https://virgool.io/feed/@pelak01 نشریه رسمی بسیج دانشجویی دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران fa 2026-04-14 22:19:52 https://files.virgool.io/upload/users/1361221/avatar/WeWVeE.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@pelak01 https://virgool.io/@pelak01/%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B9-%D9%88-%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84-tcnvqcwinjvr هوالعلیم«…در مسئله‌ی هوش مصنوعی، بهره‌بردار بودن امتیاز نیست؛ این فنّاوری لایه‌های عمیقی دارد که باید بر آن لایه‌ها مسلّط شد؛ آن لایه‌ها دست دیگران است. اگر شما نتوانید لایه‌های عمیق و متنوّع این فنّاوری هوش مصنوعی را تأمین کنید، فردا اینها یک ایستگاهی مثل آژانس اتمی درست می‌کنند برای هوش مصنوعی ــ که الان دارند مقدّماتش را فراهم می‌کنند ــ که اگر چنانچه به آن ایستگاه رسیدید، باید اجازه بگیرید که در فلان بخش از هوش مصنوعی استفاده کنید، در فلان بخشِ دیگر حق ندارید استفاده کنید! این‌جوری است؛ زرنگهای دنیا، فرصت‌طلب‌ها و قدرت‌طلب‌های دنیا دنبال این چیزها هستند...… در زمان دولت سیزدهم، سازمانی به نام "سازمان ملی هوش مصنوعی" زیر نظر رئیس‌جمهور تشکیل شد. اگر این سازمان همچنان با نظارت مستقیم رئیس‌جمهور به فعالیت خود ادامه دهد، امیدواری زیادی برای دستیابی به اهداف متصور در این حوزه وجود خواهد داشت.» حضرت آیت الله خامنه‌ای(اولین جلسه با هیئت دولت چهاردهم) ۱۴۰۳/۰۶/۰۶ با سلام و احترامجناب آقای حجت الاسلام والمسلمین دکتر عبدالحسین خسروپناه؛ دبیر محترم شورای عالی انقلاب فرهنگیپس از تصویب قابل تقدیر «سند ملی هوش مصنوعی» توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی، تشکیل «شورای ملی راهبری هوش مصنوعی» و تاسیس «سازمان ملی هوش مصنوعی» امید فراوانی بود که با اراده جدی حاکمیت و سرمایه‌گذاری در این فناوری کلیدی به عنوان انقلاب صنعتی پنجم، کشور به سمت توسعه و ورود به رقابت کشورهای پیشرو سوق پیدا کند. موضوعی که تاکید رهبر معظم انقلاب در جلسه ابتدایی شروع کار دولت چهاردهم موید آن است.تصویب تشکیل «ستاد توسعه فناوری و کاربردی هوش مصنوعی» در جلسه هیئت دولت به عنوان نهاد جایگزین «شورای ملی راهبری هوش مصنوعی» و در پی آن تلاش برای انحلال «سازمان ملی هوش مصنوعی» به عنوان کلیدی‌ترین نهاد در این حوزه مایه تاسف است. تقلیل و تضعیف حکمرانی هوش مصنوعی توسط نهاد های موازی سازمان ملی هوش مصنوعی کاملا مشهود بوده و گویی جریانی بر مبنای منافع‌اش در تلاش است نهاد سیاست‌گذار را در عمل انجام شده قرار دهد. با توجه به کلیدی بودن فناوری هوش مصنوعی و پیش‌بینی سرمایه‌گذاری های کلان توسط حاکمیت، بدیهی است که نهاد های ذیربط علاقه‌مند به راهبری این فناوری کلیدی، پرهزینه و پر نعمت باشند.با توجه به وجود «سند ملی هوش مصنوعی» به عنوان سند و قانون صریح شورای عالی انقلاب فرهنگی و «طرح ملی هوش مصنوعی» مصوب مجلس شورای اسلامی، این سوال در ذهن مخاطب به وجود می‌آید که جایگاه قانون در نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران چرا در این حد تقلیل یافته و نادیده گرفته میشود؟جناب آقای خسروپناه و اعضای محترم شورای عالی انقلاب فرهنگی، افکار عمومی عملکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی را به عنوان تصویب کننده «سند ملی هوش مصنوعی» زیر نظر دارند. اگر قرار باشد هر معاونت و وزارت‌خانه‌ای، از اجرای قانون امتناع ورزد و حکمرانی قانون را در نظام مقدس جمهوری اسلامی تضعیف کند، صلاحیت نهاد سیاست‌گذار زیر سوال می‌رود، گویی کم توجهی و تخطی آشکار از قوانین مصوب این شورا برای ارگان‌های مسئول، هیچ هزینه ای ندارد. دعوا‌های سیاسی و زد و بندها در زمینه حکمرانی هوش مصنوعی در کشور به وضعیتی رسیده که تنها نهاد سیاست‌گذار است که می‌تواند از شانیت قانون دفاع کند، اما این نهاد حتی از گرفتن موضعی جدی برای اعاده حیثیت سندی که توسط خودش به تصویب رسیده نیز دریغ می‌کند. مگر نه این است که شورای عالی انقلاب فرهنگی موظف به نظارت بر اجرای مصوباتش است؟‌ سکوت و عدم موضع‌گیری قاطع آن چه توجیهی می‌تواند داشته باشد؟‌شکست نگاه راهبردی فناوری هوش مصنوعی در برابر جبهه کاربردگرا و تقلیل این فناوری به رده فناوری هایی مانند نانو و بایو، نهایت کوته‌نگری و فهم سطحی از این فناوری انقلابی، تحول‌آفرین، توانبخش و بر‌هم‌زننده معادلات است.هوش مصنوعی با سایر فناوری‌ها متفاوت است و میزان اثرگذاری آن در ابعاد مختلف زندگی بشر در مقیاس سایر انقلاب‌های صنعتی مانند کشاورزی، صنعت برق، ارتباطات و فناوری اطلاعات خواهد بود که در حال حاضر هر کدام از آنها تبدیل به وزارتخانه شده‌اند. بنابراین حوزه گسترده‌ای مانند هوش مصنوعی که نیازمند تمرکز و ثبات است نمی‌تواند ذیل یک معاونت چند وجهی تعریف شود زیرا که نهاد مسئول هوش مصنوعی در کشور باید اختیارات کامل داشته باشد و یک فرد متخصص و آشنا در رأس آن قرار گیرد تا برای پیشبرد توسعه هوش مصنوعی تلاش ویژه صورت پذیرد. همانند اتفاقی که درباره سازمان ملی انرژی اتمی به وقوع پیوست و با حضور افراد متخصص در رأس این سازمان و بها دادن به دانش بومی و توانمندی داخلی، پیشرفت و توسعه قابل توجهی در این زمینه شکل گرفت؛ البته که نوع و جزئیات حمایت از توسعه هوش مصنوعی با انرژی اتمی متفاوت است و چه بسا اهمیت و فوریت هوش مصنوعی بیش از انرژی اتمی باشد.با این حال تاسیس یک سازمان کارآمد دارای اختیارات که قائل به حمایت از توسعه لایه‌های عمیق هوش مصنوعی با میدان دادن به نخبگان دانشگاه و صنعت و فارغ از رویکرد جناحی باشد، مطالبه بدنه‌ی علمی، کارشناسی و دانشگاهی این حوزه است. چطور می‌شود همزمان هم اراده‌ی نخبگان و دانشمندان عرصه، متن صریح قانون و «تأکید علنی رهبری» آن هم در جلسه مهم ابتدایی دولت چهاردهم، کم‌اهمیت انگاشته شود و تصمیمی بدون هیچ پشتوانه تخصصی و کارشناسی اتخاذ و اجرایی شود.جناب آقای خسروپناه این تصمیم علاوه بر بی اعتنایی به ساحت قانون در نظام اسلامی که پیش‌تر اشاره شد، عملا به معنای گذر از فرمایشات مقام معظم رهبری در مورد «به نتیجه رساندن تاسیس سازمان ملی هوش مصنوعی» در جلسه ابتدایی دولت چهاردهم و رسیدن به لایه‌های عمیق و متنوع این فناوری راهبردی است.تلاش‌ها برای انحلال سازمان ملی هوش مصنوعی و تقلیل آن به ستادی تحت نظر معاونت علمی ریاست جمهوری در حالی که کشور‌های دیگر در حال تاسیس وزارتخانه و شهر هوش مصنوعی هستند، ناصواب و برخلاف مصلحت کشور بوده و به معنای قربانی‌کردن سازوکار اساسی رشد این فناوری به نفع جاه‌طلبی زیانبار برخی ارگان‌ها است. این تصمیم، عدم دستیابی به لایه‌های عمیق هوش مصنوعی، بی‌اعتنایی به مسئله اساسی انقلاب صنعتی پنجم و بازگشت به شیوه شکست خورده مدیریت در این حوزه را در پی خواهد داشت. دولت با حذف سازمان فرصتی حیاتی را در طوفان بازی های سیاسی دفن خواهد کرد.از جنابعالی و اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان نماینده ملت بزرگ ایران انتظار می‌رود با در نظر گرفتن موارد واضح و مبرهنی که در نامه ذکر شد، با تصمیم‌گیری بر اساس مصلحت مردم، از شان نخبگان و کارشناسان دفاع کرده و با صیانت از قانون نظام مقدس جمهوری اسلامی در راستای الزام دستگاه‌ها به ابطال مصوبات خلاف سند ملی هوش مصنوعی اقدام کرده و در برابر تعارض منافع ذی‌نفعان و نگاه‌های جاه‌طلبانه ایشان ایستاده و با جدیت از مصوبه شورا جهت اعتلای مسئله هوش مصنوعی دفاع نمایید.والسلام علی من التبع الهدیبسیج دانشجویی دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهرانبسیج دانشجویی دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه شریفبسیج دانشجویی دانشگاه امیرکبیربسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعتبسیج دانشجویی دانشگاه خواجه نصیربسیج دانشجویی دانشگاه فردوسی مشهدبسیج دانشجویی دانشکده فنی و حرفه‌ای شریعتیکارگروه تخصصی هوش مصنوعی بسیج دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهرانرونوشت به :سازمان بازرسی کل کشور نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Mon, 19 May 2025 11:51:08 +0330 https://virgool.io/@pelak01/deepseek-r1-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-mybgyzqhmxki مدل‌های R1-Zero و R1 نسل اول مدل‌های استدلالی شرکت DeepSeek هستند که در واقع برای رسیدن به قابلیت‌های استدلالی پیشرفته، از روش‌های خاصی در یادگیری ماشین استفاده کرده‌اند. این مدل‌ها به‌طور خاص از یادگیری تقویتی (Reinforcement Learning) در مقیاس بزرگ استفاده می‌کنند و بدون نیاز به تنظیم دقیق نظارتی (Supervised Fine-Tuning) در مرحله اولیه آموزش خود، عملکردی چشمگیر از خود نشان داده‌اند. به عبارت دیگر، این مدل‌ها بدون استفاده از داده‌های برچسب‌گذاری‌شده، با یادگیری از طریق تعامل با محیط، به سطح قابل توجهی از استدلال رسیده‌اند. مدل R1-Zero به‌ویژه برای اولین بار در تاریخ آموزش مدل‌های زبانی، از یادگیری تقویتی خالص برای آموزش بهره برده است.برای درک بیشتر نحوه کار این مدل‌ها، ابتدا باید با مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) آشنا شویم. این مدل‌ها اساساً بر پایه پیش‌بینی توکن بعدی (Next Token Prediction) طراحی شده‌اند. در این فرآیند، مدل‌ها تلاش می‌کنند تا با توجه به متن موجود، کلمه یا توکن بعدی را پیش‌بینی کنند. به زبان ساده، مدل با توجه به داده‌های ورودی که تا آن لحظه دریافت کرده است، کلمه یا توکن بعدی را به‌طور خودکار پیش‌بینی می‌کند. این روش مشابه عملکرد جستجوگرهای اینترنتی مانند گوگل است که بر اساس داده‌های قبلی، کلمه بعدی را پیش‌بینی می‌کنند.این مدل‌ها به‌طور مؤثری برای پیش‌بینی کلمه بعدی آموزش می‌بینند. در این روش، داده‌های آموزشی نیاز به برچسب‌گذاری ندارند، زیرا مدل می‌تواند پیش‌بینی خود را با مقایسه با متن اصلی ارزیابی کند. این فرآیند یادگیری خودنظارتی (Self-Supervised Learning) نامیده می‌شود و به مدل اجازه می‌دهد بدون نیاز به داده‌های برچسب‌گذاری‌شده، به‌طور مؤثر از تجربه‌های خود یاد بگیرد. برای نمونه، اگر مدل در حال پیش‌بینی کلمه ۱۰۱ در یک دنباله متنی باشد، می‌تواند پیش‌بینی خود را با مقایسه با کلمه ۱۰۱ واقعی ارزیابی کند و از این طریق بهبود یابد.اما این تنها بخشی از داستان است. اگر هدف ما تنها پیش‌بینی کلمه بعدی بود، مشکل خاصی پیش نمی‌آمد. اما زمانی که مدل برای انجام کارهای پیچیده‌تر مانند پاسخ به سوالات یا حل مسائل خاص استفاده می‌شود، پیش‌بینی کلمه بعدی به‌تنهایی کافی نخواهد بود. برای حل چنین مسائلی، آموزش تنظیم دقیق نظارتی (Supervised Fine-Tuning) ضروری است. در این مرحله، مدل با داده‌های نظارتی آموزش داده می‌شود که شامل مجموعه‌ای از سوالات و پاسخ‌های مناسب است تا بتواند در موقعیت‌های واقعی به سوالات پاسخ دهد.زنجیره تفکر (CoT) یکی از روش‌های پیشرفته‌ای است که در این نوع مدل‌ها به‌کار گرفته می‌شود. در این تکنیک، مدل به‌جای اینکه یک پاسخ فوری تولید کند، ابتدا گام به گام مسئله را تجزیه و تحلیل می‌کند و سپس به حل آن می‌پردازد. این فرآیند موجب بهبود دقت مدل در حل مسائل پیچیده می‌شود. استفاده از این تکنیک به مدل این امکان را می‌دهد که نه‌تنها به جواب نهایی برسد بلکه مراحل رسیدن به آن را نیز توضیح دهد. این ویژگی به‌ویژه در حل مسائل ریاضی و برنامه‌نویسی مفید است.هرچند این روش بسیار مؤثر است، اما یکی از مشکلات آن افزایش زمان پردازش و استنباط است. به همین دلیل، محققان در تلاش هستند تا با استفاده از الگوریتم‌های جستجوی پیشرفته مانند Monte Carlo Tree Search و Beam Search، زمان استنباط را کاهش دهند. این الگوریتم‌ها با بررسی چندین مسیر ممکن، بهترین جواب را پیدا می‌کنند، اما هنوز نمی‌توانند کاملاً زمان پردازش را به حداقل برسانند.یادگیری تقویتی (Reinforcement Learning) به‌عنوان یکی از روش‌های مهم در بهبود عملکرد مدل‌های زبانی، به کار می‌رود. در این روش، مدل از طریق تعامل با محیط و دریافت پاداش به‌طور مداوم یاد می‌گیرد. در حقیقت، مدل با تلاش برای انجام کارهای مختلف و دریافت پاداش برای هر اقدام صحیح، به تدریج عملکرد خود را بهبود می‌بخشد. این فرآیند باعث می‌شود مدل به‌طور مؤثری مشکلات پیچیده‌تر را حل کند.مدل‌های DeepSeek مانند R1-Zero و R1 از تکنیک پیشرفته‌ای به نام Group Relative Policy Optimization (GRPO)استفاده می‌کنند. در این روش، به‌جای ارزیابی مطلق پاسخ‌ها، مدل‌ها را به‌طور نسبی ارزیابی می‌کنند. این بدین معنی است که مدل پاسخ‌ها را با یکدیگر مقایسه کرده و به آن‌ها امتیاز می‌دهد. این فرآیند موجب می‌شود که مدل قادر باشد از تجربیات خود استفاده کرده و پاسخ‌های بهتری ارائه دهد.در روش GRPO، چندین خروجی برای هر ورودی تولید می‌شود و سپس این خروجی‌ها به‌طور نسبی با یکدیگر مقایسه می‌شوند. به این ترتیب، مدل می‌تواند با توجه به مقایسه‌ها و دریافت پاداش‌های نسبی، بهترین انتخاب را انجام دهد. این روش باعث بهبود چشمگیر دقت مدل در حل مسائل پیچیده‌تر می‌شود. در این روش، مدل برای مقایسه خروجی‌ها از پاداش‌های نسبی استفاده می‌کند، به این معنا که به‌جای ارزیابی مطلق یک پاسخ، مدل‌ها را نسبت به یکدیگر مقایسه می‌کند.در حالت کلی ما دو نوع مدل پاداش داریم: ۱. مدل rule-base که در آن پاسخ مدل با پاسخ مسئله مقایسه می شود اگر همان بود امتیاز می گیرد و اگر نبود نمی گیرد. ۲.مدل یادگیری ماشین که در آن با توجه به داده های قبلی نمره ای بین ۰ تا ۱ به خروجی مدل می دهد.در DeepSeek از مدل rule-base استفاده شده که دو نوع دارد.در ارزیابی دقت، پاسخ مدل با جواب صحیح مقایسه می‌شود. برای مثال: .در مسائل ریاضی، عدد تولیدشده توسط مدل با پاسخ درست مسئله سنجیده می‌شود. .در مسائل کدنویسی مثلاً نمونه‌های مشابه سوالات (LeetCode)، کد خروجی مدل ابتدا کامپایل و سپس تست‌های ازپیش‌تعریف شده روی آن اجرا می‌شود تا صحت عملکردش سنجیده شود. .ارزیابی قالب: که در آن بررسی می شود که مدل وقتی در حال تفکر است آن را درون تگ <think> و <think/> بگذارد.یکی از ویژگی‌های جالب روشGPRO ، استفاده از جریمه برای دور شدن از مدل مرجع است. در اینجا، به مدل گفته می‌شود که در صورتی که به نظر برسد یک پاسخ بهتر از دیگر پاسخ‌ها وجود دارد، می‌تواند به سمت آن حرکت کند، اما نباید بیش از حد از مدل مرجع خود دور شود. این روش به مدل کمک می‌کند که در فرآیند بهینه‌سازی، بیش از حد تغییر نکند و همچنان در چهارچوب مدل اصلی باقی بماند.در نهایت، GRPO با استفاده از KL Divergence به مقایسه مدل‌های مرجع و مدل در حال آموزش می‌پردازد. این مقایسه کمک می‌کند تا مدل در مسیر درست حرکت کند و عملکرد خود را بهبود بخشد. سپس با استفاده از backpropagation، مدل وزن‌های خود را به‌روزرسانی می‌کند تا عملکرد خود را بهبود دهد. این روش باعث می‌شود که مدل‌های R1-Zero و R1 بتوانند با استفاده از تکنیک‌های پیشرفته یادگیری، به‌طور مؤثری به حل مسائل پیچیده بپردازند.نتایج به‌دست‌آمده از مدل R1-Zero در تست‌های AIME، که شامل سوالات سطح بالای ریاضی دبیرستان است، نشان‌دهنده پیشرفت‌های قابل توجه در حل مسائل پیچیده است. با این حال، در مراحل اولیه، مدل قادر به تولید توکن‌های کوتاه و پاسخ‌های سریع بود، اما با گذشت زمان و افزایش طول زنجیره تفکر، توانایی مدل در حل مسائل پیچیده‌تر بهبود یافت. این پیشرفت‌ها نشان‌دهنده فرآیند خودتکاملی مدل هستند که به آن این امکان را می‌دهند که مسائل دشوارتر را حل کند.یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد این مدل‌ها، ظهور رفتارهایی مانند بازتاب (Reflection) است. این ویژگی باعث می‌شود که مدل به اشتباهات خود پی ببرد و تلاش کند تا آن‌ها را اصلاح کند. این نوع از بازتاب و اصلاح خطا مشابه لحظات “آهان” در تفکر انسان‌ها است، که در آن فرد به اشتباه خود پی می‌برد و به‌طور مداوم تلاش می‌کند تا آن را اصلاح کند.در نتیجه، استفاده از یادگیری تقویتی (RL)، GRPO و زنجیره تفکر (CoT) در مدل‌های DeepSeek مانند R1-Zero و R1 موجب شده که این مدل‌ها توانایی‌های چشمگیری در حل مسائل پیچیده، تحلیل گام به گام و پیش‌بینی‌های دقیق پیدا کنند. این مدل‌ها با استفاده از روش‌های نوآورانه یادگیری، عملکرد خود را به‌طور مداوم بهبود می‌دهند و قادر به حل مسائل چالش‌برانگیز هستند.مهدی وجهی؛ مهندسی کامپیوتر۰۱برای مطالعه کامل این نوشته، ECE_Trends را دنبال کنید. نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Mon, 12 May 2025 18:48:20 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D9%84-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-bsglbpibbvum محدودیت صادرات تراشه‌های هوش مصنوعی آمریکایی به برخی کشورهادر اتاق‌های تاریک سیاست، جایی که تصمیمات بزرگ در سکوت گرفته می‌شوند، آمریکا در حال بررسی محدودیت‌های جدیدی برای صادرات تراشه‌های هوش مصنوعی است. این تراشه‌ها، که مغزهای الکترونیکی دنیای مدرن را تشکیل می‌دهند، اکنون به ابزارهای قدرت تبدیل شده‌اند. دولت آمریکا نگران است که این فناوری‌ها به دست کشورهایی بیفتد که ممکن است از آن‌ها برای اهدافی استفاده کنند که با منافع ملی آمریکا همخوانی ندارد. به گزارش رویترز، کشورهایی مانند چین، روسیه و برخی از کشورهای خاورمیانه از جمله ایران و سوریه در فهرست این محدودیت‌ها قرار دارند. تراشه‌های مورد نظر شامل مدل‌های پیشـرفته‌ای مثل NVIDIA H100و AMD Instiinct MI250است که برای پردازش‌های سنگین هوش مصنوعی طراحی شده‌اند. نشانه‌هایی از اضطراب دیده می‌شود، اضطرابی که پشت کلمات رسمی پنهان مانده است.پروژه Stargate: سرمایه‌گذاری ۵۰۰ میلیارد دلاری در هوش مصنوعیدر همان سرزمینی که سیاست‌گذاران در حال بستن درهای صادراتی تراشه‌های هوش مصنوعی‌اند، پروژه‌ای دیگر در حال قد کشیدن است: Stargate. پروژه‌ای که قرار است با سرمایه‌ای افسانه‌ای – ۵۰۰ میلیارد دلار – زیرساخت‌هایی فراواقعی برای توسعه هوش مصنوعی بنا کند. این تناقض غریب، گویی خودِ داستان مدرنیته است: در یک‌سو، محدودیت و تحریم، در سوی دیگر، انبساط و ساختن. Stargate از دل آمریکا برخاسته، همان آمریکا که به‌دنبال محروم‌سازی دیگران از این فناوری است؛ و این‌جا صدای گنگی به گوش می‌رسد، صدای جنگی سرد در پوست آینده‌ای داغ.شرکت‌هایی چون OpenAI، Oracle و SoftBank، متحد شده‌اند تا برج‌های شیشه‌ای و کابل‌های فیبر را تبدیل به قلعه‌هایی برای سلطه داده کنند. این پروژه چیزی فراتر از سرمایه‌گذاری است؛ نوعی بازتعریف قدرت، شبیه سازمان انرژی اتمی اما برای مغزهای مصنوعی. بر اساس گزارش فوربس، هدف Stargate ایجاد مراکز داده مجهز به ابرکامپیوترها و شبکه‌های پرسرعت است تا آمریکا را به رهبر بلامنازع هوش مصنوعی تبدیل کند. جهان دارد باز هم از نو تقسیم می‌شود، اما این‌بار نه بر اساس سرزمین، که بر اساس توانایی در ساختن ذهن‌های دیجیتال.آموزش هوش مصنوعی در مدارس امارات از سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۵در گوشه‌ای دیگر از جهان، امارات متحده عربی تصمیم گرفته است که آموزش هوش مصنوعی را از سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۵ به برنامه درسی مدارس خود اضافه کند. این اقدام، گامی بلند به سوی آینده‌ای است که در آن دانش‌آموزان نه تنها مصرف‌کننده فناوری، بلکه خالق آن خواهند بود. آینده‌ای که از پس شیشه‌های هوشمند کلاس‌های درس، طرحی از قدرت می‌سازد؛ نه به سبک سنتی، که در قالب کد و الگوریتم.پلتفرم Fanar: تلاش قطر برای توسعه هوش مصنوعی بومیقطر، با راه‌اندازی پلتفرم Fanar، گامی در جهت توسعه هوش مصنوعی بومی برداشته است. این پلتفرم، با تمرکز بر زبان عربی، تلاش می‌کند تا فناوری را با فرهنگ و زبان منطقه‌ای هماهنگ کند. در دنیایی که فناوری اغلب از فرهنگ‌های غالب نشأت می‌گیرد، این تلاش قطر می‌تواند الگویی برای دیگر کشورها باشد. فنار مانند فانوسی است که در شب دیجیتال، نوری محلی می‌تاباند.