https://virgool.io/feed/@ranjbaranabolfazl مجموعه آثار هنری و گرافیکی ابوالفضل رنجبران، کارشناس هنری های تجسمی، کسب مقامات اول، کسب چندین دیپلم افتخار کشوری fa 2026-06-16 13:37:37 https://files.virgool.io/upload/users/3132802/avatar/efIe7i.png?height=120&width=120 https://virgool.io/@ranjbaranabolfazl https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D8%B3%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%84-aq6zqmegbh1c آثار ابوالفضل رنجبران در داکار پایتخت سنگالنمایشگاه ابوالفضل رنجبران در جمهوری سنگالنمایشگاه آثار قرآنی و حدیثی ابوالفضل رنجبران در جمهموری سنگال، به همراه آیـین تکریـم از برگزیـدگـــان نـگارش قـرآن در داکـــار با حضور سفیر جمهوری اسلامی ایران و نماینده جامعة المصطفـــی العـالمیـة در نمایشگاه شهر داکار، پایتخت جمهوری سـنگال در ماه مبارک رمضان شروع به فعالیت نمود.آثار ابوالفضل رنجبران در داکار پایتخت سنگالمجموعه آثار هنری و گرافیکی ابوالفضل رنجبرانابوالفضل رنجبران طراح گرافیک، مدیر هنری و خوشنویس معاصر ایرانی است. که شروع فعالیتش از سال 1384 با هماهنگی اداره محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی و انجمن هنرهای تجسمی و موسسه توسعه هنری کشور در طراحی گرافیکی از جمله پوستر، نشان و لوگو، تبلیغات محیطی، با تاکید به روش تایپوگرافی و استفاده از خطوط اسلامی رقم خورد. آثار هنری و قرآنی پیش رو که اغلب با تأکید بر به‌کارگیری خوشنویسی همراه هستند و در نمایشگاه‌های مختلف، کتاب‌ها و نشریات متعددی به نمایش درآمده و جوایز و تقدیرنامه های را به همراه داشته‌ است. در ادامه با آثار هنری و قرآنی ابوالفضل رنجبران، همراه هستیم.آثار ابوالفضل رنجبران در داکار پایتخت سنگالابوالفضل رنجبران افزود: خوشنویسی اسلامی، به‌عنوان شریف‌ترین و قدسی‌ترین هنرِ جهان اسلام، بیش از هر هنر تجسمی دیگری با رویکردهای عرفانی و حِکمی همراه بوده و در غالب ویژگی‌های شکلی و محتوایی خود آینه‌دار نمادها و آموزه‌های عرفانی و نفوذ اجتماعی عرفا است؛ نگاه باطنی و قبول تقدّس و معنویت برای حروف و کلمات در این هنر قدسی که بیش از همه متأثر از رویکردهای عرفا به مسئله حروف است، بخش مهمّی از پیوند میان خوشنویسی و عرفان اسلامی را رقم زده است.آثار ابوالفضل رنجبران در داکار پایتخت سنگالخوشنویسی وخطاطی یکی از هنرهای اصیل کشور ایران و جهان اسلام است که از گذشته های دور تا به امروز طرفداران بسیار زیادی داشته است. با وجود آن که خوشنویسی تقریبا در تمامی فرهنگ‌ها به چشم می‌خورد و از آن استفاده می‌شود، ولی در مشرق زمین و به ویژه کشورهای اسلامی و ایران یکی از زیباترین هنرهای بصری محسوب می‌شود.آثار ابوالفضل رنجبران در داکار پایتخت سنگالآیین تکریم از برگزیدگان نگارش قرآن در داکاربه اهتمام اداره کل قرآن و حدیث سازمان مرکزی و نمایندگی منطقه‌ای جامعة المصطفی العالمیة در سنگال، نمایشگاهی از آثار قرآنی خوشنویسان ایرانی به ویژه تابلوهای قرآنی و حدیثی آقای ابوالفضل رنجبران خوشنویس قمی در کنار آثار ارائه شده از منطقه، برپا شد که مورد استقبال و بازدید مشتاقان قرآن کریم قرار گرفت.آثار ابوالفضل رنجبران در داکار پایتخت سنگالآثار قرآنی و حدیثی ابوالفضل رنجبران در جمهموری سنگالنمایشگاه آثار قرآنی و حدیثی ابوالفضل رنجبران در جمهموری سنگال، به همراه آیـین تکریـم از برگزیـدگـــان نـگارش قـرآن در داکـــار با حضور سفیر جمهوری اسلامی ایران و نماینده جامعة المصطفـــی العـالمیـة در ســـــــنگال که این مراسم تکریم از برگزیدگان نگارش قرآن در داکار از سوی موسسه گسترش خوشنویسی قرآن کریم با حضور جمع کثیری از اقشار مردم روزه‌دار و استادان، فعالان و شخصیت‌های قرآنی سنگالی در تالار گراند تئاتر داکار برگزار شد.آثار ابوالفضل رنجبران در داکار پایتخت سنگالحضور آقای حسن عسگری سفیر کشورماندر این مراسم با شکوه، برگزیدگان مسابقه خوشنویسی و نگارش آیات قرآن کریم معرفی و مورد تکریم قرار گرفتند. آقای حسن عسگری سفیر کشورمان در این آیین در سخنانی به بیان ارزش خدمت به قرآن در حوزه‌های مختلف از جمله عرصه هنر پرداخت.آثار ابوالفضل رنجبران در داکار پایتخت سنگالجامعة المصطفی العالمیة در سنگالهمچنین به اهتمام اداره کل قرآن و حدیث سازمان مرکزی و نمایندگی منطقه‌ای جامعة المصطفی العالمیة در سنگال، نمایشگاهی از آثار قرآنی خوشنویسان ایرانی به ویژه تابلوهای قرآنی و حدیثی آقای ابوالفضل رنجبران خوشنویس قمی در کنار آثار ارائه شده از منطقه، برپا شد که به مدت دو روز مورد استقبال و بازدید مشتاقان قرآن کریم قرار گرفت.آثار ابوالفضل رنجبران در داکار پایتخت سنگالجناب آقای حسین اسدی نماینده المصطفی در سنگالگفتنی است حسین اسدی نماینده المصطفی در سنگال به عنوان میهمان ویژه، به نگارش آیاتی از قرآن پرداخت که به صورت مستقیم از مانیتورهای بزرگ تالار برای حاضران به نمایش درمی‌آمد.موسسه Yaatal mbindoum Al xuran هر ساله مسابقه خوشنویسی قرآنی معتبری را با پشتیبانی شرکت C3s و مرکز رهبری طریقت مریدیه سنگال با هدف ترویج هنر خوشنویسی برگزار می‌کند که در نوع خود بسیار جالب و مورد توجه است. هدف این رویداد ترویج هنر خوشنویسی قرآنی به خط مغربی تشویق خوشنویسان با استعداد و حفظ این میراث فرهنگی و اسلامی می‌باشد. این مسابقه در چند مرحله در سطح شهرها و استان‌ها و سپس مرحله کشوری با حضور و داوری هیأتی از خوشنویسان با تجربه و متخصصان فرهنگ اسلامی انجام می‌شود.آثار ابوالفضل رنجبران در داکار پایتخت سنگالسفیر جمهوری اسلامی ایران درمسابقات ملی خوشنویسیآقای عسگری سفیر جمهوری اسلامی ایران به دعوت طریقت مریدیه و دفتر منطقه ای سازمان خیریه داکار، در مراسم مسابقات ملی خوشنویسی و خطاطی قران کریم داکار که در تاریخ 29 و 30 اسفندماه 1403 برگزار شد، شرکت کرد. در این مراسم که با حضور بیش از 2000 نفر از جمله مقامات مذهبی و دینی در ماه مبارک رمضان و به مدت 5 ساعت برگزار شد، سفیر کشورمان طی سخنانی در باب اهمیت قران کریم و وظیفه همگان برای ترویج و ارتقا جایگاه قران کریم، افزود، قران و کعبه و پیامبر اسلام حضرت محمد (ص) مهمترین عوامل و منابع مشترک و عامل پیوند میان همه ما مسلمانان هست و در صورت عمل کردن به دستورات قران کریم، این هدیه و فیض الهی، می‌تواند مسیر صحیح را به همه ما مسلمانان نشان دهد و وظیفه ما از همه جهت اعم از آموزش، تعلیم، حفظ، تفسیر حفظ و ارتقا جایگاه آن می‌باشد و باید تلاش کنیم.آثار ابوالفضل رنجبران در داکار پایتخت سنگالشاهد گسترش فرهنگ قرانی در سنگال هستیمآقای عسگری افزود، خوشبختانه فرهنگ قرانی در سنگال به ویژه در ماه مبارک رمضان در بسیاری از مساجد، مراکز دینی و فرهنگی و دارالقران‌ها و حتی خیابان‌ها (با خیمه زدن) رواج دارد و شاهد گسترش فرهنگ قرانی در سنگال هستیم و مکتب خانه‌ها، مدارس و دارالقران‌ها برای آموزش، حفظ، قرائت و تفسیر قران کریم در سطوح مختلف سنگال فعال هستند و برگزاری این رویداد مهم یعنی مسابقات و نمایشگاه خوشنویسی و خطاطی نیز می‌تواند گامی در همین راستا باشد چرا که خوشنویسان قرانی نیز همواره تلاش کرده اند این میراث مهم را در شرق و غرب عالم حفظ و ارتقا بخشند.آثار ابوالفضل رنجبران در داکار پایتخت سنگال سال جاری برای اولین بار دانشگاه جامعه المصطفی (ع) نیز به عنوان یکی از مدعوین با نمایش 35 تابلو خطاطی قران کریم در این نمایشگاه شرکت کرده بود و برای اولین بار علاوه بر خط مغربی، خط شرقی و سبک های ایرانی نیز به نمایش گذاشته شده بود. آقای اسدی رئیس دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه (ص) که خود خطاط قرانی است، همگام با سایر مهمانان در حین اجرای برنامه به خطاطی مشغول بودند و چند تابلو را خوشنویسی قرانی کردند.ابوالفضل رنجبران و سنگالمکان و زمان نمایشگاهمکان: گراند تئاتر داکار، مجموعه ورزشی شهر تی ئس و ساختمان شماره دو نماینـــدگی منطقه‌ای جامعة المصطفی العالمیة در سنگالزمان:  رمضان  1446 /  مارس 2025آثار ابوالفضل رنجبران در داکار پایتخت سنگال نمایشگاه آثار قرآنی و حدیثی ابوالفضل رنجبران در جمهموری سنگال، به همراه آیـین تکریـم از برگزیـدگـــان نـگارش قـرآن در داکـــار با حضور سفیر جمهوری اسلامی ایران و نماینده جامعة المصطفـــی العـالمیـة در ســـــــنگال که این مراسم تکریم از برگزیدگان نگارش قرآن در داکار از سوی موسسه گسترش خوشنویسی قرآن کریم با حضور جمع کثیری از اقشار مردم روزه‌دار و استادان، فعالان و شخصیت‌های قرآنی سنگالی در تالار گراند تئاتر داکار برگزار شد.مکان:1.گراند تئاتر داکار2.مجموعه ورزشی شهر تی‌ئس3.ساختمان شماره دو نماینـــدگی منطقه‌ای جامعة المصطفی العالمية در جمهوری سنگالزمان: رمضان 1446 / مارس 2025آثار ابوالفضل رنجبران در داکار پایتخت سنگال گزارش تصویریابوالفضل رنجبران و سنگالابوالفضل رنجبران و سنگالابوالفضل رنجبران و سنگالابوالفضل رنجبران و سنگالابوالفضل رنجبران و سنگالابوالفضل رنجبران و سنگالابوالفضل رنجبران و سنگالابوالفضل رنجبران و سنگالابوالفضل رنجبران و سنگالابوالفضل رنجبران و سنگالابوالفضل رنجبران و سنگالابوالفضل رنجبران و سنگالدر پایان: بر خود وظیفه میدانم که از دلسوزی، همراهی و راهنمایی اساتید معظم و ارجمند خود در تعلیم و تربیت و انتقال معلومات و تجربیات ارزشمند، در کنار برقراری رابطه صمیمی و دوستانه و ایجاد فضایی به دور از تشریفات، برای کسب هنر و دانش خوشنویسی، تاریخ هنر جهانی اسلام، در کسوت شاگردی از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی، استاد عبدالرسول یاقوتی، استاد ناصر طاووسی، استاد ابوالفضل خزاعی، سید حسن موسی زاده تقدیر و تشکر نمایم. از خداوند متعال برای این اساتید عزیزم، سلامتی، موفقیت و همواره شاگرد پروری را مسئلت دارم. شاگرد شما: ابوالفضل رنجبران طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 29 Mar 2025 13:06:11 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-pyo44xwvvtno فعالیت‌های هنری ابوالفضل رنجبرانرزومه هنری:ابـوالفضــل رنجـبـــران، فارغ التحصیل رشته گرافیک، شروع فعالیت هنری و رسمی از بهار 1384عضویت ها :عضو انجــمن هنـــرهای تجســمی کشور، عضــو کانـون هنرمنـدان ایـرانــی، عضــو موسـسه توسعه هنرهای تجسمـی و عضــــــو کانون حمــایت از هنرمنـــدان کشورکسب رتبـــــه و مقــــام ها:کسب دیپلم افتخار در جشنواره مهدویت / کسب رتبه اول در جشنواره پوستر انتظار / کسب دیپلم افتخار، آموزشگاه سینمائی مهان / کسب مقام اول استانی در جشنواره هنری آموزش و پرورش / کسب رتبـه اول کشوری در یادواره پیامبـر اعظم(ص) /  کسب مقـام دوم در جشنــــواره فرهنگی وهنری / کسب مقــام دوم در جشنواره طلیعــــه ظهـــور / کسب مقـام سوم در جشنـــــواره ملی کریمــــه اهل بیت / کسب رتبه دوم در بین المــللی جشنــواره رمضان / کسب مقــــــام دوم در جشنــواره آینده روشن / کسب رتبه برتر در جشنواره ملی فرهنگی هنری طلیعه / کسب مقام دوم در پنجمــین جشنواره ملی هنری کریمه / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره جهـــــانی نوروز / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره بیــن المــللی قرآن الکریم / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره قربان تا غدیر بیرجند / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره ملی آستان قدس رضوی / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره قرآنی گیـــلان / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره حروف نگاری تهران / تقــــدیر شــده از طرف مدیر خانه گرافیک اصفهـــــــان / تقــــدیر شــده از طرف ستاد هماهنگی جشنواره مهدوی / تقــــدیر شــده از طرف دبیــر موســسه تجسـمـی معاصر / تقــــدیر شــده از طرف مدیرکل خانه هنرمندان ایران / تقــــدیر شــده از طرف معاون پرورشی و تربیت بدنی / تقــــدیر شــده از طرف قائم مقام جشنواره هنری جوان / تقدیر شده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی تهران / تقدیر شده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان / تقدیر شده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی اصفهان / تقــدیر شــده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اســـلامی قم / تقدیر شده از طرف مجتمع فرهنگی و هنری خاتم الانیبا / تقــــدیر شــده از طرف ریاست موســـــــسه آینده روشن / تقدیر شده از طرف ریاست سازمان آموزش و پرورش استان و کشورشرکت در جشنواره ها:شرکت در اولین دوسالانه بین المللی پوستر جهان اسلام / شرکت در دومین دوسالانه بین المللی عکس جهان اسلام / شرکت در اولین سوگواره پوستر عاشـــورایی / شـرکت در نمایشــگاه جهــانی اسمـــاءالحسنی / شرکت در پنجمین سوگـواره پوستـــر عاشـــورایی / شرکت در جشنـــــــواره جـــــــوان ایـرانــــــی / شرکت در پنجمین نمایشگاه تجسمی هنـــــر جـــــوان / شرکت در اولین نمایشگاه طراحی پوستر رمضان، تهران / شرکت در هشتمین نمایشگاه بین المــــــــللی بسم الله / شرکت در جشنواره دوســالانه جشنــواره پوستر طلوع / شرکت در اولین نمایشگاه طراحی پوستر رمضان، تهران / شرکت در هشتمین نمایشگاه بین المـللی بسـم الله . . .فعالیت‌های هنری ابوالفضل رنجبران دعوت و حضور در نمایشگاه ها:دعوت شده از طرف رئیس نمایشگاه بین المللی تهران / دعوت شده از طرف مدیر عامل سازمان زیبا سازی تهران / دعوت شده از طرف دبیرکل جشنواره ملی ایرانی / دعوت شده از طرف مدیر عامل موسسه فرهنگی صبا / دعوت شده از طرف مدیر مرکز هنرهای تجسمی / دعوت شده از طرف ریاست نمایشگاه حروف نگاری تهران / دعوت شده از طرف مدیر خانه‌ی هنرمندان ایران / دعوت شده از طرف دبیر بین المللی عکس اسلامی / دعوت شده از طرف ریاست فرهنگسرای نیاوران / دعوت شده از طرف جشنواره هنرهای تجسمی فجر / دعوت شده از طرف دبیر اجرایی جشنواره رضوی و...فعالیت‌های هنری ابوالفضل رنجبرانگردآوری و تحقیقات:1. انتشار مصاحبه اختصاصی از زندگی و رزومه هنری و گالری نمونه آثار هنری: ابوالفضل رنجبران طراح و گرافیست پژوهشگر تاریخ هنر) در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون.2. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط رایج قبل از اسلام در ایران3. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: آشنایی با خطوط عربی پیش از اسلام4. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه پیدایش خط کوفی5. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط کوفی بنایی و انواع سبک آن6. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط کوفی در دوران حکومت امام علی(ع)7. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش اقلام سته خطوط ششگانه)8. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط رایج اسلام پس از خط کوفی9. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقش ایرانیان در تحولات خطوط اسلامی10. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در زمان سامانیان11. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در دوره غزنویان12. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در زمان سلجوقیان13. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی بعد از حمله هولاکوخان14. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر ایلخانیان15. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر تیموری16. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی ترکمانان قرا قویونلو و آق قویونلو17. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر صفویان18. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر قاجار19. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر پهلوی20. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی پس از انقلاب اسلامی ایران21. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط فارسی22. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط سغدی23. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط خوارزمی24. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط بلخی25. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط اوستایی26. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در زمان ساسانیان27. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در زمان هخامنشیان28. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در دولت مادها29. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سرگذشت خط عیلامی30. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط نسخ31. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط ثلث32. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط ریحان33. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط محقق34. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط رقاع35. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط توقیع36. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط شکسته نستعلیق (خطوط فارسی)37. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط نستعلیق (خطوط فارسی)38. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط تعلیق (خطوط فارسی)39. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط رقعه40. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی سیاه مشق41. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط دیوانی42. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خوشنویسی چینی43. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خوشنویسی در آسیای جنوب شرقی44. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی هندی45. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی آفریقا46. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی مصریان47. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی ایرانی48. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی عثمانی49. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بهترین خوشنویسان معاصر ایران50. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بهترین خوشنویسان تاریخ ایران51. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ابداع نوجویی و تصرفات شخصی در خوشنویسیفعالیت‌های هنری ابوالفضل رنجبران52. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: آموزش خوشنویسی در ایران، ترکیه و بلاد عرب53. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در هنر اسلامی تا دوران معاصر54. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بیشترین نمود قرآن در هنر خوشنویسی55. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: جایگاه خط در تمدن اسلامی56. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقش ادبیات دینی در خوشنویسی57. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: شهادتین در خوشنویسی58. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: كتابت لفظ مبارک الله در خوشنویسی59. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: جایگاه حدیث على مع الحق در خوشنویسی60. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: جایگاه امام علی (ع) در خط نستعلیق61. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تجلی نام مبارک امیرالمومنین علی (ع) در خطوط مختلف خوشنویسی62. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: آثار هنری با موضوع امیرالمومنین علی(ع)63. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند خوشنویسان با نام مبارک امیرالمومنین علی(ع)64. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: شعر بلغ العلی در هنر خوشنویسی65. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند احادیث و هنرخوشنویسی66. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط معلی خطی برگرفته از نام امام علی(ع)67. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: حس معنوی و آرامش در کتابت قرآن68. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط رقاع و توقیع مورد علاقه گرافیستها69. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اولین قرآن به خط نستعلیق70. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی کوتاه بانوان خوشنویس71. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی کوتاه بانوان قرآن نویس72. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: قزوین پایتخت خوشنویسی ایرانی73. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ابزار خوشنویسی74. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ارکان اربعه هنر خوشنویسی75. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط مختلف خوشنویسی اسلامی76. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اصول و قواعد دوازده گانه خوشنویسی77. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در جهان اسلام78. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند خوشنویسی در هنرهای مختلف79. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خوشنویسان معروف قرآن کریم80. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بررسی مرقع و قطاع در خوشنویسی81. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند خوشنویسی و کتابت قرآن82. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیرخط فارسی باستان83. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اهمیت آموزش و یادگیری خوشنویسی84. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند عرفانی در هنر خوشنویسی85. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خوشنویسی ایرانی86. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سرگذشت خط نسخ87. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بررسی فروع ثلث یا تواقیع88. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحولات خط ثلث89. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحولات خط محقق و ریحان90. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: دگرگونی در انواع خط کوفی91. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط کوفی مغربی و مشرقی92. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحولات خط عربی93. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: انتشار خط عربی به کشورهای دیگر94. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: انتشار خط عربی در حجاز95. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معماری مذهبی و عاشورایی96. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مناره و گلدسته (معماری مذهبی)97. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: حسينيه بنای مذهبی98. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تکایا بنای مذهبی99. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مهديه بنای مذهبی100. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مسجد بنای مذهبی101. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: امام باره (بنای مذهبی)102. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: برگزاری مراسم عاشورا در دیگر کشورها103. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سفرنامه ها عاشورایی104. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نماد اژدها و شیر در تعزیه105. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مفاهیم رنگ در تعزیه106. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاب و کله سازی در مراسم شبیه خوانیفعالیت‌های هنری ابوالفضل رنجبران107. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه حضرت عباس(ع) از نگاه هنری108. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه طفلان مسلم(ع) از نگاه هنری109. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه مسلم بن عقیل(ع) از نگاه هنری110. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه حضرت علی اکبر(ع) از نگاه هنری111. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کتابهای عاشورایی112. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم شام غریبان113. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم يوم العباس114. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم يوم الحسين115. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم عزاداری طویریج116. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم چهل منبر117. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم علم گردانی118. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم چاووش خوانی119. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم پیاده روی اربعین120. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم تعزیه خوانی121. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: همایش شیرخوارگان حسینی121. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم خیمه سوزان123. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم شاخسی واخسی124. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم گل مالی125. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم هوزیه یا حُسی126. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم مشعل گردانی127. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم تابوئیک128. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم تابوت گردانی129. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم مقتل خوانی130. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم روضه خوانی131. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: هیئت عزاداری132. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم دسته عزاداری133. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم نوحه خوانی134. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم سینه زنی135. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تشت گذاری با تشبت گردانی136. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیاه پوشی عاشورایی137. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اشعار عاشورایی138. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ادبیات عاشورایی139. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: گچبری عاشورایی140. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تذهیب و تشعیر141. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاشیکاری عاشورایی142. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی پشت شیشه عاشورایی143. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مینیاتور یا نگارگری مذهبی144. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی های چاپ سنگی145. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: دیوارنگارهای عاشورایی146. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی قهوه خانه ای147. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پرده های تعزیه خوانی148. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی عاشورایی149. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تابلو فرشهای نفیس عاشورایی150. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کتیبه و کتل عزاداری151. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقش پارچه در عزاداریها152. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بیرق عاشوراییفعالیت‌های هنری ابوالفضل رنجبران153. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاربرد پارچه ها در هنرهای عاشورایی154. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاربرد فلزات در هنرهای عاشورایی155. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سنگزنی یا چوب زنی عاشورایی156. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: حجله چوبی عزاداری157. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: علم چوبی توغ158. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نخل عزاداری159. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: هنر منبت کاری عاشورایی160. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: علم های چوبی عزاداری161. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاربرد چوب در هنرهای عاشورایی162. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سنج و دمام163. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: چشم زخم و طلسم164. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: لوحه های فلزی زیارت نامه ها165. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط به کار رفته در هنرهای عاشورایی166. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: واقعه کربلا و تجلی هنر167. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه شمشیر و ساعد پوش در تعزیه168. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیشینه تاریخی تعزیه169. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه چهار آیینه170. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه کلاهخود، زره و سیر تعزیه171. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سقاخانه ها و ظروف آبخوری172. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: زنجیر عزاداری173. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: قبه و پنجه عزاداری174. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: علم عزاداری و هنر عاشورایی175. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: هنر فلزکاری و خطاطی176. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نظر مورخان عرب درباره خط کوفی و نسخ177. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خط و کتابت در اسلام178. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط کوفی بنایی179. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی چلیپا نویسی180. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط کوفی و نسخ قدیم قبل از اسلام181. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر الفبا و خط در عراق و عربستان تا ایران182. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخ خط لحیانی و ثمودی183. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخ خط تدمری و نبطی و مسند184. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخ خط صابئین یا صبیها185. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا و خط کلدانیان مسیحی186. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا و خط شریانی187. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا خط آرامی188. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا و خط اقوام کنعانی و فینیقی189. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط اقوام سامی190. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحول و دگرگونی الفبا و خط191. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نظر دانشمندان در مورد پیدایش خط و الفبا192. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر برگزیده جشن جهانی نوروز193. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی و آیه نگاری به خط ریحان194. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی و آیه نگاری به خط محقق195. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر فرازی از مناجات به خط ثلث196. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر فرازی از مناجات به خط نسخ197. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر شهادت امام علی (ع) به خط کوفی بنایی و ثلث198. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر شهادت امیرالمومنین علی(ع)199. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر میلاد امام حسن(ع)200. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر وفات حضرت خدیجه سلام الله عليها201. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوسترهای ماه مبارک رمضان202. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر تابيوگرافي القائم المنتظر المهدى (عج)203. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر یا صاحب الزمان(عج)204. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر بقیه الله(عج)205. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر خون خواه شهید کربلا به خط کوفی ایرانی206. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر تایپوگرافی با صاحب الزمان(عج)207. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر تایپوگرافی بقیه الله (عج)208. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد حضرت ابالفضل العباس به خط کوفی209. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد حضرت ابالفضل العباس به خط ثلث210. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام حسین به خط کوفی تزئینی و ثلث211. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 9 سوره حجر به خط ثلث و کوفی تزئینی212. انتشار آثار هنری بصورت مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 2 سوره بقره به خط ثلث213. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 107 سوره انبیاء به خط ثلث214. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 88 سوره مائده به خط معلی215. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت محمد (ص) آیه 107 سوره انبیا به خط نستعلیق216. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر صلوات خاصه رسول اکرم(ص) به خط کوفی217. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر لا اله الا الله محمد رسول الله به خط کوفی بنایی218. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر پیامبر رحمه للعالمین به خط ثلث219. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر محمد رسول الله به خط کوفی مغربی220. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر محمد رحمه العالمین به خط ریحان221. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر صلوات بر امام موسی کاظم(ع) به خط ثلث222. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر صلوات به خط کوفی مغربی223. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر اللهم عجل لولیک الفرج به خط ثلث224. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر قرآنی به خط ثلث و محقق225. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر مناجات امیرالمومنین (ع)226. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت معصومه (س) به خط ثلثفعالیت‌های هنری ابوالفضل رنجبران227. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر امام کاظم (ع) به خط ثلث228. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر قرآنی به خط کوفی مشرقی229. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 18 سوره حشر به خط معلی230. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 36 سوره احزاب به خط ثلث و نسخ231. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه ،قبله 144 سوره بقره به خط کوفی بنایی232. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت زینب (س) به خط نستعلیق233. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت زینب(س) به خط ثلث234. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر محمد رسول الله (ص) به خط ثلث235. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 3 سوره انعام به خط ثلث236. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 73 سوره زمر به خط ثلث237. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 115 سوره بقره به خط ثلث238. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 60 سوره الرحمان به خط ثلث239. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 10 سوره یونس به خط ثلث240. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 47 سوره سباً به خط کوفی ایرانی241. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 107 سوره بقره به خط ریحان242. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 23 سوره شوری به خط ثلث243. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 77 سوره بقره به خط محقق244. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 3 سوره حدید به خط کوفی مشرقی (کوفی (ایرانی)245. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 77 سوره نحل به خط ثلث246. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 65 سوره حج به خط ثلث247. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 1 سوره نمل به خط کوفی مشرقی (ایرانی)248. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 28 سوره رعد به خط ثلث249. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 9 سوره الزمر به خط ثلث250. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر وان يكاد سوره قلم به خط شکسته251. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر سوره ناس به خط شکسته نستعلیق252. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر سوره حمد به خط کوفی مشرقی253. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر وان یکاد سوره قلم به خط کوفی مشرقی254. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام جواد به خط شکسته نستعلیق255. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط دیوانی256. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به سبک سیاه مشق257. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط شکسته نستعلیق258. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط نستعلیق259. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط کوفی بنایی (مَعقِلی)260. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط ثلثفعالیت‌های هنری ابوالفضل رنجبران طراح و گرافیست طراح و گرافیست Mon, 10 Feb 2025 13:42:41 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-zkkjkuxskd2u مجموعه مقالات ابوالفضل رنجبرانرزومه هنری:ابـوالفضــل رنجـبـــران، فارغ التحصیل رشته گرافیک، شروع فعالیت هنری و رسمی از بهار 1384عضویت ها :عضو انجــمن هنـــرهای تجســمی کشور، عضــو کانـون هنرمنـدان ایـرانــی، عضــو موسـسه توسعه هنرهای تجسمـی و عضــــــو کانون حمــایت از هنرمنـــدان کشورکسب رتبـــــه و مقــــام ها:کسب دیپلم افتخار در جشنواره مهدویت / کسب رتبه اول در جشنواره پوستر انتظار / کسب دیپلم افتخار، آموزشگاه سینمائی مهان / کسب مقام اول استانی در جشنواره هنری آموزش و پرورش / کسب رتبـه اول کشوری در یادواره پیامبـر اعظم(ص) /  کسب مقـام دوم در جشنــــواره فرهنگی وهنری / کسب مقــام دوم در جشنواره طلیعــــه ظهـــور / کسب مقـام سوم در جشنـــــواره ملی کریمــــه اهل بیت / کسب رتبه دوم در بین المــللی جشنــواره رمضان / کسب مقــــــام دوم در جشنــواره آینده روشن / کسب رتبه برتر در جشنواره ملی فرهنگی هنری طلیعه / کسب مقام دوم در پنجمــین جشنواره ملی هنری کریمه / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره جهـــــانی نوروز / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره بیــن المــللی قرآن الکریم / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره قربان تا غدیر بیرجند / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره ملی آستان قدس رضوی / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره قرآنی گیـــلان / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره حروف نگاری تهران / تقــــدیر شــده از طرف مدیر خانه گرافیک اصفهـــــــان / تقــــدیر شــده از طرف ستاد هماهنگی جشنواره مهدوی / تقــــدیر شــده از طرف دبیــر موســسه تجسـمـی معاصر / تقــــدیر شــده از طرف مدیرکل خانه هنرمندان ایران / تقــــدیر شــده از طرف معاون پرورشی و تربیت بدنی / تقــــدیر شــده از طرف قائم مقام جشنواره هنری جوان / تقدیر شده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی تهران / تقدیر شده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان / تقدیر شده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی اصفهان / تقــدیر شــده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اســـلامی قم / تقدیر شده از طرف مجتمع فرهنگی و هنری خاتم الانیبا / تقــــدیر شــده از طرف ریاست موســـــــسه آینده روشن / تقدیر شده از طرف ریاست سازمان آموزش و پرورش استان و کشورمجموعه مقالات ابوالفضل رنجبرانشرکت در جشنواره ها:شرکت در اولین دوسالانه بین المللی پوستر جهان اسلام / شرکت در دومین دوسالانه بین المللی عکس جهان اسلام / شرکت در اولین سوگواره پوستر عاشـــورایی / شـرکت در نمایشــگاه جهــانی اسمـــاءالحسنی / شرکت در پنجمین سوگـواره پوستـــر عاشـــورایی / شرکت در جشنـــــــواره جـــــــوان ایـرانــــــی / شرکت در پنجمین نمایشگاه تجسمی هنـــــر جـــــوان / شرکت در اولین نمایشگاه طراحی پوستر رمضان، تهران / شرکت در هشتمین نمایشگاه بین المــــــــللی بسم الله / شرکت در جشنواره دوســالانه جشنــواره پوستر طلوع / شرکت در اولین نمایشگاه طراحی پوستر رمضان، تهران / شرکت در هشتمین نمایشگاه بین المـللی بسـم الله . . .مجموعه مقالات ابوالفضل رنجبراندعوت و حضور در نمایشگاه ها:دعوت شده از طرف رئیس نمایشگاه بین المللی تهران / دعوت شده از طرف مدیر عامل سازمان زیبا سازی تهران / دعوت شده از طرف دبیرکل جشنواره ملی ایرانی / دعوت شده از طرف مدیر عامل موسسه فرهنگی صبا / دعوت شده از طرف مدیر مرکز هنرهای تجسمی / دعوت شده از طرف ریاست نمایشگاه حروف نگاری تهران / دعوت شده از طرف مدیر خانه‌ی هنرمندان ایران / دعوت شده از طرف دبیر بین المللی عکس اسلامی / دعوت شده از طرف ریاست فرهنگسرای نیاوران / دعوت شده از طرف جشنواره هنرهای تجسمی فجر / دعوت شده از طرف دبیر اجرایی جشنواره رضوی و...گردآوری و تحقیقات:1. انتشار مصاحبه اختصاصی از زندگی و رزومه هنری و گالری نمونه آثار هنری: ابوالفضل رنجبران طراح و گرافیست پژوهشگر تاریخ هنر) در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون.2. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط رایج قبل از اسلام در ایران3. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: آشنایی با خطوط عربی پیش از اسلام4. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه پیدایش خط کوفی5. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط کوفی بنایی و انواع سبک آن6. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط کوفی در دوران حکومت امام علی(ع)7. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش اقلام سته خطوط ششگانه)8. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط رایج اسلام پس از خط کوفی9. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقش ایرانیان در تحولات خطوط اسلامی10. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در زمان سامانیان11. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در دوره غزنویان12. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در زمان سلجوقیان13. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی بعد از حمله هولاکوخان14. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر ایلخانیان15. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر تیموری16. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی ترکمانان قرا قویونلو و آق قویونلو17. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر صفویان18. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر قاجار19. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر پهلوی20. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی پس از انقلاب اسلامی ایران21. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط فارسیمجموعه مقالات ابوالفضل رنجبران22. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط سغدی23. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط خوارزمی24. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط بلخی25. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط اوستایی26. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در زمان ساسانیان27. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در زمان هخامنشیان28. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در دولت مادها29. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سرگذشت خط عیلامی30. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط نسخ31. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط ثلث32. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط ریحان33. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط محقق34. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط رقاع35. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط توقیع36. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط شکسته نستعلیق (خطوط فارسی)37. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط نستعلیق (خطوط فارسی)38. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط تعلیق (خطوط فارسی)39. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط رقعه40. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی سیاه مشق41. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط دیوانیمجموعه مقالات ابوالفضل رنجبران42. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خوشنویسی چینی43. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خوشنویسی در آسیای جنوب شرقی44. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی هندی45. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی آفریقا46. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی مصریان47. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی ایرانی48. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی عثمانی49. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بهترین خوشنویسان معاصر ایران50. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بهترین خوشنویسان تاریخ ایران51. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ابداع نوجویی و تصرفات شخصی در خوشنویسی52. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: آموزش خوشنویسی در ایران، ترکیه و بلاد عرب53. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در هنر اسلامی تا دوران معاصر54. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بیشترین نمود قرآن در هنر خوشنویسی55. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: جایگاه خط در تمدن اسلامی56. