https://virgool.io/feed/@nazmdar fa 2026-06-19 18:15:25 https://static.virgool.io/images/default-avatar.jpg https://virgool.io/@nazmdar https://virgool.io/@nazmdar/10-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1430-z3utjrnpadkb شاید برای شما سوال باشه که در حدود سی سال دیگه جامعه ی ایران چه تغییرات بزرگی کرده؟ دونستن این موضوع به ما کمک میکنه که برنامه ریزی های زندگیمونو برای آماده شدن برای اون شرایط تنظیم بکنیم. من پیشگو نیستم اما روند هایی که در سال های اخیر در کشور های صنعتی و پیشرفته اتفاق افتاده و تکنولوژی های در حال توسعه میتونه سبک زندگی ما رو به شدت تغییر بده. سعی میکنم پیشبینی هایی که میکنم همراه با دلیل و توضیح های اقتصادی و آماری باشه.1- دانشگاه ها به طور کامل حذف شدن و تبدیل شدن به محلی برای ارائه ی سمینار و دورهم اندیشی و برگذاری آزمون: رشد تصاعدی تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات ادامه پیدا میکنه. در دهه های گذشته به دلیل بالا بودن تقاضای ورود به دانشگاه و کم بودن تعداد دانشگاه ها، مجبور بودن برای ورود به دانشگاه آزمون بذارن. آزمونی به نام کنکور. اما پیشرفت تکنولوژی باعث میشه که همه بتونن از داخل خونه هر زمان در هر محلی دوره های اساتید مختلف رو ببینن، سوالاتشون رو بپرسن و یه ربات بر اساس سوالات مشابه پرسیده شده در چند دهه ی گذشته، مرتبط ترین جواب رو بهشون بده. این ربات کارش از استادهای امروزی بهتره. دیگه نیازی به استاد نیست. استاد فقط میتونه تو زمینه های پژوهشی حرفی برای گفتن داشته باشه. آموزش به طور کامل اتومات میشه و شغلی به نامه استاد آموزشی، تدریس یار و غیره وجود نخواهد داشت. بسیاری از دانشگاه ها منحل شدن و زمینشون تغییر کاربری داده. دانشگاه های علمی کاربردی و آزاد از بین رفتن.2- جامعه ی ایران یه جامعه ی پیر و با سرعت پیشرفت کم و از لحاظ اقتصادی در حال درجا زدن است: روند افت سریع باروری در ایران باعث میشه که جمعیت ایران حدود 100 ملیون نفر باشه. هرمی جمعیتی ایران در سال 2050 بر اساس محتمل ترین سناریوپیک جمعیتی که در سن 60 تا 64 سالگی هست همون پیک جمعیتی دهه ی شصتی ها هستن که هنوز زنده هستن. پیک جمعیتی دوم که در سن 30 تا 34 سالگی هستن، بچه های دهه 60 ای هستن. جمعیت ایران رو به پیری رفته، دهه ی 60 ای ها کل عمرشون تحت تحریم های غرب بدلیل دفاع از اسلام ناب محمدی بودن، آورده ی اقتصادی زیادی نداشتن، غیر از ارث، ثمره ی 30 سال کار کردنشون یه خونه ی 70 متری شده تو شهرها که بدلیل گرون بودن زمین مجبور بودن این پول رو به نسل دهه ی 40 و 50 پرداخت کنن و ازشون زمین بخرن. بر خلاف دهه ی 40 و 50 ای ها که زمین ها رو احتکار کردن و به بالاترین قیمت به این نسل قالب کردن و تا پیری اوضاع زندگی خیلی خوبی داشتن، دهه ی 60 ای ها هم در دوران کاریشون درامد ناچیزی داشتن و هم در دوران پیری بدلیل کم بودن جمعیت جوان خدمات درمانی خیلی کمی دریافت میکنن.3- ارزش نیروی انسانی شاغل خیلی بالا رفته: به دلیل کم بودن نسبت جمعیت شاغل و توانمد برای