در نهایت، جهان در حال حرکت به سوی آینده‌ای است که در آن هوش مصنوعی نقش محوری ایفا خواهد کرد. تصمیماتی که امروز گرفته می‌شوند، مسیر فردا را تعیین خواهند کرد. در این مسیر، کشورها باید بین همکاری و رقابت، بین پیشرفت و حفظ هویت، تعادل برقرار کنند.درخواست نخبگان دانشگاهی برای تحول در حکمرانی هوش مصنوعی در ایراندر فضای علمی کشور نیز صداهایی شنیده می‌شود که خواستار گذر از رویکردهای سطحی و بهره‌بردارانه در قبال هوش مصنوعی هستند. کارگروه تخصصی هوش مصنوعی بسیج دانشجویی دانشگاه تهران، در نامه‌ای سرگشاده به معاون اول رئیس‌جمهور، با اشاره به بیانات صریح رهبر انقلاب مبنی بر خطر شکل‌گیری نهادهایی شبیه به آژانس اتمی برای هوش مصنوعی در آینده، خواستار توجه جدی حاکمیت به لایه‌های عمیق این فناوری شده‌اند. این دانشجویان تأکید کرده‌اند که «مصرف‌گرایی صرف» در حوزه‌ای چنین راهبردی، می‌تواند تکرار تلخ وابستگی‌های گذشته را در قالبی جدید بازتولید کند. از نگاه آنان، راه نجات، تقویت نهادی همچون سازمان ملی هوش مصنوعی با نظارت مستقیم ریاست جمهوری، تصویب قوانین فراگیر در مجلس و عبور از تعلل‌های مرسوم دستگاه‌های اجرایی است. صدایی از دل دانشگاه، که این بار نه صرفاً انتقادی، که آگاهانه و آینده‌نگرانه است.محدپویا هادیان دلجو؛ مهندسی برق۰۲GPT4-Grok3 نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Mon, 12 May 2025 18:32:29 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2-%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D9%81%DB%8C%D8%B6%DB%8C-fhn84z80ojpa در جریان مراسم پنجاهمین سالگرد تاسیس شرکت مایکروسافت در روز چهارم آپریل، دو کارمند این شرکت با قطع سخنرانی مدیران ارشد به همکاری این غول فناوری با برخی کشورها و استفاده از هوش مصنوعی در جنگ غزه اعتراض کردند.ابتدا «ابتهال ابوسعد»، مهندس نرم‌افزار بخش پلتفرم هوش مصنوعی مایکروسافت، متولد سال ۱۹۹۹ میلادی، هنگام سخنرانی «مصطفی سلیمان» سوری و مدیرعامل بخش هوش مصنوعی این شرکت، فریاد زد: «شما از جنگ سود می‌برید. از هوش مصنوعی برای نسل‌کشی استفاده نکنید. همه شما دستتان به خون آلوده است. چطور جرأت می‌کنید جشن بگیرید درحالی‌که مایکروسافت دارد کودکان را می‌کشد؟» او پس از خروج از سالن، ایمیلی اعتراضی به کارمندان این شرکت نوشته و در آن ذکر کرده است: «نام من ابتهال است و سه سال و نیم در بخش هوش مصنوعی شرکت مایکروسافت کار کرده‌ام. بعد از آنکه متوجه شدم شرکتی که در آن کار می‌کنم، در جنایات نسل کشی علیه مردم فلسطین نقش دارد، دیگر هیچ راهی جز اعتراض علنی پیدا نکردم». او مدعی شده که مایکروسافت با قراردادهایی چند ده میلیون دلاری، فناوری‌های مبتنی‌بر Azure و OpenAI را در اختیار کشورهای درحال جنگ قرار داده و این ابزارها در پروژه‌های حساس نظامی، از جمله سامانه‌های هدف‌گیری و پایگاه اطلاعات جمعیت فلسطینیان به کار گرفته می‌شوند. این صحبت ها اشاره به استفاده گسترده رژیم تروریستی اسرائیل از خدمات هوش مصنوعی و رایانش ابری ارائه شده توسط این شرکت از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ دارد، زیرا تقاضای رو به رشد ارتش این رژیم برای بمب‌ها با نیاز آن به دسترسی بیشتر به خدمات رایانش ابری همزمان شده بود. در بخش دیگری از این رویداد، کارمند دیگری به نام «وانیا آگراوال» نیز سخنان «ساتیا نادلا» مدیرعامل مایکروسافت و ۲ مدیر پیشین این شرکت، «استیو بالمر» و «بیل گیتس» را قطع کرد و گفت: «بیش از ۵۰ هزار فلسطینی با فناوری مایکروسافت کشته شده‌اند. شرم بر شما که روی خون آنها جشن می‌گیرید.»او نیز پس از این اتفاق ایمیلی جمعی برای همکارانش فرستاده و با استناد به گزارش‌هایی از قرارداد ۱۳۳ میلیون دلاری مایکروسافت، مدعی شد سرویس‌های ابری Azure و هوش مصنوعی این شرکت در سیستم‌های نظارتی و نظامی نقش کلیدی دارند. او گفت که در روز ۱۱ آپریل از این شرکت استعفا می دهد.۳ روز بعد در تاریخ ۷ آپریل، این دو نفر اعلام کردند که از شرکت اخراج شده اند.این اعتراضات در هماهنگی با کمپینی به نام «No Azure for Apartheid» انجام شد که بطور هم‌زمان با تجمعاتی بیرون از محل برگزاری مراسم صورت گرفت. این کمپین خود بخشی از یک کمپین بزرگتر به نام «No Tech for Apartheid» می باشد که در سال ۲۰۲۱ در اعتراض به قرارداد یک میلیارد دلاری «Project Nimbus» شرکت های گوگل و آمازون با اسرائیل، توسط تعدادی از کارمندان این دو شرکت راه اندازی شد. این قرارداد هم مربوط به یک پروژه رایانش ابری هست که برای ارتش اسرائیل طراحی شده است.انجیل مقدسیکی دیگر از سامانه‌های هوش مصنوعی مورد استفاده ارتش رژیم صهیونیستی در جنگ علیه غزه، گاسپل است که برای مشخص کردن ساختمان‌ها یا سازه‌هایی به کار می‌رود که به ادعای رژیم صهیونیستی مقاومت فلسطین از آن‌ها استفاده می‌کند.براساس گزارش‌ها استفاده از این سامانه منجر به ایجاد تلفات غیرنظامی گسترده شده است؛ یک افسر رژیم صهیونیستی گفت که وقتی کودکی چهار ساله در جریان بمباران خانه‌ای در غزه به شهادت می‌رسد به این معنا است که ارتش رژیم صهیونیستی به این نتیجه رسیده که کشته شدن او هزینه‌ای ندارد.ارتش رژیم صهیونیستی در تعیین اهداف خود شامل مدارس، دفاتر سازمان‌های امدادی، مراکز مذهبی و تاسیسات پزشکی در جریان حملات به غزه از یک سیستم هوش مصنوعی موسوم به گاسپل به‌صورت گسترده استفاده می‌کند.سامانه گاسپل رژیم صهیونیستی که ارتش این رژیم اطلاعات اندکی درباره آن ارائه کرده است، از هوش مصنوعی برای تجزیه سریع حجم وسیعی از داده‌ها جهت معرفی اهداف بالقوه حمله استفاده می‌کند.یک افسر سابق واحد ۸۲۰۰ ارتش رژیم صهیونیستی، می‎گوید که نمی‌تواند در مورد اشتباهات احتمالی گاسپل صحبت کند، اما کارشناسان استدلال می‌کنند که هر سیستم هدف‌گیری هوش مصنوعی خطرات بالایی دارد.فناوری در خدمت توسعه بشریتشرکت مایکروسافت نیز همکاری‌هایی با ارتش اسرائیل داشته است. یکی از اجزای مهم این همکاری، مربوط به پلتفرم ابری AZURE می‌باشد. این پلتفرم نه تنها در ذخیره‌سازی و مدیریت داده، بلکه در تجزیه تحلیل‌های هوش‌مصنوعی نیز به کار می‌رود. از مصادیق معروف این همکاری‌ها، همکاری با یگان ۸۲۰۰ ارتش اسرائیل می‌باشد. غالب افراد حاضر در این یگان ۱۸ تا ۲۱ سال سن دارند که بعد از خروج از این یگان در سِمَت‌های بالای بسیاری از شرکت‌های بین‌المللی فناوری اطلاعات و سیلیکون‌ولی کار می‌کنند یا چنین شرکت‌هایی را بنیان می‌گذارند.برای متوجه شدن این امر که این تکنولوژی تا چه میزان در جنگ تاثیرگذار است، باید یادآور شد که در طی حمله ۵۱ روزه اسرائیل به نوار غزه در سال ۲۰۱۴، ارتش این رژیم به حدود ۵۰۰۰ الی ۶۰۰۰ هدف حمله کرد. اما در ۳۵ روز ابتدایی جنگ اسرائیل با غزه پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، ارتش این رژیم نزدیک به ۱۵۰۰۰ هدف را مورد حمله قرار داد که یعنی چیزی نزدیک به ۳برابر.کمپانی های تکنولوژی آمریکایی بطور کلی روابط عمیقی با اسرائیل دارند. بطور مثال استیو بالمر هم بنیانگذار و مدیرعامل سابق مایکروسافت در سال 2008 گفت:« مایکروسافت همانقدر که یک شرکت آمریکایی است، اسرائیلی هم هست.»این قراردادها و سیاست‌های اینگونه شرکت‌ها باعث شده که تعداد بسیار زیادی از کارمندان دست به اعتراض بزنند.بطور مثال علیرضا ذاکری، مدال‌آور طلای المپیاد کامپیوتر و فارغ‌التحصیل دانشگاه شریف و بریتیش کلمبیا کانادا که به‌خاطر همکاری گوگل با رژیم اسرائیل در پروژه نیمبوس از این شرکت استعفا داد. او پس از استعفا در پیامی گفت :« چه فایده‌ای دارد که انسان تمام دنیا را به دست آورد، اما روح خود را از دست بدهد؟».«از من بیاموز، اگر نه از نصایحم، دست‌کم از سرنوشتم، که کسب دانش چقدر می‌تواند خطرناک باشد.» (شری مل؛ کتاب فرانکشتاین یا پرومته نوین)حسام‌الدین امینی؛ مهندسی برق۲۰ نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Mon, 12 May 2025 18:06:56 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D9%87%D9%80%D9%80%D9%88%D8%B4%D9%80%D9%80%D9%80%D9%80%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88-ybuxgckd7yuw حق مسلم، انقلاب نوین، رقابت جدید، تلاش صدر نشینان قدرت، برای حفظ منزلت. رویای بشریت، همه و همه از نتایج یک پدیده‌ هستند؛ هوش‌مصنوعی.«هیچ چیز به اندازه تغییر ناگهانی و بزرگ، برای انسان دردناک نیست.» شری مل.کتاب فرانکشتاین؛ یا پرومته نویننزدیک به هفتاد سال از به کار بردن اصطلاح نو «هوش مصنوعی» در کنفرانس دارتموث می‌گذرد. در روزگاری به سر می‌بریم که هوش مصنوعی، در هر زمینه‌ای درحال بازی کردن نقشی اساسی و در صحنه جهان، به بازیگر نقش اول تبدیل شده‌است.آموزش، تفریحات و سرگرمی، پزشکی، ورزش، اقتصاد، هنر و صدها حوزه دیگر، عصر جدیدی را با حضور این فناوری، درحال تجربه‌کردن هستند.دهه‌ها پیش، زمانی نه خیلی دور، در دورانی که هنوز اینترنت بزرگ‌ترین دستاورد زمانه‌اش بود، رقابتی نوپا شکل گرفت. رقابتی که بعد ها آن را اقتصاد دیجیتال نام‌گذاری کردند. ایالات متحده به عنوان پیشتاز این رقابت، به عنوان پرچم‌دار این کاروان، با قدرتی که به دست آورد جهانی را، به خود وابسته کرد. از سخت‌ترین تا نرم‌ترین افزارهای این حوزه. از تحولات معماری‌های CPU، GPU و سیستم‌های عامل، تا شبکه‌های مجازی و موتورهای جست‌جو. به‌طور خلاصه، آقای دنیای جدید، کشوری در قاره آمریکای شمالی بود.پدرخوانده!دیری از آن روزگاران نگذشته، روزگاری که کشورهای بسیاری از رقابت‌ جامانده‌اند و وابسته آقای این میدان شدند. اما در همین لحظه، پرتوهای درخشانی از دوران جدیدی درحال پدیدار شدن هستند. دنیایی که بشر، تنها جرئت تخیل کردن آن در کتاب‌ها و فیلم‌های خود را داشته‌ است.موانع با گذر زمان، پشت سر گذاشته خواهند شد و درهای جدید گشوده می‌شود. دری که پشت آن جهانی بسیار متفاوت در سایه‌ بازیگری هوش مصنوعی قرار دارد. پدرخوانده این بازی چه کسی خواهد شد؟آیا سناریو مشابهی را تماشا خواهیم کرد؟ آیا این بار هم جهان‌شهر به خواب‌خواهد رفت تا پدرخوانده به بازی‌گردانی خود ادامه دهد؟دنیا، همیشه روی یک پاشنه نخواهد چرخید.دری که هوش مصنوعی به روی رقابت‌های فناوری و اقتصادی جهان گشوده، در برابر دریچه اقتصاد دیجیتال، به یک دروازه از یک قلعه ناشناخته می‌ماند.چند سالی بیش از انقلابی که مدل های زبانی بزرگ به پرچم داری OpenAI رقم زده‌اند نگذشته‌است.تاسیس وزارت‌خانه هوش مصنوعی در امارات، ۷سال قبل از وزارت‌خانه پر سروصدای هوش مصنوعی فرانسه به ما نشان می‌دهد که جاماندگان، به دنبال جبران عقب‌ماندگی هستند. ظهور مدل R1 با یک‌دهم هزینه‌های OpenAI نشان داد که تنها با هزینه‌های بیشتر، باعث پیشی‌گرفتن نخواهند شد. بنچمارک‌هایی که این مدل از خود نشان داد، بی‌سابقه‌ترین افت سهام را برای شرکت انویدیا منجر شد. حقیقتا سرمایه‌گذاری‌هایی که در ایالات‌متحده و شرکت‌ها و مدل‌های این کشور انجام می‌گیرد بی‌مانند است ولی یک استارتاپ، با نشان دادن بهره‌وری به ازای سرمایه کمتر، این دژ مستحکم را به لرزه انداخت. کمی که به مرزهای ایران عزیز نزدیک شویم، به عربستان سعودی می‌رسیم. کشوری که آبستن سرمایه‌گذاری صد میلیارد دلاری آلفابِت برای تبدیل شدن به قطب هوش مصنوعی و رهبری هوش مصنوعی در منطقه است. بلندپروازی سرزمینی که روزگارانی به بیابان‌نشینی شناخته می‌شده و اقتصادی نفتی داشته است، خود هویداگر این صحنه است که معادلات، تغییر خواهد کرد.سخن دوست.این بار نه خیلی شیرین.«در مسئله‌ی هوش مصنوعی، بهره‌بردار بودن امتیاز نیست؛ این فنّاوری لایه‌های عمیقی دارد که باید بر آن لایه‌ها مسلّط شد؛ آن لایه‌ها دست دیگران است. فردا اینها یک ایستگاهی مثل آژانس اتمی درست می کنند برای هوش مصنوعی ــ که الان دارند مقدّماتش را فراهم می‌کنند ــ که اگر چنانچه به آن ایستگاه رسیدید، باید اجازه بگیرید که در فلان بخش از هوش مصنوعی استفاده کنید، در فلان بخشِ دیگر حق ندارید استفاده کنید!»اهمیت دستیابی بر فناوری هوش‌مصنوعی بر هیچ‌کس که أرزَن‌مقداری از دانش روز چشیده باشد، پوشیده نیست. موضوع، موضوع فناوری نانو نیست. موضوع حتی اینترنت یا شاید حتی انرژی هسته‌ای هم نیست. داستان، به فصل جدید خود وارد شده‌ است. پیشتازان و واماندگان انقلاب‌های صنعتی گذشته، در یک خط شروع، به مسابقه خواهند پرداخت. حتی در این دوره، صنعت با دانشگاه بر سر پیشتازی فناوری به رقابت می‌پردازد. مسابقه‌ای که چندسالی از شروع آن گذشته و ما خودمان را در جایگاه تماشاچیان این مسابقه پیدا کرده‌ایم.همین دو روز پیشدر پاییز سال ۱۴۰۲ دستور مستقیم رئیس‌جمهور بر تشکیل شورای راهبری و مرکز ملی هوش‌مصنوعی ابلاغ شد. در در حکم ایشان چنین مضمون آمده است که:ایجاد زنجیره کامل و پایدار چرخه ایده تا ثروت (بازار) در هوش مصنوعی، استفاده از فرصت جهشی هوش مصنوعی برای پیشرفت اقتصادی کشور، برنامه‌ریزی برای ایجاد زیرساخت‌ها و توانمندی‌های فناورانه داخلی به منظور دستیابی به مرجعیت علمی و تحریم‌ناپذیری، تلاش برای دستیابی به جایگاه پیشتاز و پایدار در میان کشور‌های جهان، شناسایی، پرورش و شکوفاسازی سرمایه انسانی نخبه در حوزه هوش مصنوعی با بهره‌گیری از ظرفیت جامعه علمی کشور اعم از دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، اندیشکده‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان از اهم انتظارات از این شورا می‌باشد.همینطور در چشم‌انداز مصوبه جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی در بهار سال ۱۴۰۳ مبنی بر «تشکیل شورای راهبری و سازمان ملی هوش مصنوعی» چنین آمده است که : «جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۱۲ هجری شمسی، با هدف استقرار مؤلفه های تمدن نوین اسلامی با برخورداری از زیست بوم هوش مصنوعی پیشرفته و نوآور مبتنی بر اصول و ارزش های اسلامی، اتکا بر قابلیت ها و توانمندی های ملی و بهره گیری هوشمندانه از تعاملات جهانی، بین ۱۰ کشور پیشرو هوش مصنوعی دنیا قرار دارد و با استفاده از این فناوری در حکمرانی، موضوعات کلان کشور، ثروت آفرینی، ارزش آفرینی، تأمین سلامت، رفاه، امنیت و آسایش مردم، بیشترین پیشرفت را ایجاد می کند.»زیست‌بوم پیشرفته و نوآور، قرارگیری در بین ده کشور پیشرو این زمینه، پیشرفت در حوزه های گوناگون. که همه سنگ‌های سنگینی برای این بدن نحیف محسوب می‌شوند.در اسفندماه سال ۱۴۰۲شهید رئیسی طی حکمی دکتر سرافراز را دبیر شورا و رئیس مرکز ملی هوش مصنوعی معرفی نمودند. و بعدها در سند ملی هوش‌مصنوعی، به وجود یک سازمان برای راهبری جریان هوش‌مصنوعی کشور اشاره می‌شود.. این سازمان، با ریاست دکتر سرافراز، در تابستان سال ۱۴۰۳، از نقطه صفر شروع به فعالیت می‌کند. حدود هشتاد نیروی کارشناس متخصص را دور هم جمع‌می‌کند. کار و پروژه تعریف می‌کند و قدم های اول را برای رسیدن به افق ۱۰ ساله بر می‌دارند. با تغییر دولت و دوران گذار تصمیمات درباره هوش مصنوعی تغییر زاویه می‌دهد. روندهایی که به حیات نباتی سازمان ملی هوش مصنوعی منتهی شده و نیروی‌های آن را به بیست نفر کاهش می‌دهد.اما چرا یک سازمان به این اندازه، دارای اهمیت می‌شود؟مرور شد که هوش مصنوعی صرفا یک فناوری سطح‌بالا نخواهد بود بلکه به عنوان یک معیار مهم در حکمرانی و قدرت‌آفرینی کشورها به‌شمار می‌رود. به علاوه اینکه پیشرفت‌ها در این زمینه، مستلزم سرمایه‌های هنگفت می‌باشد به‌طوریکه که شرکت‌ها و کشورهای حاشیه خلیج فارس با جذب سرمایه به دنبال حرکت در این میدان هستند. لذا، نهادی که متولی این فناوری نوظهور می‌شود نیازمند قدرت‌ کافی و سرمایه‌ لازم جهت فراهم نمودن زمینه‌های حداقلی برای این فناوری خواهد بود. بنابراین پرداختن به هوش مصنوعی که از توان دولت و وزارت‌خانه های حال حاضر ما خارج است،نیازمند نهادی قدرتمند است که بستر را برای پیشرفت و توسعه بخش خصوصی و غیرخصوصی فراهم کند؛ همانند بسیاری از وزارت‌خانه ها و سازمان‌های ملی هوش مصنوعی در کشورهای دیگر. با اینکه در سند ملی هوش مصنوعی آورده‌شده که متولی این فناوری سازمان ملی هوش مصنوعی می‌باشد و این سازمان تحت نظارت مستقیم ریاست جمهوری باید قرار داشته باشد،‌ حال شاهد آن هستیم که این سازمان با نفوذ و خیانت ذی‌نفعان در حیات نباتی و بلاتکلیفی قرار دارد. پلتفرم پوششیمسئله هوش مصنوعی ایران با پدیده دیگری به نام «سکوی ملی هوش مصنوعی» نیز روبه‌روست. پلتفرمی که توسط متخصصانی از دانشگاه شریف رونمایی شد. سکویی که بعد از گذشت مدت کوتاهی از رونمایی، مشخص شد فراتر از یک صفحه HTML نیست! در ادامه هم معاون سابق سازمان ملی هوش مصنوعی اذعان کرده که این سکو، صرفا اتصال چند مدل متن باز به یکدیگر است. سکویی که طبق وعده‌ها تا شهریور همین سال، به نسخه نهایی خود قرار است که برسد.به نظر حال هوش‌مصنوعی کشور، حال خوشی نیست. روزگاری حق مسلم ما انرژی هسته‌ای بود و حال، وضعیت حق متعارف این مرز و بوم، که توسعه یافتگی در این گردنه سرنوشت ساز است، نامشخص است.ایلیا حکیمی؛ مهندسی برق۰۲ نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Mon, 12 May 2025 17:55:28 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D9%81-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-krxdvchkgx0v هوالعلیم«…در مسئله‌ی هوش مصنوعی، بهره‌بردار بودن امتیاز نیست؛ این فنّاوری لایه‌های عمیقی دارد که باید بر آن لایه‌ها مسلّط شد؛ آن لایه‌ها دست دیگران است. اگر شما نتوانید لایه‌های عمیق و متنوّع این فنّاوری هوش مصنوعی را تأمین کنید، فردا اینها یک ایستگاهی مثل آژانس اتمی درست می‌کنند برای هوش مصنوعی ــ که الان دارند مقدّماتش را فراهم می‌کنند ــ که اگر چنانچه به آن ایستگاه رسیدید، باید اجازه بگیرید که در فلان بخش از هوش مصنوعی استفاده کنید، در فلان بخشِ دیگر حق ندارید استفاده کنید! این‌جوری است؛ زرنگهای دنیا، فرصت‌طلب‌ها و قدرت‌طلب‌های دنیا دنبال این چیزها هستند...… در زمان دولت سیزدهم، سازمانی به نام "سازمان ملی هوش مصنوعی" زیر نظر رئیس‌جمهور تشکیل شد. اگر این سازمان همچنان با نظارت مستقیم رئیس‌جمهور به فعالیت خود ادامه دهد، امیدواری زیادی برای دستیابی به اهداف متصور در این حوزه وجود خواهد داشت.» حضرت آیت الله خامنه‌ای(اولین جلسه با هیئت دولت چهاردهم) ۱۴۰۳/۰۶/۰۶ با سلام و احترامجناب آقای دکتر محمد باقر قالیباف ریاست محترم مجلس شورای اسلامیبا توجه به پیدایش فناوری هوش مصنوعی، سرمایه‌گذاری‌های جهانی در این حوزه شدت گرفته است به نوعی که تمامی قدرت‌های تکنولوژی و شرکت‌های فناور در جهان با جدیت وارد رقابت در توسعه این فناوری نوظهور شده‌اند. ارقام سرمایه‌گذاری و نتایج محیرالعقول این فناوری در سال‌های اخیر نشان می‌دهد هوش مصنوعی در اداره آینده‌ی جهان نقشی کلیدی خواهد داشت و اکثر ابعاد زندگی و اقتصاد بشریت را دستخوش تغییرات چشم‌گیری خواهد کرد.مضاف بر این، اشاره مستقیم و صریح رهبر انقلاب به این فناوری در دیدار اول هیئت دولت چهاردهم با ایشان، نیز اهمیت و فوریت توجه به این فناوری اقتدارآفرین را بیش از پیش عیان می‌کند.به اذعان اساتید و متخصصان این فناوری، هوش مصنوعی قابل قیاس با سایر فناوری‌ها نیست؛ فلذا نگاه حاکمیت به مسئله هوش مصنوعی می‌بایست فراتر از سایر فناوری‌ها باشد و یادآور می‌شویم که ساختار و توجهات فعلی، پاسخگوی راهبَری و توسعه و نیاز روز افزون این فناوری نخواهد بود. چنانچه در سه سال گذشته هم پس از تاکید مقام معظم رهبری در دیدار با نخبگان (۱۴۰۰/۰۸/۲۶) مبنی بر‌‌ «رسیدن به ۱۰ کشور برتر این حوزه»، با فاصله ۵۰ پله‌ای، جایگاه کشورمان در رتبه‌بندی‌های جهانی رو به افول بوده (رتبه ۶۵) که نمایانگر عدم کارایی ساختار موجود و قلت توجهات نسبت به این فناوری است.