‌بوم مربوط به آن* خدمات ابری* مرکز داده`در طول نوشتار از **گوگل** به عنوان نمایندهٔ سرویسهای انحصاری خارجی مانند مایکروسافت، اپل، هواوی، یاندکس و... یاد می‌شود `## موافقان چه می‌گویندموافقان راه‌اندازی خدمات پایه فناوری اطلاعات در داخل کشور استدلالهای ذیل را دلیل موافقت خود بیان می‌کنند:* استقلال از زیر ساختهای انحصاری خارجی* افزایش تاب آوری خدمات فناوری اطلاعات در مقابل تهدیدها و حملات خارجی* افزایش تداوم کسب و کارهای مبتنی بر فناوری اطلاعات و فضای مجازی* ایجاد اشتغال مولد در حوزه فضای مجازی* ایجاد استقلال قضایی در حوزه‌های دعاوی حقوقی فناوری اطلاعات و فضای مجازی## مخالفان چه می‌گویندمخالفان طرحهای راه‌اندازی خدمات پایه فناوری اطلاعات در داخل کشور ، بطور اعم به دو موضوع زیر تأکید می‌کنند:* راه‌اندازی این خدمات، راه را برای قطع دسترسی کاربران به اینترنت جهانی توسط حاکمیت محلی ایران باز می‌کند. `نقض دسترسی آزاد به اطلاعات`* راه‌اندازی این خدمات، دسترسی حاکمیت محلی ایران به داده‌های کاربران و شنود و جاسوسی از کاربران را باز می‌کند. `نقض حریم خصوصی`همانطور که مشاهده می‌شود، هر دو دلیل بر اساس `نیت خوانی` حاکمیت استوار شده است و در هیچ سند، مصوبه و قانونی نکات فوق - حتی به کنایه - مطرح نشده است و در اکثر موارد مؤکداً بر `عدم تجسس` و `عدم قطع ارتباط با جهان` صحه گذاشته شده است.## انتخابهابا **فرض** پذیرفتن نظر مخالفان در خصوص نیت حاکمیت محلی ایران و عدم راه‌اندازی خدمات پایه فناوری اطلاعات در کشور با موارد ذیل مواجه خواهیم شد:۱- فضای مجازی و خدمات محلیِ داخلی تحت حاکمیت گوگل و...متصل به حاکمیت، قوانین و سرویسهای اطلاعاتی **آمریکا** باشد۲- فضای مجازی و خدمات محلیِ داخلی تحت حاکمیت شرکتهای داخلی متصل به حاکمیت، قوانین و سرویسهای اطلاعاتی **ایران** باشددر انتخاب اول؛ این **گوگل** است که تصمیم می‌گیرد:* مردم ایران حق دارند تاکسی بگیرند یا نه!* مردم ایران حق دارند اینترنتی خرید کنند یا نه!* مردم ایران حق دارند به یکدیگر پیام صوتی و تصویری دهند یا نه!* مردم ایران حق دارند مسیریابی بر خط داشته باشند یا نه!* مردم ایران حق دارند فلان اپلیکیشن را روی گوشی خود داشته باشند یا نه!* مردم ایران حق دارند فلان فیلم و سریال را ببینند یا نه!* مردم ایران حق دارند تراکنش مالی داشته باشند یا نه!* مردم ایران حق دارند فلان بازی را انجام دهند یا نه!* دانش آموزان و دانشجویان ایران حق تحصیل بر خط دارند یا نه!* کسب و کارهای ایرانی حق برگزاری جلسات بر خط دارند یا نه!* توسعه دهندگان اپلیکیشن‌های ایرانی حق دارند از فلان API استفاده کنند یا نه!* توسعه دهندگان اپلیکیشن‌های ایرانی حق دارند از فلان خدمات زیرساختی استفاده کنند یا نه!## نتیجه گیریبا در نظر گرفتن آمارهای زیر نتیجه گیری را به خواننده واگذار می‌کنیم:بیش از ۵۰ میلیون کاربر ایرانی،در حدود ۲۵ هزار تیم توسعه دهنده ایرانی،نزدیک به ۲۵۰ هزار اپلیکیشن ایرانی،بیش از ۳۱ هزار بازی همراه ایرانی،پ.ن: بیش از ۸۰ درصد اپلیکیشنها و بازیهای توسعه داده‌شده در حال حاضر به خدمات انحصاری گوگل وابسته هستند! محمد تشکری محمد تشکری Fri, 26 Mar 2021 17:24:37 +0430 https://virgool.io/@mtashackori/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D9%86-%D9%86%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%82-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D9%87%DB%8C%D9%85-citw7jrnhbtc خداوند انسان را اشرف مخلوقات قرار داد و به او حق انتخاب داداین حق انتخاب در همه عرصه‌های زندگی همراه ما هستدر تحصیل و انتخاب رشتهدر انتخاب همسردر انتخاب محل زندگی و ...