کار نسبت به کل جمعیت، ارزش نیروی انسانی خیلی بالا رفته. بر خلاف بچه های دهه ی 60 که یک سال کار کردنشون معادل ارزش دو سه متر زمین بود حالا قضیه بر عکس شده. پیک جمعیتی پیر شده و نیاز به خدمات داره باید برای گرفتن خدمات از نسل جوون بجنگه. از طرفی هم خیلیاشون پس انداز خاصی ندارن. هزینه ی بیمه هایی هم که دادن یه جورایی مستهلک شده و الان معلوم نیست چطوری باید خدمات بگیرن. حقوق بازنشستگیشون کفاف هزینه ها رو نمیده.4- دولت الکترونیک به طور کامل پیاده سازی شده و بسیاری از مشاغل دولتی از بین رفته:تمام خدمات بروکراتیک اداری به طور کامل اتوماسیون شده و احراز هویت از طریق اس ام اس انجام میشه و همه ی کار ها فقط با کد ملی انجام میشه. سند کاغذی از بین رفته و ثبت دیجیتال هست، مدارک کاغذی همه منسوخ شده. همین اتفاقی که الآن برای کارت واکسن کرونا افتاده. کارتی در کار نیست، فقط یه سایت هست که بر اساس کد ملی مشخص میکنه چه زمان هایی چه واکسن هایی زدید. مدارکی که کامل منسوخ میشن شامل سند مالکیت زمین، خانه، وسیله نقلیه، مدارک تحصیلی، سوابق بیمه، شناسنامه و کارت های بانکی هست. فقط کارت ملی باقی میمونه که همه جا از اون استفاده میشه یا احراز هویت از طریق موبایل. پول کاغذی از بین رفته، و چون همه چیز الکترونیکی شده، مشاغل بروکراتیک دولتی مرتبط با اون مثل بانکداری، ثبت احوال به شدت کم میشه یا کلا از بین رفته.5- فروشگاه های خرد از بین رفتن و جاشون رو به فروشگاه های بزرگ و خرید های اینترنتی دادنبدلیل کاهش هزینه های فروشگاه های اینترنتی به واسطه ی ارائه ی خدمات انبوه و کم شدن هزینه ی سرشکن، فروشگاه های خرده فروش مقرون به صرفه نیستن. این اتفاق همین الآن هم تو کشورهای صنعتی افتاده. فروشگاه های زنجیره ای بزرگ، خدمات بهتر و ارزونتری ارائه میدن. بدلیل ارائه ی خدمات انبوه قیمت هاشون ارزونتر و جنس هاشون با کیفیت تره. ارزش سرقفلی ها به شدت افت کرده، مغازه های سنتی زیادی بسته شدن، فروشگاه های زنجیره ای بیشتری ایجاد شدن، فروشگاه های اینترنتی هم خیلی خیلی بیشتر رشد کردن.6- زبان انگلیسی زبان دوم نسل جدید هست و فیلم های انگلیسی رو تو خونه میبیننبدلیل پیشرفت متد های آموزش زبان و در معرض ارتباط اینترنی قرار گرفتن نسل جدید، زبون دومشون انگلیسی هست، برخی از زبون های بومی مثل گیلکی منقرض شدن و دیگه کسی نیست که اون زبون ها رو بلد باشه. 7- ارزش منابع و معادن ایران خیلی افت کرده، ایران در حال جنگیدن برای پیدا کردن مشتری برای فروش نفت خودش هست و تخفیف های ویژه میده به دو ابر قدرت جدید یعنی هند و چین:بدلیل توسعه انرژی های پاک، بوجود اومدن نیروگاه های همجوشی هسته ای، نیروگاه های توریومی که میتونن انرژی مورد نیاز بشر رو به مدت ملیون ها سال بدون نفت تأمین کنن، و کاهش تقاضا برای سوخت های فسیلی، قیمت نفت رو به کاهش هست. هنوز نگرانی هایی در مورد نیروگاه های توریمی توسعه داده شده توسط چین وجود داره، ولی انقلاب انرژی دیگه ای در حال وقوع هست و ایران خوب میدونه اگر نفتشو تو دو دهه ی آینده یعنی تا سال 2070 نفروشه دیگه