طبق بررسی انجام شده و با توجه به اهمیت و اولویت پرداختن به این فناوری، به یک نهاد بالادستی مجزا از معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و با سطح دسترسی بالا(زیر نظر شخص رییس‌جمهور) نیاز است تا فرایندهای مربوط به این مسئله تسریع شود.همچنین تجربه کشور ما در مسائلی در این سطح اهمیت مثل مسئله هسته‌ای و همچنین راهبرد کشورهای دیگر برای پیشرفت این مسئله نیز این نیاز به چنین سازمانی را تأیید می‌کند.جهت توضیح بیشتر لازم است گفته‌شود که در سال‌های اخیر کشور های پیشرو در تکنولوژی با تاسیس نهادهای بالادستی سعی در چابک‌سازی و در اولویت قراردادن این فناوری در سازوکارهای حاکمیتی خود کرده‌اند به شکلی که می توان گفت تمامی کشورهای صاحب فناوری حال حاضر، نهادی چابک، تخصصی و دارای اختیارات، هم رده با سایر وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها برای پیگیری ویژه توسعه فناوری هوش مصنوعی تاسیس کرده‌اند تا راهبَری این فناوری آینده‌ساز، اقتدارآفرین و کلیدی را برعهده بگیرد.با این اوصاف تعلل در اجرای سند ملی هوش مصنوعی و عدم ارائه اساسنامه سازمان ملی هوش مصنوعی (مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی) توسط معاونت علمی ریاست جمهوری پس از اتمام مهلت سه‌ماهه تحویل آن در ۳۰ بهمن ۱۴۰۳ پذیرفته نیست. همچنین ایجاد وقفه در تصویب طرح ملی هوش مصنوعی در کمیسیون مجلس و جهت دهی‌های عوامل ذی‌نفع در جلسه کمیسیون مجلس، به‌طوری‌که تضاد منافع بعضی نهاد های مرتبط با این موضوع مشهود است را مذموم می دانیم و یادآور می‌شویم که وضعیت موجود هوشیاری بیش از پیش نمایندگان دلسوز و محترم مجلس را می‌طلبد.به عنوان تشکل دانشجویی دغدغه‌مند این فناوری نوظهور و اقتدارآفرین و دانشجوی مرتبط با حوزه تخصصی هوش مصنوعی، انتظار داریم: با‌ پیگیری و تصویب فوری قانون «طرح ملی هوش مصنوعی» توسط نمایندگان مجلس شورای اسلامی به عنوان فصل الخطاب و مکمل قوانین و اسناد موجود در این حوزه انتظار می‌رود با تصویب اساسنامه «سازمان ملی هوش مصنوعی» به عنوان سازمانی مستقل و دارای اختیارات تخصصی، توسعه این فناوری توانبخش و امیدآفرین در کشور شتاب و سرعت بیشتری بگیرد . رهبر معظم انقلاب:«هر ملّتی که امروز در زمینه‌ی این دانشهای جدید...عقب بیفتد، سرنوشتش، سرنوشت آن ملّتهایی است که در آغاز انقلاب صنعتی عقب افتادند و سرنوشتشان شد استعمارزدگی، شد زیر دست بودن، شد فقیر ماندن، شد ذلیل شدن.» ۱۳۹۷/۱۱/۳ کارگروه تخصصی هوش مصنوعی بسیج دانشجویی دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران۱۴۰۴/۰۱/۳۰بسیج دانشجویی دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشکدگان فنی دانشگاه تهرانبسیج دانشجویی دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریفبسیج دانشجویی دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه امیرکبیربسیج دانشجویی دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه علم و صنعترونوشت به:ریاست جمهوری اسلامی ایراندبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگیمعاونت علمی و فناوری ریاست جمهوریوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتکمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامیسازمان ملی هوش مصنوعی ایران نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Sat, 19 Apr 2025 17:23:50 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1-b0lgieobmnz6 هوالعلیم«…در مسئله‌ی هوش مصنوعی، بهره‌بردار بودن امتیاز نیست؛ این فنّاوری لایه‌های عمیقی دارد که باید بر آن لایه‌ها مسلّط شد؛ آن لایه‌ها دست دیگران است. اگر شما نتوانید لایه‌های عمیق و متنوّع این فنّاوری هوش مصنوعی را تأمین کنید، فردا اینها یک ایستگاهی مثل آژانس اتمی درست میکنند برای هوش مصنوعی ــ که الان دارند مقدّماتش را فراهم میکنند ــ که اگر چنانچه به آن ایستگاه رسیدید، باید اجازه بگیرید که در فلان بخش از هوش مصنوعی استفاده کنید، در فلان بخشِ دیگر حق ندارید استفاده کنید! این‌جوری است؛ زرنگهای دنیا، فرصت‌طلب‌ها و قدرت‌طلب‌های دنیا دنبال این چیزها هستند...… در زمان دولت سیزدهم، سازمانی به نام "سازمان ملی هوش مصنوعی" زیر نظر رئیس‌جمهور تشکیل شد. اگر این سازمان همچنان با نظارت مستقیم رئیس‌جمهور به فعالیت خود ادامه دهد، امیدواری زیادی برای دستیابی به اهداف متصور در این حوزه وجود خواهد داشت.»حضرت آیت الله خامنه‌ای(اولین جلسه با هیئت دولت چهاردهم)  ۱۴۰۳/۶/۶با سلام و احترامجناب آقای دکتر محمدرضا عارفمعاون اول محترم ریاست جمهوریبا توجه به ظهور فناوری هوش مصنوعی، سرمایه‌گذاری جهانی در این فناوری شدت گرفته به شکلی که تمامی قدرت‌های فناوری و شرکت‌های فناور در جهان با جدیت وارد رقابت این فناوری نوظهور شده‌اند. اذعان تمامی کارشناسان، ارقام سرمایه‌گذاری و نتایج محیرالعقول این فناوری در چند سال اخیر نشان می‌دهد هوش مصنوعی در اداره آینده‌ی جهان نقشی کلیدی خواهد داشت و اکثر ابعاد زندگی و اقتصاد بشریت را دستخوش تغییرات جدی خواهد کرد. مضاف بر این، اشاره مستقیم و صریح رهبر انقلاب به این فناوری در دیدار اول هیئت دولت چهاردهم با ایشان نیز فوریت توجه به این فناوری اقتدارآفرین را بیش از پیش عیان می‌کند.در عصر رقابت فناوری، کشورهایی که به توسعه و بکارگیری فناوری بها می‌دهند، در عرصه‌های علمی و صنعتی پیشتاز خواهند بود و نه‌تنها آینده‌ی اقتصادی خود را تضمین می‌کنند، بلکه به بازیگران اصلی در سیاست‌گذاری‌های بین‌المللی تبدیل می‌شوند. در مقابل، کشورهایی که از این موج تحول‌آفرین و توسعه غافل بمانند، با چالش‌های جبران‌ناپذیری مواجه خواهند شد که تجربه آن در عرصه فناوری‌های دیجیتال، صنعت هسته‌ای، اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و... برای کشور قابل مشاهده و ملموس است. رویکرد تنظیم‌گری صرف در برخی از آنها علاوه بر اینکه باعث وابستگی شدید به واردات کالاها، خدمات و محصولات خارجی شده است، تبعات اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و حتی گاها تبعات امنیتی نیز در پی داشته است.همانطور که مستحضرید «سند ملی هوش مصنوعی» مورخ ۱۴۰۳/۳/۲۹ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید. در راستای اجرای این سند، به عنوان نخستین قانون مرتبط با فناوری هوش مصنوعی، «شورای ملی راهبری هوش مصنوعی» و «سازمان ملی هوش مصنوعی» تشکیل شدند. در تاریخ  ۳۰ آبان ماه ۱۴۰۳، رئیس جمهور محترم در دولت چهاردهم، طی ابلاغیه‌ای به معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، مهلتی سه‌ماهه برای ارائه اساسنامه سازمان ملی هوش مصنوعی به هیئت دولت جهت تصویب تعیین نمودند. با این حال، پس از گذشت مهلت مقرر، نه تنها اساسنامه سازمان ملی هوش مصنوعی هنوز تدوین نشده، بلکه طبق اخبار واصله، تخصیص بودجه این سازمان با مشکل مواجه شده و ادامه فعالیت این سازمان را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است. با توجه به اهمیت موضوع، اینچنین تعلل در اجرای سند ملی هوش مصنوعی توسط نهادهای مسئول باعث برانگیخته شدن تشکل‌های دانشجویی و نخبگان شده است.بی‌توجهی به هوش مصنوعی به عنوان پرچم‌دار حرکت فناوری در کشورها،‌ در آینده نه‌چندان دور، نتیجه‌ای مانند تجربیات گذشته را در زمینه اینترنت و فناوری دیجیتال در پی خواهد داشت. این درحالیست که اثرگذاری این فناوری به مراتب برجسته‌تر از فناوری‌هایی مانند نانو و … است و در توان‌بخشی به کشور همچون انرژی هسته‌ای عمل می‌کند.تضعیف ساختارهای موجود و نبود یک سازمان و نهاد متمرکز به عنوان راهبر این حرکت و عدم نگاه راهبردی و کاربردگرایی در کنار عدم پاسخگویی دیگر ارگان‌های پر مشغله مانند معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، باعث از بین رفتن فرصت‌های موجود شده است. متاسفانه در سه سال گذشته بعد از فرمان رهبر انقلاب و تاکید ایشان به اهمیت این فناوری کلیدی در اداره آینده جهان (۱۴۰۰/۰۸/۲۶) حرکت قابل قبولی در این زمینه انجام نشده و با توجه به رشد محیرالعقول این فناوری در جهان، فرصت فعالیت و ورود به رقابت در این حوزه بسیار محدودتر از قبل به نظر می‌رسد. همچنین توسعه پایدار این فناوری برای کشور بسیار حیاتی بشمار می‌رود که در صورت به‌تعویق‌اندازی پیامدهای ناگوار و غیر قابل جبرانی برای کشور خواهد داشت.با توجه به خروجی اقدامات صورت گرفته، متاسفانه نگاه دولت به این فناوری انقلابی، کلیدی و اقتدارآفرین، اضطراری و راهبردی ارزیابی نمی‌شود. در نتیجه، اهتمام انقلابی جنابعالی به عنوان سکان‌دار دولت در حوزه هوش مصنوعی و میراث‌دار نسل‌های آینده تمدن نوین ایرانی-اسلامی بیش از پیش حیاتی است.به عنوان تشکل دانشجویی دغدغه‌مند این فناوری نوظهور و اقتدارآفرین و دانشجوی مرتبط با حوزه تخصصی هوش مصنوعی، انتظار داریم موارد ذیل مورد توجه قرار گیرد:اراده جدی و همه‌جانبه حاکمیت می‌بایست مبنی بر توسعه لایه‌های عمیق و نفی جدی رویکرد بهره‌برداری و کاربرد صرف در این حوزه باشد و رویکرد مصرف‌گرایانه و ضد توسعه نسبت به هوش مصنوعی در تمامی ارگان‌های نظام، ناصحیح و غیر راهبردی است. غفلت از موضوع توسعه لایه های عمیق می تواند منجر به تکرار تجربه تلخ "کنار گذاشته شدن از روند توسعه و وابستگی کشور به قدرت های خارجی در سایر فناوری ها" شود.تعلل در اجرای قانون و عدم ارائه اساسنامه سازمان ملی هوش مصنوعی توسط معاونت علمی ریاست جمهوری قابل قبول نبوده و مصداق "ترک فعل" تلقی می شود؛ توجه و فهم دولت نسبت به این فناوری می‌بایست سمت و سوی راهبردی‌تری بگیرد و با الگو گرفتن از کشورهای پیشرو (تاسیس وزارتخانه مرتبط و سازمان های رده بالای حاکمیتی) توقف "حیات نباتی" سازمان ملی هوش مصنوعی و اجرای پرشتاب سند ملی هوش مصنوعی پیگیری شود.پیگیری تصویب فوری قانون "طرح ملی هوش مصنوعی" در مجلس شورای اسلامی به عنوان فصل الخطاب و مکمل قوانین و اسناد موجود در این حوزه نیز انتظار می‌رود تا توسعه این فناوری توانبخش و امیدآفرین در کشور شتاب و سرعت بیشتری بگیرد.رهبر انقلاب:«هر ملّتی که امروز در زمینه‌ی این دانشهای جدید...عقب بیفتد، سرنوشتش، سرنوشت آن ملّتهایی است که در آغاز انقلاب صنعتی عقب افتادند و سرنوشتشان شد استعمارزدگی، شد زیر دست بودن، شد فقیر ماندن، شد ذلیل شدن.»۱۳۹۷/۱۱/۳کارگروه تخصصی هوش مصنوعی  بسیج دانشجویی دانشکده مهندسی  برق و کامپیوتر دانشگاه تهرانرونوشت به:وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتمعاونت علمی و فناوری ریاست جمهوریسازمان ملی هوش مصنوعی نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Tue, 15 Apr 2025 21:40:23 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%B4%D9%81%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D9%82-%D8%AA%D8%B5%D9%85%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%AC%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-kcwksoe11xdl ✍ علی پرویزیامروزه دسترسی آزاد به اطلاعات از حقوق شهروندی شناخته می‌شود و می‌توان شفافیت را یکی از محوری‌ترین مؤلفه‌های سلامت حکمرانی دانست؛ بنابراین وظیفه حاکمیت شفاف‌سازی اطلاعات برای مردم است. در این میان تأثیر فضای مجازی در دسترسی بیشتر مردم به اطلاعات را نمی‌توان نادیده گرفت.این امر در تعالیم دین مبین اسلام نیز همواره مورد تأکید است. به‌طوری‌که امام علی (ع) در نامه‌ای به مالک‌اشتر می‌فرمایند: اگر مردم بدگمان شدند و گمان کردند که درباره آنان ستمی روا داشته‌ای عذر و دلیل خود را برای مردم آشکار کن.امروزه بسیاری از کشورها برای افزایش سلامت و کارآمدی خود شفافیت را در دستور کار خود قرار داده‌اند. به عبارتی اگر مسئولین بدون واسطه، مردم را از تصمیمات کلان خودآگاه کنند، جایی برای افراد سودجو و منفعت‌طلب برای مخدوش کردن اذهان مردم باقی نمی‌ماند. شفافیت شامل نظام تصمیم‌گیری و انتخابات، شفافیت بودجه، فرایند تخصیص منابع، نظام مالیاتی، عملکرد هزینه‌ای دولت، مصوبات قانونی و محاکم قضائی می‌شود. برای مثال در کشور آمریکا، طبق آمار منتشر شده از هر هزار دستور تعقیب و پیگیری که توسط دادستانی کل آمریکا در سال ۲۰۰۰ صادر شد، قریب به ۷۵ درصد آن مربوط به مقامات دولتی می‌شد تا دررابطه‌با فعالیت‌های غیرشفاف خود توضیح بدهند. ایالات متحده توانست با بهبود مواردی از قبیل استقرار نهادهای بازرسی و نظارتی قوی، برخورداری از یک دستگاه قضایی مستقل، آزادسازی اطلاعات و استفاده مناسب از ظرفیت جنبش‌های مردمی، خود را از میان ۱۸۰ کشور به رتبه ۱۶ در شاخص ادراک فساد برساند. تجربیات مشابهی از کشورهای انگلستان، کره جنوبی و مالزی وجود دارد که در تمامی آنها نقش انتشار اطلاعات دولتی غیرمحرمانه و استقبال از جنبش‌های مردمی به چشم می‌خورد.در ایران نیز در برخی موارد مردم و مسئولین طعم شیرین شفافیت را چشیده‌اند و در سالیان اخیر قوانین و زیرساخت‌های مناسبی در این راستا ایجاد شده است. برای مثال مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۸۷ قانونی برای شفافیت تصویب کرده است. طبق این قانون هر شهروند می‌تواند از تمامی دستگاه‌ها درخواست انتشار اطلاعات بکند به جز در مواردی که اطلاعات طبق قانون دارای طبقه بندی هستند که شامل سازوکارها، اسناد، آمارهای رسمی، نامه‌نگاری‌ها و گزارش عملکرد است. در سال ۱۳۹۶ سامانه ملی انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات راه‌اندازی شد که در آن باید تمامی مؤسسات عمومی متصل و به درخواست‌های شهروندان پاسخگو باشند. باگذشت ۵ سال از راه‌اندازی این سامانه همچنان سازمان‌هایی وجود دارند که به این سامانه متصل نشده‌اند. شهروندان می‌توانند درخواست‌های خود را از طریق این سامانه به سازمان‌ها و وزارت‌خانه‌ها ارسال نموده و سازمان مربوطه موظف است در طی حداکثر ۱۰ روز پاسخ دهد. برای سازمان‌هایی که به سامانه متصل نشده‌اند این الزام وجود دارد که از طریق نامه‌نگاری پاسخگوی درخواست‌های مردمی باشند. در همین راستا و مطابق با قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات که عنوان می‌کند «هر شخص ایرانی حق دسترسی به اطلاعات عمومی را دارد مگر آنکه قانون منع کرده باشد» بسیج دانشجویی دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران با ارسال نامه‌ای به آقای محمدجعفر منتظری، دادستان کل کشور درخواست کرد تا مصوبات یک‌صد و بیست و نهمین جلسه کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه را به‌صورت عمومی منتشر نمایند. مطابق نامه‌هایی که از سوی برخی سازمان‌ها منتشر شد، به نظر می‌رسد با این مصوبه سطح دسترسی برخی از اقشار به اینترنت متفاوت خواهد بود. پس از نامه‌نگاری و مطابق اعلام کانال رسمی بسیج دانشکده فنی، طی تماسی از دفتر دادستانی وعدة بررسی انتشار مصوبات این جلسه به بسیج دانشجویی داده شد؛ اما علی‌رغم تأکیدات مکرر مقامات قوه قضائیه بر شفافیت، اعضای محترم کارگروه تصمیم بر تداوم محرمانه بودن این مصوبات گرفته‌اند.این تصمیم‌گیری در حالی است که مطابق ماده ۱۱ قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، «مصوبه و تصمیمی که موجد حق یا تکلیف عمومی است قابل‌طبقه‌بندی به‌عنوان اسرار دولتی نمی‌باشد و انتشار آنها الزامی خواهد بود.» لذا ازآنجایی‌که دسترسی کاربران به اینترنت جز حقوق عمومی است امکان طبقه‌بندی محرمانه ندارد و باید به طور عمومی منتشر نماید. درحالی‌که فعالین بسیج دانشجویی این نکته را به دادستانی کل کشور گوشزد کرده‌اند؛ اما دادستانی این رویه را در پیش گرفته است. قابل‌ذکر است که با دسترسی غیرمجاز یک گروه هکری، تمام نامه‌نگاری‌های این کارگروه که حتی شامل موارد محرمانه و اطلاعات شخصی برخی از کاربران بود افشا شد. به همین خاطر تنها با طبقه‌بندی‌کردن تمام اسناد دولتی نمی‌توان از آن حفاظت کرد و علاوه بر تفکیک اصولی موارد محرمانه، حفاظت از آن هم دارای اهمیت است.باتوجه‌به نکات فوق، پیشنهاد می‌شود تا مجلس شورای اسلامی، بر حسن اجرای قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات نظارت کرده و در برنامه توسعه هفتم احکامی را قرار دهد. همچنین سازمان بازرسی کل کشور با سازمان‌هایی که به طور کامل از این قانون تبعیت نمی‌کنند برخورد لازم را انجام دهد. نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Sat, 25 Mar 2023 17:45:59 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D8%AA%D8%A7-%D8%A8%DB%8C-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%86-m8n58dquo40d موقع انتخاب رشته، احتمالاً در مورد بعضی رشته‌­ها شنیده­‌ای که این رشته عاقبتی نداره، بازار کاری نداره و ... نه؟! اصلاً شاید زیاد شنیده باشی مهندسی توی این مملکت به درد نمی­خورد که! صنعت درست‌وحسابی نداریم! امیدوارم جلوتر بروی و ببینی این‌طورها که می­گویند هم نبوده و اگر جایی صنعتی خوابیده و پیشرفتی نکرده، تو بگردی که علتش چه بوده و برای رفعش تلاش کنی! ما هم دو سال پیش آمدیم و دست گذاشتیم روی صنعت فضایی! که ببینیم چرا هشت سال است این صنعت خوابیده، بسیاری از متخصصینش از این مملکت رفته­اند، پروژه­هایش پیشرفتی نمی­کنند و ... در این دو سال با آدم­‌های مختلفی صحبت کردیم، از دانشجو گرفته تا کارآفرین­‌های فضایی و اساتید دانشگاه­‌های مختلف، از پژوهشگران این حوزه گرفته تا حقوقدان­‌ها و نمایندگان مجلس و رییس سازمان فضایی؛ نکاتشان را جمع و گم شده­‌های هر بخش این داستان را از بین این حرف­‌ها پیدا کردیم! دانشجو تا دانشگاه، دولت تا مجلس، و مردم، هرکدام یک پای این داستان درهم­‌پیچیده­‌ی صنعت فضایی بوده‌­اند که کارش را به این­جایی که امروز ایستاده کشانده؛ پس برای هرکدام­شان باید کاری می‌­شد و ما هم دست به کار شدیم: برای دانشجو بازدید و وبینار چیدیم تا اصلا ببیند این صنعت چه ظرفیت­‌هایی دارد، خلاءهایش کجاست و برای آن چه می­تواند بکند. چندین و چند جلسه با ریاست و مسئولین سازمان فضایی رفتیم، طرح­‌های مختلف برای معرفی این صنعت در مدارس و سازوکار تسهیل ورود به این حوزه برای دانشجویان ارائه دادیم. سراغ نمایندگان مجلس و قانونی که بیست سال است می­رود تدوین شود و نصفه مانده رفتیم. همایش با حضور مسئولین و اساتید و بخش خصوصی گرفتیم و چالش­‌های این صنعت را بررسی کردیم و نهایتا نامه­‌ای به رییس جمهور زدیم و مطالبات­مان را از او و دولتش خواستیم. شاید بپرسید فایده ای هم داشت؟ حقیقتش بله! رییس جمهور نامه­‌مان را خواند، خواسته­‌هامان را در شورای عالی فضایی مطرح کرد و حالا می­رود که پیگیری بشود! سازمان فضایی طرح­مان را شنید و قرار شد برای اینکه صنعت فضایی بین دانش­‌آموزان هم شناخته شود ایده­‌های طرح­مان را پیاده کند! دانشجوهای زیادی برای اولین بار با استارتاپ­‌ها و دانش بنیان­‌های فضایی ایران آشنا شدند و حالا می­رویم که این بار داستان فضایی را برای همه مردم این کشور روایت کنیم! نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Thu, 08 Dec 2022 00:07:06 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7-rxlyzgmqbjuo تجارت و صادرات و واردات کالا درآمد زیادی دارد. این درآمد باعث شده تا انواع و اقسام فسادها و رانت‌های مالی در این زمینه شکل بگیرد، از رشوه به مأموران گمرک تا ایجاد انحصار در واردات بعضی کالاهای اساسیمشکلات صادرات و واردات کالا به کشور، از دیرباز در ایران وجود داشته است. بروکراسی اداری و کاغذبازی‌ها باعث شده تا مشکلات زیادی برای سیستم گمرکی کشور وجود داشته باشد. وجود نقص در قوانین و عدم شفافیت در فرایند ترخیص کالا از گمرک باعث شده بود تا امکان نظارت بر این فرایند کاهش داشته باشد و پرونده‌های مالی مشکوک در گمرک، روزبه‌روز افزایش.در سال 90 بود که جمعی از دانشجویان دانشکده برق و کامپیوتر دانشگاه تهران، برای حل این مشکل وارد عمل شدند. یکی از دانشجویان بعدازاین که این مشکل برایش پیش می‌آید، به‌جای منفعلانه نشستن و انداختن مشکلات به گردن مسئولان و مأموران، برای پیداکردن راه‌حل می‌کوشد، مشکل را با دوستانش مطرح می‌کند و با تشکیل تیمی 5 نفره سعی می‌کند تا در حل این مسئله، مؤثر واقع شود.