«اما مقداری که دقیق تر می شویم در می‌یابیم که در برخی موارد خواسته یا ناخواسته در حال سلب حق اختیار و انتخاب از فرزندانمان هستیم.»مصداقی که باعث نگارش این متن شده است به نحوه تدوین و نگارش کتب درسی برمیگردد،این مطلب را در نظر داشته باشید:شرکت آمریکایی مایکروسافت سالانه میلیونها دلار برای تبلیغات محصولاتش هزینه می‌کند.محصولات این شرکت کاملا انحصاری بوده و بارها و بارها خبر جریمه شدنش به دلیل این انحصارطلبی ، توسط اتحادیه اروپا و دیگر کشورها در رسانه‌های جهان منتشر شده است.این انحصار تا جایی پیش رفته است که حتی در قالب محتوایی که کاربر توسط نرم‌افزارهای مایکروسافت تولید میکند ، شدیدا اعمال شده است .برای مثال اگر شما یک فایل کتاب را در نرم‌افزار word ایجاد کنید ، در هیچ نرم‌افزار دیگری امکان مشاهده صحیح آنرا نخواهید داشت ؛ مگر word و فقط همان نسخه از word !!!میبینید که کاربر با این انحصارطلبی مایکروسافت حتی مالک محتوایی که خود تولید کرده نیست و نمیتواند در هر زمان و هر کجا و با هر نرم‌افزار واژه‌پردازی به آن دسترسی داشته باشد: باید حتما سیستم‌عامل ویندوز و همان نسخه از نرم‌افزار word را داشته باشد.حال در نظر داشته باشید که ما در ایران و در دو دستگاه عریض و طویل آموزش کشور یعنی وزارت آموزش و پرورش و سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای ، به فرزندانمان محصولات شرکتهای انحصاری مانند مایکروسافت را آموزش میدهیم و با پول بیت‌المال مشتری برای آنها می‌سازیم.شاید برخی بگویند که : «مگر چاره دیگری هم هست؟ ما که نمیتوانیم از بقیه دنیا عقب بمانیم»این حرف درست است. اما سؤال مهمی که مطرح میشود این است که آیا کشورهای اتحادیه اروپا و انگلیس و روسیه و چین و کره‌جنوبی و حتی خود آمریکا که بجای نرم‌افزارهای انحصاری ، به فرزندانشان نرم‌افزارهای آزاد را آموزش میدهند ، عقب افتاده‌اند؟اتفاقاً نکته اصلی دلیل پیشرفت آنها نپذیرفتن این چارچوبهای انحصارطلبانه و بکارگیری نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز بجای نرم‌افزارهای بسته و انحصاری است.راهکار در کشور ما بسیار ساده است:آموزش همزمان نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز به همراه معرفی نرم‌افزارهای بسته و انحصاری و دادن حق انتخاب به فرزندانمان.در پایان سؤال تیتر مقاله را از مسئولین امر دوباره مطرح میکنم:آیا هنگام آن نرسیده است که به فرزندانمان حق انتخاب دهیم؟ محمد تشکری محمد تشکری Tue, 23 Jul 2019 11:39:55 +0430 https://virgool.io/@mtashackori/%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%87%D9%85-%D8%B4%D9%86%DB%8C%D8%AF-uazptcqle2yi امروزه در صنعت فناوری اطلاعات کشور، مدیران تاثیر گذار بر آنند تا «سرویس» راه بیاندازند تا کار مردم راحت شود:دولت الکترونیک /موبایلیتجارت الکترونیک /موبایلیبانکداری الکترونیک /موبایلیآموزش الکترونیک /موبایلیو...این نگاه خیلی خوب است، اما غفلت از زیرساختی که سرویسها را بر روی آن مستقر میکنیم گناهی نابخشودنی است.مثالی ساده می‌آورم:تصور کنید که میخواهید مسیری از راه‌آهن برای حمل مسافر، ایجاد کنید. سرویسها در واقع همان واگنها، کوپه‌ها و امکانات داخل آنهاست.