حتی ارزش استخراج کردن هم نداره. سایر منابع نیز بدلیل عدم سرمایه گذاری در زیرساخت ارزش استخراج کردن ندارن. تکنولوژی پیشرفت کرده و اتفاقا نیاز بشر به منابع داره کمتر میشه. نیروی انسانی و زیرساخت ها و ارتباطات بین المللی داره از لحاظ اقتصادی ارزشمند میشه که ایران فرصت اونو از دست داده. تصور غلط نسل های قبل این بوده که اگر نفت رو نفروشیم، چون تجدیدپذیر نیست روز به روز گرونتر میشه. ذهن پارانوییایی نسل های قدیم، نه تنها خودش کاری نکرد، زمانی که به سودش بود جلوی فروش نفت رو هم میگرفت. فکر میکرد دنیا میخواد منابعشو چپاول کنه و مفت از چنگش دربیاره. اما حالا نسل جدید متوجه شده توسعه ی اقتصادی مهمتر بوده. اگر زودتر نفت رو فروخته بودیم و خرج توسعه کرده بودیم بهتر بود که نفروشیمش و منتظر باشیم با قیمت بهتر بفروشیم. ولی خب به هر حال فرصت گذشته و باید دنبال راه چاره بود.8- ایران دارای یک سیستم الیگارشی سرمایه داری هست که مالک اون فرزندان انقلابی ها هستنسیستم سیاسی و اداری بروکراتیک ایران بدلیل توسعه ی دولت الکترونیک بخش بروکراتیک خودش رو از دست داده. دولت کارمندان خیلی کمی داره. چون واقعاً با پیاده سازی دولت الکترونیک نیازی بهشون نیست. از طرفی هم چون هزینه های دولت زیاد بود، همه چیز رو خصوص کرده. از جمله کارمندان آموزش و پرورش. از طرفی وزارت علوم بدلیل اینترنتی شدن کامل سیستم آموزشی، نیاز به کارمندان خیلی خیلی کمتری داره. تعداد کارمندان دولتی از حدود 2.4 ملیون نفر در سال 1400 به حدود 400 هزار نفر در سال 1430 رسیده.سیستم سیاسی ایران همچنان یه سیستم اسلامی شیعی هست. منابع زیادی برای اداره ی جمعیت پیر دهه ی 60 نداره و در برابر حق بیمه ای که اون نسل پرداخت کردن خودش رو مسئل نمیدونه، چون اون منابع در همون زمان صرف هزینه های جاری شده، عملا چیزی باقی نمونده. درامدی هم از فروش منابع نداره. بدلیل تحریم، توسعه ی زیرساختی هم انجام نشده. در سه دهه ی قبل هم با فروش دارایی های عمومی دولتی و عرضه ی اون در بورس، خرج خودشو و تا حدودی هزینه ها رو داده. حالا دیگه دارایی نداره که بفروشه. تونسته به مردم بفهمونه که نه تنها مردم نباید انتظار بیشتری داشته باشن، بلکه برای هزینه های نسل پیر دهه ی 60 لازمه که مالیات زیاد بشه. این نسل فرزندان نسل های قبلی هستن که حس میکنن لازمه سهمی داشته باشن و باید یه کاری کنن و شغلی داشته باشن و از طرفی هم چون منابعی ندارن، کار زیادی نمیتونن بکنن.9- ایران یک قدرت اتمی شده و بمب اتم خودش رو تست کرده، خلع سلاح شده و دوباره بمب ساخته و این اتفاق چند بار تکرار شدهبعد از 5 دهه کشمکش اتمی برای داشتن انرژی هسته ای سلح آمیز، بدلیل بدعهدی های قدرت های دنیا، ایران تحت شدید ترین تحریم ها مجبور میشه برای امتیاز گیری، تهدید رو بیشتر کنه چون چاره ای نداره. به این امید که توافقی بوجود بیاد و فرایند تثبیت سیاسی اتفاق بیافته. اما این اتفاق نمی افته؛ کشمکش ادامه پیدا میکنه، یکی از دولت ها دیگه سرانجام از روی ناچاری بمب رو میسازه، برای بار چندم تحریم شدیم دو باره مذاکره برای رفع تحریم و مذاکره برای مذاکره؛ سخنرانی هایی در خصوص نیاز بیشتر به توجه به ظرفیت های داخلی برای رفع موانع؛ سخنرانی هایی در خصوص آزاد نبودن قیمتها و نیاز به هدفمندی ده باره دو تا یارانه ی باقی مونده. 