اما این تازه اولین گام برای حل این مشکل بود که برداشته می‌شد. مشکلات، تازه بعد این مرحله بود که به چشم می‌خورد. از چاله‌های قانونی موجود در سیستم گمرکی گرفته تا عدم اعتماد سازمان گمرک به این تیم بی‌سابقه و پر ادعا. تاحدی‌که این تیم تا چند سال بدون دریافت هیچ‌گونه هزینه‌ای از گمرک به کار خود ادامه دهد.انتخاب هوشمندانه اعضای تیم در این مرحله خود را نشان می‌دهد. واضح است که اگر روحیه همدلی و همکاری در بین اعضای گروه وجود نداشته باشد، شرکت با مشکلاتی که در طول کار به وجود می‌آید، نمی‌تواند مقابله کند، علی‌الخصوص در زمینه‌ای مثل گمرک که با پول فراوان و مافیای بزرگی مواجه است.مقابله با مافیای گمرک شجاعت زیادی می‌طلبید، کمتر مافیایی است که ساکت بنشیند و ببیند که چند استاد و دانشجو، جلوی سود بیشترش را می‌گیرند. مطابق انتظار، مافیای گمرک در این موضوع هم بیکار ننشست، طوری که سه دانشجو و یک استاد دانشگاه فعال در پروژه به شایعه‌سازی، افشای روابط شخصی و حتی قتل! تهدید شدندمدیر یکی از گمرکات مرزهای شمال غربی کشور دستگیر شده بود. وقتی در تهران به دفتر رئیس وقت گمرک احضار شد، گفته بود: "شما ماهیانه 700 هزار تومان به من حقوق می‌دهید که از صبح تا شب چشم هم باز باشد، یکی پیداشده و گفت 50 میلیون بهت پول مردم، یک ربع چشم هاتو ببند"گمرک ایران طور مستقیم با نیاز مردم و صنعت در ارتباط است. به همین دلیل، یکی از سازمان‌هایی است که احتمال رخ‌دادن پرونده‌های فساد مالی بزرگ در آن بسیار زیاد است. مسئولان گمرک، دلیل این مشکل را این می‌دانستند که برای صدور مجوز ترخیص، تاجر و مأمور گمرک به طور مستقیم با هم در ارتباط‌اند و این شیوه باعث می‌شود تا امکان نظارت بر این فرایند کاهش یابد. هزینه حل این مشکل و برقراری سامانه جامع گمرک، 700 میلیارد تومان پیش‌بینی‌شده بود که در آن طی هشت سال، گروهی از متخصصان خارجی در ایران سکونت پیدا می‌کردند و هم‌زمان روی این پروژه و 40 زیر پروژه دیگر کار می‌کردند، حالا گروهی پیدا شده بود که این پروژه‌ها دوساله و با هزینه 16 میلیاردتومانی به سرانجام می‌رساند، اما این تیم از جوانانی تشکیل شده بود که تاکنون هیچ‌گونه تجربه کار اداری‌ای نداشتند و سن اعضای آن از 28 سال فراتر نمی‌رفتپیش از استفاده از این سامانه، تاجران باید برای ترخیص کالا به سازمان‌های مختلفی مراجعه می‌کردند و برای هر مرحله هزینه‌ای مجزا و غیرشفاف پرداخت می‌شد که این کار بستر دریافت رشوه و زیرمیزی را مهیا می‌کرد.برای حل این مشکل، سامانه‌ای طراحی شد که در آن تمام فرایندهای دیداری بین تاجر و مأمور گمرک حذف شود و این فعالیت‌ها بدون ارتباط مستقیم بین تاجر و مأمور انجام بگیرد؛ یعنی این سامانه به‌گونه‌ای طراحی شده بود که صاحب کالا نمی‌دانست کالای او توسط کدام مأمور گمرک در حال بررسی است و مأمور گمرک هم نمی‌دانست کالایی که دارد بررسی می‌کند، توسط کدام تاجر وارد کشور می‌شوداما بر خلاف مأمور گمرک و صاحب کالا، مسئولان بالادستی به تمام این اطلاعات دسترسی داشتند. حتی می‌توانستند به‌صورت آنلاین ببینند که کالا تا مقصد نهایی چه مسیری را طی می‌کند و کامیون حامل آن، در کدام توقفگاه چه مقدار توقف می‌کند!بدین ترتیب، علاوه بر کاهش احتمال پرداخت رشوه و سخت کردن مسیر آن، این فرایند مدت‌زمان صدور مجوز را هم کوتاه می‌کند. تا پیش‌ازاین اظهارنامه‌های وارداتی در 26 روز و اظهارنامه‌های صادراتی در 7 روز صادر می‌شد؛ اما با استفاده از پنجره واحد تجارت، این زمان‌ها به ترتیب به 4 روز و 1 روز کاهش یافتند.با این شیوه جدید، میزان رشوه نه‌تنها کم نشده، بلکه بیشتر هم شده. امور گمرک می‌گوید واردات این کالا غیرقانونی است، مثلاً مشابه داخلی دارد، دیگر نمی‌داند که تولیدکننده داخلی زمانی این کالا را تولید می‌کرده و دیگر نمی‌کند، تولیداتش بی‌کیفیت است، کم تولید می‌کند و نمی‌تواند نیاز داخلی را پوشش دهد، تا قبل از این فقط نیاز بود امور گمرک راضی شود که کالا باید وارد شود، اما الان باید چندین نفر راضی شوند تا آن مأمور پیدا شود! علی‌رغم مزایای این روش و کاهش رشوه در سیستم گمرکی، هنوز هم این وجود فساد مالی در سیستم گمرکی غیرقابل‌انکار و به‌مراتب زیاد است، قانون‌های متعدد و غیراصولی و بعضاً غیراجرایی باعث شده تا این مشکل همچنان پابرجا باشد. یکی از مهم‌ترین قوانینی که باعث ایجاد این مشکل می‌شود، قانون حمایت از تولید داخلی است که علی‌رغم رونق بخشیدن به تولید بخش داخلی، باعث ایجاد مشکلاتی در واردات محصولات به کشور شده است. به‌عنوان‌مثال مصرف‌کننده به کالایی نیاز دارد که مشابه داخلی دارد؛ اما این مشابه داخلی دیگر تولید نمی‌شود، نمی‌تواند نیاز داخلی را برطرف کند یا از کیفیت کافی برای استفاده صنعتی برخوردار نیست. قانون اجازه ورود این کالا را به داخل کشور نمی‌دهد اما مصرف‌کننده به این کالا نیاز دارد، در نتیجه برای ورود غیرقانونی این کالا به کشور، هزینه به‌مراتب بیش‌تری پرداخت می‌شود که نشان می‌دهد هنوز هم برای کاهش فساد در این سیستم، کارهای زیادی باقی است ... نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Thu, 08 Dec 2022 00:01:01 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%DA%AF%D9%BE-%D9%88%DA%AF%D9%81%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C-zfay4bgb2hvd ازآنجایی‌که اولین مواجهه با زمینه‌های تخصصی رشته‌مان با درس مبانی کامپیوتر است، به مصاحبه با استاد درس، دکتر هادی مرادی رفتيم.ایشان همچنین، مسئول یکی از جذاب‌ترین آزمایشگاه‌های دانشکده هستند که انشا الله به‌زودی با همراهی شما در سلسله جلسات trends.talk ضمن تماشا و بررسی مستندهای روز دنیا مهندسی برق و کامپیوتر و بازدید از آزمایشگاه‌های مرتبط دانشکده، به بازدیدی از این آزمایشگاه نیز خواهیم پرداخت.لطفاً ابتدا خود را معرفی فرمایید.بنده هادی مرادی هستم و سیزده سال است که به ایران برگشته‌ام. رشته تخصصی اصلی‌ام هوش مصنوعی، رباتیک و کنترل بوده است. اخیراً روی هوش مصنوعی تمرکز بیشتری کرده‌ام. ما در قالب یک سری گیم‌ها، از داده برای روانشناسی و روانپزشکی استفاده می‌کنیم. گیم‌هایی که هم برای شناسایی و هم برای درمان مشکلات شناختی استفاده می‌شود. البته علاقه اصلی من به ربات‌ها پابرجاست. به دلیل اینکه رباتیک نیاز به سخت افزار دارد و هزینه سخت افزار بالاست، یک مقدار کار کردن در ایران در این حوزه مشکل است و باعث شد از سمت رباتیک به این سمت شیفت کنم. البته علت اصلی، تاثیرگذاری بیشتر این حوزه از نظر انسانی در مقوله آموزش و حل مسائل شناختی است و از یک منظر می‌تواند در زندگی انسان‌ها به طور مستقیم‌تر اثر بگذارد.شما از بدو ورود به دانشگاه مسیر پیش رویتان را می‌دانستید و مشخص بود که می‌خواهید چه کنید یا به‌مرور آشنا شدید؟خیر، برای من از ابتدا مسیر تبیین نشده بود اما بودند دوستانی که می‌دانستند قدم‌هایشان را چطوری می‌خواهند بردارند. ابتدا بیشتر خودم را سمت صنعت می‌دیدم ولی در طول مسیر علاقه‌مند به تحقیق شدم. زیرا آزادی عمل در تحقیق نسبت به صنعت، بیشتر است و باعث شد که بیشتر به این سمت بروم و راهم را در طول مسیر، مخصوصاً زمان فوق‌لیسانس و دکترا پیدا کردم.شما در کنار تحصیل فعالیت‌های جانبی هم انجام می‌دادید؟ و به دنبال کسب مهارت خاصی بودید؟من به ورزش خیلی علاقه دارم و فعالیتی بود که همیشه انجام می‌دادم، چه دبیرستان چه حتی زمان کنکور. دوره لیسانس و در ادامه فوق‌لیسانس و دکترا هم به همین ترتیب.یک سری کنجکاوی در زمینه طراحی سیستم‌های مختلف هم داشتم که دوست داشتم در آن حوزه‌ها فعالیت کنم. اما اینکه به دنبال فن بخصوص باشم خیر؛ ولی درعین‌حال به فیدبکی که از افراد مختلف می‌گرفتم، توجه می‌کردم؛ مثلاً تمرکز روی برنامه‌نویسی. از سال اول فوق‌لیسانسم در دانشگاه USC با يکی از اساتید صحبت کردم و پیشنهاد ایشان این بود که برنامه‌نویسی را خیلی خوب یاد بگیرم. یک درس خیلی مشکلی داشتیم که من قبلاً گذرانده بودم اما به پیشنهاد ایشان دوباره درس را برداشتم. ایشان پیشنهاد داد که درس سیستم‌عامل هم بردارم. من گفتم که سیستم‌عامل که به درد من نمی‌خورد. ایشان گفت آنجا آن‌قدر برنامه‌نویسی‌اش سخت هست که در برنامه‌نویسی خبره می‌شوی. درصورتی‌که این فرد، خودش الکترونیکی بود اما توصیه می‌کرد که برنامه‌نویسی را یاد بگیرم و خیلی عمیق هم یاد بگیرم و این توصیه خیلی خوبی بود.یک کار دیگر هم مهارت نوشتن و مستندسازی بود که من ضعف زیادی داشتم. من در کنار یک درس زبان انگلیسی که برای همه اجباری بود، چندین درس انگلیسی دیگر هم برداشتم. محاجه یا جدل یکی از این درس‌ها بود. یعنی چطور بتوانی در مقابل یک نفر حرفت را به کرسی بنشانی؛ و خیلی هم لذت بردم چون کمک کرد ساختار نوشتن را بهتر بیاموزم. البته استاد راهنمای من در آنجا یک آدم خیلی هنری بود و فن نوشتن قوی‌ای داشت. اولین باری که یک مقاله نوشتم، پرتش کرد و گفت برو یاد بگیر بنویسی بعداً بیا پیش من. به‌خاطر همان بود که تعداد زیادی درس گرفتم که یاد بگیرم چطوری بنویسم و چطور ارائه دهم.یعنی شما یکی از مهارت‌های مفید برای دانشجویان را نوشتن می‌دونید؟بحث نوشتن که یکی از موارد مهارت‌های نرم یا soft skills هست. مهارت ارائه که هم می‌تواند در قالب نوشتن باشد و هم در قالب پاورپوینت و سخنرانی. چون عمدتاً در ایران، مستندسازی و ارائه را از بچگی یاد نمی‌گیریم و اگر هم یاد بگیریم به سبک حافظ یاد می‌گیریم؛ نوع شعری یاد می‌گیریم. درصورتی‌که در نوشتار علمی باید مستقیم به هدف بزنی و در لفافه گفتن جایگاهی ندارد.پیشنهاد شما به دانشجویان، برای کسب مهارت‌های جانبی و علمی چیه؟نکته‌ای که خیلی باب است در سطح جهانی learn how to learn است. شما باید آماده باشید هر لحظه یاد بگیرید. اگر دقت کرده باشید آنقدر تاپیک‌های جدید و زبان‌های جدید دارد می‌آید که اگر شما بسنده کنید به مطالبی که در دانشگاه یاد گرفتید، دو سال بعد هیچ خاصیتی نخواهید داشت. شما باید یاد بگیرید چگونه یاد بگیرید. متاسفانه یک مقداری بچه‌ها علاقه دارند اساتید همه مطالب کتاب را بگویند و همه چیز را برایشان حل کنند که این چیز خوبی نیست. باید یاد بگیرند چگونه یاد بگیرند. اگر با مسئله جدیدی مواجه شدند چطوری حلش کنند. شما قرار نیست تکنسین شوید؛ یک manual بخوانید و مشکل ماشین رختشویی را حل کنید. مهندس قرار است بتواند مسئله حل کند. لازمه مسئله حل کردن هم این است که بفهمد راه‌حل را کجا پیدا کند یا نمونه‌های مشابه را ببیند و از آن‌ها بتواند راه حل مشابه را پیدا کند. در نتیجه بیشترین مهارتی که باید بچه‌ها تمرین کنند این است که مهندس شوند.جنبه دیگر این است که یک زمانی ابوعلی سینایی بود که همه چیز یاد داشت و بعد جهان رفت به سمتی که یک نفر فقط یک چیز بلد بود و در آن کار متخصص شده بود. الان دوباره دارد بازگشت می‌کند. شما باید چند وجهی شوید. مثلاً دکتر عبدالاحد، که ایشان هم به یک معنا پزشک هستند هم مهندس. یا خود من، هم مهندسی کار می‌کنم هم روان‌شناسی باید بفهمم. چون اگر به کس دیگر بسپارم، مواردی‌ست که نه او می‌تواند به من منتقل کند و نه من می‌فهمم و لازم است بفهمم تا خلاقیت پیدا کنم و مسئله را درست حل کنم. در نتیجه لازم است که خودم قدم در روان‌شناسی، پزشکی و امثالهم بگذارم. عمده اساتید این طور هستند. هر کسی باید از حیطه تخصصی خودش قدم فراتر بگذارد و محیط جدید را بفهمد و مسائل اش را حل کند.خلاصه بگویم توصیه من این است که بچه‌ها یاد بگیرند که چگونه یاد بگیرند تا همواره آماده تغییر باشند که دنیای جدید دنیای تغییرات و چیزهای جدید است وگرنه ربات‌ها می‌آیند و جایگزین انسان می‌شوند و شما کارتان را از دست می‌دهید. ولی اگر بدانید با دنیای جدید چطور کار کنید می‌توانید خودتان را تنظیم کنید.احتمالاً نحوه درس دادن شما در درس مبانی کامپیوتر هم به همین شکل است تا بچه‌ها گنگ بمانند و بروند دنبال آموزش؟درس مبانی کامپیوتر اولین درسی است که بچه‌ها در کنار ریاضی و فیزیک دارند و خارج از ساختار مدرسه‌ای است که در آن تمرین و همه چیز معلوم است. خود کنکور هم فقط تست و یک سری سوالات مشخص و استاندارد دارد. درس مبانی کامپیوتر یک زبان جدید است. که شنیدید اگر می‌خواهید آلزایمر نگیرید، زبان جدید یاد بگیرید، مغزتان فعال می‌شود. این هم یکی از آن مباحث است؛ یعنی شما یک زبان جدید یاد می‌گیرید در عین حال که ساده است باید یاد بگیرید که به دنبال سرچ بروید و کدهای مشابه را ببیند. یک جا به مشکل می‌خورید، آنلاین تعامل داشته باشید از افراد مختلف بپرسید. یک مقداری فشار دارد چون مطالبی که خدمتتان عرض می‌کنیم به صورت فیکسی که در دبیرستان می‌خواندید نیست، مطالب باز است و سوالات، یک سری سوال مشخص با جواب یکسان نیست. الگوریتم باید طراحی کنید و به چندین روش مختلف می‌توانید طراحی کنید. برای همین یه مقدار از این جهت سخت است. ولی هنوز چون یک زبان است و ساختار مشخص دارد آنقدری که بچه‌ها در ادامه با خلاقیت و با حل مسئله آشنا می‌شوند، سخت نیست.دلایل راه‌اندازی آزمایشگاه‌تان را بفرمایید.عمده بچه‌هایی که در این آزمایشگاه هستند روی طراحی گیم تحقیق می‌کنند. از گیم‌ها استفاده می‌کنند برای غربالگری مشکلات مختلف شناختی و از طرفی روی حل این مشکلات و توان‌بخشی افراد کار می‌کنند. فاز اول را با اوتیسم شروع کردیم. فاز جدیدمان وارد افراد پیش‌فعال شده است. چون تقریباً نه درصد افراد جامعه را دربرمی‌گیرد و بسیاری از افراد هستند که بیش‌فعالند و خودشان هم خبر ندارند و آنهایی هم که خبر دارند، راه‌حل‌هایشان بیشتر راه‌حل‌های دارویی است. در صورتی که راه‌حل‌های کامپیوتری هم برایش وجود دارد. تمرکز ما روی این زمینه است.آیا در آزمایشگاه‌تان فعالیت‌های مرتبط با رباتیک هم دارید؟بله، فعالیت‌های رباتیکی یکی در زمینه تعامل انسان با ربات است که آن هم در راستای تعامل با بچه‌های خاص، مثل بچه‌های مبتلا به اوتیسم است. چون بچه‌های مبتلا به اوتیسم با ربات خیلی بیشتر حال می‌کنند تا انسان. در نتیجه یک سری آموزه‌ها را از این طریق می‌شود به آن‌ها منتقل کرد.قسمت دیگر هم در زمینه استفاده از رباتیک برای شستشوی ساختارهایی مثل گنبدهاست که در ایران زیاد داریم. همچنین برای تعمیر و مدل سازی آن‌ها. ما الان ساختارهای قشنگی مثل مساجد و مناره‌ها داریم اما مدل سه بعدی‌شان موجود نیست و مدل سه بعدی این‌ها برای تعمیر یا تور مجازی کاربرد دارد. حتی می‌توانیم تاریخچه‌ها را حفظ کنیم. برای مثال در بم که زلزله آمد و خراب شد اصل] بنا موجود [ نیست. حالا اینکه بتوانیم مدل سازی واقعی با جزئیات داشته باشیم خیلی خوب می‌شود. این اتفاقات می‌تواند برای خیلی از بناهای سنتی ما اتفاق بیفتد که طبیعتاً می‌ارزد آدم روی این ها کار کند. یک سری از تحقیقات ما با دکتر حسینی روی مدل سازی سه بعدی ساختارهایی مثل گنبد و مناره هست. یکی هم سرویس برای تعمیر و نگهداری این ساختارهاست.آیا تا به حال موفقیتی هم در این زمینه‌ها کسب کردید؟از نظر تئوری بله. ولی از نظر اینکه حمایت دولتی پیشوندش بیاد که بتوانیم این ها را عملیاتی کنیم متاسفانه خیر که می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. یکی کمبود بودجه خاطر تحریم‌ها و یکی هم چیدمان اولویتی بودجه مملکت هست.یکی از پروژه‌هایی که ما شروع کردیم که نه دقیقاً رباتیکی هست، نه دقیقاً گیم هست، هشدار سریع و زودهنگام زلزله است. که در حال حاضر نمونه‌های اولیه‌اش را هم ساختیم. و برای عملیاتی شدن نیاز به بودجه دارد. چون یک کار عام المنفعه هست که کمک می‌کند استرس افراد کم شود و کشتار را کاهش می‌دهد. اما نتوانستیم بودجه لازم را از ارگان‌های دولتی بگیریم.در این مسیر که تا الان آمدید چه قدر خود را موفق می‌دانید و دوست دارید در نهایت به کجا برسید؟مطلوب این است که انسان، احساس مفید بودن برای کل انسان‌ها و به طور خاص برای جامعه مسلمانان داشته باشد. هرکسی هم هرطور که شده در یک مقطعی در این پوزیشن کمک رسانی قرار می‌گیرد.من پیشنهادم به دانشجویان این است که هرچه بیشتر بتوانند تجربه دیگران را استفاده کنند به نفع‌شان است. چون برای خود من، خیلی جاها کسی نبود راهنمایی‌ام کند و حس می‌کنم با تجربه و بدون سعی و خطا خیلی بهتر می‌توانستم جلو روم. از افراد با تجربه استفاده کنند تا مسیر پیش روی‌شان را بهتر بچینند.در عین حال، اینکه ما یک مسیر را می‌چینیم و خداوند متعال چطور آن را جلو می‌برد حرف دیگری است. ممکن است خیلی‌ها از بیل گیتس هوشمندتر بودند؛ اما فقط یک بیل گیتس مایکروسافت را درست کرد و یک استیو جابز اپل را. بسیاری هم‌سطح و بهتر از آن‌ها بودند اما در این جرگه و دنیایی که ما داریم دو نفرشان توانستند این‌گونه در این مسیر موفق شوند. ولی وظیفه‌ی ما این است که به بهترین وجه برنامه‌ریزی کنیم و پیشنهاد من این است که دوستان با اساتید مختلف یا کسانی که در بازار هستند مشورت کنند. دلیل ندارد من لیسانسم را تمام کردم بروم فوق لیسانس یا فوق لیسانس تمام کردم بروم دکترا. می‌توانم با لیسانس آدم موفقی باشم. بسیاری از فارغ التحصیلان ما آدم‌های موفقی هستند.به آدمی که کوه می‌رود می‌گویند بالا را نگاه کن. برنامه ریزی کن، سرت را بنداز پایین، برو. دوباره نگاه کن ببین داری درست می‌روی و سرت را بنداز پایین. علتش هم این است که اگر همیشه به قله نگاه کنی قله آنقدر بلند است که آدم مایوس می‌شود. زندگی هم همینطور است. آدم بخواهد آخرش را ببیند با عدم قطعیت‌هایی که وجود دارد به‌شدت مأیوس می‌شود.به هرحال می‌توانستم موفق‌تر از این باشم. در یک زمینه‌هایی موفقیت کسب کردم ولی در خیلی از زمینه‌ها می‌توانستم بهتر باشم.حرف پایانی؟از جوانی‌تان استفاده کنید. آدم وقتی جوان است حس می‌کند هیچ چیزی را از دست نمی‌دهد؛ اما یک خورده جلوتر بروید و به سن بالاتر برسید می‌بینید آن قابلیت‌هایی که اول داشتید نخواهید داشت. هم از زندگی‌تان لذت ببرید هم از تکه‌تکه‌اش برای پیشرفت کردن استفاده کنید. نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Wed, 07 Dec 2022 23:56:51 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%88%D9%86%D8%A7-%D8%AA%D8%A7-%D8%A2%D8%A8-%DB%8C%D8%AE-bw574wcctykp در پیچ‌وتاب سردرگمی‌های اولین ترم دانشجویی و چالش‌های عجیب‌وغریبی که هر روز با آنها روبه‌رو می‌شویم، شاید هیچ‌چیز به‌اندازه نشستن پای صحبت استاد آرامش‌بخش نباشد. استادی که روزگاری دانشجوی همین دانشکده بوده و امروز، اولین درس تخصصی رشته‌های برق و کامپیوتر را تدریس می‌کند. دکتر محمودرضا هاشمی، میهمان گفت‌وگوی امروز ماست.محمودرضا هاشمی، عضو هیئت‌علمی دانشکده برق و کامپیوتر دانشگاه تهران و استاد درس مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازی است. وی دانش‌آموخته مقاطع کارشناسی و کارشناسی ‌ارشد دانشگاه تهران بوده و مدرک دکتری خود را از دانشگاه اتاوای کانادا دریافت نموده است. از زمینه‌های تحقیقاتی ایشان می‌توان به کاربرد هوش ماشین در مالتی مدیا، سامانه‌ها و شبکه‌های چندرسانه‌ای، بازی‌های مبتنی بر رایانش ابری و امنیت خدمات الکترونیکی اشاره کرد.دکتر محمودرضا هاشمی، استاد دانشکده برق و کامپیوتر تهرانیک دانشجو، خصوصاً دانشجوی برق و کامپیوتر، باید چه بسته مهارت‌ها و ویژگی‌هایی را داشته باشد؟انتظار اولیه‌ای که دانشگاه از دانشجو دارد، این است که روی برنامه‌ی درسی‌اش متمرکز شود و بخواند و همان‌طور که عرض کردم نظارت دانشگاه بر روی این مسائل بر خلاف دبیرستان از راه دور است، خیلی ورود نمی‌کند و انتظار دارد دانشجو خودش به حدی رسیده باشد که مطالب درسی را پیگیری کند و یاد بگیرد. انتظار ما این است که تمام بسته‌ی دروس خودتان را مهم بدانید و هیچ‌کدام را نادیده نگیرید، چون نمی‌دانید وقتی فارغ‌التحصیل شدید تکنولوژی آن روز و بازار آن روز کدام پایه‌های درسی را نیاز خواهد داشت.