https://virgool.io/feed/@paresh fa 2026-07-07 17:29:20 https://files.virgool.io/upload/users/1635567/avatar/5csJsr.png?height=120&width=120 https://virgool.io/@paresh https://virgool.io/@paresh/%D8%AC%D8%B9%D8%A8%D9%87-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D9%86%D8%B1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%B9%D8%A8%D9%87-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D9%86%D8%B1-%D8%A8%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D9%85-%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85-ih3grf8xxyug برای شما هم پیش آمده که سر جلسه امتحان همه مطلب درس را به یاد بیاورید به جز همان قسمتی که جواب سوال بوده است؟! این یکی از تلخ‌ترین خاطراتی است که هر دانش‌آموز می‌تواند از دوران مدرسه خود به یاد داشته باشد. اما فکر می‌کنید این اتفاق ناشی از نحوه اشتباه یادگیری است یا به خاطر مرور نکردن رخ داده است؟ برای این که بتوانید از شر چنین مشکلاتی خلاص شوید، نیاز است که از مهارت‌های خاصی را آموزش ببینید؛ به طور مثال یاد گرفتن نحوه استفاده کردن از جعبه لایتنر می‌تواند تا حدود زیادی این مشکل را حل کند. اما برای این که بدانید جعبه لایتنر چیست و چطور باید از آن استفاده کنید، در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.حافظه انسان مثل یک کتابخانه بزرگ است که میلیون‌ها کتاب را در خود جای داده است. اما اگر این کتاب‌ها در جای مناسب و درستی قرار نگیرند، در بین قفسه‌ها گم می‌شوند و پیدا کردن آن‌ها از بین میلیون‌ها کتاب دیگر غیرممکن می‌شود! شما نقش همان مسئول کتابخانه را به عهده دارید که باید هر کتاب را در جای مناسب خود قرار دهد؛ به عبارت دیگر باید اطلاعات و داده‌ها را از حافظه کوتاه مدت خود به حافظه بلندمدت منتقل کنید. استفاده از جعبه لایتنر به شما کمک می‌کند تا بتوانید این کار را در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام دهید.چرا باید از جعبه لایتنر استفاده کنیم؟بارها پیش آمده که سر امتحان یا پرسش‌های کلاسی جواب سوال را به خاطر نمی‌آورید، اما به محض این که معلم اولین کلمه از جواب را به زبان بیاورد، همه چیز در ذهن شما هم زنده شود! این مسئله نشان می‌دهد که فرآیند یادگیری شما کامل و درست انجام شده اما این اطلاعات به حافظه بلندمدت شما منتقل نشده‌اند.یادگیری شیوه استفاده از جعبه لایتنر به شما کمک می‌کند تا این مسیر را در حافظه خود راحت‌تر طی کنید. برای این که بتوانید مطالب درسی را به درستی در ذهن خود تثبیت کنید لازم است که نحوه پیاده‌سازی این روش را آموزش ببینید.جعبه لایتنر چیست؟جعبه لایتنر یکی از بهترین روش‌ها برای به خاطر سپردن مطالب و انتقال آن‌ها به حافظه بلند‌مدت است. همان‌طور که گفتیم مفاهیم درسی علاوه بر یادگیری، نیاز به مرور و حفظ کردن هم دارند.حالا چطور باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن و با کمترین تعداد مرور، بیشترین بازدهی را داشته باشیم؟ استفاده از روش لایتنر برای درس خواندن این امکان را برای دانش‌آموزان فراهم می‌کند.این سیستم مرور و تکرار توسط دانشمند اتریشی به نام سباستین لایتنر و بر اساس قاعده منحنی فراموشی ابینگ هاوس طراحی و ساخته شده است. این جعبه به ما کمک می‌کند که مطالب را جهت به یادسپاری در کوتاه‌ترین زمان، از حافظه کوتاه‌مدت به حافظه بلند‌مدت انتقال دهیم.نتایج تحقیقات او این مسئله را ثابت می‌کند که باید مطالب در فواصل زمانی مشخص مرور شوند تا فرد با مشکل فراموشی آن مطالب مواجه نشود.نکته مهمی که حتماً باید بدانید این است که جعبه لایتنر فقط برای یادگیری لغات درسی مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. این روش برای انتقال هر نوع داده‌ای به حافظه بلندمدت کاربرد دارد؛ پس برای همه موضوعات درسی می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید.مزایای استفاده از جعبه لایتنر برای درس خواندناز مزایای مهم استفاده از جعبه لایتنر مرور و تکرار منظم مباحثی هست که امکان فراموشی آن‌ها زیاد است؛ به‌طور مثال لغات، فرمول‌ها، مفاهیم و اصطلاحات از مواردی هستند که یادگیری آن‌ها با جعبه لایتنر بسیار ساده خواهد شد. البته همان‌طور که گفتیم تمامی عنوان‌های درسی با این روش به خوبی در حافظه ثبت خواهند شد.دومین مزیت این جعبه این است که بعد از مدت کوتاهی مطالب از حافظه کوتاه مدت به حافظه بلند‌مدت ما انتقال پیدا کرده و مشکل فراموشی دیر‌تر اتفاق می‌افتد. تا این قسمت چندین بار نام فراموشی را به میان آورده‌ایم؛ اما این فرآیند چطور رخ خواهد داد؟فراموشی چیست؟فراموشی پدیده‌ای است که تقریباً هر روز و برای همه افراد اتفاق می‌افتد. این پدیده آنقدر شایع است که ما معمولاً به روش‌های مختلفی برای یادآوری اطلاعات مهم پناه می‌بریم. روش‌هایی مانند استفاده از دفترچه یادداشت فعالیت‌های روزانه، چک‌لیست کار‌ها، گزارش‌نویسی، استفاده از ابزارهای الکترونیکی تنظیم برنامه و یا حتی گره زدن نخ به دور انگشت!هنگامی که سراسیمه به دنبال دسته کلید خود می‌گردید، ممکن است این طور به نظر برسد که اطلاعات در مورد این که آن را آخرین بار کجا گذاشته‌اید به طور کلی از حافظه شما پاک شده است؛ اما فراموشی عموماً بدین معنی نیست که اطلاعات واقعاً از حافظه شما پاک شده است! فقط ممکن است دسترسی به این اطلاعات در آن لحظه به هر دلیلی مختل شده باشد.حافظه بلندمدت و کوتاه مدتحافظه کوتاه مدت گرچه ظرفیت محدودی دارد اما در پردازش مطالب سریع است؛ این بخش از حافظه تنها آنچه را که لازم است پس از تجزیه و تحلیل به سرعت به حافظه بلند مدت منتقل می‌کند. در مقابل حافظه بلندمدت گرچه سرعت عمل کمتری دارد اما با ظرفیت نامحدودش این سرعت کم را جبران کرده است. اطلاعات ثبت شده در حافظه بلندمدت ماندگاری بسیار طولانی‌تری دارند و این مهم‌ترین مزیت این بخش از حافظه است.بنابراین چیزی را که امروز آموخته‌ایم بدون مرور فراموش می‌شود چرا که در حافظه کوتاه مدت ما قرار می‌گیرد. اگر این آموخته‌ها برای شما مهم است پس باید آن‌ها را با روش خاصی به حافظه بلندمدت خود منتقل کنید؛ یکی از این روش‌ها همان جعبه لایتنر است که ساختن آن را به شما آموزش خواهیم داد.منابع علمی که موثر بودن این جعبه را اثبات می‌کنندقبل از این که از روش لایتنر استفاده کنید، کارآیی آن را برای شما اثبات خواهیم کرد:1. قاعده منحنی فراموشی ابینگ هاوسهرمان ابینگ هاوس یکی از نخستین کسانی بود که به طور علمی به مطالعه فراموشی پرداخت. برای این کار قدرت حافظه خود را در بازه‌های زمانی مختلف از 20 دقیقه تا 31 روز مورد آزمایش قرار داد. او در سال 1885 یافته‌هایش را در کتاب «حافظه: نوشته‌ای در روان شناختی تجربی» منتشر کرد.نتایج آزمایش او که در یک منحنی به نام منحنی فراموشی ابینگ هاوس رسم شده، رابطه بین فراموشی و زمان را نشان می‌دهد و این نمودار را می توان این گونه تشریح کرد:اگر انسان یک مطلب را به خوبی یاد بگیرد، بعد از 24 تا 48 ساعت تقریباً نصف آن را فراموش می‌کند و پس از حدود یک ماه 80 درصد آن موضوع از ذهن فرد پاک می‌شود! این مسئله نشان می‌دهد 80 درصد آن در حافظه کوتاه مدت و 20 درصد آن در حافظه بلندمدت قرار گرفته است.جعبه یادگیری لایتنر مراحل یادگیری را طوری می‌پیماید تا با کمترین و مناسب‌ترین تکرار در قسمت اوج منحنی فراموشی، مطالب به حافظه بلند مدت منتقل شوند.2. پاداش فوری اسکینربوریس فردریک اسکینر با آزمایش‌هایی علمی نشان داد «هرگاه به یک رفتار بلافاصله و به صورت آنی پاداشی داده شود، آن رفتار تکرار خواهد شد.» لذا هر بار که شما به معنای لغت پرسیده شده درست پاسخ دهید، احساس رضایتی که بلافاصله ایجاد می‌شود شما را به ادامه این کار تشویق می‌کند. در این شرایط تمرکز شما را بر کار افزایش پیدا کرده و به موضوع علاقه‌مند می‌شوید. این موارد همان عواملی هستند که باعث ارتقای بازده یادگیری در دانش‌آموزان می‌شود.چطور جعبه لایتنر بسازیم؟