5 دهه اینطوری گذشته. بالاخره دنیا فهمیده که کاری نمیشه کرد و بالاخره ایران قدرت اتمی شده. فقط کافیه رشد اقتصادی ایران متوقف بشه و مثل جزیره ای در خاورمیانه باشه. اما سیستم ایران خیلی باز تر از کره ی شمالی هست. ایران یکی از مسیرهای ترانزیتی کالای هند و چین به غرب شده. هند و چین ابرقدرت های دنیا هستن. مردم ایران بیشتر متمایل به هند و چین هستن. دموکراسی در چین مثال زدنی هست. چین نقد هایی رو به سیستم حقوق بشر در غرب وارد میکنه. چون مسیر توسعه رو گذرونده و حالا یه دهه از دادن آزادی ها به مردم چین میگذره. هند همچنان در حال توسعه هست.10- قیمت زمین، ملک و مسکن بسیار افت کردهتصور غالبی که مردم تا 1410 داشتن اینه که قیمت زمین همیشه زیاد میشه. دلیلش هم اینه که از سال 1357 تا 1400، جمعیت ایران حدود 2.4 برابر شده و از طرفی، سهم جمعیتی شهری به کل جمعیت از 30 در صد در سال 57 به 70 در صد در سال 1400 رسیده. این یعنی جمعیتی شهری ایران از سال 1357 تا 1400 نزدیک 5.5 برابر شده. عطش پیک جمعیتی دهه ی 60 برای تشکیل خانواده و بی اهمیت بودن این موضوع از نظر سیاستگذاران وقت و کفایت به گفتار درمانی باعث ایجاد انفجار در رشد قیمت مسکن و زمین شده بود. اما حالا با گذشت 30 سال از سال 1400 تا 1430 فقط 25 درصد جمعیت شهری بیشتر شده. خیلی از روستا ها خالی از سکنه شده. مقایسه بکنید رشد 450 درصدی جمعیت شهری در فاصله ی 1357 تا 1400 با رشد 25 درصدی جمعیت شهری در فاصله ی 1400 تا 1430. نسل دهه ی 60 باز هم اینجا یه رکب دیگه میخوره. یه عمر برای تشکیل خانواده و خرید مسکن هزینه کرده و حالا با افت آروم جمعیت فعال، ارزش داراییش داره آب میره. در سال های پایانی عمر باید امیدوار باشه خونه ی 70 متریش با ارزش باشه که بتونه با فروشش که کفاف هزینه های بالای دوره ی میانسالیشو بده. Nazmdar Nazmdar Sun, 23 Jan 2022 22:44:20 +0330 https://virgool.io/@nazmdar/%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%85-%D8%B5%D9%81%D8%B1-b86aog87ncwb تو این پست میخوام در مورد یک پیشنهاد برای رسیدن به تورم سالانه ی بسیار کم در ایران صحبت کنم. قبل از اینکه وارد مطرح کردن پیشنهاد بشم، یه سری مطلب رو به عنوان مقدمه بیان میکنم. معیارم هم سیستم اقتصادی از سال 1357 هست تا کنون هست. اول اینکه در سال 1357، نرخ دلار 7 تومان و در سال 1398، 12250 تومان هست که نشون میده دلار امریکا در این بازه ی زمانی 1750 برابر شده. اگر ریشه ی 41 ام این عدد رو بگیریم، میشه 1.1997 یعنی هر سال "به طور متوسط" دلار 1.2 برابر شده یا تورم سالانه ی مرکب معادل 20 درصد داشته. (البته دلار آمریکا خودش هم بالای 4 درصد تورم داشته. اونو بذارید کنار فعلاً)دوم اینکه سکه ی تمام در سال 1357، قیمتی معادل 420 تومان داشته و الآن شده 4220 هزار تومان. یعنی قیمتش بیش از 10000 برابر شده و اگر ریشه ی 41 ام این عدد رو حساب کنیم میشه معادل تورم سالانه متوسط ی 25.2 درصدی. (منبع https://www.jamaran.