نکته‌ی بعدی اینکه در کنار دروسی که یاد می‌گیرید، یک‌سری مهارت‌های نرم وجود دارند که باز خود شما باید روی این‌ها متمرکز شوید و یادتان نرود که باید این‌ها را بیاموزید. این را باید در تمام دروس تقویت کنید. این مهارت‌های نرم در کل زندگی به کار شما می‌آیند و امروزه شرکت‌ها به دنبال آدم‌هایی هستند که مهارت‌های نرم بیشتری داشته باشند. چون آن‌قدر تکنولوژی‌ها سریع پیشرفت می‌کنند و عوض می‌شوند که شما بالاترین معدل لیسانس را هم داشته باشی، سال آینده دیگر بخشی از مطالبی را که خوانده‌ای قدیمی شده‌اند و باید دوباره یادگیری جدیدی را انجام دهی. پس اولین مهارت نرم موردنیاز، این است که بلد باشی «چگونه یاد بگیری». مهارت دومی که به شیوه‌ی یادگیری شما کمک می‌کند، بحث Critical Thinking یا تفکر انتقادی است. یعنی من مهارت نگاه‌کردن به ویژگی‌های هر چیز رو پیدا کنم، به‌راحتی هر چیزی را نپذیرم. استاد من چیزی را می‌گوید که به نظر منطقی نمی‌رسد، من اگر مهارت تفکر انتقادی را داشته باشم، می‌توانم چیزی را که استادم یا دوستم گفت یا مطلبی که در اینترنت خوانده‌ام و شنیده‌ام را تحلیل کنم؛ ببینم به نظرم منطقی است، کجای آن درست است و کجای آن نیست. از قسمت‌هایی از آن سوال کنم که البته این سؤال‌کردن به معنای نفی نیست؛ برای این است که دنبال جوابش بگردم. کسی که تفکر انتقادی بلد است برایش سؤال پیش می‌آید و دنبال جواب‌های آن سؤال است تا دانشش نسبت به آن مطلب افزایش و عمق پیدا کند.مهارت دیگری که به‌شدت برای دانشجوها در تمام زندگی‌شان لازم است، بحث self-management است. کسی که از شهرستان آمده، شیوه‌ی زندگیش عوض شده، جای خوابش عوض شده، محیطش عوض شده، اطرافیانش، غذایش و... همه‌ی برنامه‌هایش به هم می‌ریزد. اگر بتواند خودش را مدیریت کند؛ ساعت درس‌خواندنش، زمان آن، محلش، شیوه‌ی آن و... این‌ها مدیریت‌هایی بودند که قبلاً فرد دیگری برای او انجام می‌داد، الآن باید خودش آن را انجام دهد و کار سختی است، ولی مهارتی است که باید کسب شود. برای کسب این مهارت می‌توان به مشاور مراجعه کرد. در ابتدای این مسیر، شاید برای بسیاری از بچه‌ها فضا خیلی گنگ باشد و با مواردی روبرو می‌شوند که پیش‌ازاین مواجهه‌ای با آن نداشتند. خود شما چطور در این مسیر قرار گرفتید؟ آیا از ابتدا همه چیز کاملاً برای شما روشن بود؟ علاقه شما به حوزه‌های مختلف، به گرایشی که در نهایت انتخاب کردید، کاملاً روشن بود یا چیزی بود که در طول مسیر کسب شد؟هر دوی اینها. من از قبل ورود به دانشگاه آن علاقه و دو پیش نیازی که عرض کردم را داشتم. یعنی من به رشته مهندسی و به‌ویژه رشته الکترونیک علاقه خاصی پیدا کرده بودم. این علاقه هم از یک برنامه تلویزیونی شروع شد که در آن ولتاژ بردهای الکترونیکی را نشان می‌داد. رفتم، این قطعات را خریدم و این برد را درست کردم؛ و از آنجا فهمیدم که عاشق این شدم که چیزی را بسازم و بتوانم مشکلی را با یک دستگاه حل کنم. خب، آن موقع دانشش را نداشتم و از همان برنامه تلویزیونی کپی می‌کردم. اما این عطش در من ایجاد شد و وقتی وارد دانشگاه شدم، در همان رشته الکترونیک شروع کردم. آن عشق و علاقه اولیه و عطش اولیه وجود داشت ولی همان‌طور که شما گفتید در حین مسیر هم آدم متوجه می‌شود. قبل از اینکه به دانشگاه بیایم، حداقل خود من، در حد یک برنامه تلویزیونی با این حوزه آشنا بودم. به جزئیاتش، تنوعش، گستره‌ای که می‌تواند داشته باشد و گرایش‌های مختلفی که وجود دارد اشراف نداشتم. وقتی ورود پیدا کردم، این نگاه از طریق درس‌های مختلف بهتر شد. در طی این مسیر گرایش من از الکترونیک کمی جابه‌جا شد و در کارشناسی ارشد به سمت کنترل رفت و بعد یک سطح بالاتر اومد و وارد حوزه IT شدم.حالا دانشجوهای ورودی جدید ما باید ببینند که در نگاه اول احتمالاً به مهندسی علاقه داشتند که رشته مهندسی را انتخاب کردند و احتمالاً مثل من، یک تصویری از رشته برق یا کامپیوتر داشتند که انتخاب رشته‌شان رو در آن انجام دادند. حالا باید به خودشان اجازه بدهند که هر درس رو به‌صورت کامل بخوانند و ببینند آیا اون عشق و علاقه‌شان در این درس شکوفا می‌شود؟ بر مبنای آنها، ممکنه هم علاقه بیشتر بشود و هم مسیرشان، مثل مسیری که من انتخاب کردم، کمی در بین رشته‌های مختلف و حوزه‌های مختلف جابه‌جا بشود.مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازی، اولین درس تخصصی است که ورودی‌های رشته برق و کامپیوتر با آن روبه‌رو می‌شوند و برای بسیاری از دانشجویان، مواجهه با این درس چالش‌های زیادی ایجاد می‌کند. طبیعتاً وقتی از فضای دانش‌آموزی وارد فضای درسی مثل مبانی کامپیوتر می‌شویم، تفاوت‌های بسیار زیادی می‌بینیم. معمولاً چه چالش‌هایی در مواجهه با این درس برای بچه‌ها پیش می‌آید؟ باید انتظار چه چیزهایی را داشت؟یک مثال می‌زنم که خوب می‌تواند این تفاوت را نشان بدهد. درس مبانی کامپیوتر مثل این است که شما از سونا درآمدی و پریدی در استخر آب یخ! چه حسی به شما دست می‌دهد؟ چه تفاوتی حس می‌کنید؟ دانش‌آموزی که از کنکور بیرون‌آمده و وارد درس مبانی می‌شود، چنین شوکی را تجربه می‌کند و بعضی ممکن است این شوک را دوست داشته باشند، بعضی‌ها هم ممکن است دوست نداشته باشند. ولی واقعیت آن است شوک بزرگی است. تا دیروز دقیقه به دقیقشان توسط فرد دیگری مدیریت، نظارت و پیگیری می‌شد. امروز شما وارد دانشگاه شدید؛ آن هم در درس مبانی که اولین درس صددرصد دانشگاهی و صددرصد تخصصی شماست. در ترم اول دانشجوها تعدادی دروس عمومی دارند که با تیپ دروسی که در دبیرستان می‌گذراندند، شباهت بیشتری دارد. در ریاضی این شباهت اندکی کم می‌شود اما همچنان وجود دارد. درس مبانی اولین درس تخصصی صددرصد دانشگاهیست و تمام تفاوت‌هایی که گفتیم از نظر انتظار دانشجو شدن، پیگیر یادگیری بودن و وظیفه یادگیری بر دوش خود دانشجو بودن در این درس حس می‌شود. این شوک وارد می‌شود؛ اگر من توانستم این شوک را جذب بکنم، ممکن است با لذت از آن خارج بشوم و بعضی از دانشجوهای ورودی ما از این جنس بودند؛ یعنی این سختی، این فشار، این شوک را تحمل می‌کردند و با زحمتی که می‌کشیدند، قوی‌تر از این درس خارج می‌شدند. عده‌ای هم وسط راه تسلیم می‌شدند و به‌اصطلاح وامی‌دادند!شاید الان باید در مورد اینکه در این شرایط چه‌کار بکنیم با هم صحبت کنیم. مشکلات درس مبانی چیست؟ اولاً همان‌طور که گفتم اولین درس تخصصی رشته مهندسیست. ممکن است ماقبل از این هیچ پیش‌زمینه‌ای نداشته باشیم. ما افرادی را داریم که تابه‌حال با کامپیوتر ارتباطی نداشتند. تا حالا با موضوع برنامه‌نویسی هیچ برخورد یا هیچ آشنایی قبلی نداشتند. در همین درس دانشجویانی را داریم که المپیاد کامپیوتر بوده‌اند! یعنی سال‌ها در این حوزه کارکرده‌اند، برنامه نوشته‌اند، چند زبان برنامه‌نویسی را بلد هستند. این دوتا در یک کلاس، روی یک صندلی، کنار هم می‌نشینند. پس اینجا ما باید یاد بگیریم که من به‌عنوان دانشجو کاری به بقیه ندارم. من آمده‌ام خودم دانشم را یاد بگیرم. از دوستم کمک می‌گیرم، از دستیار آموزشی کمک می‌گیرم، از کلاس آموزشی کمک می‌گیرم و از همه ابزار. ما در این درس ابزارهای متنوعی را در اختیارشان قرار می‌دهیم. کلاس داریم، فیلم آموزشی داریم، تمرین داریم، آزمایشگاهی را داریم که بچه‌ها بتوانند قدم‌به‌قدم به همراه یک دستیار آموزشی و دستورالعملی که پیش رویشان هست، جلو بیایند؛ تا کسانی که هیچ آشنایی ندارند نیز نگران نباشند. با این روش ما می‌توانیم با هر تیپ آدم و هر تیپ دانشجویی بهتر ارتباط برقرار بکنیم. نکته مهم کجاست؟ نکته مهم این است که دانشجو هم سعی خودش را بکند. اگر دید در حل تمرین مشکل دارد، به استاد درس یا دستیاران آموزشی مراجعه کند. اگر مطلب درسی را نفهمید، بلافاصله به استاد درس یا دستیارای آموزشی مراجعه بکند. اگر در آزمایشگاه مشکل دارد، مشکلش را بپرسد. اگر در پروژه مشکل دارد، حتماً با کمک‌گرفتن از دستیاران آموزشی مشکلش را حل بکند. ولی شاید شوک اصلی این باشد که هیچ‌کس از دانشجویان جدید پیگیری نخواهد کرد که آقا! این مطلب را فهمیدی؟ بیا ببینیم این را چکار کردی؟ چرا سر کلاس نیامدی؟ چرا دیر آمدی؟ چرا زود رفتی؟ چون این پیگیری‌ها نیست، خود دانشجو باید مواظب باشد. در چنین شرایطی باید مواظب باشند که از منابعشان استفاده کنند و با کمک آن منابع، مشکلشان رو برطرف کنند و مطمئن باشند تنها کسی که این مشکلات را داشته، نیستند. تنها کسی که مطالب درسی را متوجه نشده، نیستند. این، مشکلیست که همه ما داشتیم و داریم ولی ما مهندسیم! باید یاد بگیریم این مشکلاتمان را حل بکنیم؛ و دانشگاه همه منابع لازم برای حل مشکل را دارد ولی انتظار دارد شما مراجعه کنید و از این منابع استفاده کنید.آخرین سؤال من، مربوط به آزمایشگاه‌هاست. در جای‌جای دانشکده می‌بینیم که آزمایشگاه‌های مختلفی وجود دارند و افرادی در آن مشغول به کار و فعالیت هستند. این آزمایشگاه‌ها چه ماهیت و کارکردی دارند؟ کجای مسیر تحصیل، گذر ما به این آزمایشگاه‌ها میفتد؟ببینید ما دو جنس آزمایشگاه در دانشکده داریم. به جنس از آزمایشگاه‌ها آزمایشگاه‌های آموزشی هستند. شاید تفاوتی که رشته‌ی مهندسی کامپیوتر با علوم کامپیوتر دارد در همین موضوع باشد که هر دوی ما یک سری مبانی علمی را یاد می‌گیریم. ولی ما به‌عنوان مهندس که گفتیم این عنوان یعنی دیدن مسائل، پیداکردن راه‌حل برای آن‌ها و حل‌کردن مسائل موجود، باید بتوانیم چیزی را بسازیم و آن چیزی را که در کلاس آموختیم را به یک واقعیت بیرونی تبدیل کنیم. حالا این واقعیت در رشته‌ی نرم‌افزار می‌تواند یک نرم‌افزار یا اپ موبایل باشد تا مشکلی را با آن حل بکنیم، در رشته‌ی معماری کامپیوتر می‌تواند سخت‌افزاری باشد، در رشته‌ی الکترونیک مداری را طراحی بکنیم که کاری را انجام بدهد و هر رشته به نوبه خودش. پس ما باید بتوانیم به مسئله‌ی ملموسی دست بزنیم و با توجه به چیزی که آموخته‌ایم، بتوانیم با آن کار کنیم. آزمایشگاه‌های آموزشی به‌این‌ترتیب مکمل دروس ما هستند. هر چیزی را که در کلاس خواندیم، به کلاس می‌رویم و معادل آن را در آزمایشگاه به‌صورت عملی می‌بینیم و با تجهیزات کار می‌کنیم تا در عمل هم با آن درس تئوری مواجه شده باشیم. مثلاً در درس مبانی، آزمایشگاه این درس را همزمان با آن داریم. ازاین‌جهت اگر بتوانید واحدهای آزمایشگاه را همزمان با واحد تئوری آن بگذرانید می‌تواند در درک آن درس و ارتباط‌گیری با آن بسیار مفید باشد. درس کنترل، آزمایشگاه کنترل، درس معماری کامپیوتر، آزمایشگاه معماری کامپیوتر. درس میکروپروسسور، آزمایشگاه میکروپروسسور. پس مزیت آزمایشگاه‌های آموزشی در درک بهتر مطالب تئوری و در واقع مهندس شدن ما هست که بتوانیم مطالب را به یک مهارت مهندسی تبدیل کنیم.یک‌سری آزمایشگاه پژوهشی در دانشگاه تهران داریم که نقطه قوت ما همین آزمایشگاه‌های پژوهشی ما هستند. در این‌ها ما تحقیق می‌کنیم و مسائل آینده را حل می‌کنیم. آن چیزی که در کتاب‌ها آمده‌اند، راه‌حل مسائل گذشته هستند و تئوری‌هایی که کاملاً پخته شده‌اند. ولی ما یک سری مسائل روز داریم که هنوز راه‌حلی برایشان پیدا نشده و باید کسی بیاید این مشکلات را حل بکند، راه‌حلی بسازد یا پایه‌های تئوری برای آن خلق کند که بعدها با استفاده از این پایه‌های تئوریک راه‌حل مناسب برای این مسائل پیدا شوند. آزمایشگاه‌های پژوهشی در حال تحقیق بر روی مسائل موجود حل‌نشده هستند. طبیعی است که در دوره‌ی لیسانس تمرکز ما بر دوره‌های آموزشی است، ولی بچه‌ها می‌توانند و من توصیه می‌کنم که در ایام تابستان و اوقات فراغتشان به این آزمایشگاه‌ها مراجعه کنند و معمولاً اساتید از حضور بچه‌های کارشناسی استقبال می‌کنند. با چه هدفی مراجعه کنند؟ چون هنوز مهارت‌های لازم برای حل مسئله‌ای که هنوز حل‌نشده را ندارند، آنجا دانشجوهای کارشناسی ارشد و دکترا هستند که روی این مسائل سه، چهار سال تمرکز می‌کنند. ولی دانشجوی کارشناسی با مراجعه به این آزمایشگاه‌ها می‌تواند علاقه‌ی خودش را پیدا کند. ببیند به کدام‌یک از آزمایشگاه هوش ماشین، معماری کامپیوتر، میکروپروسسور یا ... علاقه دارد؟ این برای انتخاب تمرکز - دانشجویان برق و کامپیوتر بعد از چند ترم انتخاب تمرکز می‌کنند، یعنی مثلاً من مهندس کامپیوتر هستم ولی تمرکز معماری کامپیوتر را انتخاب کرده‌ام - و ادامه‌ی مسیر تحصیل بسیار کمک می‌کند. آزمایشگاه خود شما در چه حوزه‌ای فعالیت می‌کند؟ اگر ممکن است یک معرفی از آزمایشگاه خودتان داشته باشید.تمرکز بنده در ابتدا در حوزه‌ی انتقال چندرسانه‌ای‌ها - ویدئو، تصویر و صوت - بوده است. البته در آزمایشگاهمان روی انتقال ویدئو و تصویر از طریق شبکه‌های کامپیوتری کار می‌کنیم. در سال‌های اخیر مسائلی که روی آن‌ها کار می‌کنیم و جنس پژوهش‌هایی که روی آن‌ها تمرکز کرده‌ایم این هست که هرچه جلوتر می‌رویم سرعت انتقال شبکه بیشتر می‌شود و کیفیت ویدئو افزایش پیدا می‌کند. یک روز تلویزیون HD داشتیم، سپس 4K شد و حالا در دنیا صحبت از 8K هست. دوربین‌ها نیز همین‌طور، روزی یک مگاپیکسل دیگر آخرش بود، امروز صحبت 12 و 48 مگاپیکسل است. هرچه این‌ها بیشتر می‌شوند یعنی به‌تناسب فایل سنگین‌تر می‌شود، پس فشرده‌سازی آن الزامی‌تر می‌شود و البته سخت‌تر. پس ببینیم چطور می‌توانیم بهتر فشرده کنیم، این موضوعی است که هنوز روی آن کار می‌کنیم و جا دارد در آن بهتر شویم، بهتر یعنی فایل کوچک‌تر شود ولی کیفیت آن خراب نشود. باید بتوانیم حجم یک تصویر را خیلی کم کنیم طوری که افت کیفیت آن به چشم دیده نشود. حوزه‌ی دیگری که چند سالی است روی آن متمرکز شده‌ایم، حوزه‌ی بازی‌های آنلاین است. آنجا هم داریم حجم زیادی از اطلاعات را از طریق شبکه برای کاربرمان ارسال می‌کنیم، چطور می‌توانیم فشرده‌سازی را بهتر انجام دهیم؟ چون بازی ویژگی‌هایی دارد که کمی با ویدئو متفاوت است، ازاین‌رو صورت‌مسئله‌ای جدید داریم. در بازی شما مدام دارید به کسی که به شما شلیک می‌کند نگاه می‌کنید، روی نقطه‌ی خاصی از صفحه تمرکز می‌کنید ولی در فیلم کل صحنه را می‌بینید. ما نشان دادیم وقتی کیفیت نقطه‌ای که شما به آن نگاه می‌کنید را حفظ کنیم ولی کل تصویر را به‌شدت فشرده کنیم، حتی کیفیت خراب می‌شود ولی بازیکن متوجه نمی‌شود و اطراف را نمی‌بیند. حالا صورت‌مسئله‌ی ما چه می‌شود؟ چطور نقطه‌ی توجه را پیدا کنیم، از کجا تشخیص بدهیم بازیکن کجا را نگاه می‌کند. این یک صورت‌مسئله است و از این جنس مسائل زیاد داریم. ما تنها آزمایشگاهی هستیم که بچه‌ها را تشویق می‌کنیم بیایند بازی کنند تا الگوریتم‌های خودمان را تست کنیم، جاهای دیگر می‌گویند بازی نکن و به کارت بپرداز ولی این شاید ویژگی خاص آزمایشگاه ماست.مطمئنم برای بسیاری از دانشجویان این مسئله جذابیت بسیار زیادی دارد و جالب است که بدانیم تمامی این اتفاقات در بستر دانشگاه در حال رخ‌دادن است. مایه افتخار ما خواهد بود اگر بتوانیم در آینده نزدیک در ادامه سلسله بازدیدهای ECE-Trends، به همراه جمعی از دانشجویان از آزمایشگاه شما بازدید داشته باشیم. هم در راستای روشن‌تر شدن علاقه و هم دلگرم شدن نسبت به پیشرفت‌هایی که در حوزه رشته‌های برق و کامپیوتر داخل کشور در حال رخ‌دادن است.صددرصد! چنین بازدیدهایی حتی در طول ترم هم به‌صورت مستمر ادامه پیدا کند و از آزمایشگاه‌های مختلف بازدید صورت بگیرد.خیلی ممنون از وقتی که در اختیار ما قرار دادید. مطمئناً توصیه‌ها و نکات ارزشمند شما بسیار برای دانشجویان ورودی مفید خواهد بود و ابهامات و نگرانی‌های زیادی را برطرف خواهد کرد. نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Wed, 07 Dec 2022 23:01:33 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D8%B4%D9%85%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-sejyzxogz3ne اگر تا الان فکر می‌کردید که تنها ایران و کره‌ی شمالی به دنبال شبکه‌ای داخلی برای انتقال داده در کشورشان هستند، در اشتباه بوده‌اید! آن‌چه که در زیر می‌آید، معرفی شبکه‌های بومی متفاوتی است که در سرتاسر جهان راه‌اندازه شده است.· ژاپنکشور ژاپن یکی از بهترین کشور ها از نظر کیفیت دسترسی به اینترنت و پهنای باند بوده و می‌باشد. اما با این حال به شبکه جهانی اکتفا نکرده و بسیار زود اقدام به طراحی و پیاده سازی شبکه داخلی خود نموده است.شبکه ملی ژاپن از همان سال های ۲۰۰۰ کم کم در ژاپن مطرح می‌شود و در سال ۲۰۰۱ میلادی ، این کشور سند پیش‌نویسی را تحت عنوان « راهبرد ژاپن الکترونیکی» ارایه می‌دهد. در این راهبرد علاوه بر زیرساخت‌ها به خدماتی مانند کارهای اداری، زندگی روزمره که در کشور ما به نام دولت الکترونیک شناخته می‌شود هم در بر داشت. و از همان زمان با پیگیری بسیار زیاد آن را ادامه داد. تا این که در سال ۲۰۰۶ میلادی اسناد ۶ پروژه کلان در راستای شبکه ملی را به انجام رسانید .· چینبنا بر آمار جهانی ، چین در سال ۲۰۱۹ حدود ۸۴۰ میلیون نفرکاربر اینترنتی را ثبت کرده است! واقعیت این است که اگر چین به فکر راه اندازی شبکه بومی خود نمی افتاد ، تامین اینترنت با کیفیت برای این جمعیت تقریبا غیر ممکن بود!از سال ۲۰۰۰ میلادی بگو مگوی طراحی یک شبکه ارتباطی داخلی در این کشور مطرح شد. و تا الآن با پویایی ادامه دارد. می‌توان گفت این شبکه اوایل با دو هدف به وجود آمد:1. تهدیدهای سایبری: این کشور به خاطر شرایط خاصش همواره در خطر انواع تهدیدهای سایبری قرار دارد. علاوه بر این حجم داده بسیار زیادی توسط جمعیت چین تولید می‌شود که اگر این داده ها از کشور خارج شود و به دست سازمان‌های جاسوسی برسد، مخاطرات بسیار زیادی را به همراه خواهد داشت. (این حرف در باره کشور ما هم صدق می‌کند.)2. محتوای غیر اخلاقی :کنترل فضای مجازی این کشور با این جمعیت و حجم محتوا کار بسیار پیچیده‌ایست و لزوم راه اندازی شبکه داخلی برای این منظور به خوبی دیده میشود. مخاطب اصلی این طرح جوانان و نوجوانان هستند.با این حال شبکه ملی اطلاعات چین بسیار بزرگ‌تر و جامع‌تر از بقیه کشورهاست و چیزی از اینترنت جهانی کم ندارد. جالب است بدانید که تمام سرویس‌های بر بستر اینترنت مانند موتورهای جست‌وجو، شبکه‌های اجتماعی، پیامرسان‌ها، نقشه و ... در چین با کیفیت بالا بومی‌سازی شده‌اند و معادل خارجی آنها فیلتر می باشد . حتی خود ما هم بی‌آنکه بدانیم از این سرویس‌ها استفاده کرده‌ایم! نرم‌افزارهای ویچت، زاپیا و تیک تاک همه اپلیکیشن های چینی هستند که در بستر این شبکه ملی فعالیت خود را آغاز کرده و در عرصه بین‌المللی هم به موفقیت رسیده‌اند.این شبکه به چین در حوزه فناوری‌های نوین هم کمک می‌کند. به عنوان مثال بسیاری از کارشناسان معتقد هستند چین به سبب داده‌های داخلی‌ای که با این شبکه جمع می‌کند، در یکی از زمینه های هوش مصنوعی (Machine learning) به کشوری پیشتاز تبدیل خواهد شد.· کره جنوبیشاید بارها شنیده اید که بیشترین سرعت اینترنت جهان را کره جنوبی دارد ولی از علت آن بی خبرید! کره جنوبی برای اولین‌بار در سال ۱۹۹۸ میلادی اینترنت با سرعت بالا را معرفی کرد و در اواخر دهه نود میلادی طراحی شبکه پهن باند داخلی را با سرعت دو مگابیت بر ثانیه برای هر فرد آغاز کرد.هدف طراحی چنین شبکه‌ای افزایش سرعت تبادل داده، ارتقای خدمات و سرویس ها، ساختن فضای مجازی سالم متناسب با فرهنگ این کشور بود.این پروژه قسمت های گوناگونی داشت. از ایجاد مراکز داخلی گرفته تا توسعه سرویس‌هایی مثل پست الکترونیک، شبکه‌های اجتماعی و موتور جست‌وجوی ملی.یکی از نمونه های موفق این سرویس‌های داخلی در کره جنوبی میتوان به پیامرسان KAKAO TALK اشاره کرد. در مورد این پیام‌رسان گفته می‌شود ماهانه ۴۹ میلیون کاربر فعال دارد و به لحاظ محبوبیت اولین پیامرسان این کشور به شمار می‌رود. این پیامرسان حتی تعداد قابل توجهی از کاربران دیگر کشور ها را جذب کرده است!شبکه اجتماعی Naver Band نیز یک پروژه موفق در کره جنوبی به شمار می‌رود. این اپلیکیشن به لحاظ کارایی مانند فیس بوک طراحی شده و بنا بر آمار، ماهانه ۱۷ میلیون کاربر فعال دارد.