این جعبه 30 سانتی متر طول دارد و ارتفاع و عرض آن بسته به اندازه‌ی کارت‌های یادگیری متغیر است. می‌توانید اندازه این کارت‌ها را بر اساس سلیقه خود تعیین کنید اما به‌طور کلی کارت‌هایی با اندازه 7×5 سانتی‌متر برای این کار مناسب هستند.پس با این فرض که اندازه کارت‌ها 7×5 باشد، ابعاد جعبه 6×5×30 سانتی‌متر خواهد بود. ارتفاع جعبه 6 سانتی‌متر انتخاب شده تا حدود یک سانتی‌متر از سر کارت‌ها از جعبه بیرون بزند. به این ترتیب جابجایی کارت‌ها آسان‌تر می‌شود .بعد از ساخت جعبه با ابعاد گفته شده، باید آن را به 5 خانه بخش کنیم. اندازه هر کدام از این پنج بخش، به ترتیب از خانه‌ی نخست تا خانه‌ی پنجم 1، 2، 5، 8 و 14 سانتی‌متر است.می‌توان این جعبه را با استفاده از چوب، مقوای جعبه شیرینی، شیشه یا هر چیز دیگری که دوست دارید بسازید. بعد از آماده کردن جعبه و اندازه‌ها باید سراغ نحوه استفاده از آن برویم.چگونه از جعبه لایتنر استفاده کنیم؟در ادامه روش استفاده از جعبه لایتنر را بر اساس روزهای مختلف به شما توضیح خواهیم داد:روز اولپس از تهیه یا ساخت جعبه لاینتر، برای شروع کار مطلب مورد مطالعه را تعیین کنید. به‌عنوان مثال برای حفظ چندین لغت زبان انگلیسی تعدادی فلش کارت تهیه کنید، روی یک سمت برگه لغت مدنظر و سمت دیگر معنای آن را درج کنید. از رنگ‌های متضاد برای بهتر ماندن مطلب در ذهنتان استفاده کنید. بقیه‌ی کارت‌ها را هم به همین ترتیب آماده کنید. یک دور کارت‌ها را مرور کنید تا لغات در ذهنتان بماند، سپس آن‌ها را در خانه اول قرار دهید. در آخر جعبه را کنار بگذارید.روز دوممجدد به سراغ جعبه لایتنر رفته و کارت‌ها را از خانه‌ی اول یکی یکی بخوانید. اگر معنای لغت نوشته شده بر پشت برگه را بلد بودید، آن را به خانه دوم منتقل کنید. اگر نتوانستید آن را به خاطر بیاورید، برگه را به خانه اول بازگردانید.مطابق شیوه روز اول، تعدادی لغت را در برگه نوشته و جایگزین لغات منتقل شده به خانه دوم در قسمت اول قرار دهید. با این حال شما در ردیف اول جعبه لاینتر مجموعه‌ای از برگه‌هایی که بلد نبودید و برگه‌های جدید که اضافه کردید را خواهید داشت. توجه داشته باشید: اینکه کارت‌های موارد ذکر شده در خانه اول با هم ادغام شوند مهم نیست.فراموش نکنید یک برگه رنگی بلندتر از برگه لغت جلوی برگه‌های خانه دوم قرار دهید.روز سومبه یاد داشته باشید همیشه خانه‌ای از جعبه لاینتر که ظرفیتش تکمیل شده را برای شروع خواندن انتخاب کنید.از آنجایی که خانه شماره دوم 2 ظرفیت دارد و قسمت جدا شده با کاغذ رنگی خالی است، پس باید به سراغ خانه تک ظرفیتی اول برویم. کارت‌های خانه اول را بردارید و بخوانید. اگر بلد بودید، درون خانه دوم بعد از برگه رنگی بگذارید. اگر بلد نبودید دوباره آن‌ها را به خانه اول بازگردانید.روز چهارمبا این روال وارد روز چهارم از یادگیری با جعبه لاینتر می‌شوید؛ حال خانه دوم نیز با ظرفیت تکمیل شده مقابل شما است. پس کار مرور و یادگیری با خانه دوم شروع کنید. توجه داشته باشید همیشه برای برداشتن برگه از هر خانه تکمیل شده، از برگه‌های جلوی آخرین برگه رنگی شروع کنید.مجدداً مثل مراحل قبلی لغت درون برگه را بخوانید؛ اگر معنی آن را بلد بودید کارت را درون خانه سوم قرار دهید، در غیر این صورت آن برگه را به خانه اول برگردانید. نکته قابل توجه در این قسمت این است که کاغذ رنگی درون خانه دوم را برداشته و پشت برگه‌هایی که الان پشت کاغذ رنگی بوده، قرار دهید. با این کار برگه‌های گروه اول برای مطالعه در روز بعدی در اولویت قرار می‌گیرند.پس از انجام این مرحله سراغ خانه اول که ظرفیتش تکمیل شده بروید. طبق روال کارت لغت را بخوانید اگر ترجمه را بلد بودید، کارت را درون خانه دوم پشت برگه رنگی قرار دهید. اگر هم بلد نبودید آن را دوباره به خانه اول برگردانید.روز پنجمطبق مراحل قبلی عمل کرده و کم کم مشاهده می‌کنید که در روز پنجم خانه سوم رو به تکمیل شدن است. در ادامه به همین شکل خانه‌های چهارم و پنجم محل قرار گرفتن لغات مرور شده و یادگرفته شده می‌شوند.