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-13/801605-%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%B3%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%AC%D8%AF%D9%88%D9%84)حجم کل نقدینگی کشور در سال 1357 برابر بوده با 257.86 میلیارد تومان و به تازگی از رقم 2000000 میلیارد تومان رد شده. یعنی نقدنگی در 41 سال 7756 برابر شده و ریشه ی 41 ام این عدد میشه 1.244 یا به عبارتی تورم مرکب نقدینگی 24.4 درصد در هر سال هست.اما "نرخ مرکب سود بانکی" (معنی مرکب این هست که سپرده گذار میتونه سود رو برداشت کنه و قرار نیست سود طی یه مدت در اختیار بانک بمونه. مثلاً اینکه 4 سال در اختیار بانک باشه و اجازه ی برداشت نداشته باشه. عملاً نرخ مرکب سود سود رو هم در نظر گرفته) در این مدت به ندرت بالای 20 در صد بوده. از این 41 سال شاید کمتر از ده سال سود سپرده ی بانکی بالای 20 درصد و کمتر از 4 سال بالای نرخ تورم بوده.نرخ رشد قیمت زمین و مسکن در این مدت رو نگم بهتره. فقط بدونید که از 30 در صد بیشتره!!! (باز هم میگم به طور متوسط، به طور متوسط، به طور متوسط، نگید چند سال اخیر بیشتر یا کمتر بوده!!!) خب از این جا به بعد میخوام به چند تصور غلط رایج بین مردم اشاره کنم که براساس اون دولت ها مجبور شدن برای راضی نگه داشتن مردم سیاست های غلط اقتصادی رو در پیش بگیرن و تا اون اصلاح نشه نمیشه از دولت انتظار داشت سیستم اقتصادی رو اصلاح کنه.اولین تصور غلط رایج اینه که بانک به شما سود میده. میتونی پول داشته باشی و بذاری داخل بانک و بدون اینکه پولت کم بشه، از سودش روزگار بگذرونی. این غلطه. درسته که بانک مبلغی رو به شما بابت سود میده، اما افت ارزش پول ملی به طور متوسط بیش از سود بانکی هست. سود بانکی متوسط 15 درصد بوده در صورتی که افت ارزش پول ملی بیش از 20 درصد هست. به عبارت دیگه اگر شما پولتون رو داخل بانک بذارید و سودش رو هم مصرف نکنید و اون رو هم داخل بانک بذارید، بعد از چند سال قدرت خرید نهایی اون پول باضافه ی سود ها و سودهای سود ها از پول اول کمتره!!! عملاً درسته که پول شما به واسطه ی دریافت سود بانکی بیشتر شده، اما ارزش پول شما بیش از اون افزایش افت کرده. و در مجموع شما ضرر کردید. گذاشتن پول داخل بانک و مصرف کردن سودش مثل اینه که انگار از اصل پولتون دارید میخورید. اگر چه عدد اصل پولتون ثابته، ولی ارزشش داره خیلی کم میشه.دوم اینکه عامه ی مردم درک مشخصی از بی ارزش شدن پول ندارن. به طور مثال با ضریب افت 21.15 درصد در سال، هر 12 سال ارزش پول شما یک دهم میشه. بله درست خوندید. یک دهم. یعنی هزار تومان 12 سال پیش معادل 10 هزار تومن امروز هست. یا 1000 تومان در 36 سال قبل معادل یک ملیون تومن الآن هست.اما مشکل اساسی چه موقعی پیش میاد؟ موقعی که مردم انتظار دارن از بانک سود بگیرن. و دولت هم به بانک مرکزی مجوز افزایش نقدینگی یا خلق پول رو میده. و بانک مرکزی هم یه مقدارشو صرف هزینه های خودش میکنه و بقیه رو میده به سپرده گذارها که از سود پولشون خوش باشن. اما ارزش پول ملی بیش از این مقدار افت میکنه. و هیچ دولتی هم جرات اصلاح این سیکل معیوب رو نداره. چون اگر بگه از این به بعد تورم زیر 3 در صد و سود پول صفر درصد همه معترض میشن. (با اینکه به نفعشون هست!!! چون الان سود واقعی شون در عمل منفیه منظورم سود پول منهای نرخ تورم سالانه هست.) شاید هجوم بیارن پولاشونو از بانک خارج کنن که در اون صورت کالای معادلی وجود نداره و قیمت ها ناگهانی زیاد میشه. این اتفاق میتونه منجر به ابر تورم بشه و اگر کنترلش از دست دولت خارج بشه ممکنه به طور کامل ریال نابود بشه.اما دولت یک کار دیگه هم میکنه. حقوق ها رو به طور متوسط سالی 15 درصد افزایش میده. که باز هم از نرخ افزایش نقدینگی و تورم متوسط کمتر هست.پیشنهاد من کم کردن تورم از همه ی این اعداده. شاید بگید خب این یه عدده. اگر همه ی این اعداد رو 20 درصد کم کنیم عملاً از لحاظ اقتصادی تغییر ایجاد نمیشه. اما اینطور نیست. این روند باعث میشه قشری به نام دلال از این وضعیت سود کنن. روش کار هم اینه که افزایش قیمت ها همزمان نیست. مثلاً اول نرخ ارز افزایش پیدا میکنه، بعد خونه، بعد خودرو و بعد مواد غذایی و بعد هم بنزین. دلال ها این روند رو میدونن و با خرید کالایی که هنوز گرون نشده و احتکار کردنش سود خوبی به جیب میزنن. مثلاً وقتی نرخ ارز بالا رفت میدونن چند ماه بعد سکه هم قراره گرون بشه. پس سکه میخرن. بعد که سکه گرون شد، اون رو میفروشن و میرن ماشین که هنوز گرون نشده ثبت نام میکنن. این همزمان نبودن افزایش قیمت ها باعث میشه قشری که کاری نمیکنن سود خوبی کسب کنن.اما راه حل من خیلی ساده هست. بجای اینکه نقدینگی رو افزایش بدن، بعد نرخ ارز رو بعد سکه رو بعد مسکن رو بعد خودرو و بعد مواد غذایی و بعد بنزین و بعد یارانه رو یه کار ساده تر بکنن. نقدینگی رو افزایش ندن. به سپرده های بانک سود ندن، و حقوق کارمندان دولت رو بجای اینکه سالی 15 در صد افزایش بدن، نرخ تورم رو ازش کم کنن و حتی سالی 5 درصد کاهش بدن. درسته که شاید براشون سخت باشه ولی در عمل از وضعیت کنونی خیلی بهتره. دیگه لازم هم نیست بنزین رو گرون کنن یا یارانه رو افزایش بدن. قیمت خودرو و ارز ثابت میمونه و دلال ها هم دیگه نمیتونن سود کنن. پس در مجموع بهتر میشه. شاید ایده آل نباشه ولی شک نکنید که بهتره. Nazmdar Nazmdar Tue, 26 Nov 2019 21:55:08 +0330 https://virgool.io/@nazmdar/%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%A8%D9%86%D8%B2%DB%8C%D9%86-clbmrkcsvzh4 با وجود همه ی اختلاف نظرها و جنجال ها بر سر افزایش نرخ بنزین، کمتر نوشته ای رو پیدا کردم که به صورت کاملاً اقتصادی و بر اساس آمار و ارقام، قیمت بنزین رو بررسی کرده باشه. تو این نوشته سعی کردم که نتیجه ی برخی از پژوهش هامو منتشر کنم که یه درک نسبتا خوبی به قیمت بنزین پیدا کنیم.