در نتیجه‌ی تلاش‌هایی که برای این شبکه صورت گرفت، کره جنوبی توانست ۸۰ درصد ترافیک مصرفی کاربرانش را به درون مرزهای خودش منتقل کند، باعث رشد شرکت‌هایش در حوزه ICT شود و کیفیت ارتباطات را بهبود چشمگیری دهد. بی‌جهت نیست کره‌ی جنوبی از نظر آمادگی الکترونیک و پهنای باند رتبه نخست را در دنیا دارد.· استرالیادولت استرالیا مقداری دیرتر از سایر موارد ذکر شده به ایجاد شبکه ملی خود اقدام کرد. این کشور از سال ۲۰۰۹ طراحی شبکه ملی خود را شروع کرد و در ابتدا هدف از چنین طرحی گسترش فناوری اطلاعات و توسعه کشور در زمینه ICT بود . برای این امر سازمانی دولتی به نام National Broadband Network یا به اختصار NBN متولی پیاده‌سازی این پروژه بزرگ شد.برای بهره برداری نهایی از این شبکه یک بازه زمانی ۱۰ ساله در نظر گرفته شد و از همان ابتدا پیش‌بینی می‌شد به واسطه این پروژه سالانه ۲۵ هزار شغل مستقیم ایجاد شود و بتواند تا سال ۲۰۱۴ در زمینه هایی مانند تجارت الکترونیک و سلامت الکترونیک ۷۰ هزار شغل غیر مستقیم ایجاد کند.پیاده سازی این شبکه تا به امروز بالغ بر ۳۵ میلیارد دلار (بیش از ۸۷۵ هزار میلیارد تومان) هزینه داشته و پیش‌بینی میشود تا سال ۲۰۲۱ بتواند ۹۳ درصد از جمعیت ۲۰ میلیون نفری استرالیا را پوشش دهد.· آلماندر فوریه ۱۹۹۶ کابینه آلمان اقدام به تصویب طرحی تحت عنوان «Info-2000» کرد. کانون توجه طرح مذکور موضوعاتی نظیر توسعه بازار ارتباطات از راه دور، برقراری چارچوب مشترک ملی و قانونی، وضع مقررات حراست از اطلاعات شخصی در حوزه ارتباطات از راه دور و اقدام و حمایت استفاده از امضاهای دیجیتالی در معاملات تجاری بود.در ژوئن سال ۲۰۰۶ طرح فعالیتی تحت عنوان «Deutschland-Online» توسط دولت فدرال و ایالت‌ها و دولت‌های محلی برای داشتن حکومت مدرن و مدیریت کارآمد تصویب شد که در آن استفاده از IT و اینترنت نقش مهمی داشتند. هدف اصلی این طرح ایجاد دولت الکترونیک یکپارچه در سراسر آلمان بوده است.این طرح از تعدادی پروژه تشکیل شده است که یکی از آنها به ایجاد زیرساخت مورد نیاز می‌پردازد. این پروژه «Deutschland-Online Infrastructure» یا DOI است که یک زیرساخت ارتباطی امن و مبتنی بر اینترنت در سطح محلی، منطقه‌ای ایجاد می‌کند و مرکزی برای مدیریت سرویس‌ها، پروژه‌های حرفه‌ ای آینده و همچنین ارتباط با اروپا به شمار می‌رود.· روسیهروسیه از همان دوران اتحاد جماهیر شوروی در صدد بود که در تمامی زمینه ها استقلال خویش را حفظ کند. این کشور در زمینه فضای مجازی نیز همین رویکرد را پیش گرفته و پی آن است تا به حداکثر استقلال در فضای مجازی برسد.شبکه ملی روسیه با نام Runet شناخته میشود. می‌توان گفت اهداف راه‌اندازی این شبکه بسیار مانند شبکه ملی چین می‌باشد. با این تفاوت که از نظر کنترل جریان داده‌ها از داخل و خارج از کشور و هدف آن‌ها صرفاً کنترل دسترسی به اینترنت در یک منطقه جغرافیایی خاص نیست. بلکه هدف واقعی، تأمین ابزارهای لازم برای اعمال سطح حاکمیتی در حوزه دیجیتالی است که در دنیای فیزیکی نیز صورت می‌گیرد. در چنین شرایطی، دولت، کنترل مستقیم زیرساخت های اینترنت را در خاک خود به عهده می‌گیرد و به آن اجازه دفاع از سیستم ها در برابر حملات خارجی با هدف تضمین تمامیت ارضی مشابه حوزه فیزیکی را می‌دهد.این شبکه صرفا شامل زیر‌ساخت‌ها نیست ، بلکه در زمینه سرویس‌ها نیز فعال ظاهر شده است. به عنوان مثال محبوب ترین شبکه اجتماعی در روسیه سرویسی به نام VKontakte میباشد. که سال ۲۰۰۶ راه اندازی گردید و تا به الآن بیش از ۶۵ میلیون کاربر فعال ماهانه دارد. سرویس موتور جستوجوی Yandexنیز پرکاربردترین موتور جست‌وجو در روسیه می‌باشد و روزانه به بیشتر از ۷۰ میلیون کاربر فعال سرویس می‌دهد.شبکه ملی روسیه، هنوز به طور کامل اجرا نشده، اما تا همین‌جا به خوبی توانسته حمایت دولت را کسب کند؛ تا حدی که بسیاری از زیرساخت‌های آن، آماده شده‌ است. هدف آن‌ها، ایجاد شبکه‌ای است که ترافیک‌ داخلی را درون کشور، نگه دارد و ترافیک بین‌المللی را ااز طریق مراکز مبادله‌ شناخته‌شده، کنترل و بررسی نماید.همان‌طور که دیده‌شد بسیاری از کشورهای پیشرفته‌ی جهان سال‌هاست که در کشور خود به دنبال توسعه شبکه داخلی خود بوده‌اند. تحلیلی که از این شبکه‌ها می‌توان داشت این است که کشورهای شرقی با جدیت بیشتری این توسعه را دنبال کرده‌اند و این احتمالا به دلیل دغدغه‌ای است که این کشورها برای حفظ فرهنگ بومی و دیرین خود در مقابل فرهنگ مهاجم غربی داشته‌اند.محمد فاتح. نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Tue, 08 Mar 2022 17:48:48 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-rqogkmgv3776 نظام‌نامه پیوست فرهنگی چیست؟به طور خلاصه، نظام‌نامه پیوست فرهنگی یک دستور برای توجه به بعد فرهنگی، در طرح‌های کلان کشور است. به این صورت که هر طرح کلان که در کشور ایجاد می‌شود، باید یک پیوست فرهنگی داشته باشد. بخشی از متن این نظام‌نامه به شکل زیر است:نظام‌نامه فرهنگی برای ایجاد زمینه و شرایطی است که ضمن اینکه طرح‌های مهم و کلان کشوز به ویژه پروژه‌های عمرانی، اجتماعی و اقتصادی به نحو مطلوبی اجرا می‌شوند، ارزش‌های دینی، ملی و انقلابی نیز حفظ شود.طرح کلان چیست؟فعالیت‌ها و طرح‌های مهم و کلان که مشمول این نظام‌نامه هستند، با معیارهایی مانند: ۱) گستردگی و اهمیت نوع تأثیرات فرهنگی فعالیت یا طرح۲) جمعیت تحت پوشش و تأثیرپذیر از فعالیت یا طرح۳) میزان ماندگاری و انتشار آثار و پیامدهای فرهنگی فعالیت یا طرحو …مشخص می‌شوند.همچنین شایان ذکر است، در این نظام‌نامه، طرح‌های کلانی که به پایان رسیده‌اند هم نیازمند تدوین پیوست فرهنگی هستند؛ نه فقط طرح‌‌های در حال اجرا.اهمیت موضوع از دید مقام معظم رهبریرهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی در آذرماه سال ۱۳۸۶، ضرورت تهیه پیوست فرهنگی برای طرح های گوناگون کشور را مورد تأکید قراردادند و فرمودند: «در طرح های گوناگون که در کشور تنظیم می‌شود، طرح های پولی و مالی و عمرانی، حتماً یک پیوست فرهنگی وجود داشته باشد.»شبکه ملی اطلاعاتشبکه ملی اطلاعات، به عنوان یکی از طرح‌های مهم کشور که هم‌اکنون در حال اجرا است، دارای ابعاد گسترده فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و… است. امروزه کمتر کسی است که با شنیدن نام فرهنگ، مفهوم فضای مجازی، رسانه و… در ذهنش نیاید. در شرایط امروز که درگیر اپیدمی کرونا هستیم، اهمیت این موضوع بیشتر مشخص شد.پیوست فرهنگی شبکه ملی اطلاعاتدر طی سال‌های اخیر که این در طرح در حال اجرا بوده است، زمزمه‌هایی از تدوین آن به گوش رسیده است، که بعضا خبر داده‌اند که این پیوست در حال تدوین است، و بعضی از عدم توجه به آن گله کرده‌اند. در نهایت چیزی با این عنوان منتشر نشده است. گرچه در «طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات» که اخیرا تصویب شده است نیز به آن اشاره شده است.نظام‌نامه و بخش خصوصیدر متن نظام‌نامه اشاره شده، که رصد پیامدهای فرهنگی پروژه‌ها و اقدامات بخش خصوصی ضروری و اجتناب‌ناپذیر است. اما ماده یا تبصره‌ای برای آن وجود ندارد. می‌دانیم که بخش خصوصی معمولا از قانون تبعیت نمی‌کند، مگر این که خلافش نوشته شود! بنابراین، در این نظام‌نامه، آن طور که باید به بخش خصوصی توجه نشده است.ارتقاء نسل فناوری ارتباطات در کشوریکی از همین طرح‌های مهم صنعتی و عمرانی، ارتقاء نسل ارتباطات در کشور است. 3G, 4G, 5G, 6G و الی آخر! حالا سوالی که پیش می‌آید، این است که آیا پیوست فرهنگی برای این طرح‌ها وجود داشته و دارد یا خیر؟ خب باید بگوییم متاسفانه وجود ندارد.اگر بخواهیم ساده‌تر توضیح بدهیم،‌ باید گفت برنامه‌ای برای فرهنگ‌سازی استفاده از اینترنت، یا مثلا سواد رسانه‌ای و… نداریم؛ ولی همینطور به شکل دومینویی، سرعت اینترنت را زیاد می‌کنیم و در اختیار بچه ۷ ساله قرار می‌دهیم. در واقع او را سوار اسب تیزپایی می‌کنیم که افسارش دست خودش نیست؛ دست دوستش هم نیست! دست دشمنش است.سخن پایانیآنچه عیان است و حاجت به بیانش نیست، تاثیر زیاد بخش خصوصی بر روی فرهنگ و اعتقادات جامعه است. امروزه با پیشرفت تکنولوژی و ارتباطات سریع و گسترده، شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات مخابراتی و خدمات پایه، سهم به‌سزایی در عرصه ارتباطی کشور داشته و ابزار ما برای اتصال به دنیای وسیع رسانه و اینترنت هستند.با توجه به این موضوع، انتظار می‌رود که در متن نظام‌نامه پیوست فرهنگی، بخشی جداگانه مربوط به نهادهای خصوصی وجود داشته باشد تا تکلیف روشن شود. همچنین امیدواریم این نظام‌نامه را موریانه‌ها نخورند، مانند برخی قوانین دیگر! که آه همگان بلند است از مظلومیت فرهنگ...مهدی کمالی. نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Tue, 08 Mar 2022 17:47:45 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D8%AA%D9%88%DB%8C%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%A4%D8%AB%D8%B1-%DB%8C%D8%A7-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D9%88%DB%8C%DB%8C%D8%AA%D8%B1-lugd3pxxqpry «توییتر می‌خواست تعمیرات انجام دهد و برای مدت زمان کوتاهی خدمات جهانی خود را محدود کند که دقیقا نیمه روز در تهران بود. از آن‌ها خواستیم فعلا صبر کنند. ما کارهایی در ایران انجام دادیم که نمی‌شود گفت. اگر توئیتر تعطیل می‌شد تظاهرات‌کنندگان یکی از ابزارهای مهمشان برای ارتباط را از دست می‌دادند.[1]»----------------------------------------------در صحبت از شبکه‌ ملی اطلاعات، یکی از مهم‌ترین لایه‌ها، لایه‌ی خدمات می‌باشد. امروزه در میان خدمات ارائه‌شده به مردم، شبکه‌های اجتماعی نقش پر رنگی دارند. پرداختن به تاثیری که این شبکه‌ها در ابعاد مختلف زندگی مردم دارند، به خوبی ضرورت بومی‌سازی آن‌ها را نشان می‌دهد. تاثیری که حتی می‌تواند به اندازه‌ی کنار زدن یک رییس جمهور از عرصه‌ی سیاسی یک کشور باشد.مقابله با شایعات درباره‌ی Covid-19از همان روزهای ابتدایی مطرح شدن ویروس کرونا، با توجه به ناشناخته‌بودن این بیماری، بازار شایعات در خصوص آن بسیار داغ بود و شبکه‌های اجتماعی، بستر مناسبی برای انتشار این شایعات محسوب می‌شد. در کشور ما نیز به سادگی شایعات بی‌اساسی منتشر شده و متأسفانه عده‌ای به دلیل باور کردن این شایعات، جان خود را از دست دادند. در این میان اما، می‌توان مدیریت بهتری از مقابل با این شایعات را در یک شبکه اجتماعی آمریکایی دید.در مرداد ماه بود که سخنگوی شرکت توییتر از حذف اطلاعات نادرست درباره Covid-19 خبر داد. توییتر در این زمینه تفاوتی بین مردم و مسئولین قائل نبود و حتی سخنان رئیس جمهور خود را، شخصی که حتی از اساس این بیماری را قبول ندشت، محدود می‌کرد. به این صورت که قابلیت ریتوییت را برای پیام های گمراه‌کننده[2] دونالد ترامپ غیر فعال کرده و علاوه بر آن برچسب هشداری به پست اضافه می‌‌کرد که نشان می‌داد محتوای مذکور، اطلاعات گمراه‌کننده‌ای درباره کووید ۱۹ منتشر می‌کند.ماموریت دیگر توئیتر، کنترل جامعه در برابر انتخابات آمریکاانتخابات ۲۰۲۰ در شرایطی در حال انجام بود که وضعیت شیوع ویروس کرونا در این کشور بسیار وخیم بود. طبیعی بود که گردهمایی‌ها و سفر‌های انتخاباتی سنتی تحت‌الشعاع قرار گیرد. با توجه به این شرایط، اهمیت شبکه‌های اجتماعی، به عنوان یکی از مهم‌ترین عرصه‌ها برای تبلیغات انتخاباتی از قبل نیز بیشتر بود.توئیتر، در راستای سالم‌سازی انتخابات، با حساب‌های کاربری که اخبار و اطلاعات دروغ در مورد انتخابات ریاست جمهوری آمریکا منتشر می‌کردند، به تندی برخورد می‌کرد. توئیتر فقط در موضوع انتخابات 2020، ده مرتبه به پیام ترامپ عنوان «گمراه‌کننده» اطلاق کرد. برای مثال دونالد ترامپ در پیامی توییتری مدعی می شود که هر رأیی بعد از روز انتخابات بیاید، شمرده نخواهد شد. توییتر به سرعت به این پیام ترامپ عنوان «گمراه‌کننده» اطلاق کرده و دسترسی به آن را محدود می‌کند. همچنین زیر پیام ترامپ، عبارت آبی رنگی را با عنوان «برخی از آرا همچنان در حال شمارش هستند» درج می‌کند. بنابراین توییتر نه‌تنها به گفته‌های رییس جمهور خود، برچسب زده، بلکه متن آن‌ها را نیز تصحیح می‌کند.مقابله با نشر نتایج غیررسمی انتخاباتدر همان کشوری که سرانشان همیشه ادعای تقلب در انتخابات دیگر کشورها را داشتند، پیش‌بینی می‌شد که نتیجه انتخابات ۲۰۲۰ در کشور خودشان پذیرفته نشود. برای همین توییتر اعلام پیروزی زودهنگام در انتخابات آمریکا را ممنوع کرده و ضمن دادن این هشدار به کاندیداها، به توییت‌های منتشرشده‌ی زودهنگام در خصوص نتایج انتخابات آمریکا برچسب می‌زند. همچنین اعلام نتایج رسمی انتخابات فقط توسط ۷ خبرگزاری مهم اعلام‌شده، و بقیه خبرنگاران یا کاربران عادی، هم باید به این رسانه‌ها استناد کنند در غیر این ممکن است توییت آنان حذف گردد!توییتر به این صورت جلوی اعلام تقلب از سوی سران یا طرفداران کاندیداهای ریاست جمهوری را می‌گیرد.توئیتر صریحانه در قسمت بیوگرافی حساب کاربری ترامپ عنوان «رئیس جمهور» را به «رئیس جمهوری ۴۵ام» تغییر می‌دهد. هم‌چنین این شرکت اعلام کرده که حتی اگر ترامپ شکست را نپذیرد، توییتر حساب ریاست جمهوری آمریکا را به جو بایدن منتقل می‌کند و پس از اتمام رسمی دوران ریاست جمهوری ترامپ، با پروفایل او مثل پروفایل‌های معمولی رفتار خواهد شد.تمام این فعالیت‌ها نمونه‌ای از توانایی مدیریت یک شبکه اجتماعی برای آرام کردن فصای یک جامعه در راستای حامکیت سایبری یک کشور است. در حالی که ممکن است تصور شود که شبکه‌های اجتماعی مستقل از محتوای پیام‌ها، آن‌ها را به نمایش می‌گذارند و مشاهده کرده‌ایم که معمولاً توِییتر محلی امن برای انتشار صحبت‌های مخالفان حکومت‌ها در سراسر جهان بوده، اما همان شبکه اجتماعی در برابر تضعیف امنیت ملی آمریکا حتی در مقابل رئیس جمهور خود می‌ایستد. در صورتی که ما فکر می‌کنیم می‌توانیم با فعالیت در این شبکه تأثیرگذار باشیم و حرف‌مان را بزنیم، می‌بینیم که توییتر در راستای منافع خود محدودیت‌هایی برای کاربران ایجاد کرده و آن‌ها را به سمتی که می‌خواهد می‌کشاند.در پایان می‌توان گفت همان‌طور که فیسبوک توانست با تحلیل داده کاربرانش به ترامپ شعارهای انتخاباتی پیشنهاد کرده و با تبلغیاتش او را پیروز انتخابات 2016 کند، در انتخابات 2020 نقش توئیتر بسیار پر رنگ بود و رییس جمهور آمریکا نمی‌تواند پیروزی قبلی خود را تکرار کند. این موضوع به خوبی اهمیت کنونی شبکه‌های اجتماعی در تاثیرگذاری بر روابط سیاسی و اجتماعی جهان را نشان می‌دهد.1. کتاب انتخاب‌های سخت، هیلاری کلینتون، وزیر خارجه‌ی قت آمریکا در زمان انتخابات 882. misleading نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Tue, 08 Mar 2022 17:45:04 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%88%DB%8C-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-g06zd6izk9es یکی از پروژه‌هایی که کارگروه ما مدتی رو آن وقت گذاشت، نامه‌ای به وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات بود که در آن انتقادات خودمان را نسبت به ابعاد مختلف شبکه‌ی ملی اطلاعات به اطلاع آن‌ها رساندیم. متن نامه را می‌توانید اینجا ببینید.فردای روز انتشار نامه در خبرگذاری‌ها از وزارت‌خانه با ما تماس گرفتند و درخواست ما را برای جلسه مشترک پذیرفتند. قرار بر این شد آقای فتاحی که معاون وزیر و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت بودند به همراه آقای سجاد بنابی که در آن زمان نایب رییس همان شرکت بودند، نمایندگان وزارت‌خانه در ارتباط با گروه دانشجویی ما باشند. آن چه که در ادامه می‌آید، گزارشی از جلسه‌ی چندساعته‌ی ما با وزارت‌خانه می‌باشد.آقای فتاحی جلسه را با توضیحاتی در خصوص پیشرفت شرایط شبکه ملی اطلاعات در دوره‌ی آقای آذری جهرمی آغاز کردند و این نکته را مطرح کردند که در دوره‌ی تصدی آقای آذری بر وزارت‌خانه پهنای باند مصرفی شبکه ملی اطلاعات با رشد 10 برابری از 200 گیگ به دو ترابایت بر ثانیه رسیده که پشیرفت بسیار چشم‌گیری می‌باشد.نکته‌ی دیگری که ایشان در همان ابتدای جلسه به آن اشاره کردند و ما بسیار تعجب کردیم در خصوص اختلاف نظرشان با مرکز ملی فضای مجازی در خصوص معماری شبکه ملی اطلاعات بود. ایشان مدعی بودند که مرکز ملی، شبکه ملی اطلاعات را صرفا ناظر به لایه‌ی زیرساخت می‌دانستند و اضافه‌شدن لایه‌های خدمات و محتوا که امروز در معماری شبکه ملی اطلاعات شاهدش هستیم به ابتکار وزارت‌خانه بوده‌است.سوال: طبق تبصره‌ای در ماده‌ی 2 مصوبه‌ی «سیاست‌ها و اقدامات ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی» بیان می‌شود که پیام‌رسان‌های اجتماعی خارجی برای فعالیت در کشور ما باید نماینده‌ی رسمی حقوقی تام‌الاختیار معرفی کنند. این تبصره چقدر اجرایی شده است؟«هیچی». این پاسخ ابتدایی آقای فتاحی به سوال ما بود. ایشان به این صورت ادامه دادند که تلاش برای مکاتبه با این پیام‌رسان‌ها انجام‌شده اما آن‌ها حاضر به مکاتبه با ما نیستند. هم‌چنین تاکید کردند ما اهرمی برای تحت فشار قراردادن این شرکت‌ها به منظور آوردنشان ذیل قوانین کشورمان نداریم و هر جا هم که مکاتبه‌ای با هر یک از این شرکت‌ها صورت گرفته با اطلاع کامل مرکز ملی فضای مجازی بوده است.مهندس فتاحی بیان کردند که وزارت‌خانه، به هیچ وجه، تسلط‌پذیری شرکت‌های آمریکایی و اسرائیلی را بر فضای مجازی کشور نمی‌پذیرد، اما وقتی با این چنین شرایطی مواجه می‌شویم، برخی دیگر از دستگاه‌های تصمیم‌گیر در حوزه‌ی فضای مجازی راهکار را در فیلترکردن این شبکه‌ها می‌بینند. درحالی که با توجه به میزان استفاده‌ی مردم از این شبکه‌ها فیلترینگ تصمیم اشتباهی است و وزارت‌خانه با آن مخالف است.سوال: آقای انتظاری[1]در انتقاد از وزارت‌خانه گفته بودند که باید زمان‌بندی مشخصی در خصوص پیاده‌سازی شبکه ملی اطلاعات از طرف وزارت‌خانه ارائه شود و اعلام‌های فعلی وزارت‌خانه در خصوص شبکه ملی قابل ارزیابی نیستند. چرا وزارت‌خانه برنامه‌ی مشخضی ارائه نمی‌دهد؟آقای فتاحی در پاسخ به این سوال گفتند که وزارت‌خانه برنامه‌های زمانبندی‌شده‌ی مشخصی دارد و این‌که نماینده‌ای از وزارت‌خانه طی جلساتی هفتگی، گزارش پیشرفت کارها را با جزئیات در اختیار مرکز ملی قرار می‌دهد. از ایشان پرسیدیم که چطور ممکن است که یکی از اعضای ش.ع.ف.م.[2] از این موضوع خبر نداشته باشد که ایشان گفتند نمی‌دانند که چگونه ایشان از این موضوع اطلاعی ندارد.سوال: یکی از فعالان حوزه‌ی فضای مجازی[3]در قوه‌ی قضاییه بسیار نسبت به عملکرد وزارت‌خانه انتقاد دارند و معتقدند شما در خصوص پیش‌برد شبکه می اطلاعات کارشکنی می‌کنید.آقای فتاحی ضمن رد ادعاهای این فعال حوزه‌ی مجازی، گفتند: «ایشان خودش یکی از موانع مهم به سرانجام رسیدن صحبت‌های خودش است.»سوال: آیا این جمله‌ی مقام معظم رهبری، طی جلسه هیئت دولت در شهریورماه، که گفته بودند: در خصوص راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات، «اهتمام لازم به خرج داده نمیشود» را ناظر به وزیر ارتباطات می‌دانید؟ایشان گفتند ساده‌اندیشی است اگر که مخاطب این صحبت‌ها را وزیر ارتباطات بدانیم. آقای فتاحی همانند خود وزیر به این نکته تاکید کردند که پیاده‌سازی کامل شبکه ملی اطلاعات حاصل همکاری دستگاه‌های متعددی می‌باشد که وزارت‌خانه نیز یکی از آن‌هاست. ایشان در چندجای صحبت خود به این نکته اشاره کردند که وزارت‌خانه تمام وظایف خود ناظر به پیش‌برد شبکه ملی اطلاعات –که این وظایف، وظایف زیرساختی بوده‌اند- را عملی کرده و کم‌کاری برخی دستگاه‌های دیگر می‌باشد که جلوی پیاده‌سازی کامل شبکه ملی اطلاعات را گرفته‌است.