به عبارتی اگر بی‌وقفه مشغول یادگیری مطالب با این تکنیک باشید، سی روز طول خواهد کشید تا هر پنج قسمت جعبه لایتنر تکمیل شود. در آخر برگه‌هایی را که لغت درونش را بلد بودید از جعبه خارج و درون پاکت بگذارید. این لغات را ۱۰۰% بلدید و لغاتی که همچنان نتوانستید آن‌ها را یاد بگیرید، برای ماه بعد داخل خانه شماره یک به عنوان لغات جدید قرار دهید. با این کار می‌توانید آن‌ها را هم یاد بگیرید و دیگر مشکلی در لغات باقی‌مانده نداشته باشید.سخن پایانیبرای این که بتوانید اطلاعات را به درستی در حافظه خود ثبت کنید، نیاز است که از مرورهای به موقع و درست استفاده کنید. استفاده از جعبه لایتنر به شما کمک می‌کند به جای آن که 20 درصد مطالب، 80 درصد آن‌ها را در حافظه بلندمدت خود ذخیره کنید. با تمرین و تکرار شیوه استفاده از جعبه لایتنر برای شما راحت‌تر می‌شود. پیشنهاد می‌کنیم در دوران کنکور هم از این روش حفظ کردن و یاد گرفتن مطالب با عمق بیشتر کمک بگیرید.منبع: https://paresh.ir/blog/%d8%ac%d8%b9%d8%a8%d9%87-%d9%84%d8%a7%db%8c%d8%aa%d9%86%d8%b1/ توسعه انتشارات پرش توسعه انتشارات پرش Tue, 17 May 2022 14:50:42 +0430 https://virgool.io/@paresh/%D8%AA%DA%A9%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85-sbsovqm3hxfc مشکل مشترکی که بین اکثر دانش‌آموزان وجود دارد این است که با وجود صرف زمان زیاد برای مطالعه، باز هم سر جلسه امتحان بیشتر مطالب را فراموش می‌کنند. نتیجه این فراموش‌کاری هم این است که به نمره خوبی نمی‌رسند و کم کم اعتمادبه‌نفس خود را برای درس خواندن از دست می‌دهند! زمانی که با مشکلات تحصیلی و شکست‌ها روبه‌رو می‌شوید قبل از ناامید شدن باید با دقت زیادی به دنبال دلایل آن بگردید. توجه نکردن به مرور درسی بعد از مطالعه و تمرین می‌تواند یکی از عوامل اصلی این مشکل باشد؛ با ما همراه باشید تا روش‌های مرور درسی را در این مقاله با هم بررسی کنیم.فرآیند یادگیری زمانی تکمیل خواهد شد که اطلاعات را از حافظه کوتاه مدت خود به حافظه بلندمدت منتقل کرده و آن را ذخیره و نگهداری کنید. برای اجرای این فرآیند در زمان درس خواندن، نیاز است که به مرور درسی تکیه کنید؛ روش‌های مرور درسی با هدف ذخیره‌سازی داده‌ها در حافظه بلندمدت، توسط دانش‌آموزان و دانشجویان پیاده‌سازی می‌شوند.هدف از مرور مطالب درسی چیست؟خیلی وقت‌ها این مشکل برای دانش‌آموزان یا دانشجویان پیش می‌آید که با وجود مطالعه درس‌ها، سر جلسه امتحان نمی‌توانند همه چیز را کامل و درست به خاطر بیاورند. یعنی حتی ممکن است حالت آن صفحه از کتاب درسی که جواب سوال در آن وجود دارد را به خاطر داشته باشند اما نتوانند متن درس را به یاد بیاورند!این مسئله نشان‌دهنده این است که اطلاعات به‌طور کامل وارد حافظه بلندمدت شما نشده‌اند. مرور درسی به شما کمک می‌کند تا با مطالعه یا تمرین در فاصله‌های زمانی مشخص، جلوی این اتفاق را بگیرید. مثلاً زمانی که یک فرمول ریاضی را حفظ می‌کنید، تا چند ساعت در خاطر شما باقی می‌ماند اما ممکن است یک روز بعد آن را فراموش کنید! شما با کمک مرور کردن درس‌ها اطلاعات را به درستی از حافظه کوتاه مدت به بلندمدت انتقال خواهی داد. بدون برنامه مرور درسی حدود 70 درصد مطالبی که مطالعه کرده‌اید از ذهن شما پاک می‌شوند! این یعنی بخش زیادی از زحمات‌تان به باد می‌رود! پس مرور کردن را جدی بگیرید و برای اجرای آن برنامه داشته باشید.بخش‌های مختلف حافظه هر انسانحافظه هر فرد به سه قسمت کوتاه مدت، بلند مدت و حسی تقسیم‌بندی می‌شود که هر کدام از این سه قسمت وظایف خاص خود را به عهده دارند. در ادامه وظیفه هر کدام از این سه بخش را به شما توضیح خواهیم داد:حافظه حسیماندگاری اطلاعات در حافظه حسی شما حدود 1 دقیقه است! مثلاً فرض کنید در حال رد شدن از یک خیابان، نام یک مغازه به چشمتان می‌خورد. از کنار آن مغازه بی‌اعتنا رد می‌شوید و اگر چند دقیقه بعد از شما در مورد نام آن سوال بپرسند، در اکثر مواقع جوابی ندارید و نام آن را فراموش کرده‌اید. دلیل چنین اتفاقاتی حضور حافظه حسی است.