اول از همه اطلاعات رو مینویسم:جمعیت ایران بیش از 83 ملیون نفر هست. این رو مدیرکل دفتر جمعیت مرکز آمار ایران گفته. (مرجع https://etemadonline.com/content/328498/%D8%B7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-83-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%AF)هر بشکه معادل 159 لیتر هست. (رقم دقیق تر 158.9873 لیتر هست)هر بشکه نفت خام حدود 60 دلار هست (بسته به اینکه نفت خام کجا رو در نظر بگیریم کمی بالا یا پایینتر هست)تمام بنزین مورد نیاز کشور در داخل کشور تولید میشه و واردات بنزین به طور کامل متوقف شده (منبع: https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-67/267833-%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%86%D8%B2%DB%8C%D9%86-%DA%86%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D8%B1%D9%81%D9%87-%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF)متوسط مصرف روزانه ی بنزین در ایران در شش ماه اول امسال 97 میلیون لیتر در روز بوده (منبع: https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/08/23/2140371/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A8%D9%87%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81-%D8%B3%D9%88%D8%AE%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%86%D8%B2%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D9%87%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%AA%D9%81%D8%B9-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF) دقت کنید که این مصرف متوسط روزانه هست. مثلا در ایام نوروز به دلیل افزایش سفرها، مصرف روزانه خیلی بالاتر از مصرف متوسط روزانه هست.اما مساله ای که خیلی مهمه اینه که سهم پالایش نفت خام و تبدیلش به بنزین فقط 23 درصد قیمت بنزین رو تشکیل میده. (بدون احتساب حمل نقل و هزینه های پمپ بنزین و فروش) وارد محاسبات بشیم:اول نمودار زیر رو ببینید:(https://gaspricesexplained.com/ قیمت نهایی بنزین در ایالات متحده ی امریکا (منبعاز این طریق حتی میشه قیمت بنزین فوب خلیج فارس رو حدودی حساب کرد. هر بشکه نفت خام 60 دلار، هر بشکه بنزین بدون احتساب حمل و نقل و فروش میشه 60*1.23 که تقریبا برابر هست با 73.8 دلار برای هر بشکه که چون بشکه 159 لیتر هست میشه 46.4 سنت برای هر لیتر.قیمت بنزین فوب خلیج فارس لیتری 47 سنت معرفی شده (مرجع: https://tabnakjavan.com/fa/news/11230/%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D9%86%D8%B2%DB%8C%D9%86-%DA%86%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA) که نزدیک همون عددی هست که ما محاسبه کردیم.حالا ببینیم عایدی دولت از سهمیه بندی بنزین چقدر هست. اگر فرض کنیم به طور متوسط قیمت بنزین 1000 تومن گرون شده (برای اونهایی که توی سهمیه بنزین میزنن میشه 500 تومن گرونتر از 1000 تومن و خارج سهمیه میشه 2000 تومن گرونتر از 1000 تومن) و فرض کنیم که با سهمیه بندی 10 در صد مصرف بنزین کمتر بشه و از 97 میلیون لیتر در روز برسه به 87 ملیون لیتر در روز، خواهیم داشت!:1000 تومن در هر لیتر * 87 ملیون لیتر در هر روز * 365 روز در سال = 31.775 هزار میلیارد تومن در سالکه تقریبا همون 31 هزار میلیارد تومنیه که دولت اعلام کرده. اما اگر فرض کنید رقم هزار تومن در هر لیتر افزایش قیمت رو تقسیم بر جمعیت کل ایران کنیم میشه:1000 تومن در هر لیتر * 87 میلیون لیتر در روز \ 83 ملیون نفر جمعیت کشور میشه روزی بیش از هزار تومن برای هر نفر یا 31500 تومن برای هر نفر در ماه. تقریبا نزدیک دو سوم یارانه ی هر فرد هست.