به نظر می‌رسید که وزارت‌خانه بزرگ‌ترین مانع در پیشرفت شبکه ملی را عدم اقناع افکار عمومی در استفاده از این شبکه می‌داند. سیبل انتقادات آقای فتاحی در این خصوص، صدا و سیما بود. ایشان مطرح کردند که نه تنها شبکه‌های اجتماعی خارجی نظیر اینستاگرام به راحتی در صدا و سیما تبلیغ می‌شوند، بلکه پیام‌رسان‌های ایرانی برای تبلیغ خود در همین رسانه‌ها با مشکلات متعددی رو به رو هستند. مشکلاتی که اکثر آن‌ها ناشی از نقش شرکت توسکا در تصمیم‌گیری برای تبلیغات تلویزیونی و رادیویی می‌باشد. شرکتی که هویت اداره‌کنندگانش نیز گنگ است و محصول اصلی‌اش، روبیکا، با وجود بدهی 500 میلیاردی به صدا و سیما، این حجم از تبلیغات را به خود اختصاص داده، در حالی که پیامرسان‌های دیگر ما برای معرفی خود در تلویزیون باید هفت‌خان رستم را طی کنند.سوال: نظر شما در خصوص طرح «ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی» که توسط عده‌ای از نمایندگان مجلس در شهریورماه مطرح شده و حسابی سر و صدا کرده بود، چیست؟ایشان این طرح را طرحی کارشناسی نشده و دارای اشکالات متعدد خوانده که در صورت تصویب بزرگ‌ترین آسیب را به پیام‌رسان‌ها وارد می‌کردند اما در عوض طرح «حمایت از توسعه و رقابت پذیری پلتفرم‌های ارائه دهنده خدمات پایه و کاربردی شبکه ملی اطلاعات» که توسط آقای رضاخواه مطرح‌شده را طرح بسیار مناسبی می‌دانستند.سوال: یکی از نمایندگان مجلس که طرح «ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی» را پیگیری می‌کردند، بیان‌کرده‌اند که مسیر تراکنشات بانکی ما از خارج کشور می‌گذرد. نظر شما چیست؟در اینجا آقای بنابی گفتند: «ایشان دروغ می‌گوید.» آقای بنابی بیان کردند که خودشان برای همین نماینده به صورت کامل مسیر بانتقال داده تراکنشات مالی در کشور ما را ارائه داده‌اند و به ایشان گفته‌اند که این مسیر کاملا درون کشور جای دارد؛ با این وجود ایشان باز حرف خودش را می‌زند.سوال: دلیل انحصار موجود در شرکت مخابرات ایران برای ارائه خدمات اینترنت خانگی چیست؟معاون وزیر در پاسخ به ما مطرح کردند که شرکت مخابرات ایران، شرکتی دولتی نیست و اینکه سهامداران اصلی این شرکت سپاه و ستاد فرمان اجرایی امام خمینی هستند. همچنین گفتند که وزارت‌خانه نیز مخالف شرایط فعلی شرکت مخابرات ایران می‌باشد.سوال: طبق صحبت های افراد دخیل در حوزه زیرساخت، وزارت‌خانه مقدار قابل توجهی از زیر ساخت های خود را وارد میکند. به هرحال در یک سری از این زیرساخت ها توان داخلی وجود دارد و وزاتخانه با خرید داخلی می‌تواند آن ها را پشتیبانی کند و باعث پیشرفت تدریجی این سخت افزار ها و امیدگرفتن تولید کننده ها شود. برنامه بلند مدت وزارتخانه برای حمایت از تولیدات داخلی و سرمایه‌گذاری روی توان داخلی در زمینه زیرساخت‌ها چیست؟ایشان گفتند که وزارت‌خانه بر اساس «قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی» از تمام تولیدات داخلی موجود که نیازهای وزارت‌خانه را برآورده کند حمایت می‌کنند، اما در برخی حوزه‌ها نظیر حوزه IP، اصلا محصول داخلی وجود نداشته که نیاز به حمایت داشته باشد. همین‌طور به این موضوع اشاره کردند که با توجه به شرایط فعلی کشور، اساسا صرفه‌ی اقتصادی به سمت استفاده از تولید داخلی می‌باشد.سوال: چرا با وجود خرج 200 میلیارد تومان برای پروژه‌ی فیلترینگ هوشمند، این پروژه همچنان به سرانجامی نرسیده است؟آقای فتاحی گفتند که در جریان این پروژه قرار ندارند و بخش دیگری از وزارت‌خانه مسئولیت این موضوع را به عهده دارند؛ گر چه مدعی بودند که این 200 میلیاردی که در رسانه‌ها به عنوان بودجه‌ی هزینه شده برای این پروژه آمده، صحت ندارد.آن‌چه که خواندید، خلاصه‌ای از سوالات و انتقادات ما از وزارت‌خانه و پاسخ ّآنان بود. فارغ از تمام اختلاف نظرها ذکر این نکته را الزامی می‌دانیم که این رویکرد وزارت‌خانه در ارتباط گرفتن با مردم قابل تحسین می‌باشد. امید می‌رود که که این رویکرد در تمام مسئولین کشور دیده شود.1. محمدحسن انتظاری، یکی از اعضای حقیقی شورای عالی فضای مجازی2. شورای عالی فضای مجازی3. در جلسه به نام ایشان اشاره شد که به دلیل معذوریت‌هایی نمی‌توانیم نام ایشان را بیان کنیم.علیرضا سامانی..................................................................................................گزارش جلسه با معاون وزیر را با دکتر رسولی جلیلی، عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی در میان گذاشتیم. و نظر ایشان را خواستار شدیم. ایشان ناظر به برخی از صحبت‌های مطرح‌شده در جلساتی نکاتی داشتند که آن‌ها را نیز منتشر می‌کنیم.-----------------در دوره‌ی تصدی آقای آذری بر وزارت‌خانه پهنای باند مصرفی شبکه ملی اطلاعات با رشد 10 برابری از 200 گیگ به دو ترابایت بر ثانیه رسیده که پشیرفت بسیار چشم‌گیری می‌باشد.«اگر امروز شاهد رشد پهنای باند داخلی کشور هستیم اما همچنان نسبت پهنای باند مصرفی خارج به داخل بالاست! پس این هنرنمایی صرفاً واردات پهنای باند ما را به شدت بالا برده است! این چه سودی دارد؟ آیا به نفع ایران است یا امریکا؟»-----------------اضافه‌شدن لایه‌های خدمات و محتوا که امروز در معماری شبکه ملی اطلاعات شاهدش هستیم به ابتکار وزارت‌خانه بوده‌است.لایه‌های محتوا و خدمات طبق سندهای مصوب شورایعالی جزو شبکه ملی اطلاعات نیستند و وزارتخانه هیچ مسئولیتی در قبال آن‌ها ندارد و بهتر است وزارت‌خانه همان سه لایه زیرین را به سرانجام برساند.-----------------ما اهرمی برای تحت فشار قراردادن شرکت‌های خارجی به منظور آوردنشان ذیل قوانین کشورمان نداریم.اهرم وجود دارد نمی‌خواهد اعمال شود چون عزم سیاسی بر عدم انجام آن است. مگر می‌شود کسی در حاکمیت بگوید زورم نمی‌رسد که قانون کشور را بر یک خارجی فعال در داخل کشور اعمال کنم؟!-----------------وزارت‌خانه تمام وظایف خود ناظر به پیش‌برد شبکه ملی اطلاعات را عملی کرده است.اگر وزارتخانه تمام وظایف خود را انجام داده بود، چرا ناظر شبکه ملی اطلاعات که مرکز ملی است پیشرفت شبکه را ۲۵٪ اعلام می کند؟ چرا در اتفاقات بنزینی آبان ۱۳۹۸ خدمات داخلی برای کاربران داخلی چند روزی قطع بود؟-----------------وزارت‌خانه بر اساس «قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی» از تمام تولیدات داخلی موجود که نیازهای وزارت‌خانه را برآورده کند حمایت می‌کنند، اما در برخی حوزه‌ها نظیر حوزه IP، اصلا محصول داخلی وجود نداشته که نیاز به حمایت داشته باشد.برنامه جدی از طرف دولت برای این منظور وجود ندارد و مسئولین توسعه هر وقت می‌خواهند توسعه دهند محصول در سطح انتظار وجود ندارد. این حلقه تا ابد می‌تواند ادامه پیدا کند. نمی‌دانم چرا هر کس روی صندلی ای می‌نشیند چشمهایش را روی واقعیت‌ها می‌بندد و صرفاً از جایگاه خود دفاع می‌کند و توپ مسئولیت را شوت می کند.علیرضا بهرامی نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Tue, 08 Mar 2022 17:43:24 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D8%B4%D9%85%D8%A7-rhzv9ei4pn38 فرض کنید که در اتاقی در کنار یکی از دوستانتان هستید و به هر دلیلی نمی‌خواهید که به طریق معمول با هم صحبت کنید! در عوض تصمیم می‌گیرید که در whatsappبرای یک‌دیگر پیام ارسال کنید. وقتی که دوست شما گزینه‌ی sendرا در گوشی خود می‌فشارد، اینطور نیست که این پیام فاصله‌ی چند متری بین شما را طی کند و از گوشی او به گوشی شما بپرد، بلکه این پیام ابتدا بر اساس پروتکل‌های واتس‌اپ رمزگذاری می‌شود. سپس از مرزهای مجازی کشور ما خارج شده، فاصله‌ای هزاران کلیومتری را طی می‌کند، وارد مرزهای مجازی ایالات متحده‌ی آمریکا می‌شود، به سرورهای واتس‌اپ می‌رود، و همین مسیر را دوباره بر می‌گردد! اما این رفت و برگشت به این سادگی نیست و در این راه چالش‌های متفاوت فرهنگی، اقتصادی، امنیتی و ... وجود دارد. چالش‌هایی که یک پاسخ مشخص دارند. ما به این پاسخ شبکه ملی اطلاعات می‌گوییم.اینترنت شبکه‌ای از میلیون‌ها کامپیوتر است که هم‌‌چون گره‌های یک تور والیبال با یکدیگر در ارتباط هستند. هر گره می‌تواند از مسیرهای متفاوتی به گره‌های دیگر وصل شود و با آن‌ها به تبادل اطلاعات بپردازد. در این چنین شبکه‌ای یکی از بزرگ‌ترین مسائل، بهینه‌سازی مسیر طی‌شده توسط داده‌ها به صورتی است که همواره کوتاه‌ترین مسیر بین مبدا و مقصد یک پیام طی شود. یکی دیگر از مسائل این است که اگر ما برای هر نوع استفاده از اینترنت، حتی استفاده‌های ساده داخلی نظیر انجام کارهای بانکی یا خرید اینترنتی، به مرکز اصلی اینترنت وصل شویم، نتیجه‌ی آن اشغال‌شدن پهنای باند بین‌المللی ما می‌باشد که به معنی کاهش سرعت و افزایش هزینه‌ها برای انجام امور روزمره‌ی زندگی خواهد بود. اما چاره چیست؟ایده‌ی اصلی این است که ما بتوانیم ارتباطاتی که در حوزه‌ی مرزی یک کشور هستند را در یک مسیر جایگزین داخلی و بدون هرگونه گردشی در خارج از مرزهای کشور درآوریم. شبکه‌ی ملی اطلاعات به دنبال پیاده‌سازی این ایده می‌باشد. شبکه ملی با ایجاد یک شبکه داخلی، نیازهای درون‌مرزی ما را رفع می‌کند و با جدا کردن پهنای باند درون‌مرزی و برون‌مرزی از یک‌دیگر و افزایش تمرکز بر روی پهنای باند داخلی، استفاده از پهنای باند بین‌المللی را کاهش داده و این ظرفیت را برای استفاده از سایت‌ها و منابع خارجی آزاد می‌کند.ارتباطات درونی یک کشور ممکن است به دلایل مختلف از مسیرهایی خارج از آن کشور صورت پذیرد. عبور اطلاعات از مرزهای بین المللی علاوه بر ایجاد هزینه و کاهش سرعت ممکن است که مشکلاتی امنیتی را به همراه داشته باشد. شبکه‌ی ملی اطلاعات بستری است که در کنار شبکه اینترنت جهانی برای بهبود ارتباطات داخلی، افزایش امنیت و کاهش هزینه‌های ارتباطی درون کشور طراحی‌ و پیاده‌سازی شده‌است.شبکه‌ی ملی اطلاعات به دنبال محدود‌کردن اینترنت نیست بلکه اگر بخواهیم هدف آن را در یک کلمه توصیف کنیم، آن استقلال است. استقلالی که به معنای فضای مجازی پاک‌تر، سریع‌تر، امن‌تر و ارزان‌تر برای خانواده‌های ایرانی می‌باشد.آری، شما مخصوص ما و شماست!نشریه‌ای که می‌بینید نتیجه‌ی کارهای کارگروه دانشجویی شبکه ملی اطلاعات است که ابعاد مختلف این پروژه‌ی ملی را بررسی می‌کند. امیدواریم که با افزایش آگاهی عمومی نسبت به ماهیت حقیقی این شبکه، مطالبه‌ی مردمی برای تحقق آن افزایش یافته و شاهد پیشرفت هر چه سریع‌تر آن باشیم.علیرضا سامانی. نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Tue, 08 Mar 2022 17:39:03 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-jiaz2fnp3mmk یک12:29 به وقت تهران – 19 فوریه 2021102 دقیقه از شروع پخش زنده ناسا –صفحه لایو یوتیوب، اتاق کنترل ناسا را نشان می­دهد و صدای گزارشگر که سرعت و ارتفاع Perseverance را اعلام می­‌کند، پخش می‌­شود و بعد یک جمله :"تایید می­‌شود مریخ­‌نورد استقامت با موفقیت بر روی سطح مریخ نشست." همزمان با خوشحالی تمام افرادی که در اتاق کنترل از نزدیک شاهد ماجرا هستند، چت باکس کنار صفحه هم پر از پیام تبریک می­شود اما آنچه که در این میان بیشتر به چشم می­آید، یک پیام است: Soheil Jamshidy بر محمد و آل محمد صلوااااتدو15 سپتامبر 2020 – شمارش معکوس تا مریخ654,650 بازدید تا 25 فوریه 2021کلیپ 22 دقیقه­ای ناسا از آماده­‌سازی و مراحل مختلف کار بر روی " Perseverance " و " Ingenuity" و "Atlas" و صحبت‌­های جالب از زبان آدم­های مختلفی که در این پروژه حضور داشتند در تشریح اینکه چه فرایندی، چرا و چگونه طی شده و چه دلیلی دارد که اصلا به چنین موضوعی پرداخته و برای آن این همه هزینه شود، با چینش جذاب صحنه­‌ها، تصویربرداری از زوایای مختلف، موسیقی متن هیجان­‌انگیز و جو رسانه‌­ای سنگین از تلاش آن­ها برای دست­یابی به مرزهای دانش و علم برای کمک به اعتلای بشریت!!اینجا هم اما چیزی که مهم است نه فقط خود آن 22 دقیقه که اولین کامنت زیر ویدیو است:Jerson CastilloI am 11 years old but I am going to be astronautبا 1200 لایک :)سه9 فوریه 2021مریخ‌­نورد "الامل" به مریخ می­‌رسد. مریخ­‌نوردی که هرچند به دست متخصصان برکلی و کلرادو و آریزونا، در خاک آمریکا طراحی و ساخته شده­، صرفا برای دخیل کردن نام امارات سفری به دبی داشته و سپس با یک هواپیمای An-124 به ژاپن رفته و از تانیگاشیما پرتاب شده، اما خوب به خوراک خبری رسانه­‌ها تبدیل می­‌شود، چرا؟چهار21 فوریه 2021- 9 صبحیک گزارش 108 ثانیه­ای از کاوشگر 9 که مثلا قرار است کپسول زیستی باشد و ما را یک گام به ارسال انسان به فضا نزدیک­‌تر کند؛ پروژه­ای که از سال 93 تا الان خوابیده بود و ناگهان سروکله­‌اش پیدا می‌­شود. گزارش که در این 1:58 دقیقه مروری بر تلاش­‌ها و دستاوردهای ایران در ارسال موجود زنده به فضا دارد، به توضیحاتی بسیار ساده از این کاوشگر بسنده می­‌کند و نه خبری از شرح دقیق­تر بخش­های مختلف کپسول است (حداقل در یک سطح بالاتر از اینکه بگویند این بخش دماغه است و اینجا موجود زنده قرار می‌­گیرد!! )، نه کوچک‌ترین توضیحی که چه ضرورتی دارد ایران به چنین پروژه­ای بپردازد. همه‌­ی این­ها در قالب همان گزارش­‌های قبلی از دستاوردهای کشور! همان گزارش­‌هایی که چه فناوری نانو باشد چه سلولهای بنیادی و چه خبر دست­یابی به فلان قطعه­‌ی صنعتی، به یک روش روایت می­شود.این 4 اتفاق چه ربطی به هم دارند؟یکدو میلیون آدم از نقاط مختلف دنیا به طور زنده نزدیک شدن مریخ­‌نورد ناسا به این سیاره را در یوتیوب تماشا می­کنند (کاری ندارم دو برابر همین تعداد در همان لحظه در تگزاس بی آب و برق مانده­اند اما در کامنت­ها کسی به آن اشاره نمی­کند!). به این آمار، تعداد تماشاگران اینستاگرام و آن­‌هایی که خبرش را از فیسبوک و توییتر دنبال می­کنند را هم اضافه کنید. آدم­هایی از ملیت‌­ها و زبان‌­های مختلف نزدیک به دو ساعت ناظر تماشای لایوی هستند که حتی 10 دقیقه هم خود مریخ‌­نورد را به صورت پخش زنده نشان نمی­دهد بلکه گفتگوهایی از اتاق کنترل را نظاره می­کنند، صحبت­های متخصصین این پروژه و پاسخ‌­ها به سوالات بچه‌­هایی که شاید 10 سال هم سن ندارند را می‌­شنوند و گزارش‌­هایی بسیار دقیق طراحی شده از ساخت و آماده سازی بخش‌­های مختلف پروژه را می­بینند! چرا؟ این همه آدم چرا باید جذب پروژه­ای در آن سر دنیا باشند و با هیجان و استرس برای موفقیت آن ارزو کنند و بعد از شنیدن خبر اجرای موفق آن اینقدر خوشحال شوند؟ آن هم نه پروژه­ای که بتوان گفت سود خاصی برای آن­ها دارد! حتی کاملا جدید هم نیست! این اولین بار نیست مریخ‌­نوردی با موفقیت بر روی این سیاره می­نشیند! حتی بسیاری از این افراد از کشورهایی هستند که خودشان صاحب حرف در این حوزه اند!!! چند نفر از میان این همه آدم با همین هیجان و باور برای پروژه‌­های مشابه دیگری هم دست به دعا برمیدارند؟دومی­‌شود دید که کلیپ 22 دقیقه‌­ای ناسا با موفقیت عملیاتش را به سرانجام رسانده! کامنت‌­ها به اندازه­‌ی کافی گویاست که چه تصویری از ناسا و پروژه­‌های آن در ذهن غالب افکار عمومی حتی غیرآمریکایی­ها ایجاد می­شود! مهم­‌ترین بخش این کلیپ شاید مصاحبه با دو نوجوانی بود که اسامی پیشنهادی­شان برای مریخ­نورد و هلیکوپتر این ماموریت انتخاب شد! همین 2 دقیقه مصاحبه نتیجه‌­اش را در اولین کامنت نشان داده است! "من می‌خواهم فضانورد شوم". بله شاید این بچه هم بزرگ شود و مثل میلیون­‌ها آمریکایی دیگر ببیند رویای آمریکایی آن چیزی نبوده که فکرش را می­کرده اما کلیپ کارش را درست انجام داده!!سهتقریبا همه می­‌دانستند امارت بیشتر نقش اسپانسر برای آمریکایی­ها را بازی کرده تا متخصصین آمریکایی بتوانند توانایی­هایشان را محک بزنند و پروژه دیگری را به پیش ببرند و مریخ‌­نورد به اسم اماراتی­ها تمام می­شود چون دفعه‌­ی بعد هم باید سر کیسه را همین­‌ها شل کنند. پس چرا انقدر راحت "الامل" را تا این اندازه بولد کردند؟ چرا در همین کشور خودمان پتک شد و بر سر دستاوردهای کاملا بومی خودمان فرود آمد؟ چطور همه از نقش زن­‌ها در این پروژه زیاد گفتند اما از ناچیز بودن نقش واقعی اماراتی ها در این پروژه نه؟ چطور شده که فقط یک جنبه از ماجرا اینقدر دیده می­شود؟چهارواکنش­ها به خبر واقعا جالب است! گویی کسی باور نمی­کند ما به چنین فناوری­ای بتوانیم دست پیدا کنیم. خیلی هم دور از انتظار نیست. چرا باید بعد از 6 سال یکدفعه سر و کله پروژه­ای پیدا شود که به نظر نمی­آید فناوری و بودجه‌­اش را داشته باشیم اصلا فضا به ما چه! ها؟! وقتی این همه مشکل روی زمین داریم چرا باید به فکر فضا بود؟ اینکه چرا کسی به این سوال­ها جوابی نمی‌­دهد خود سوال دیگری است!پاسخ چراها چه شد؟ چه چیزی این وسط مگر فرق داشت که امید امارات شد سمبل پیشرفت اما امید خودمان که با دست‌­های جوان‌­های همین سرزمین در همین خاک ساخته شده را ندیدند؟ چطور این همه ایرانی برای سالم رسیدن استقامت به مریخ هیجان دارند اما کاوشگر 9 مان را مسخره می‌­کنند؟ کجای کار می‌­لنگد؟می‌­دانید قضیه چیست و چرا این­ها را می­‌نویسم؟ چون "ما در بیان دستاوردهایمان اَلکنیم!". هنوز یاد نگرفته‌­ایم درست نشان بدهیم چه کرده­‌ایم و چرا کرده­‌ایم و چه‌­ها خواهیم کرد! فناوری­‌های ما هر روز پیشرفت می­کند، ما همچنان در همان متدهای گزارش­‌دهی دو دهه قبل اما مانده­‌ایم!! هنوز هم از یک دستاوردی گزارش تهیه می­کنند، یکی از آن سه چهارتا اهنگ "حس غرور ملی" ویژه 22 بهمن را به همراه چندتا از این عبارت­های "دانشمندان و محققان کشورمان"، چاشنی همان تِم قبلی گزارش­ها می­کنند و به ترتیب تمام نوبت­های خبری تمام شبکه­های سیما همان یک گزارش را نشان می­دهند، همزمان کانال­های خبری مختلف هم همان را پست می‌­کنند و الحمدلله! این دستاورد هم به مردم اطلاع داده شد و دیگر مردم امیدوارتر می‌­شوند و جوانان با انگیزه و وقتش شده بروند سراغ گزارش بعدی!نتیجه­‌اش چه می‌­شود؟می­‌شود اینکه امارات پروژه مریخ‌­نوردش که فقط پولش را داده و چهارتا مهندسی هم که بولدشان کرده{ که عملا زیر دست امریکایی ها در این پروژه کاراموزی کردند و نه بیشتر} می‌کند توی چشم‌­وچال ما، آن وقت ما حتی یک یک لیست کامل و گزارش تجمیعی درست و حسابی از تمام پروژه­های فضایی­مان برای دسترس عموم نداریم؛ نه در خود سازمان فضایی و نه در هیچ سازمان و نهاد و رسانه دیگری!! می­‌شود آن که جوان این مملکت هدف نهایی درس خواندنش می­شود اینکه در ناسا کار کند اما اگر بگویی خودمان می‌­خواهیم انسان به فضا بفرستیم به تو می­‌خندد! می‌­شود اینکه تک تک ما رویای فضانوردشدن­‌مان در بچگی را با ناسا و لوگوی آن روی لباس شخصیت­‌های داستان‌­های دوران کودکی یاد گرفتیم و اگر خیلی هنر کرده باشیم، آن موقع­‌ها که در همین ایران فرگام و پیشگام را موفق به فضا فرستادند، با خودمان گفتیم چه خفن ما هم داریم می­‌شویم مثل ناسا!!!!فعلا تمام صحبت من بر روی توانایی رسانه‌­ای کردن دستاوردها و درست گزارش دادن از آن­هاست و به نقدهای دیگرِ سازمان فضایی و صداوسیما و ... کاری ندارم. صحبتم از حرف­های رهبری است که می­گوید" تبلیغات ما ضعیف است". آن­جا که در دیدار سالانه با مردم آذربایجان در سال 96 تاکید می­کند: "من توصیه می‌­کنم به مسئولین، نه به زبان مبالغه، نه فقط با گزارش دادن زبانی [بلکه] به صورت عملی، به صورت هنری، گزارش­های صحیح درباره انواع و اقسام پیشرفت‌­های کشور را مطرح کنند."من فقط یک سوال دارم: یک دستاورد را نام ببرید که در این دوران به صورت درست نه مفرطانه و نه تفریطانه آن را معرفی کرده باشند، آن هم برای رده‌­های مختلف مخاطب!؟ صنعت فضایی که گفتم تنها یک مثال ساده بود از آنچه که در بیان دستاوردهای‌مان می­‌گذرد!! بسیارند حوزه­های دیگر و نه فقط فناوی که حتی در زمینه‌­های فرهنگی و اجتماعی و ...باز خدا پدر و مادر طراحین "اولین ها " و "ایران 20 " را در دانشگاه امام حسین و شبکه مستند بیامرزد، مناسبتی هم که شده کمی درست و حسابی­تر کار کردند ولی کارهای مقطعی و مناسبتی به تنهایی آن چیزی نیست که جواب بدهد! نه آن نهال امیدی که گام دوم از آن حرف زده را می­کارد و نه نسل آینده­ی این مملکت را رشد می­‌دهد. آنچه که بدان نیاز داریم {جدای از خود دستاوردی که باید به دست بیاید!!} کار رسانه‌­ای برنامه­‌ریزی شده و منظم است نه صرف گزارش دادن­‌های صداوسیما و نه صرف برنامه گرفتن‌های مناسبتی سازمان‌­ها و کلیپ و اینفوگرافیک درست کردن­های دهه فجر!