https://virgool.io/feed/@niloofar.latifian fa 2026-06-17 07:17:38 https://files.virgool.io/upload/users/34045/avatar/RymqjW.png?height=120&width=120 https://virgool.io/@niloofar.latifian https://virgool.io/rastaiha/%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%87%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1-%D9%BE%D8%B1-%D8%A2%D8%B4%D9%88%D8%A8-mc4owrlyios1 چند روز پیش که از قرنطینه‌ی حاصل از کرونا خسته و برای دیدن دوستانم سخت دلتنگ شده بودم، فکرم با این سوالات مشغول شده بود که «اصلا چه شد که به این‌جا رسیدیم؟ این ویروس همه‌گیر از کجا پیدایش شد و همه‌ی دنیا را سیاحت کرد؟» گرچه هنوز هم کسی دقیقاً نمی‌داند چه پیش آمد که سر و کله‌ی این ویروس در زندگی ما پیدا شد، اما در گشت و گذارهایم در سایت‌های مختلف خبری برای رسیدن به پاسخ این سوال، به یک سناریوی احتمالی برخوردم:«جایی در چین، خفاشی با سرعت سرسام‌آور پرواز می‌کرد. وقتی که تصمیم گرفت فرود بیاید، ویروس جدید کرونا را در کف جنگل رها کرد. حیوانی وحشی، احتمالا یک مورچه‌خوار که برای خوردن حشرات روی برگ‌‌ درختان له‌له می‌زد، ویروس را وارد بدنش کرد.ویروس وارد چرخه حیات وحش می‌شود. سرانجام یکی از حیوانات وحشی که این عفونت در بدنش بود به دام می‌افتد و وارد بازار فروش حیوانات وحشی می‌شود. این تولد یک شیوع جهانی بود.»شاید نقطه‌ی آغاز ویروس همه‌گیر کرونا داستانی شبیه این باشد. به همین سادگی. و حالا آن خفاش و آن مورچه‌خوار چه آشوبی در جهان به وجود آورده‌اند. تصور کنید که آن مورچه‌خوار کمی زودتر گرسنه شده بود یا آن خفاش جای دیگری از جنگل فرود آمده بود. در این صورت شاید اوضاع جهان ما نسبت به الآن متفاوت بود. شاید روال دانشگاه، مدرسه، سفر، مهمانی‌ها و… سر جایش بود. شاید هم نه! شاید بالاخره ویروس از روش دیگری راه خودش را پیدا می‌کرد. کسی چه می‌داند!این داستان احتمالی درباره‌ی آغاز کرونا را که می‌خواندم مرا به یاد یک نظریه‌ی علمی به نام «نظریه‌ی آشوب» انداخت که پیش‌تر آن‌ را در کتابی خوانده بودم. بهانه‌ای شد تا کمی از آن‌چه درباره‌ی آشوب می‌دانم را این‌جا بنویسم. نظریه‌ای درباره‌ی خرگوش‌ها، پروانه‌ها و خیلی چیزهای دیگر. اصلاً شما فکر می‌کنید میان بال زدن یک پروانه و رشد جمعیت خرگوش‌ها، چه نقطه‌ی اشتراکی وجود داشته باشد؟بگذارید تا ابتدا کمی درباره‌ی خرگوش‌ها صحبت کنیم. فرمول زیر یک مدل برای رشد جمعیت خرگوش‌هاست:بیایید با دقت بیشتری به این مدل نگاه کنیم. به زبان ساده در اینجا xn معادل تعداد خرگوش‌ها در سال جاری وxn+1 معادل تعداد خرگوش‌ها در سال آینده و r نرخ رشد است. مثلاً اگر r برابر ۲ باشد یعنی خرگوش‌ها در هر سال دو برابر می‌شوند. اما اگر قرار به این باشد که در هر سال تعداد خرگوش‌ها نسبت به سال قبل دو برابر شود دیگر منبعی برای خوراک خرگوش‌ها باقی نمی‌ماند. برای همین مقدار xn-1 برای تعیین محدودیت منابع در این فرمول وجود دارد.