حافظه کوتاه مدتنام این بخش از حافظه تمام اطلاعات لازم در مورد آن را به شنونده‌ها منتقل می‌کند! حافظه کوتاه مدت همان‌طور که از اسمش پیداست تا حداکثر 3 یا 4 روز توانایی نگهداری اطلاعات و داده‌های مختلف را دارد. اگر قرار باشد حافظه کوتاه مدت را به یک جسم تشبیه کنیم، می‌توانیم آن را مشابه یک فنجان نگاه کنیم. همان‌طور که یک فنجان ظرفیت مشخصی دارد و نمی‌تواند بیشتر از آن ظرفیت چای یا قهوه را در خود نگهدارد، حافظه کوتاه مدت هم نمی‌تواند اطلاعاتی بیشتر از توانش در خود نگهداری کند.حافظه بلند مدتبیشترین مدت زمان ماندگاری اطلاعات در ذهن هر شخص با کمک حافظه بلند مدت انجام می‌شود. ماندگاری اطلاعات در این حافظه حدوداً بین چند سال تا آخر عمر است! می‌توان ظرفیت این بخش از حافظه را به یک اقیانوس تشبیه کرد که هیچگاه پر و لبریز نمی‌شود.چه عواملی باعث فراموشی مطالب می‌شود؟گاهی اوقات رفع عواملی که باعث فراموش کردن می‌شود، به جلوگیری از افت تحصیلی کمک زیادی می‌کند. در واقع اگر بتوانید این عوامل را رفع کنید و در گنار آن یکی از روش‌های مرور درسی را هم اجرا کنید، به بالاترین سطح از عملکرد تحصیلی خود خواهید رسید. موارد زیر می‌توانند از عواملی باشند که در فراموشی مطالب درسی تاثیر دارند:سازماندهی نکردن اطلاعات و روی هم انباشته شدن آن‌هاخستگیخواب آلودگی و کاهش هوشیاریمصرف داروهای خاص مثل داروهای تاثیرگذار بر اعصاب و رواناعتیاد و مصرف مواد مخدراضطراب و استرس، ترس و خشمکمبود آب، اکسیژن و قندافزایش سن و بیماریانجام ندادن تمرینات مفید برای مغزفواید مرور مباحث درسیاگر گمان می‌کنید که مرور کردن فایده‌ای برای شما ندارد، باید به موارد زیر دقت کنید:انتقال مطالب به حافظه بلندمدتوقتی چند بار یک مطلب را مرور می‌کنید، ذهن شما کم کم آن را از حافظه کوتاه مدت به حافظه بلند مدت منتقل می‌کند.درک عمیق مطالباگر قرار باشد به یک آدرس جدید بروید، بار اول نیاز است که از چند نفر بپرسید و همه کوچه و خیابان‌ها را به دقت بررسی کنید. بار دوم فضا برای شما آشناتر است اما از دفعات سوم به بعد کم کم همه جا چشم بسته می‌شناسید! برای درس خواندن هم همین داستان صدق می‌کند؛ یعنی با چند بار مرور درسی صحیح ناخودآگاه همه چیز را از حفظ خواهید شد.افزایش سرعت پردازش ذهنیوقتی یک مطلب درسی را کامل و عمیق یاد گرفته‌اید و آن را در حافظه بلندمدت خود دارید، به محض خواندن صورت سوال می‌توانید آن را از حافظه خود بیرون بکشید. پس فرآیند پردازش ذهن شما سرعت بیشتری می‌گیرد و این می‌تواند سرعت شما را در تست زدن و جواب دادن به سوالات بیشتر کند.طبقه‌بندی مطالبهر لحظه حجم زیادی از اطلاعات مختلف وارد ذهن ما می‌شود؛ برای این که موارد مهم این اطلاعات در ذهن ما باقی بماند، نیاز است که آن‌ها را طبقه‌بندی کنیم. این طبقه‌بندی مثل قفسه‌های موجود در یک فروشگاه است که باعث می‌شود اجناس در بخش‌های مختلف با نظم قرار بگیرند و پیدا کردن آن‌ها راحت‌تر شود.فرض کنید وارد یک کتابخانه شده‌اید و به دنبال پیدا کردن کتاب مورد نظر خود هستید. برای رسیدن به هدف باید نام کتاب یا نام نویسنده‌اش را در فهرست کتابخانه سرچ کنید. بعد از این کار آدرس محل قرارگیری کتاب را در بین قفسه‌ها و طبقه‌های مختلف کتابخانه در اختیار دارید. مثلاً می‌دانید که باید در بین  کتاب‌های تاریخی سراغ طبقه سوم بروید تا کتاب مورد نظر خود را پیدا کنید. به این ترتیب به راحتی و در کمترین زمان ممکن کتاب مورد نظر خود را پیدا می‌کنید. حال تصور کنید که این کتابخانه نامنظم باشد و تمام کتاب‌های آن بر روی زمین قرار داشته باشند! قطعاً پیدا کردن کتابی خاص در این شرایط انکان‌پذیر نیست.