اما مساله ای که میخوام بهش اشاره کنم اینه که سهم هزینه ی پالایش نفت فقط 23 درصد از سهم قیمت بنزین هست و بقیه اش همون قیمت نفت خامه و از اونجایی که نفت خام از خارج از کشور وارد نمیشه و از ذخایر ملی استخراج میشه، اینکه اون رو به عنوان هزینه ی مستقیم دولت حساب کنیم اشتباه هست. در واقع هزینه ی تولید بنزین با احتساب استخراج نفت خام از منابع ملی نزدیک یک چهارم قیمت فعلی فوب خلیج فارس میشه. به طور مشخص اگر فرض کنیم قیمت نفت خام در هر بشکه 60 دلار هست و قیمت بنزین برای هر بشکه 73.8 دلار (یا لیتری 43.4 سنت) عملا هزینه ی استخراج نفت خام پالایش و تبدیلش برای هر لیتر میشه حدود 8.2 سنت یا با دلار 11500 تومانی میشه حدود 950 تومن. بله همون هزار تومنی که قبل از سهمیه بندی بود. الآن فقط بخشی از نفت خام رو هم که از ذخایر داخلی در حال استخراج هست دارن به مردم میفروشن که قراره هزینه ی پرداخت یارانه به دهک های پایین بشه.شاید گفته بشه که خب عده ای حاضر هستن سهم حدود یک لیتر تولید روزانه ی بنزینشون به خارج از کشور صادر بشه و در عوض پولش به اونا پرداخت بشه. در پاسخ باید گفت که بخشی از این یک لیتر عملاً سهم حمل و نقل عمومی هم هست که دارن استفاده میکنن ازش. بخشی از اون سهم اداره جات دولتی و نیروهای مسلح و نظامی هست که خواه ناخواه باید سرشکن بشه روی همه ی افراد جامعه. دقت کنید سرانه ی تولید برای هر نفر در هر روز یک لیتر هست نه سهمشون. این یه لیتر ارث باباشون نیست. نیاز به محاسبه ی دقیق تر داره که مشخص بشه سهم دقیق هر نفر چقدر میتونه باشه. از طرفی پرداخت پول ناشی از صادرات سهم افراد هم غیر ممکن هست. ما بیشترین توانمون رو صرف دور زدن تحریم کردیم و عملاً صرفه جویی اون افراد قابلیت تبدیل به پول و ارز آوری برای کشور رو نداره. همین الآن بعد از گذشت یک سال از تحریم های نفتی ایالات متحده، صادرات نفت خام ما یک ملیون بشکه کمتر شده. اگر میتونستیم این یک ملیون بشکه رو فراوری کنیم یا بفروشیم خب این کار رو میکردیم و لازم نبود در این شرایط تولیدمون رو کم کنیم؛ عملا نفت رو دستمون باد کرده. شاید عده ای بگن نمیخوان سهمشون استخراج بشه و میخوان برای آیندگان بمونه. یا میخوان بقیه رو مجبور کنن که کمتر مصرف کنن تا آلودگی هوا کمتر بشه. در مورد صرفه جویی برای آیندگان اختلاف نظر بسیار هست. من به شخصه با صرفه جویی در این شرایط که عملاً مابازای تولید نداره کاملا موافقم و البته اینو بگم که خیلیا مخالفن و خیلیا هم در حرف موافق صرفه جویی هستن به شرطی که خودشون مستثنی باشن. خلاصه بحث پیچیده تر از این حرفاست. Nazmdar Nazmdar Mon, 18 Nov 2019 11:55:49 +0330