خب حالا چه کنیم؟ اصلا چه کارهایی می‌­توان کرد؟ پرداختن به نقش صدا و سیما (گزارش‌ها و برنامه­‌هایش)، هر نهاد و سازمان دخیل در آن دستاورد (در مثال‌هایی که آوردیم، سازمان فضایی)، وزارت علوم و وزارت آموزش و پرورش (برای برنامه ریزی مناسب با هر دسته مخاطب) و حتی نقش خانواده ها و ... زمان بسیاری می­‌طلبد و شرح کم­‌کاری‌­های این حوزه داستان دردناکی است که به همین­‌جا ختم نمی­‌شود؛ پس فقط چند مثال ساده می­‌زنیم از اقداماتی ساده. اقداماتی که شاید در نگاه اول چندان موثر به چشم نیایند اما یک برنامه­‌ی مدون و یک مدیریت قوی (که صد البته مشکل همیشگی مملکت ما بوده!) اگر چاشنی ایده­‌ها شوند می­‌تواند بخوبی به نتیجه برسد.مثلا فرض کنید بخواهید دستاوردهای همین صنعت فضایی را برای بچه­‌های دبستان و راهنمایی (متوسطه اولی­ها با این نظام آموزشی جدید!) توضیح داد. چه می‌­کنید؟ قبل از اینکه بخواهید به بچه ها بگویید چه کارهایی در این حوزه انجام شده اول باید جذاب بودن موضوع را به آن­ها نشان دهید ولی نه با دورنمای ناسا! کدام کتاب علوم دبستان ما از فرگام و پیشگام گفته است (اگر شما هم نمی‌­شناسیدشان باید بگویم که این­ها اسامی دو میمون فضایی ایران بود که با موفقیت به زمین بازگشتند!)؟ اصلا چندتایشان می­گویند ما توانایی ساخت و ارسال ماهواره را داریم؟ انیمیشن­‌های­مان چه؟ تا به حال سفر به فضا را خودمان از زبان خودمان و نه با ترجمه داستان­‌های دیزنی و پیکسار برای بچه‌­ها روایت کرده­ایم؟بیایید فرض کنیم تمام این کارها به درستی انجام شد. بعدش چه؟حالا می‌­شود کارهای زیادی کرد، وقتی آن­ها به موضوع علاقه‌­مند شدند کافی است چندتا بازدید علمی بروند (مورد علاقه‌­ترین کار تمام دوران تحصیل!) از مراکز نجومی و فضایی کشور(کم هم نیستند)، از رصدخانه های کشور( که برخلاف خیلی چیزهای دیگر الحمدلله این یک مورد در تهران جمع نشده)، و حتی از اتاق‌­های آسمان­‌نمای کانون­‌های فکری شهرها!! وقتی با دنیای بیکران آن سوی آسمان اشنا شوند به راحتی می­توان به آن­ها نشان داد چرا کار بر روی این موضوع مهم است و اصلا چه کارهایی می‌­شود کرد و چه کارهایی شده است!یکی دیگر از کارهای بسیار جذاب و تاثیرگذاری که می­‌تواند انجام شود این است که از آن­ها نظر خواسته شود! مثلا از آن­ها خواسته شود برای موجودات زنده یا وسایلی که برای ارسال به فضا انتخاب و طراحی می­‌شوند اسم پینشهاد دهند و نهایتا یکی از آن­ها انتخاب شود. شاید این ساده­ترین راه برای ایجاد حس خودباوری باشد! در همین خلال می­توان از پروژه­‌های قبلی به زبان ساده برای آن­ها گفت (مثلا فرض کنید خود سازمان فضایی برای هفته‌­ی فضا(12 تا 18 مهرماه) برنامه بریزد و این موارد را با کمک مدارس- نه فقط درتهران- برای دانش‌­آموزان به زبان ساده توضیح بدهد).برای دبیرستانی‌­ها و دانشگاهی­‌ها چه؟ حقیقت این است که نتیجه مثبت گرفتن برای این گروه تا حد بسیار زیادی وابسته به این است که با چه پیش زمینه­‌ای از مرحله قبل عبور می­کنند ولی هنوز هم ایده‌­های زیاد دیگری هست؛ دم­ دست‌­ترین آن­ها برگزاری مسابقات است! نه مثل کیوب­ست‌­ها که فقط عده‌­ای از دانشجوها که پیشینه‌­ی آن را دارند برای این مسابقات اقدام می­‌کنند! نه! می‌­شود برای دانش‌­آموزان دبیرستانی کارسوق‌­های علمی برگزار و در ادامه آن مسابقاتی طراحی کرد؛ در میان همین مسابقات و کارسوق­‌ها با چیدن برنامه‌­های مختلف به راحتی می­‌توان داستان فضایی کشور را از زبان متخصصین این حوزه و از نزدیک برای دانش‌­آموزان روایت کرد. حرکت خوبی که برای رشته‌­هایی مثل علوم شناختی در برخی بخش­‌های کشور شروع شده اما می­‌تواند با یک برنامه­‌ریزی مناسب برای حوزه فضایی هم اجرا شود!برای دانشجوها هم می­‌توان آن را تخصصی­‌تر داشت و یا حتی در سطحی بالاتر آن­ها را عملا با پروژه‌­های حال حاضر صنعت درگیر کرد. نه فقط در قالب تیم‌­های دانشگاهی­‌ای که بر روی صفر تا صد یک ماهواره کار می­‌کنند، نه! می­‌شود ریزپروژه­‌هایی از هر کلان پروژه مورد نیاز را به دقت طراحی کرده و هر زیربخش را مثلا در خود سایت سازمان فضایی (یا مثلا پژوهشگاه فضایی) معرفی کرد {مشابه آنچه که در وزارت صمت شروع شده} تا تیم‌­های دانشجویی و یا حتی شرکت­‌های خصوصی بتوانند روی آن­ها کار کنند! با این کار هم پایان­‌نامه‌­های این حوزه واقعا صنعتی می­‌شود و نیاز کشور را برطرف می‌­کند، هم ایده‌­های جدید برای رفع یک نیاز پیدا می‌­شود، هم فرصت‌­های برابری برای سایر دانشجوهایی که الزاما در چند دانشگاه برتر این حوزه تحصیل نمی‌­کنند پیدا می­شود و اصلا می‌­فهمند در این کشور چه کارهایی در حال انجام است! کار موفقی که در کشورهای بزرگ صنعتی نتیجه‌­اش را می‌­بینیم. بله سخت است و مدیریت بسیار قوی می­خواهد ولی کدام راه آسان ما را به نتیجه­‌ی دلخواه و مطلوب می­‌رساند؟ برای مایی که هنوز در این کشور نتوانسته‌­ایم به آن مرحله از کار تیمی و دوری از بروکراسی­‌های دست‌­وپاگیر برسیم که بتوانیم دانشگاه­‌هایمان را بر سر یک پروژه هماهنگ کنیم، این یک کار می‌­تواند استارت خوبی باشد!این­ها فقط چند مثال ساده برای دو گروه مخاطب است! و فقط برای اینکه به آن­ها نشان داد هستند آدم­هایی که با جان و دل کار می­کنند و شما هم می­توانید روزی یکی از آن­ها باشید! برای اینکه نشان دهیم راه‌­های دیگری هم برای نشان دادن دستاوردها هست؛ از خلال رویاهایی که پرورش داده می­شود از خلال تجربه­‌هایی که کسب می‌­شود و آرزوهایی که تحقق پیدا می­‌کند!زینب سعیدی نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Wed, 16 Feb 2022 16:03:39 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B6%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B1%D8%AF-n9ukpvqmj4eh کشورهای مختلف در جهان برای آشنایی بیشتر دانش‌­آموزان و بنای بنیان فکری در مسئله‌­ی صنعت هوافضا از آموزش­‌های مختلفی استفاده می‌­کنند. آشنایی‌­دانش‌آموزان با صنعتی مانند فضایی از آن جهت دارای اهمیت است که بنای پرورش و آشنایی نخبگانی در این حوزه را می­‌گذارد. کشورهایی که در این صنایع پیشرفته هستند مانند هند، ژاپن، کره، ایالات متحده و کشورهای عضو آژانس فضایی اروپایی هر کدام برنامه­‌های بنیادینی برای آشنایی دانش‌­آموزان کشورشان با این صنعت دارند که در ادامه، برخی از این قدامات را مرور می­کنیم:ایالات متحده بیشتر و دقیق­تر از باقی کشورها با برنامه­‌های مستقیم و حمایتی، به انواع آموزش یا روش‌هایی برای جذب دانش­‌آموزان پرداخته‌­است. برنامه‌­های حمایتی مانند حمایت از برگزاری کارگاه­‌ها یا کارسوق‌­ها (که بیشتر در حوزه رباتیک و یا تست موشک­های آبی و امثالهم می­‌باشد) یا فراهم سازی امکان بازدیدهای علمی-عملی و بازدید از تجهیزات یا نمونه­‌های شبیه سازی شده‌­ی وسایل یا محیط­‌های فضایی است. همچنین آموزش و توانمند سازی مربیان مدارس برای آموزش این مفاهیم و حمایت از برنامه های مدارس (با ارسال متخصصینی از ناسا برای حضور در این برنامه ها نه به جهت اموزش که بعنوان مهمان در افتتاحیه یا اختتامیه یا گفتگو با دانش آموزان) هم در دستور کار ناسا است.برنامه­‌های مستقیمی هم با همین کلیات در مقاطع مختلف متناسب با دانش و مهارت دانش آموزان در نظر گرفته می­شود: مانند مسابقات و چالش‌­هایی که از طرف خود این سازمان برگزار می­شود, آموزش­‌های آنلاین (شامل موضوعات متنوع مهندسی ساده در زمینه‌های مختلف فضایی برای دانش آموزان در سایت ناسا)، طراحی بازی­‌ها و اپ‌­های فضایی، برگزاری لایو با فضانوردان و مهندسان، و تولید و نشر محتواهای آموزشی (مانند فیلم, پادکست, آموزش­‌نامه, گالری, تورهای مجازی و...).اعطای گرنت، بورسیه و همچنین کارآموزی از دیگر اقدامات ناسا برای پرورش متخصصین آینده­ی فضایی از میان دانش‌­آموزان و دانشجویان است.فعالیت­های آژانس فضایی اروپا(ESA) نیز بدین صورت است که در سایت این آژانس، چند دسته محتوا قرار گرفته شامل: آموزش­های مرتبط فضایی برای آموزش دادن توسط مربیان( محتواهایی به صورت درسنامه و آزمایشگاه‌­های قابل اجرا در زمینه نجوم و هوافضا در رده‌­های مختلف دانش‌­آموزی), آموزش‌­های ویژه خود مربیان, تعریف شیوه­‌نامه پروژه‌­های قابل انجام در مدرسه (مثل مسابقات دانش­‌آموزی کن­ست و ...)، برگزاری دوره‌­های آموزش و یادگیری (برنامه آموزشی 4 الی 5 روزه برای دانشجویان با هدف آشناسازی همه جانبه­‌ی آنان با ابعاد مختلف صنعت فضایی از مهندسی، پزشکی، قوانین تا طراحی ماموریت و ... ) و همچنین دوره­‌های کارآموزی (دوره‌­های 3 تا 6 ماهه برای دانشجویان از سال دوم تا آخر دوره کارشناسی زیر نظر متخصصین ESA).ژاپن هم ذیل آژانس فضایی خود JAXA، مرکز ویژه‌­ای جهت رسیدگی به امور آموزشی در مقاطع مختلف و به شیوه­‌های مختلف دارد که اهم اقدامات این مرکز عبارتند از:فعالیت­‌های تجربه محور (برگزاری مسابقات, برنامه ی گزارش فضایی که توسط دانش آموزان از یک پروژه فضایی به طور رسمی گزارش خبری تهیه می­‌شود,مدرسه ملی هوافضا برای تربیت متخصصین این حوزه با آموزش در لایه دانش‌­آموزی)فعالیت‌­های آموزشی رسمی (مدرسه فضایی خانوادگی که کودکان کنار والدین در این حوزه آزمایش­‌های ساده‌­ای را در چند روز تجربه می‌­کنند, تهیه و تولید فیلم­‌های آموزشی برای دانش­‌آموزان از شیوه انجام پروژه‌­های ساده یا معرفی مفاهیم، شرکت دادن دانش‌­آموزان در سمینارهای بین المللی فضایی)فعالیت‌های ناظر به دانش اموزان (برگزاری کلاس‌های فضایی با کمک متخصصین جکسا، اعطای بورسیه برای تحصیل در حوزه فضایی ,نشریات فضایی)فعالیت‌­های ناظر به مربیان(سمینارها و کلاس­‌های توانمندسازی)کره جنوبی هم مشابه برخی اقدامات کشورهای ذکر شده مانند اعطای بورسیه تحصیلی، برگزاری سمینارهای توامندسازی مربیان برای آموزش در این حوزه، اقدام جالبی به نام e-mentoing دارد که طی آن کودکان و دانش آموزان علاقه­مند به آشنایی با این حوزه میتوانند به صورت آنلاین در این زمینه از متخصصین معرفی شده از طرف KARI یا آژانس فضایی این کشور مشاوره دریافت کنند.برنامه­‌های کشور هند اما بیشتر ناظر به لایه دانشجویی است و این طرح­ها نیز توسط مراکز فضایی در سطح کشور تحت حمایت سازمان فضایی هند صورت می­گیرند.برگزاری کارسوق(در لایه­‌های هم ترویجی و هم توانمندسازی)، دوره‌­های کارآموزی، برپایی مدارس کسب‌­وکار (آموزش راه اندازی کسب‌­وکارهای فضاپایه)، ارائه خدمات تسهیلاتی برای اجرای پروژه‌­های تحصیلی در مقاطع مختلف و به ویژه به طرح‌­هایی که در راستای اهداف سازمان باشند، از جمله اقدامات این کشور برای پرورش نسل­‌های آینده ی فضایی این کشور است.مرسا شمس. نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Wed, 16 Feb 2022 16:02:45 +0330 https://virgool.io/@pelak01/%DB%8C%DA%A9-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%DB%8C%DA%A9%D8%B5%D8%AF-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-ufrmrzn0hca7 تا اینجا از اهمیت سرمایه‌­گذاری در حوزه فضایی و سیر این فناوری در ایران گفتیم. آنچه که جا دارد اکنون به آن بپردازیم، مهم‌­ترین چالش­‌های پیش روی این صنعت در کشور و اصلی­‌ترین راهکارهای پیشنهادی برای گذر از این چالش­‌هاست که در چهار محور زير به آن­ها خواهيم پرداخت:ساختار صنعت فضایی ایرانشاید بتوان گفت یکی از اصلی­‌ترین علل نزول و عدم پیشرفت ایران در حوزه فضایی، نبود ساختار منسجم و تغییرات ساختاری چندین باره در نهادهای مرتبط با این صنعت است. ایجاد نهادهای موازی، نبود ساختار بالادستی قدرتمند برای نظارت بر پیشبرد و پیگیری اهداف و بخش بخش شدن زیرمجموعه­‌های سازمان فضایی از جمله مواردی هستند که در مسیر فعالیت­‌های فضایی ایران مشکل ایجاد کرده‌­اند. هرچند تجمیع نهادهای مرتبط با حوزه فضایی در دوره‌­ی دوم ریاست جمهوری احمدی نژاد، خالی از ایراد نبوده و مشخصا نیاز بود که در بعضی ادغام‌ها اصلاح صورت گرفته و نهادهای غیرمرتبط با حوزه فضاییِ که به نادرستی در ساختار سازمان فضایی ادغام شده بودند حذف شوند، اما آنچه که با روی کارآمدن دولت یازدهم و تغییر سیاست­‌های دولت روحانی در قبال این صنعت رخ داد و تغییر بنیادی مجدد در ساختار صنعت فضایی علی‌رغم تمام مخالفت‌­ها با این بخش‌­بخش‌­سازی، ضربه‌­ی بدی به این صنعت وارد کرد به طوری که در تمام دوران چهار ساله­‌ی این دولت شاهد به کما رفتن این صنعت بودیم و بسیاری از پروژه­ه‌ای تعریف شده به دلایل مختلف من جمله عدم اعتقاد دولت به آن­ها و کاهش بودجه، تعلیق یا به طور کامل متوقف شدند. اتفاقی که نتیجه‌­ی آن خروج تعداد زیادی از متخصصین باتجربه‌­ی این حوزه از کشور، دور ماندن از اهداف تعیین شده در اسناد عالی و از دست رفتن فرصت­های بسیارِ پیشرفت در این حوزه درست در دوران اوج­گیری بازار این صنعت در سطح جهانی شد.تغییر ساختار سازمان فضایی و انتقال آن از سطح یک معاونت در وزارت ارتباطات (که خود باعث محدود شدن نوع نگاه، بودجه و کاربری این سازمان شده است) به سطح معاونت ریاست جمهوری، مشابه سازمان انرژی اتمی، اصلی­‌ترین راهکاری ست که برای رفع این مشکل پیشنهاد می­شود. این اتفاق هرچند نیازمند شناخت هدف اصلی کشور از سرمایه‌­گذاری برای صنعت فضایی و سپس بررسی و تصمیم‌­گیری و برنامه­‌ریزی دقیق برای انتقال تدریجی و آن هم پس از رسیدن به حدی از ثبات در پروژه‌­های در دست اجراست؛ علاوه بر افزایش اختیارات سازمان فضایی، می‌­تواند شتاب‌دهنده خوبی برای پروژه­‌های فعلی و آینده‌ی این سازمان باشد. هرچند با شرایط فعلی این صنعت، بهترین راهکار برای بهبود دادن این انسجام‌­گسیختگی، تدوین دقیق برنامه ده ساله فضایی است تا دست‌کم وظایف هر نهاد تا مدت زمان مشخصی تعیین شده و سپس به تدریج مقدمات تغییر ساختار نهادهای فضایی کشور آماده شود.قوانین و اسناد بالادستییکی از اصلی‌­ترین مسائل این صنعت، ناهمخوانی سطح انتظارات با ساختار و وضعیت فعلی این صنعت است. آنچه که در سند توسعه پنجم و ششم و در سند توسعه هوافضای کشور به عنوان اهداف مدنظر برای این صنعت بیان شده، مستلزم برنامه­‌ریزی دقیق و نگاشت نهادی با تعیین زمان تحویل و تخصیص بودجه کافی برای هر زیرپروژه جهت رسیدن به اهداف نهایی، به همراه نظارت دقیق و مستمر از سوی نهادهای بالادستی بر عملکرد هر بخش از دولت در این زمینه است. ملزوماتی که هیچکدام برآورده نشده و حالا بعد از نزدیک به 10 سال از تدوین اولین سند عالی توسعه هوافضای کشور و تحقق تنها نزدیک به 24 درصد آن!! شاهد عقب ماندن جدی این صنعت از حوزه‌­های روز دنیا و مورد نیاز کشور در حوزه فضایی هستیم. تمامی این­ها بیانگر نیاز به بازنگری و بازتدوین این سند در کنار تعیین سازوکار دقیق برای برآورده شدن ملزوماتی است که پیشتر به آن اشاره شد. کاری که این بار شورا عالی فضایی و نه شورا عالی انقلاب فرهنگی باید انجام بدهد!در کنار مسئله­‌ی اسناد، مسئله­‌ی مهم دیگر وجود قانون ملی فضاست؛ هرچند به ادعای بسیاری از کارشناسان و متخصصین صنعت فضایی نبود این قانون دستکم تا کنون آسیبی ایجاد نکرده اما آنچه که مشخص است، حرکت سریع غول­‌های فناوری و صاحبان اصلی صنعت فضایی جهان، به سمت تعیین چارچوب برای فعالیت سایرکشورهاست. در چنین شرایطی، تعیین دقیق سازوکار و رفتار ایران در قبال مجامع بین‌­المللی این حوزه که باید در قانون ملی فضا به آن پرداخته شود، در کنار حضور فعال جهانی در این حوزه، دو مسئله­ی مهمی هستند که بی­‌توجهی به هرکدام، به زودی ما را با NPT های فضایی روبه‌­رو خواهد کرد.اهميت دیگر داشتن قانون ملی فضا، تعیین دقیق حدود ورود بخش خصوصی، و رفتار دولت در قبال آن است. به این بحث در محور بعدی بیشتر خواهیم پرداخت.بخش خصوصیدر حال حاضر بخش اعظم اقتصاد فضایی در جهان توسط بخش خصوصی چرخانده می‌­شود و به طور ویژه در بخش کاربردهای فضایی و لایه پایین دست و حتی فناوری­‌هایی چون ساخت ماهواره‌­ها و هم حضور بخش خصوصی بسیار پررنگ است و دولت­‌ها بیشتر در حوزه پرتاب تمرکز دارند که دو علت عمده­‌ی آن هزینه­‌های بالای این بخش و همچنین ارتباط آن با بحث­‌های دفاعی امنیتی ست. به طور کلی می‌­توان گفت بخش خصوصی بیشتر در دو بخش کاربردها (تحلیل داده­‌های ماهواره‌­ای و ارائه خدمات از این تحلیل) و بخش فناوری (ساخت قطعات-تجمیع در حد ماهواره و حامل فضایی) وارد این حوزه شده است (مشخصا استثنائاتی چون اسپیس ایکس هم داریم که به حوزه پرتابگرها نیز وارد شده­اند).در چهار سال اخیر در کشور ما تمرکز بیشتر بر ورود بخش خصوصی به این صنعت به ویژه در زمینه­ی خدمات و کاربردها بوده است (که می­توان گفت به نوعی تلاش سازمان فضایی برای جبران کم­کاری‌های حوزه بالادستی بوده تا دستکم در حوزه پایین دست این صنعت پیشرفت به وجود بیاید). با این حال همچنان ابهامات و مشکلات زیادی بر سر راه بخش خصوصی وجود دارد. برای مثال همچنان که در بخش قبل اشاره شد، حدود ورود بخش خصوصی و عدم تزاحم دولت برای ورود این بخش به صنعت فضایی از جمله‌ی این موارد است. در بسیاری از حوزه ها، امروز بخش خصوصی می‌تواند سریعتر و با قیمت کمتری محصولات را تحویل سازمان فضایی بدهد در حالی­که اصرار بخش دولتی بر تولید همان محصول هم به بازار این صنعت آسیب جدی می­زند و هم جلوی پیشرفت این حوزه را می­گیرد. مسئله‌­ی مهم دیگر، فرهنگ‌­سازی استفاده از کاربردهای فضایی است که این فرهنگ‌سازی هم در لایه عمومی (استفاده کشاورزان، ماهیگیران و .... از تحلیل­های به دست آمده ) باید رخ دهد و هم به طور ویژه لایه­‌ی دولتی که این با حرکت دادن نهادهای حکومتی به سمت استفاده از این خدمات و جایگزینی روش­‌های پیشین تحلیل داده­‌ها با شیوه­‌ی جدید و به کمک کلان داده­‌های ماهواره‌­ای اتفاق خواهد افتاد (برای مثال استفاده وزارت­خانه‌­هایی چون جهاد کشاورزی و نیرو و صمت یا سازمان حفاظت محیط زیست و مدیریت بحران از تحلیل­‌های ارائه شده به این شیوه­‌ی جدید).ارتباط صنعت و دانشگاهاز میان صنایع جهان، شاید یکی از وابسته‌­ترین صنایع به دانشگاه صنعت فضایی باشد چرا که از صنایعی­‌ است که به طور مداوم و با سرعت بالایی در حال پیشرفت و تغییر است. در کشور ما هم تلاش­‌هایی برای استفاده از پتانسیل دانشگاه‌­ها برای پیشبرد این صنعت صورت گرفته اما آسیب بزرگی که وجود دارد، عدم نگاه به پروژه‌­های محول شده به دانشگاه ها به صورت یک پروژه­ی ملی بوده به طوری که بیشتر به صورت جداگانه و تک به تک به آن­ها پرداخته شده و حالا ما بعد از قریب به 15 سال مشارکت دانشگاه‌­های مختلف کشور در پروژه­های مختلف فضایی، هنوز آن خروجی که متناسب با این حجم از زمان و نیرو و پول هزینه شده باشد را نمی‌­بینیم. اتفاق بدتر آن است که تعداد زیادی از دانشجویان و فارغ التحصیلان فعال در پروژه‌­های فضایی دانشگاه­ها در هشت سال گذشته به دلایل متعددی از کشور خارج شده­اند. از جمله­‌ی این دلایل، وضعیت نامشخص پروژه‌­ها و تغییرات شدید در هر دولت، دستمزد نامتناسب، سخت شدن انتقال تجارب بین تیم­‌ها به دلایل امنیتی و ... را می­‌توان نام برد که در این میان شاید بتوان گفت هیچکدام به اندازه تغییرات جدی دولت یازدهم که کاهش شدید بودجه و تعدیل نیرو و خوابیدن پروژه‌­ها را به دنبال داشته، تاثیرگذار نبوده است.هرچند حل ریشه‌­ای این مشکل به در نظر گرفتن نکاتی که در سه بخش پیشین گفته شد بازمی­‌گردد اما اگر بخواهیم به طور ویژه به بحث ارتباط دانشگاه با این صنعت بپردازیم، می­توان عنوان کرد که از جمله راهکارهایی که برای ایجاد ارتباط واقعی و موثر این دو پیشنهاد می­‌شود، ارتباط مداوم و برنامه ریزی شده و هدفمند و نه مقطعی و موردی پژوهشکده‌­ها و پژوهشگاه­‌های فعال این صنعت با دانشگاه‌­های مرتبط است تا به طور مداوم نیازهای روز صنعت مورد بررسی قرار گرفته و از طرفی سطح انتظارات از دانشگاه هم فراتر از حد واقعی آن نرفته و در یک رفت و برگشت مداوم، دانشگاه نیز بتواند پویایی خود را در این زمینه حفظ کند.زینب سعیدی. نشریه پلاک ۰۱ نشریه پلاک ۰۱ Wed, 16 Feb 2022 16:01:32 +0330