انواع مرور درسیبرای مرور کردن مطالب درسی می‌توانید از چند نوع مختلف منابع استفاده کنید و وارد عمل شوید:1- مرور از روی جزوه و کتاب درسیاین نوع از مرور مطالب درسی به کمک استفاده از کتاب درسی یا جزوه‌ای که نوشته‌اید انجام می‌شود. یعنی نکات مهمی که در کتاب علامت زده‌اید یا چیزهایی که در جزوه نوشته‌اید، مطالعه کنید؛ این نوع از مرور کمی زمان‌بر است.2- مرور از طریق تست زدندر این روش از طریق تست زدن می‌توانید مطالب درسی مورد نظرتان را هم مرور کنید. البته ایرادی که این روش دارد این است که ممکن است بخشی از مطالب در بین تست‌ها وجود نداشته باشد و مرور کردن شما جامع و کامل از آب درنیاید.3- مرور با خلاصه‌نویسی‌هامی‌توان این مورد از انواع مرور درسی را به عنوان کامل‌ترین آن‌ها معرفی کرد. در این مورد شما باید خلاصه‌ای از مطلب درسی که قبلاً یادداشت کرده‌اید را یک بار روخوانی کنید؛ بعد از آن سعی کنید تمام جزئیات را به یاد بیاورید. تا جای ممکن تمام تلاش‌تان را بکنید که همه چیز را به خاطر بیاورید، اما اگر موفق نشدید سراغ کتاب درسی بروید.پیش‌نیازها و شرایط لازم برای مرور کردنبرای مرور کردن هم لازم است که مواردی را از قبل رعایت کنید:برنامه‌ریزی صحیح و نظم داشتن: برای این که بتوانید به نتیجه مورد انتظارتان از مرور کردن برسید نیاز است که نظم و برنامه‌ریزی درسی داشته باشید.تمرکز داشتن: اگر تمرکز نداشته باشید درس خواندن شما فقط و فقط روخوانی کردن محسوب می‌شود. برای این که بتوانید مطلبی را به صورت کامل و مفهومی یاد بگیرید باید با تمرکز بالا آن را مطالعه کنید. برای رسیدن به تمرکز می‌توانید مکان مشخصی را برای درس خواندن در نظر بگیرید یا مثلاً سعی کنید در فضاهای ساکت و آرام درس بخوانید. اطلاع از راه‌های افزایش تمرکز برای درس خواندن می‌تواند در این مرحله به شما کمک کند.انتخاب حجم مناسب برای مطالعه: اگر مرور کردن کل کتاب درسی آن هم در یک ساعت را در برنامه خود قرار داده‌اید، یعنی از حجم صحیح مطالعه اطلاعی ندارید! البته هر شخص با توجه به توانایی یادگیری خود حجم متفاوتی از مطالب را مرور می‌کند اما به طور کلی حجم زیاد مطالب راحت‌تر از ذهن پاک می‌شوند.انتخاب روش مطالعه درست: بهتر است که از بین روش‌های مرور درسی مختلف موردی که مناسب شماست را پیدا کنید. این کار را با آزمون و خطا بین روش‌های مختلف انجام دهید تا به نتیجه برسید. در ادامه این مقاله روش‌های مختلف مرور درسی را با هم بررسی می‌کنیم.تسلط بر درس: قبل از مرور کردن باید اول درس مورد نظر را خوب خوانده باشید و به جزئیات آن مسلط باشید، در واقع مرور درسی زمانی آغاز می‌شود که شما همه چیز را یاد گرفته‌اید و نیاز دارید که از فراموشی آن‌ها جلوگیری کنید.روش‌های مرور درسیبرای مرور کردن مطالب درسی می‌توانید از روش‌های مختلفی استفاده کنید. 9 مورد از معروف‌ترین و کاربردی‌ترین روش‌های مرور مطالب درسی را در ادامه برای شما توضیح خواهیم داد؛ این را به خاطر داشته باشید که هر کدام ازاین روش‌های برای افراد مختلفی استفاده می‌شود. بهتر است که قبل از استفاده از آن‌ها از یک مشاور تحصیلی کمک بگیرید.روش مرور بازخوانیبازخوانی کردن یا دوباره‌خوانی یک مطلب یعنی چیزی را که قبلاً کامل خوانده‌اید، حالا یک بار دیگر مرور کنید. این مرور می‌تواند شامل تمام مطالب کتاب باشد یا فقط با نگاهی سریع به بخش‌های مهم درس که علامت زده‌اید اجرا شود. اگر هایلایت کردن را به صورت صحیح انجام نداده باشید، استفاده کردن از این روش برای شما کمی سخت خواهد بود. منبع اصلی برای بازخوانی کردن معمولاً کتاب درسی است اما جزوه، درسنامه یا خلاصه‌نویسی هم می‌تواند برای بازخوانی کردن مناسب باشد.این روش باعث بالا رفتن سرعت مطالعه دانش‌آموز می‌شود؛ به همین دلیل هم برای شب‌های امتحان بسیار کاربرد دارد. همین روش باعث می‌شود که بتوانید شب امتحان کتابی که معلم‌ها طی 9 ماه به شما تدریس کرده‌اند را در چند ساعت مطالعه کنید.روش مرور بازیابیروش بازیابی با حل تست‌های جدید یا تست‌هایی که قبلاً علامت‌دار کرده‌اید، انجام می‌شود. زمان حل تست باید حواس‌تان باشد که مواردی را که اشتباه حل کرده‌اید یا نتوانسته‌اید جوابی برای آن‌ها پیدا کنید، علامت‌گذاری کنید. پیشنهاد می‌کنیم از رنگ‌های مختلف هایلایتر برای این کار استفاده کنید.