خب! حالا کجای این مدل آشوب دیده می‌شود؟ کم‌کم خواهیم فهمید!بیایید کمی با این فرمول بازی کنیم. مثلا بیایید به ازای یک جمعیت اولیه‌ی ثابت با تغییر مقدار rتغییرات جمعیت هر سال را بررسی کنیم.نمودارهای زیر به ازای rهای مختلف، تغییرات جمعیت در ۸۰ سال را نشان می‌دهند:آشوب! دیدید که حتی با تغییر بسیار کمی در مقدار r، رفتار نمودار کاملا تغییر می‌کند تا حدی که دیگر نمودار الگوی مشخصی نخواهد داشت. این نشان می‌دهد هر گونه عدم قطعیت در شرایطی که مقدار r را مشخص می‌کنند، باعث می‌شود از پیش‌بینی آن‌چه در درازمدت رخ خواهد داد، باز بمانیم.در واقع نظریه‌ی آشوب بیان می‌کند که سیستم‌های پویا هرچقدر هم که پیچیده باشند به یک اصل اساسی متکی هستند و آن این است که وقایع بسیار ساده یا کوچک می‌توانند باعث رفتارها یا حوادث بسیار پیچیده شوند. این ایده به عنوان «وابستگی به شرایط اولیه» شناخته می‌شود.این وابستگی به شرایط اولیه را می‌توان در مثال دیگری که به «اثر پروانه‌ای» مشهور است نیز مشاهده کرد. تا به حال فکر کرده‌اید که چرا نمی‌توان آب‌ و هوا را برای زمانی طولانی، مثلا به مدت یک ماه، پیش‌بینی کرد؟ چرا نمی‌توانیم بگوییم اول فروردین سال آینده در شهر تهران باران می‌آید یا نمی‌آید؟ پاسخ این سوال در پدیده‌ی اثر پروانه‌ای نهفته‌ است. این پدیده بیان می‌کند که «تغییر کوچکی مثل بال زدن یک پروانه در یک نقطه از جهان می‌تواند باعث بروز یک طوفان در نقطه‌ی دیگری از جهان شود.» در واقع آن‌چه باعث بروز این طوفان است تداوم تغییرات بی‌نهایت کوچکی‌ست که در اثر بال زدن پروانه در جهان ایجاد می‌شود و نتایج ویرانگری تولید می‌کند. همین اثر باعث می‌شود که نتوانیم در درازمدت پیش‌بینی کنیم که آب و هوای یک نقطه از جهان چگونه خواهد بود.به ابتدای متن بازگردیم! دیدیم که بیماری همه‌گیر کرونا هم با یک تغییر کوچک در تصمیم یک خفاش برای فرود یا تصمیم یک مورچه‌خوار برای خوردن وعده‌ی غذایی‌ آغاز شد. یک تغییر کوچک در دنیا که باعث تغییرات بسیار بزرگی در وضعیت جهان از جنبه‌های مختلف شده است که حالا با آن دست و پنجه نرم می‌کنیم. انگار خفاش داستان ویروس کرونا همان پروانه‌ای‌ست که بال زدنش طوفانی را در همه‌ی جهان راه انداخته است! این‌طور نیست؟