مدیران فاوای کشور در تکاپوی ساختن واگنهایی با امکانات فوق العاده هستند؛برای راحتی مسافران صندلی‌ها را مبله میکنند،برای راحتی مسافران شیشه‌های واگنها را دودی ضد اشعه مضر خورشید میکنند،برای راحتی مسافران سیستمهای تهویه هوشمند نصب میکنند،برای راحتی مسافران سیستمهای صوتی و تصویری کامل در واگنها و کوپه‌ها نصب میکنند،کارکنان خدماتی آموزش دیده برای پذیرایی و ارائه خدمت در هر واگن میگمارند،برای امنیت مسافران دربهای واگنها و کوپه‌ها را مجهز به جدیدترین سیستمهای احراز هویت با اثر انگشت و غیره میکنند،برای امنیت مسافران داخل کوپه‌ها را مجهز به کیسه هوا میکنند،برای امنیت مسافران واگنها و کوپه‌ها را مجهز به شیشه‌های نشکن میکنند،و...تا اینجای ماجرا خوب است،فاجعه از آنجا شروع می‌شود که این واگنها را برای ریلهایی میسازند که هیچ اطلاعاتی درمورد آن ریلها ندارند!نمیدانند این ریلهایی که قرار است صدها مسافر به همراه آن واگنها بر روی آنها حرکت کنند؛تا چه وزنی را تحمل میکنند؟تا چه سرعتی می‌توان بر روی آنها حرکت کرد؟حداقل و حداکثر دمایی که ریلها در آن دما کارکرد دارند چیست؟اصلا این ریلها از چه آلیاژی ساخته شده اند؟اگر ریلی خراب شود آیا امکان تعمیر آن را داریم؟و پرسشهای بی‌شماری از این دست...فاجعه بارتر اینکه واگنهایی که میسازیم فقط و فقط بصورت انحصاری بر روی این ریلها حرکت میکنند و افرادی که آموزش داده‌ایم فقط در این واگنها توانایی ارائه خدمت دارند!==================آقایان مدیران ارشد فاوای کشور، هشدار! هشدار! هشدار!هشدار در تولید سرویس بر روی بسترهای انحصاری ،هشدار در آموزش بسترهای انحصاری به کارکنان دولت،هشدار در آموزش نرم‌افزارهای اختصاصی کمپانی های بزرگ انحصارطلب به کودکان، نوجوانان، جوانان و آینده‌سازان این مرز و بوم ، که از آنها مشتری میسازیم برای وابسته تر شدن!اینها و درد دلهای دیگری را آماده کرده بودم تا در آن ملاقات کوتاه خصوصی برایت بگویم.===================روز و ساعت موعود فرا رسید؛از درب اتاقت که وارد شدم و چشمم به قامتت افتاد، معنی رنج روزگار و شکستن از بی‌مهری را با همه وجود حس کردم، پاهایم سست شد.اگر نبود آن سلام گرم و لبخند پرمهرت، قدرت پیش آمدن نداشتم.برای بار دوم بعد از ۹ سال باز هم دستان صمیمی و مملو از انرژیت را فشردم؛ دستانی که با انرژی آنها میلیونها دوستدار انقلاب و نظام اسلامی، به جوش و خروش می‌آیند؛ این حس عجیب هوش و حواسم را برده بود، که با جمله «بفرمایید» شما پشتم به کوه محکم شد و توانستم چند قدم تا صندلی را طی کنم و بنشینم.در دلم می‌گفتم خوب شد که خلاصه صحبتهایم را بصورت کتبی همراه آورده‌ام و الا با این فراموشی بی‌موقع چه کنم؟حالا چهره به چهره با اسطوره مقاومت و شناسنامه انقلاب،حالا چهره به چهره با یار و یاور امام و رهبری،حالا چهره به چهره با سردار سازندگی،من بودم و آیت‌الله هاشمی رفسنجانی،از شفاهیات آنچه در آن دیدار کوتاه بین شما و من گذشت که بگذریم، در هنگام خداحافظی دوباره به یاد گفتارت در دیدار سال ۱۳۸۵ افتادم که گفته بودی «این ماجرا از بمب اتم خطرناکتر است».وقتی دستان پر مهرت را فشردم ، سخنت را شنیدم که گفتی :«ان‌شاءالله نتیجه ای که از این ملاقات انتظار داشتی حاصل شود» در یک لحظه سراپای وجودم را این معنا پر کرد:«بدخواهان بدانند هاشمی زنده است»و دلم دوباره سرشار از امید شدیادداشتی که توسط اینجانب پس از دیدار خصوصی با آیت الله هاشمی رفسنجانی در ۱۳۹۴/۵/۵ به رشته تحریر درآمد محمد تشکری محمد تشکری Sun, 21 Jul 2019 07:21:10 +0430 https://virgool.io/@mtashackori/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%85%D8%B3%D8%A7-vczz9e7whpuu شِمْسا؟!!! این دیگه چیه؟ حتماً دوباره یه اسم جدید برای گرفتن بودجه از دولت و انجام پروژه‌های بی سر و ته و ....اولین بازخوردی که از شنیدن یه اسم جدید در فضای مجازی و حقیقی انجام میشه، قالباً مخالفتهالبته خیلی هم نمیشه به مخالفین خرده گرفت، تجربیات قبلی که دیدند، در ناخودآگاهشون این واکنش رو ایجاد میکنهخوب بریم سر «شِمْسا»«شمسا» سرنام «شرکت ملی سیستم عامل ایران» هست.