بعداً در زمان مرور کردن اول سراغ این تست‌های علامت‌دار بروید و بعد از این که آن‌ها را به طور کامل یاد گرفتید، تست‌های جدید حل کنید.روش مرور تلفیقی بازیابی و بازخوانیترکیب دو روشی که در بالا برای شما توضیح دادیم می‌تواند برای خیلی از دانش‌آموزان و داوطلبان کنکور مفید و کارآمد باشد. برای استفاده از روش ترکیبی باید خودتان را عضوی از دو گروه زیر بدانید:اگر تسلط کافی روی درس دارید، اول بازخوانی و سپس بازیابی کنید.اگر در مورد مبحث درسی هنوز ضعف‌هایی دارید، باید اول بازیابی کنید. یعنی انواع تست‌ها را حل کنید تا به تسلط برسید؛ بعد از آن سراغ بازخوانی بروید.درس‌هایی مثل شیمی و زیست که ترکیبی از مباحث حفظی و محاسباتی را شامل می‌شوند، باید با استفاده از روش تلفیقی یا ترکیبی مرور شوند.مرور درس‌های حفظیدرس‌های حفظی همان درس‌هایی هستند که دانش‌آموزان بیشتر از همه به دنبال راهی برای فراموش نکردن آن‌ها می‌گردند. بهترین روش برای مرور مطالب درسی کتاب‌هایی مثل دین‌وزندگی، زیست، ادبیات فارسی و ... همان بازخوانی کردن است. اگر این بازخوانی در فاصله‌های زمانی درستی انجام شود، قطعاً تاثیرات مثبت زیادی روی نتیجه نهایی به همراه دارد.مرور درس‌های محاسباتیبرای درس‌های محاسباتی نیاز است که تعداد زیادی سوال حل کنید تا روش حل مسئله و فنون استفاده از فرمول‌ها را به خوبی یاد بگیرید. در واقع بهترین روش مرور درسی برای مطالب محاسباتی، همان روش بازیابی است. در برنامه‌ریزی درسی خود حتماً حل تست برای این دروس را جدی بگیرید و سعی کنید زمان زیادی به این کار اختصاص دهید.منحنی یادگیری و فراموشی ابینگ هاوساصلاً مرور ابینگهاوس چیست؟ این اسم سخت از کجا آمده؟!هرمان ابینگهاوس که یک روانشناس آلمانی بود، برای بررسی توانایی یادگیری و مطالعه تلاش‌های زیادی کرد. نتیجه بررسی‌های او هم همین منحنی ابینگ هاوس است که فرآیند مطالعه و فراموشی را توضیح می‌دهد.بر اساس این منحنی اطلاعاتی که وارد حافظه انسان می‌شوند، در زمان‌های خاصی به فراموشی سپرده می‌شوند؛ در اولین قدم تقریباً 20 دقیقه اول بعد از خواندن مطلب، همه چیز فراموش می‌شود. به همین دلیل هم در منحنی یادگیری ابینگهاوس اولین زمان مشخص شده برای مرور درسی، 20 دقیقه بعد از مطالعه کردن تعیین شده است.در مرحله بعدی 24 ساعت بعد از مطالعه یک درس حدود 30 درصد از آن فراموش می‌شود. پس دومین مرحله برای مرور کردن بر اساس منحنی ابینگهاوس یک روز بعد از درس خواندن است. هر چقدر این زمان دیرتر باشد، حجم بیشتری از مطالب به دست فراموشی سپرده می‌شود.سومین مرحله از مرور درسی به این روش یک هفته بعد اتفاق می‌افتد؛ برای تکمیل شدن روند مرور 10 روز بعد از مطالعه و در نهایت یک ماه بعد از آن هم درس را مرور می‌کنید. با اجرای این مراحل قطعاً می‌توانید تمام اطلاعات و مباحث درسی را به خاطر بسپارید و به نمرات عالی برسید.روش مرور بالاردبرای این که از روش مرور بالارد استفاده کنید باید سه مرحله زیر را اجرا کنید:در برنامه‌ریزی درسی خود یک ساعت زمان برای مطالعه درس مورد نظر اختصاص دهید. در این یک ساعت به صور عمیق، مفهومی و با تمرکز درس بخوانید.بعد از اتمام یک ساعت مطالعه حدود 15 الی 20 دقیقه استراحت کنید. منظور ما از استراحت این است که در این تایم هیچ کار دیگری انجام ندهید. به عبارت دیگر مغز خود را برای چند دقیقه خاموش کنید.بعد از زمان استراحت دوباره باید درس خواندن را شروع کنید اما این بار لازم نیست به اندازه دفعه اول عمیق مطالعه کنید. کافی‌ست درس را کمی سریع‌تر از بار اول یک بار مرور کنید. دقت کنید که در این مرحله درگیر وسواس مطالعه نشوید.24 ساعت بعد یک بار دیگر مرور مطالب درسی را تکرار کنید.همین کار را برای 36 ساعت بعد هم انجام دهید.با اجرای این مراحل و استراحت دادن به مغز اطلاعات از حافظه کوتاه مدت به حافظه بلندمدت انتقال پیدا می‌کنند.