اما داستان به همین‌جا ختم نمی‌شود! حتی در زندگی روزمره‌ی خودمان هم که دقت کنیم، می‌بینیم همه‌ی انتخاب‌های کوچک و بزرگ ما هم نشانی از همان پروانه را در خود دارند. گاهی ما تصمیماتی می‌گیریم که ممکن است تاثیرات بزرگی در آینده‌ی زندگی‌مان داشته باشند. از تصمیمات کوچک مثل خواندن یک کتاب تا تصمیمات بزرگ مثل رشته‌ی دانشگاهی و محل زندگی. خوب که دقت کنیم می‌بینیم هر تصمیمی که در هر لحظه می‌گیریم ممکن است اثرات بسیار گسترده‌ای داشته باشد. انگار که همه‌چیز در نقطه‌ی آغاز یک تصمیم شروع می‌شود و بعد در یک خطی که نمی‌دانیم به کجا می‌رسد پیش می‌رود؛ درست مثل یک نیم‌خط ؛)اگر خواستید بیشتر درباره‌ی نظریه‌ی آشوب بدانید می‌توانید این ویدئو را هم نگاه کنید: https://www.aparat.com/v/Fdbpv نیلوفر لطیفیان نیلوفر لطیفیان Mon, 27 Jul 2020 16:16:30 +0430 https://virgool.io/rastaiha/%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AC%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B9%DB%B8-hhhrkaplznbr رستا یک جمع علمی-ترویجیه که در تلاشه در راستای گسترش علم در کشور قدم برداره. ما تلاش می‌کنیم تا در نقاط مختلف کشور کارگاه‌های علمی برگزار کنیم و روحیه‌ی جستجوگری در دانش‌آموزان رو تقویت کنیم. اینجا کارهای رستا در سال ۹۸ رو مرور می‌کنیم.رویداد ریاضی‌ورزی؛ سراواندو سه روز قبل از اینکه سال ۹۸ شروع بشه، جمع رستا رویداد «مدرسه‌ی زمستانه‌ی ریاضی‌ورزی» رو با همکاری گروه جهادی السابقون توی شهر سراوان، که در استان سیستان و بلوچستان واقع شده، برگزار کرد. توی این اردو که ۲۵ اسفند شروع شد و به مدت سه روز ادامه داشت، رستا تلاش کرد تا دانش‌آموزان رو با جنبه‌های مختلف ریاضی آشنا بکنه تا تفکر مثبتی درباره‌ی این علم پیدا کنن.رویداد ریاضی‌ورزی؛ سراوانتشکیل اولین هسته‌ی مرکزی و اولین حلقه‌های آموزشی-پژوهشیبا شروع سال ۹۸، احساس کردیم برای ادامه‌ی راه نیاز به جدیت بیشتری داریم. به خاطر همین ۱۴ فروردین دور هم جمع شدیم و با برگزاری یک انتخابات، پنج نفر از اعضای رستا رو به عنوان «هسته‌ی مرکزی رستا» انتخاب کردیم تا دقیق‌تر روی کارها تمرکز کنن. اعضای اولین هسته‌ی رستا، زهرا فاضل، سینا ریسمانچیان، علیرضا شفیعیون، عرفان فرهادی و فائزه لباف بودند. هم‌زمان با تشکیل هسته، چند «حلقه‌ی آموزشی-پژوهشی» هم با حضور بعضی از اعضای ‌رستا شکل گرفت که شامل حلقه‌ی توسعه، حلقه‌ی آموزش ریاضی، و حلقه‌ی مطالعات آموزشی بودند.