برای روشن شدن موضوع تک تک کلماتش رو شرح میدم که چرااول چرا «شرکت»: به این دلایل لازم است فعالیت در حوزه‌ی سیستم‌عامل در قالب یک شرکت انجام شود:۱- مشارکت همه‌ی ذینفعان، علاقمندان و سرمایه گذاراندر این شرکت هم دولت سهم دارد هم بخش خصوصی و هم عموم مردم (این شرکت باید سهامی عام باشد)۲- شفافیت عملکرددر یک شرکت «سهامی عام» عملکرد مدیران و پرسنل، شفاف و عملکردهای مالی برای آحاد جامعه قابل بررسی است.۳-تصمیمات عاقلانه مبتنی بر سود و زیان و واقعیتهای بازاردر یک شرکت به دلیل دخیل بودن سهامداران در تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری، هزینه‌ها و درآمدها عقلانی‌تر و توسط یک گروه(هیأت مدیره) صاحب اختیار و پاسخگو، مدیریت می‌شود.دوم چرا «ملی»:سیستم‌عامل در کشور ما (و البته در جهان) موضوعی نیست که شرکتهای زیادی حول کسب و کار آن شکل بگیرند. بنابراین وجود یک شرکت «انحصاری» که کلیه منافع ملی را در حوزه‌ی سیستم عامل لحاظ کند لازم است تا کلیه دستگاههای اجرایی و قوای سه‌گانه و نهادهای حاکمیتی بتوانند از جهات مختلف به آن اعتماد کنند.در واقع چون «همه» در آن سهیم هستند بنابراین باید همانند شرکت ملی گاز و نفت و امثالهم، ملی باشد.سوم چرا «سیستم‌عامل»:سیستم‌عامل، مهمترین و اصلی‌ترین زیرساخت نرم‌افزاری برای هر کشور است. وابستگی به آن پیامدهای بسیار ناگواری را رقم میزند که به تعبیر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در جلسه‌ی خصوصی اردیبهشت‌ماه ۱۳۸۵ در دفتر ایشان، «از بمب اتم خطرناکتر است».اتفاقات ناگواری که در سالهای اخیر در فاوای کشور رخ داده است از جمله ویروس استاکس نت، ویروس فِلِیْم که رسانه‌ای شدند -و بسیاری دیگر که رسانه‌ای نشدند- نشان داد که نگاه و برداشت آیت‌الله از موضوع سیستم‌عامل بسیار دقیق و سنجیده بود.همین رویدادها بر مدیران و تصمیم‌گیران فاوا در حاکمیت تکلیف میکند که مسأله‌ی سیستم عامل را در اولویتهای خود قرار دهند.در خصوص سیستم‌عامل در کشور فعالیتهای زیادی شکل گرفته است، از طرح ملی لینوکس فارسی در سال ۱۳۷۹ گرفته تا سیستم‌عامل زمین در سال ۱۳۹۰ و این نشان می‌دهد که در برهه‌های زمانی مختلف احساس نیاز وجود داشته است.چهارم چرا «ایران»:همگی میدانیم که شرایط کشور ایران - مستقل از حکومتی که در طی سالیان تغییر کرده‌اند- شرایط خاصی است.این شرایط چه به لحاظ بوم فارسی و خط و زبان و چه از منظرهای ژئوپولیتیکی، خاص کشور ایران هستند و لازم است که همه‌ی این شرایط در ایجاد، توسعه، پشتیبانی و مدیریت موضوع سیستم‌عامل لحاظ شوند.به نظر من همه‌ی فعالیتهای انجام شده در حوزه‌ی سیستم‌عامل که بسیاری از آنها در قالب شرکتهای خصوصی یا جامعه‌ی کاربری بوده‌اند -مانند: کارآمد،سرآمد، شبدیکس، پارسیکس، آریوس، قاصدک، سمااواس، و ...- یک قطعه از قطعات پرشمار پازل «تجربه‌ی» ایجاد یک سیستم‌عامل در سطح ملی هستند که باید در یک شرکت ملی در ایران جمع شوند تا بتوانیم در این حوزه موفق شویم.راهکار اجرایی:سازمان فناوری اطلاعات ایران یک سازمان توسعه‌ای است، بدین معنی که می‌تواند حسب نیاز یک کسب و کار که عموم سرمایه گذاران از ریسک بالای آن واهمه دارند را در قالب یک شرکت شروع کرده و در طی ۳ الی ۵ سال به بخص خصوصی واگذار نماید.بسم‌الله «شرکت ملی سیستم عامل ایران» را تأسیس کنید و همه‌ی عقلا، علاقمندان و ذینفعان را حول محور آن جمع کنید تا با کمک هم بتوانیم مسأله سیستم‌عامل را حل کنیم. محمد تشکری محمد تشکری Thu, 02 May 2019 13:38:40 +0430