روش مرور آلفامنظور از حالت آلفا همان زمانی است که نیم‌کره سمت راست مغز فعال‌تر از سایر قسمت‌ها باشد. زمانی که مغز در حالت آلفا قرار می‌گیرد، تمرکز و خلاقیت بیشتری دارد و اطلاعاتی ورودی را بهتر به خاطر می‌سپارد. اما چه زمان‌هایی حالت آلفا رخ می‌دهد؟مثلاً قبل از خواب، همان دقایقی که همه چیز را می‌شنوید اما بدن‌تان کاملاً ریلکس شده و چشم‌ها را بسته‌اید، در حالت آلفا قرار دارید. برای این که بتوانید از این حالت به نفع مسائل درسی و یادگیری استفاده کنید،  راهکارهای زیر را به شما پیشنهاد می‌کنیم:مرور مطالب درسی همان روز قبل از خواب: مطالبی را که همین روز خوانده بودید در ذهن خودتان دوره کنید؛ سپس قسمت‌هایی را که به یاد نمی‌آورید با یک نگاه سریع به کتاب درسی به خود یادآوری کنید. البته با گوش دادن به فایل‌های صوتی مربوط به مطالب درسی خود هم می‌توانید به مرور کردن قبل از خواب بپردازید.چه فاصله زمانی برای مرور کردن مناسب است؟دو الگوی زیر از معروف‌ترین بازه‌های زمانی هستند که برای مرور کردن مورد استفاده قرار می‌گیرند:الگوی اول برای رعایت فاصله زمانی مرور درس‌هااولین الگویی که برای درس خواندن و مرور کردن قابل استفاده است، همان الگوی توصیه شده توسط ابینگهاوس است. ممکن است اجرای این الگو برای داوطلبان کنکور کمی سخت باشد.مرحله اول۱ روز بعد از مطالعهمرحله دوم۳ روز بعد از مطالعهمرحله سوم۱۰ روز بعد از مطالعهمرحله چهارم۳۰ روز بعد از مطالعهمرحله پنجم۹۰ روز بعد از مطالعهالگوی دوم برای رعایت فاصله زمانی مرور درس‌هادومین الگویی که برای تعیین فاصله زمانی بین مرور درسی قابل استفاده است در ادامه آورده‌ایم:مرحله اول۱ روز بعد از مطالعهمرحله دومبین ۵ تا ۱۰ روز بعد از مطالعهمرحله سومبین ۳ تا ۴ هفته بعد از مطالعهمرحله چهارمحدود ۲ ماه بعد از مطالعهمرحله پنجمحدود ۴ ماه بعد از مطالعهاین الگو مورد توجه تعداد زیادی از داوطلبان کنکور قرار گرفته و برای برنامه‌ریزی کنکور مناسب است.چطور زمان‌هایی که باید مرور کنیم رو به خاطر بسپاریم؟برای این کار دو روش را به شما معرفی می‌کنیم:روش اول: یک دفترچه مخصوص برای ثبت تاریخ‌های مرور کردن هر درس کنار بگذارید. هر بار که یک درس را مرور می‌کنید مرحله مرور را همراه با تاریخ مناسب برای مرور مرحله بعدی، در دفترچه خود وارد کنید.به این ترتیب نظم بیشتری برای درس خواندن خواهید داشت.روش دوم: به جای دفترچه مخصوص در اولین صفحه از کتاب درسی مورد نظر، تاریخ و مرحله مرور درسی بعدی را وارد کنید. مثلاً بنویسید: درس ششم – 2 – تاریخ مرور بعدی 15 آبان. یعنی مرحله دوم مرور این درس را انجام داده‌اید و برای مرحله بعدی باید در تاریخ 15 آبان وارد عمل شوید.روش سوم: استفاده از یک تقویم سررسید برای ثبت تاریخ دقیق مرور هر درس در تقویم می‌تواند کار شما را راحت کند. در برنامه درسی خود حتماً تایم دقیقی برای مرور کردن مشخص کنید؛ ابتدای هر روز مطالبی که باید مرور کنید را از داخل تقویم چک کنید تا فراموشتان نشود.سخن پایانیبا خواندن این مقاله راه‌های بهتری برای مرور درسی یاد گرفتید. اجرا کردن هر کدام از این روش‌های می‌تواند سطح یادگیری شما را به بالاترین حالت ممکن برساند. مرور مطالب درسی به خصوص برای داوطلبان کنکور امری حیاتی و مهم است. طبقه‌بندی شدن مطالب در ذهن هم یادآوری آن‌ها را ساده‌تر می‌کند و هم یادگیری عمیق آن‌ها را تضمین می‌کند. ثبت کردن زمان‌های مرور و برنامه‌ریزی دقیق و منظم هم از دیگر عواملی است که درس خواندن و یادگیری بیشتر را برای شما به ارمغان می‌آورد. مرور مطالب درسی یکی از اصول برنامه‌ریزی کردن است؛ بدون مرور درس خواندن شما مانند آب در هاونگ کوبیدن است! چون طبیعتاً بدون مرور بعد از چند روز مطالب داخل ذهن شما کمرنگ شده و در نهایت فراموش می‌شوند.منبع: https://paresh.ir/blog/%d9%85%d8%b1%d9%88%d8%b1-%d8%af%d8%b1%d8%b3%db%8c/ توسعه انتشارات پرش توسعه انتشارات پرش Mon, 16 May 2022 17:11:20 +0430