اولین هسته‌ی مرکزی جمع رستامدرسه‌ی تابستانه علوم کامپیوتر؛ اصفهان و تهراناز خردادماه کم‌کم روند آماده‌سازی سومین‌ دوره‌ی «مدرسه‌ی تابستانه‌ی علوم کامپیوتر» شروع شد. تیم‌های علمی و اجرایی این برنامه، ده‌ها ساعت جلسات متعدد داشتن تا بتونن محتوای تعاملی مناسب هر کارگاه ‌رو آماده کنن. «مدرسه‌ی تابستانه‌ی علوم کامپیوتر» در اصفهان در تاریخ ۳۱ مرداد تا ۱ شهریور با کمک خانه ریاضیات اصفهان برگزار شد. هم‌چنین از ۵ تا ۷ شهریور ماه هم با کمک انجمن علمی دانشکده کامپیوتر دانشگاه شریف، در تهران برگزار شد. هدف جمع رستا این بود که طی این رویداد، با آموزش تعامل‌محور دانش‌آموزان رو با مباحث کاربردی علوم کامپیوتر و ریاضی آشنا کنه.مدرسه‌ی تابستانه علوم کامپیوتر؛ خانه ریاضیات اصفهانمدرسه‌ی تابستانه علوم کامپیوتر؛ دانشگاه صنعتی شریف تهراناردو-مسابقه‌ی ریاضی‌گردی؛ عباس‌آبادجمع رستا در تاریخ ۱۵ و ۱۶ آبان به میزبانی مکتب‌خانه‌ی دکتر مصاحب روستای لنگا در استان مازندران، «اردو-مسابقه‌ی ریاضی‌گردی» رو برگزار کرد. تیم این رویداد تلاش کرد با تمرکز روی موضوعات مربوط به منطقه مثل جاری شدن سیل و اثراتش روی زندگی بومی، شرکت‌کنندگان رو با مدل کردن مسائل واقعی به مسائل ریاضی آشنا کنه.اردو-مسابقه‌ی ریاضی‌گردی؛ عباس‌آبادتیم برگزاری این رویدادانتشار اساس‌نامه‌ی رستا و تصویب آنبا گسترده‌ شدن کارها، رستا لزوم وجود یک «اساس‌نامه» برای ساختارمند‌تر شدن رو احساس می‌کرد. با تغییر ماهیت هسته‌ی اول به هیئت مؤسس رستا، تدوین این اساس‌نامه شروع شد و بعد از بررسی‌های فراوان بالاخره در آذر ماه تدوین اون به سرانجام رسید و جلساتی برای بحث و بررسیش هم برگزار شد. در نهایت هم طی یک همه‌پرسی رستایی، به تصویب رسید.هیئت موسس رستاتشکیل دومین هسته‌ی مرکزی رستابعد از برگزاری انتخابات اساس‌نامه، نوبت به انتخابات «هسته‌ی دوم رستا» رسید. توی این انتخابات افراد زیر برای مسئولیت‌های ذکر شده انتخاب شدند:مدیر: سینا ریسمانچیانمسئول علمی: پوریا فاطمیمسئول توسعه: فائزه لبافمسئول انسانی: امین بهجتیمسئول روابط عمومی، رسانه و مستندات: نیلوفر لطیفیاندومین هسته‌ی مرکزی جمع رستااردوی زمستانه‌ی ریاضی‌ورزی؛ بوشهردر روزهای ۹، ۱۰ و ۱۱ بهمن‌ماه، جمع رستا «اردوی ریاضی‌ورزی» رو در شهر زیبای بوشهر برگزار کرد. این رویداد به دعوت آموزش و پرورش و خانه ریاضیات بوشهر برگزار شد. توی این اردو از دوستان دانشجوی بوشهری هم برای طراحی و اجرا‌ی کارگاه‌ها کمک گرفتیم.اردوی زمستانه‌ی ریاضی‌ورزی؛ بوشهرتولد گاه‌نامه‌‌ی نیم‌خطدر کنار برگزاری اردوی زمستانه‌ی ریاضی‌ورزی بوشهر، تصمیم گرفتیم نسخه‌ی آزمایشی گاه‌نامه‌ی نیم‌خط رو هم آماده کنیم. بعد از اون هم در روزهای پایانی سال نود و هشت دومین نسخه‌ی این گاه‌نامه منتشر شد که از این لینک قابل دریافته.گاه‌نامه‌ی نیم‌خطاین هم از رستای نود و هشت. امیدواریم با یاری خدا بتونیم توی سال جدید بیش از پیش برای ترویج علم قدم برداریم. نیلوفر لطیفیان نیلوفر لطیفیان Sat, 11 Apr 2020 18:57:56 +0430