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقش ادبیات دینی در خوشنویسی57. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: شهادتین در خوشنویسی58. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: كتابت لفظ مبارک الله در خوشنویسی59. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: جایگاه حدیث على مع الحق در خوشنویسی60. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: جایگاه امام علی (ع) در خط نستعلیق61. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تجلی نام مبارک امیرالمومنین علی (ع) در خطوط مختلف خوشنویسی62. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: آثار هنری با موضوع امیرالمومنین علی(ع)63. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند خوشنویسان با نام مبارک امیرالمومنین علی(ع)64. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: شعر بلغ العلی در هنر خوشنویسی65. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند احادیث و هنرخوشنویسی66. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط معلی خطی برگرفته از نام امام علی(ع)67. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: حس معنوی و آرامش در کتابت قرآن68. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط رقاع و توقیع مورد علاقه گرافیستها69. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اولین قرآن به خط نستعلیق70. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی کوتاه بانوان خوشنویس71. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی کوتاه بانوان قرآن نویس72. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: قزوین پایتخت خوشنویسی ایرانی73. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ابزار خوشنویسی74. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ارکان اربعه هنر خوشنویسی75. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط مختلف خوشنویسی اسلامی76. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اصول و قواعد دوازده گانه خوشنویسی77. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در جهان اسلام78. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند خوشنویسی در هنرهای مختلف79. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خوشنویسان معروف قرآن کریم80. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بررسی مرقع و قطاع در خوشنویسی81. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند خوشنویسی و کتابت قرآن82. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیرخط فارسی باستان83. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اهمیت آموزش و یادگیری خوشنویسی84. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند عرفانی در هنر خوشنویسی85. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خوشنویسی ایرانی86. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سرگذشت خط نسخ87. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بررسی فروع ثلث یا تواقیع88. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحولات خط ثلث89. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحولات خط محقق و ریحان90. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: دگرگونی در انواع خط کوفی91. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط کوفی مغربی و مشرقی92. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحولات خط عربی93. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: انتشار خط عربی به کشورهای دیگر94. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: انتشار خط عربی در حجاز95. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معماری مذهبی و عاشورایی96. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مناره و گلدسته (معماری مذهبی)97. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: حسينيه بنای مذهبی98. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تکایا بنای مذهبی99. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مهديه بنای مذهبی100. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مسجد بنای مذهبی101. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: امام باره (بنای مذهبی)102. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: برگزاری مراسم عاشورا در دیگر کشورها103. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سفرنامه ها عاشوراییمجموعه مقالات ابوالفضل رنجبران104. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نماد اژدها و شیر در تعزیه105. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مفاهیم رنگ در تعزیه106. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاب و کله سازی در مراسم شبیه خوانی107. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه حضرت عباس(ع) از نگاه هنری108. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه طفلان مسلم(ع) از نگاه هنری109. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه مسلم بن عقیل(ع) از نگاه هنری110. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه حضرت علی اکبر(ع) از نگاه هنری111. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کتابهای عاشورایی112. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم شام غریبان113. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم يوم العباس114. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم يوم الحسين115. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم عزاداری طویریج116. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم چهل منبر117. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم علم گردانی118. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم چاووش خوانی119. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم پیاده روی اربعین120. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم تعزیه خوانی121. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: همایش شیرخوارگان حسینی121. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم خیمه سوزان123. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم شاخسی واخسی124. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم گل مالی125. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم هوزیه یا حُسی126. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم مشعل گردانی127. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم تابوئیک128. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم تابوت گردانی129. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم مقتل خوانی130. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم روضه خوانی131. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: هیئت عزاداریمجموعه مقالات ابوالفضل رنجبران132. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم دسته عزاداری133. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم نوحه خوانی134. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم سینه زنی135. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تشت گذاری با تشبت گردانی136. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیاه پوشی عاشورایی137. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اشعار عاشورایی138. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ادبیات عاشورایی139. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: گچبری عاشورایی140. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تذهیب و تشعیر141. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاشیکاری عاشورایی142. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی پشت شیشه عاشورایی143. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مینیاتور یا نگارگری مذهبیمجموعه مقالات ابوالفضل رنجبران144. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی های چاپ سنگی145. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: دیوارنگارهای عاشورایی146. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی قهوه خانه ای147. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پرده های تعزیه خوانی148. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی عاشورایی149. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تابلو فرشهای نفیس عاشورایی150. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کتیبه و کتل عزاداری151. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقش پارچه در عزاداریها152. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بیرق عاشورایی153. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاربرد پارچه ها در هنرهای عاشورایی154. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاربرد فلزات در هنرهای عاشورایی155. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سنگزنی یا چوب زنی عاشورایی156. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: حجله چوبی عزاداری157. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: علم چوبی توغ158. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نخل عزاداری159. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: هنر منبت کاری عاشورایی160. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: علم های چوبی عزاداری161. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاربرد چوب در هنرهای عاشورایی162. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سنج و دمام163. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: چشم زخم و طلسم164. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: لوحه های فلزی زیارت نامه ها165. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط به کار رفته در هنرهای عاشورایی166. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: واقعه کربلا و تجلی هنر167. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه شمشیر و ساعد پوش در تعزیه168. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیشینه تاریخی تعزیه169. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه چهار آیینه170. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه کلاهخود، زره و سیر تعزیه171. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سقاخانه ها و ظروف آبخوری172. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: زنجیر عزاداری173. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: قبه و پنجه عزاداریمجموعه مقالات ابوالفضل رنجبران174. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: علم عزاداری و هنر عاشورایی175. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: هنر فلزکاری و خطاطی176. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نظر مورخان عرب درباره خط کوفی و نسخ177. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خط و کتابت در اسلام178. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط کوفی بنایی179. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی چلیپا نویسی180. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط کوفی و نسخ قدیم قبل از اسلام181. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر الفبا و خط در عراق و عربستان تا ایران182. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخ خط لحیانی و ثمودی183. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخ خط تدمری و نبطی و مسند184. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخ خط صابئین یا صبیها185. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا و خط کلدانیان مسیحی186. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا و خط شریانی187. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا خط آرامی188. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا و خط اقوام کنعانی و فینیقی189. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط اقوام سامی190. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحول و دگرگونی الفبا و خط191. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نظر دانشمندان در مورد پیدایش خط و الفبامجموعه مقالات ابوالفضل رنجبران192. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر برگزیده جشن جهانی نوروز193. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی و آیه نگاری به خط ریحان194. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی و آیه نگاری به خط محقق195. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر فرازی از مناجات به خط ثلث196. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر فرازی از مناجات به خط نسخ197. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر شهادت امام علی (ع) به خط کوفی بنایی و ثلث198. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر شهادت امیرالمومنین علی(ع)199. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر میلاد امام حسن(ع)200. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر وفات حضرت خدیجه سلام الله عليها201. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوسترهای ماه مبارک رمضان202. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر تابيوگرافي القائم المنتظر المهدى (عج)203. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر یا صاحب الزمان(عج)204. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر بقیه الله(عج)205. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر خون خواه شهید کربلا به خط کوفی ایرانی206. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر تایپوگرافی با صاحب الزمان(عج)207. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر تایپوگرافی بقیه الله (عج)208. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد حضرت ابالفضل العباس به خط کوفی209. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد حضرت ابالفضل العباس به خط ثلث210. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام حسین به خط کوفی تزئینی و ثلث211. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 9 سوره حجر به خط ثلث و کوفی تزئینی212. انتشار آثار هنری بصورت مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 2 سوره بقره به خط ثلث213. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 107 سوره انبیاء به خط ثلث214. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 88 سوره مائده به خط معلی215. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت محمد (ص) آیه 107 سوره انبیا به خط نستعلیق216. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر صلوات خاصه رسول اکرم(ص) به خط کوفی217. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر لا اله الا الله محمد رسول الله به خط کوفی بنایی218. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر پیامبر رحمه للعالمین به خط ثلث219. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر محمد رسول الله به خط کوفی مغربی220. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر محمد رحمه العالمین به خط ریحان221. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر صلوات بر امام موسی کاظم(ع) به خط ثلثمجموعه مقالات ابوالفضل رنجبران222. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر صلوات به خط کوفی مغربی223. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر اللهم عجل لولیک الفرج به خط ثلث224. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر قرآنی به خط ثلث و محقق225. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر مناجات امیرالمومنین (ع)226. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت معصومه (س) به خط ثلث227. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر امام کاظم (ع) به خط ثلث228. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر قرآنی به خط کوفی مشرقی229. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 18 سوره حشر به خط معلی230. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 36 سوره احزاب به خط ثلث و نسخ231. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه ،قبله 144 سوره بقره به خط کوفی بنایی232. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت زینب (س) به خط نستعلیق233. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت زینب(س) به خط ثلث234. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر محمد رسول الله (ص) به خط ثلث235. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 3 سوره انعام به خط ثلث236. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 73 سوره زمر به خط ثلث237. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 115 سوره بقره به خط ثلثمجموعه مقالات ابوالفضل رنجبران238. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 60 سوره الرحمان به خط ثلث239. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 10 سوره یونس به خط ثلث240. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 47 سوره سباً به خط کوفی ایرانی241. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 107 سوره بقره به خط ریحان242. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 23 سوره شوری به خط ثلث243. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 77 سوره بقره به خط محقق244. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 3 سوره حدید به خط کوفی مشرقی (کوفی (ایرانی)245. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 77 سوره نحل به خط ثلث246. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 65 سوره حج به خط ثلث247. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 1 سوره نمل به خط کوفی مشرقی (ایرانی)248. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 28 سوره رعد به خط ثلث249. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 9 سوره الزمر به خط ثلث250. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر وان يكاد سوره قلم به خط شکسته251. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر سوره ناس به خط شکسته نستعلیق252. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر سوره حمد به خط کوفی مشرقی253. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر وان یکاد سوره قلم به خط کوفی مشرقی254. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام جواد به خط شکسته نستعلیق255. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط دیوانی256. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به سبک سیاه مشق257. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط شکسته نستعلیق258. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط نستعلیق259. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط کوفی بنایی (مَعقِلی)260. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط ثلث طراح و گرافیست طراح و گرافیست Mon, 10 Feb 2025 13:38:14 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B6%D9%88-%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%B3%D9%85%DB%8C-juh9akkj99rp ابوالفضل رنجبران عضو انجمن هنرهای تجسمیرزومه هنری:ابـوالفضــل رنجـبـــران، فارغ التحصیل رشته گرافیک، شروع فعالیت هنری و رسمی از بهار 1384عضویت ها :عضو انجــمن هنـــرهای تجســمی کشور، عضــو کانـون هنرمنـدان ایـرانــی، عضــو موسـسه توسعه هنرهای تجسمـی و عضــــــو کانون حمــایت از هنرمنـــدان کشورابوالفضل رنجبرانکسب رتبـــــه و مقــــام ها:کسب دیپلم افتخار در جشنواره مهدویت / کسب رتبه اول در جشنواره پوستر انتظار / کسب دیپلم افتخار، آموزشگاه سینمائی مهان / کسب مقام اول استانی در جشنواره هنری آموزش و پرورش / کسب رتبـه اول کشوری در یادواره پیامبـر اعظم(ص) /  کسب مقـام دوم در جشنــــواره فرهنگی وهنری / کسب مقــام دوم در جشنواره طلیعــــه ظهـــور / کسب مقـام سوم در جشنـــــواره ملی کریمــــه اهل بیت / کسب رتبه دوم در بین المــللی جشنــواره رمضان / کسب مقــــــام دوم در جشنــواره آینده روشن / کسب رتبه برتر در جشنواره ملی فرهنگی هنری طلیعه / کسب مقام دوم در پنجمــین جشنواره ملی هنری کریمه / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره جهـــــانی نوروز / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره بیــن المــللی قرآن الکریم / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره قربان تا غدیر بیرجند / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره ملی آستان قدس رضوی / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره قرآنی گیـــلان / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره حروف نگاری تهران / تقــــدیر شــده از طرف مدیر خانه گرافیک اصفهـــــــان / تقــــدیر شــده از طرف ستاد هماهنگی جشنواره مهدوی / تقــــدیر شــده از طرف دبیــر موســسه تجسـمـی معاصر / تقــــدیر شــده از طرف مدیرکل خانه هنرمندان ایران / تقــــدیر شــده از طرف معاون پرورشی و تربیت بدنی / تقــــدیر شــده از طرف قائم مقام جشنواره هنری جوان / تقدیر شده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی تهران / تقدیر شده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان / تقدیر شده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی اصفهان / تقــدیر شــده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اســـلامی قم / تقدیر شده از طرف مجتمع فرهنگی و هنری خاتم الانیبا / تقــــدیر شــده از طرف ریاست موســـــــسه آینده روشن / تقدیر شده از طرف ریاست سازمان آموزش و پرورش استان و کشورابوالفضل رنجبران عضو انجمن هنرهای تجسمیشرکت در جشنواره ها:شرکت در اولین دوسالانه بین المللی پوستر جهان اسلام / شرکت در دومین دوسالانه بین المللی عکس جهان اسلام / شرکت در اولین سوگواره پوستر عاشـــورایی / شـرکت در نمایشــگاه جهــانی اسمـــاءالحسنی / شرکت در پنجمین سوگـواره پوستـــر عاشـــورایی / شرکت در جشنـــــــواره جـــــــوان ایـرانــــــی / شرکت در پنجمین نمایشگاه تجسمی هنـــــر جـــــوان / شرکت در اولین نمایشگاه طراحی پوستر رمضان، تهران / شرکت در هشتمین نمایشگاه بین المــــــــللی بسم الله / شرکت در جشنواره دوســالانه جشنــواره پوستر طلوع / شرکت در اولین نمایشگاه طراحی پوستر رمضان، تهران / شرکت در هشتمین نمایشگاه بین المـللی بسـم الله . . .ابوالفضل رنجبران عضو انجمن هنرهای تجسمیدعوت و حضور در نمایشگاه ها:دعوت شده از طرف رئیس نمایشگاه بین المللی تهران / دعوت شده از طرف مدیر عامل سازمان زیبا سازی تهران / دعوت شده از طرف دبیرکل جشنواره ملی ایرانی / دعوت شده از طرف مدیر عامل موسسه فرهنگی صبا / دعوت شده از طرف مدیر مرکز هنرهای تجسمی / دعوت شده از طرف ریاست نمایشگاه حروف نگاری تهران / دعوت شده از طرف مدیر خانه‌ی هنرمندان ایران / دعوت شده از طرف دبیر بین المللی عکس اسلامی / دعوت شده از طرف ریاست فرهنگسرای نیاوران / دعوت شده از طرف جشنواره هنرهای تجسمی فجر / دعوت شده از طرف دبیر اجرایی جشنواره رضوی و...ابوالفضل رنجبران عضو انجمن هنرهای تجسمیگردآوری و تحقیقات:1. انتشار مصاحبه اختصاصی از زندگی و رزومه هنری و گالری نمونه آثار هنری: ابوالفضل رنجبران طراح و گرافیست پژوهشگر تاریخ هنر) در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون.2. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط رایج قبل از اسلام در ایران3. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: آشنایی با خطوط عربی پیش از اسلام4. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه پیدایش خط کوفی5. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط کوفی بنایی و انواع سبک آن6. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط کوفی در دوران حکومت امام علی(ع)7. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش اقلام سته خطوط ششگانه)8. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط رایج اسلام پس از خط کوفی9. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقش ایرانیان در تحولات خطوط اسلامی10. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در زمان سامانیانابوالفضل رنجبران و مقالات راسخون11. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در دوره غزنویان12. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در زمان سلجوقیان13. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی بعد از حمله هولاکوخان14. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر ایلخانیان15. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر تیموری16. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی ترکمانان قرا قویونلو و آق قویونلو17. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر صفویان18. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر قاجار19. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر پهلوی20. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی پس از انقلاب اسلامی ایرانابوالفضل رنجبران و مقالات راسخون 21. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط فارسی22. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط سغدی23. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط خوارزمی24. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط بلخی25. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط اوستایی26. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در زمان ساسانیان27. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در زمان هخامنشیان28. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در دولت مادها29. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سرگذشت خط عیلامی30. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط نسخابوالفضل رنجبران و مقالات راسخون 31. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط ثلث32. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط ریحان33. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط محقق34. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط رقاع35. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط توقیع36. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط شکسته نستعلیق (خطوط فارسی)37. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط نستعلیق (خطوط فارسی)38. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط تعلیق (خطوط فارسی)39. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط رقعه40. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی سیاه مشقابوالفضل رنجبران و مقالات راسخون 41. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط دیوانی42. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خوشنویسی چینی43. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خوشنویسی در آسیای جنوب شرقی44. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی هندی45. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی آفریقا46. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی مصریان47. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی ایرانی48. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی عثمانی49. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بهترین خوشنویسان معاصر ایران50. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بهترین خوشنویسان تاریخ ایرانابوالفضل رنجبران و مقالات راسخون 51. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ابداع نوجویی و تصرفات شخصی در خوشنویسی52. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: آموزش خوشنویسی در ایران، ترکیه و بلاد عرب53. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در هنر اسلامی تا دوران معاصر54. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بیشترین نمود قرآن در هنر خوشنویسی55. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: جایگاه خط در تمدن اسلامی56. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقش ادبیات دینی در خوشنویسی57. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: شهادتین در خوشنویسی58. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: كتابت لفظ مبارک الله در خوشنویسی59. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: جایگاه حدیث على مع الحق در خوشنویسی60. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: جایگاه امام علی (ع) در خط نستعلیقابوالفضل رنجبران و مقالات راسخون 61. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تجلی نام مبارک امیرالمومنین علی (ع) در خطوط مختلف خوشنویسی62. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: آثار هنری با موضوع امیرالمومنین علی(ع)63. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند خوشنویسان با نام مبارک امیرالمومنین علی(ع)64. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: شعر بلغ العلی در هنر خوشنویسی65. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند احادیث و هنرخوشنویسی66. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط معلی خطی برگرفته از نام امام علی(ع)67. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: حس معنوی و آرامش در کتابت قرآن68. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط رقاع و توقیع مورد علاقه گرافیستها69. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اولین قرآن به خط نستعلیق70. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی کوتاه بانوان خوشنویسابوالفضل رنجبران و مقالات راسخون 71. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی کوتاه بانوان قرآن نویس72. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: قزوین پایتخت خوشنویسی ایرانی73. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ابزار خوشنویسی74. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ارکان اربعه هنر خوشنویسی75. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط مختلف خوشنویسی اسلامی76. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اصول و قواعد دوازده گانه خوشنویسی77. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در جهان اسلام78. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند خوشنویسی در هنرهای مختلف79. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خوشنویسان معروف قرآن کریم80. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بررسی مرقع و قطاع در خوشنویسیابوالفضل رنجبران و مقالات راسخون 81. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند خوشنویسی و کتابت قرآن82. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیرخط فارسی باستان83. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اهمیت آموزش و یادگیری خوشنویسی84. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند عرفانی در هنر خوشنویسی85. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خوشنویسی ایرانی86. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سرگذشت خط نسخ87. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بررسی فروع ثلث یا تواقیع88. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحولات خط ثلث89. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحولات خط محقق و ریحان90. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: دگرگونی در انواع خط کوفیابوالفضل رنجبران و مقالات راسخون91. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط کوفی مغربی و مشرقی92. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحولات خط عربی93. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: انتشار خط عربی به کشورهای دیگر94. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: انتشار خط عربی در حجاز95. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معماری مذهبی و عاشورایی96. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مناره و گلدسته (معماری مذهبی)97. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: حسينيه بنای مذهبی98. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تکایا بنای مذهبی99. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مهديه بنای مذهبی100. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مسجد بنای مذهبی محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران101. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: امام باره (بنای مذهبی)102. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: برگزاری مراسم عاشورا در دیگر کشورها103. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سفرنامه ها عاشورایی104. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نماد اژدها و شیر در تعزیه105. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مفاهیم رنگ در تعزیه106. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاب و کله سازی در مراسم شبیه خوانی107. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه حضرت عباس(ع) از نگاه هنری108. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه طفلان مسلم(ع) از نگاه هنری109. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه مسلم بن عقیل(ع) از نگاه هنری110. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه حضرت علی اکبر(ع) از نگاه هنری محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران111. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کتابهای عاشورایی112. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم شام غریبان113. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم يوم العباس114. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم يوم الحسين115. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم عزاداری طویریج116. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم چهل منبر117. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم علم گردانی118. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم چاووش خوانی119. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم پیاده روی اربعین120. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم تعزیه خوانی محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران121. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: همایش شیرخوارگان حسینی121. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم خیمه سوزان123. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم شاخسی واخسی124. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم گل مالی125. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم هوزیه یا حُسی126. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم مشعل گردانی127. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم تابوئیک128. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم تابوت گردانی129. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم مقتل خوانی130. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم روضه خوانی محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران131. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: هیئت عزاداری132. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم دسته عزاداری133. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم نوحه خوانی134. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم سینه زنی135. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تشت گذاری با تشبت گردانی136. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیاه پوشی عاشورایی137. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اشعار عاشورایی138. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ادبیات عاشورایی139. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: گچبری عاشورایی140. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تذهیب و تشعیر محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران141. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاشیکاری عاشورایی142. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی پشت شیشه عاشورایی143. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مینیاتور یا نگارگری مذهبی144. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی های چاپ سنگی145. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: دیوارنگارهای عاشورایی146. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی قهوه خانه ای147. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پرده های تعزیه خوانی148. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی عاشورایی149. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تابلو فرشهای نفیس عاشورایی150. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کتیبه و کتل عزاداری محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران151. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقش پارچه در عزاداریها152. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بیرق عاشورایی153. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاربرد پارچه ها در هنرهای عاشورایی154. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاربرد فلزات در هنرهای عاشورایی155. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سنگزنی یا چوب زنی عاشورایی156. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: حجله چوبی عزاداری157. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: علم چوبی توغ158. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نخل عزاداری159. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: هنر منبت کاری عاشورایی محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران160. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: علم های چوبی عزاداری161. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاربرد چوب در هنرهای عاشورایی162. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سنج و دمام163. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: چشم زخم و طلسم164. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: لوحه های فلزی زیارت نامه ها165. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط به کار رفته در هنرهای عاشورایی166. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: واقعه کربلا و تجلی هنر167. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه شمشیر و ساعد پوش در تعزیه168. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیشینه تاریخی تعزیه169. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه چهار آیینه170. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه کلاهخود، زره و سیر تعزیه ابوالفضل رنجبران171. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سقاخانه ها و ظروف آبخوری172. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: زنجیر عزاداری173. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: قبه و پنجه عزاداری174. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: علم عزاداری و هنر عاشورایی175. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: هنر فلزکاری و خطاطی176. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نظر مورخان عرب درباره خط کوفی و نسخ177. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خط و کتابت در اسلام178. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط کوفی بنایی179. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی چلیپا نویسی180. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط کوفی و نسخ قدیم قبل از اسلام ابوالفضل رنجبران 181. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر الفبا و خط در عراق و عربستان تا ایران182. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخ خط لحیانی و ثمودی183. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخ خط تدمری و نبطی و مسند184. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخ خط صابئین یا صبیها185. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا و خط کلدانیان مسیحی186. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا و خط شریانی187. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا خط آرامی188. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا و خط اقوام کنعانی و فینیقی189. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط اقوام سامی190. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحول و دگرگونی الفبا و خط ابوالفضل رنجبران 191. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نظر دانشمندان در مورد پیدایش خط و الفبا192. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر برگزیده جشن جهانی نوروز193. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی و آیه نگاری به خط ریحان194. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی و آیه نگاری به خط محقق195. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر فرازی از مناجات به خط ثلث196. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر فرازی از مناجات به خط نسخ197. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر شهادت امام علی (ع) به خط کوفی بنایی و ثلث198. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر شهادت امیرالمومنین علی(ع)199. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر میلاد امام حسن(ع)200. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر وفات حضرت خدیجه سلام الله عليها ابوالفضل رنجبران 201. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوسترهای ماه مبارک رمضان202. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر تابيوگرافي القائم المنتظر المهدى (عج)203. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر یا صاحب الزمان(عج)204. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر بقیه الله(عج)205. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر خون خواه شهید کربلا به خط کوفی ایرانی206. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر تایپوگرافی با صاحب الزمان(عج)207. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر تایپوگرافی بقیه الله (عج)208. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد حضرت ابالفضل العباس به خط کوفی209. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد حضرت ابالفضل العباس به خط ثلث210. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام حسین به خط کوفی تزئینی و ثلث ابوالفضل رنجبران 211. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 9 سوره حجر به خط ثلث و کوفی تزئینی212. انتشار آثار هنری بصورت مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 2 سوره بقره به خط ثلث213. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 107 سوره انبیاء به خط ثلث214. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 88 سوره مائده به خط معلی215. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت محمد (ص) آیه 107 سوره انبیا به خط نستعلیق216. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر صلوات خاصه رسول اکرم(ص) به خط کوفی217. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر لا اله الا الله محمد رسول الله به خط کوفی بنایی218. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر پیامبر رحمه للعالمین به خط ثلث219. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر محمد رسول الله به خط کوفی مغربی220. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر محمد رحمه العالمین به خط ریحان ابوالفضل رنجبران221. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر صلوات بر امام موسی کاظم(ع) به خط ثلث222. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر صلوات به خط کوفی مغربی223. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر اللهم عجل لولیک الفرج به خط ثلث224. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر قرآنی به خط ثلث و محقق225. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر مناجات امیرالمومنین (ع)226. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت معصومه (س) به خط ثلث227. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر امام کاظم (ع) به خط ثلث228. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر قرآنی به خط کوفی مشرقی229. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 18 سوره حشر به خط معلی230. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 36 سوره احزاب به خط ثلث و نسخ ابوالفضل رنجبران231. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه ،قبله 144 سوره بقره به خط کوفی بنایی232. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت زینب (س) به خط نستعلیق233. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت زینب(س) به خط ثلث234. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر محمد رسول الله (ص) به خط ثلث235. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 3 سوره انعام به خط ثلث236. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 73 سوره زمر به خط ثلث237. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 115 سوره بقره به خط ثلث238. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 60 سوره الرحمان به خط ثلث239. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 10 سوره یونس به خط ثلث240. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 47 سوره سباً به خط کوفی ایرانی ابوالفضل رنجبران241. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 107 سوره بقره به خط ریحان242. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 23 سوره شوری به خط ثلث243. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 77 سوره بقره به خط محقق244. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 3 سوره حدید به خط کوفی مشرقی (کوفی (ایرانی)245. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 77 سوره نحل به خط ثلث246. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 65 سوره حج به خط ثلث247. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 1 سوره نمل به خط کوفی مشرقی (ایرانی)248. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 28 سوره رعد به خط ثلث249. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 9 سوره الزمر به خط ثلث250. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر وان يكاد سوره قلم به خط شکسته ابوالفضل رنجبران251. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر سوره ناس به خط شکسته نستعلیق252. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر سوره حمد به خط کوفی مشرقی253. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر وان یکاد سوره قلم به خط کوفی مشرقی254. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام جواد به خط شکسته نستعلیق255. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط دیوانی256. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به سبک سیاه مشق257. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط شکسته نستعلیق258. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط نستعلیق259. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط کوفی بنایی (مَعقِلی)260. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط ثلثابوالفضل رنجبران عضو انجمن هنرهای تجسمی طراح و گرافیست طراح و گرافیست Fri, 31 Jan 2025 10:27:25 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B6%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%B3%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-wlljixgo9isv ابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصررزومه هنری:ابـوالفضــل رنجـبـــران، فارغ التحصیل رشته گرافیک، شروع فعالیت هنری و رسمی از سال 1384عضویت ها :عضو انجــمن هنـــرهای تجســمی کشور، عضــو کانـون هنرمنـدان ایـرانــی، عضــو موسـسه توسعه هنرهای تجسمـی معاصر و عضــــــو کانون حمــایت از هنرمنـــدان کشورکسب رتبـــــه و مقــــام ها:کسب دیپلم افتخار در جشنواره مهدویت / کسب رتبه اول در جشنواره پوستر انتظار / کسب دیپلم افتخار، آموزشگاه سینمائی مهان / کسب مقام اول استانی در جشنواره هنری آموزش و پرورش / کسب رتبـه اول کشوری در یادواره پیامبـر اعظم(ص) /  کسب مقـام دوم در جشنــــواره فرهنگی وهنری / کسب مقــام دوم در جشنواره طلیعــــه ظهـــور / کسب مقـام سوم در جشنـــــواره ملی کریمــــه اهل بیت / کسب رتبه دوم در بین المــللی جشنــواره رمضان / کسب مقــــــام دوم در جشنــواره آینده روشن / کسب رتبه برتر در جشنواره ملی فرهنگی هنری طلیعه / کسب مقام دوم در پنجمــین جشنواره ملی هنری کریمه / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره جهـــــانی نوروز / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره بیــن المــللی قرآن الکریم / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره قربان تا غدیر بیرجند / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره ملی آستان قدس رضوی / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره قرآنی گیـــلان / کسب لوح تقــــدیر در جشنواره حروف نگاری تهران / تقــــدیر شــده از طرف مدیر خانه گرافیک اصفهـــــــان / تقــــدیر شــده از طرف ستاد هماهنگی جشنواره مهدوی / تقــــدیر شــده از طرف دبیــر موســسه تجسـمـی معاصر / تقــــدیر شــده از طرف مدیرکل خانه هنرمندان ایران / تقــــدیر شــده از طرف معاون پرورشی و تربیت بدنی / تقــــدیر شــده از طرف قائم مقام جشنواره هنری جوان / تقدیر شده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی تهران / تقدیر شده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان / تقدیر شده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی اصفهان / تقــدیر شــده از طرف مدیر کل فرهنگ و ارشاد اســـلامی قم / تقدیر شده از طرف مجتمع فرهنگی و هنری خاتم الانیبا / تقــــدیر شــده از طرف ریاست موســـــــسه آینده روشن / تقدیر شده از طرف ریاست سازمان آموزش و پرورش استان و کشورابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر شرکت در جشنواره ها:شرکت در اولین دوسالانه بین المللی پوستر جهان اسلام / شرکت در دومین دوسالانه بین المللی عکس جهان اسلام / شرکت در اولین سوگواره پوستر عاشـــورایی / شـرکت در نمایشــگاه جهــانی اسمـــاءالحسنی / شرکت در پنجمین سوگـواره پوستـــر عاشـــورایی / شرکت در جشنـــــــواره جـــــــوان ایـرانــــــی / شرکت در پنجمین نمایشگاه تجسمی هنـــــر جـــــوان / شرکت در اولین نمایشگاه طراحی پوستر رمضان، تهران / شرکت در هشتمین نمایشگاه بین المــــــــللی بسم الله / شرکت در جشنواره دوســالانه جشنــواره پوستر طلوع / شرکت در اولین نمایشگاه طراحی پوستر رمضان، تهران / شرکت در هشتمین نمایشگاه بین المـللی بسـم الله . . .ابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر دعوت و حضور در نمایشگاه ها:دعوت شده از طرف رئیس نمایشگاه بین المللی تهران / دعوت شده از طرف مدیر عامل سازمان زیبا سازی تهران / دعوت شده از طرف دبیرکل جشنواره ملی ایرانی / دعوت شده از طرف مدیر عامل موسسه فرهنگی صبا / دعوت شده از طرف مدیر مرکز هنرهای تجسمی / دعوت شده از طرف ریاست نمایشگاه حروف نگاری تهران / دعوت شده از طرف مدیر خانه‌ی هنرمندان ایران / دعوت شده از طرف دبیر بین المللی عکس اسلامی / دعوت شده از طرف ریاست فرهنگسرای نیاوران / دعوت شده از طرف جشنواره هنرهای تجسمی فجر / دعوت شده از طرف دبیر اجرایی جشنواره رضوی و...ابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر گردآوری و تحقیقات:1. انتشار مصاحبه اختصاصی از زندگی و رزومه هنری و گالری نمونه آثار هنری: ابوالفضل رنجبران طراح و گرافیست پژوهشگر تاریخ هنر) در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون.2. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط رایج قبل از اسلام در ایران3. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: آشنایی با خطوط عربی پیش از اسلام4. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه پیدایش خط کوفی5. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط کوفی بنایی و انواع سبک آن6. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط کوفی در دوران حکومت امام علی(ع)7. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش اقلام سته خطوط ششگانه)8. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط رایج اسلام پس از خط کوفی9. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقش ایرانیان در تحولات خطوط اسلامی10. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در زمان سامانیانابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 11. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در دوره غزنویان12. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در زمان سلجوقیان13. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی بعد از حمله هولاکوخان14. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر ایلخانیان15. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر تیموری16. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی ترکمانان قرا قویونلو و آق قویونلو17. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر صفویان18. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر قاجار19. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در عصر پهلوی20. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی پس از انقلاب اسلامی ایرانابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 21. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط فارسی22. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط سغدی23. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط خوارزمی24. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط بلخی25. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیدایش خط اوستایی26. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در زمان ساسانیان27. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در زمان هخامنشیان28. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط در دولت مادها29. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سرگذشت خط عیلامی30. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط نسخابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 31. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط ثلث32. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط ریحان33. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط محقق34. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط رقاع35. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط توقیع36. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط شکسته نستعلیق (خطوط فارسی)37. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط نستعلیق (خطوط فارسی)38. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط تعلیق (خطوط فارسی)39. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط رقعه40. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی سیاه مشقابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 41. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط دیوانی42. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خوشنویسی چینی43. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خوشنویسی در آسیای جنوب شرقی44. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی هندی45. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی آفریقا46. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی مصریان47. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی ایرانی48. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تاریخی خوشنویسی عثمانی49. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بهترین خوشنویسان معاصر ایران50. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بهترین خوشنویسان تاریخ ایرانابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 51. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ابداع نوجویی و تصرفات شخصی در خوشنویسی52. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: آموزش خوشنویسی در ایران، ترکیه و بلاد عرب53. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در هنر اسلامی تا دوران معاصر54. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بیشترین نمود قرآن در هنر خوشنویسی55. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: جایگاه خط در تمدن اسلامی56. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقش ادبیات دینی در خوشنویسی57. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: شهادتین در خوشنویسی58. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: كتابت لفظ مبارک الله در خوشنویسی59. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: جایگاه حدیث على مع الحق در خوشنویسی60. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: جایگاه امام علی (ع) در خط نستعلیقابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 61. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تجلی نام مبارک امیرالمومنین علی (ع) در خطوط مختلف خوشنویسی62. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: آثار هنری با موضوع امیرالمومنین علی(ع)63. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند خوشنویسان با نام مبارک امیرالمومنین علی(ع)64. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: شعر بلغ العلی در هنر خوشنویسی65. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند احادیث و هنرخوشنویسی66. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط معلی خطی برگرفته از نام امام علی(ع)67. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: حس معنوی و آرامش در کتابت قرآن68. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط رقاع و توقیع مورد علاقه گرافیستها69. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اولین قرآن به خط نستعلیق70. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی کوتاه بانوان خوشنویسابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 71. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی کوتاه بانوان قرآن نویس72. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: قزوین پایتخت خوشنویسی ایرانی73. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ابزار خوشنویسی74. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ارکان اربعه هنر خوشنویسی75. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط مختلف خوشنویسی اسلامی76. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اصول و قواعد دوازده گانه خوشنویسی77. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خوشنویسی در جهان اسلام78. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند خوشنویسی در هنرهای مختلف79. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خوشنویسان معروف قرآن کریم80. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بررسی مرقع و قطاع در خوشنویسیابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 81. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند خوشنویسی و کتابت قرآن82. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیرخط فارسی باستان83. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اهمیت آموزش و یادگیری خوشنویسی84. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیوند عرفانی در هنر خوشنویسی85. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خوشنویسی ایرانی86. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سرگذشت خط نسخ87. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بررسی فروع ثلث یا تواقیع88. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحولات خط ثلث89. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحولات خط محقق و ریحان90. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: دگرگونی در انواع خط کوفیابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 91. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط کوفی مغربی و مشرقی92. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحولات خط عربی93. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: انتشار خط عربی به کشورهای دیگر94. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: انتشار خط عربی در حجاز95. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معماری مذهبی و عاشورایی96. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مناره و گلدسته (معماری مذهبی)97. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: حسينيه بنای مذهبی98. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تکایا بنای مذهبی99. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مهديه بنای مذهبی100. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مسجد بنای مذهبیابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 101. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: امام باره (بنای مذهبی)102. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: برگزاری مراسم عاشورا در دیگر کشورها103. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سفرنامه ها عاشورایی104. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نماد اژدها و شیر در تعزیه105. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مفاهیم رنگ در تعزیه106. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاب و کله سازی در مراسم شبیه خوانی107. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه حضرت عباس(ع) از نگاه هنری108. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه طفلان مسلم(ع) از نگاه هنری109. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه مسلم بن عقیل(ع) از نگاه هنری110. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تعزیه حضرت علی اکبر(ع) از نگاه هنریابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 111. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کتابهای عاشورایی112. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم شام غریبان113. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم يوم العباس114. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم يوم الحسين115. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم عزاداری طویریج116. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم چهل منبر117. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم علم گردانی118. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم چاووش خوانی119. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم پیاده روی اربعین120. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم تعزیه خوانیابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 121. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: همایش شیرخوارگان حسینی121. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم خیمه سوزان123. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم شاخسی واخسی124. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم گل مالی125. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم هوزیه یا حُسی126. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم مشعل گردانی127. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم تابوئیک128. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم تابوت گردانی129. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم مقتل خوانی130. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم روضه خوانیابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 131. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: هیئت عزاداری132. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم دسته عزاداری133. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم نوحه خوانی134. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مراسم سینه زنی135. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تشت گذاری با تشبت گردانی136. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیاه پوشی عاشورایی137. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: اشعار عاشورایی138. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: ادبیات عاشورایی139. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: گچبری عاشورایی140. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تذهیب و تشعیرابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 141. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاشیکاری عاشورایی142. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی پشت شیشه عاشورایی143. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: مینیاتور یا نگارگری مذهبی144. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی های چاپ سنگی145. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: دیوارنگارهای عاشورایی146. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی قهوه خانه ای147. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پرده های تعزیه خوانی148. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقاشی عاشورایی149. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تابلو فرشهای نفیس عاشورایی150. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کتیبه و کتل عزاداریابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 151. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نقش پارچه در عزاداریها152. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: بیرق عاشورایی153. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاربرد پارچه ها در هنرهای عاشورایی154. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاربرد فلزات در هنرهای عاشورایی155. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سنگزنی یا چوب زنی عاشورایی156. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: حجله چوبی عزاداری157. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: علم چوبی توغ158. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نخل عزاداری159. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: هنر منبت کاری عاشورایی160. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: علم های چوبی عزاداریابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 161. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: کاربرد چوب در هنرهای عاشورایی162. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سنج و دمام163. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: چشم زخم و طلسم164. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: لوحه های فلزی زیارت نامه ها165. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خطوط به کار رفته در هنرهای عاشورایی166. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: واقعه کربلا و تجلی هنر167. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه شمشیر و ساعد پوش در تعزیه168. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پیشینه تاریخی تعزیه169. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه چهار آیینه170. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخچه کلاهخود، زره و سیر تعزیهابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 171. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سقاخانه ها و ظروف آبخوری172. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: زنجیر عزاداری173. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: قبه و پنجه عزاداری174. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: علم عزاداری و هنر عاشورایی175. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: هنر فلزکاری و خطاطی176. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نظر مورخان عرب درباره خط کوفی و نسخ177. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر خط و کتابت در اسلام178. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی خط کوفی بنایی179. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: معرفی چلیپا نویسی180. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط کوفی و نسخ قدیم قبل از اسلامابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 181. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر الفبا و خط در عراق و عربستان تا ایران182. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخ خط لحیانی و ثمودی183. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخ خط تدمری و نبطی و مسند184. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاریخ خط صابئین یا صبیها185. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا و خط کلدانیان مسیحی186. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا و خط شریانی187. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا خط آرامی188. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: تاريخ الفبا و خط اقوام کنعانی و فینیقی189. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: خط اقوام سامی190. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: سیر تحول و دگرگونی الفبا و خطابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 191. انتشار مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، محقق و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: نظر دانشمندان در مورد پیدایش خط و الفبا192. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر برگزیده جشن جهانی نوروز193. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی و آیه نگاری به خط ریحان194. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی و آیه نگاری به خط محقق195. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر فرازی از مناجات به خط ثلث196. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر فرازی از مناجات به خط نسخ197. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر شهادت امام علی (ع) به خط کوفی بنایی و ثلث198. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر شهادت امیرالمومنین علی(ع)199. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر میلاد امام حسن(ع)200. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوستر وفات حضرت خدیجه سلام الله عليهاابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 201. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: پوسترهای ماه مبارک رمضان202. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر تابيوگرافي القائم المنتظر المهدى (عج)203. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر یا صاحب الزمان(عج)204. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر بقیه الله(عج)205. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر خون خواه شهید کربلا به خط کوفی ایرانی206. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر تایپوگرافی با صاحب الزمان(عج)207. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر تایپوگرافی بقیه الله (عج)208. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد حضرت ابالفضل العباس به خط کوفی209. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد حضرت ابالفضل العباس به خط ثلث210. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام حسین به خط کوفی تزئینی و ثلثابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 211. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 9 سوره حجر به خط ثلث و کوفی تزئینی212. انتشار آثار هنری بصورت مقاله دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 2 سوره بقره به خط ثلث213. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 107 سوره انبیاء به خط ثلث214. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 88 سوره مائده به خط معلی215. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت محمد (ص) آیه 107 سوره انبیا به خط نستعلیق216. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر صلوات خاصه رسول اکرم(ص) به خط کوفی217. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر لا اله الا الله محمد رسول الله به خط کوفی بنایی218. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر پیامبر رحمه للعالمین به خط ثلث219. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر محمد رسول الله به خط کوفی مغربی220. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر محمد رحمه العالمین به خط ریحانابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 221. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر صلوات بر امام موسی کاظم(ع) به خط ثلث222. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر صلوات به خط کوفی مغربی223. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر اللهم عجل لولیک الفرج به خط ثلث224. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر قرآنی به خط ثلث و محقق225. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر مناجات امیرالمومنین (ع)226. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت معصومه (س) به خط ثلث227. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر امام کاظم (ع) به خط ثلث228. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر قرآنی به خط کوفی مشرقی229. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 18 سوره حشر به خط معلی230. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 36 سوره احزاب به خط ثلث و نسخ231. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه ،قبله 144 سوره بقره به خط کوفی بنایی232. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت زینب (س) به خط نستعلیق233. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر حضرت زینب(س) به خط ثلث234. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر محمد رسول الله (ص) به خط ثلث235. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 3 سوره انعام به خط ثلث236. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 73 سوره زمر به خط ثلث237. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 115 سوره بقره به خط ثلث238. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 60 سوره الرحمان به خط ثلث239. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 10 سوره یونس به خط ثلث240. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 47 سوره سباً به خط کوفی ایرانیابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 241. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 107 سوره بقره به خط ریحان242. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 23 سوره شوری به خط ثلث243. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 77 سوره بقره به خط محقق244. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 3 سوره حدید به خط کوفی مشرقی (کوفی (ایرانی)245. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 77 سوره نحل به خط ثلث246. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 65 سوره حج به خط ثلث247. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 1 سوره نمل به خط کوفی مشرقی (ایرانی)248. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 28 سوره رعد به خط ثلث249. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر آیه 9 سوره الزمر به خط ثلث250. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر وان يكاد سوره قلم به خط شکستهابوالفضل رنجبران موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر 251. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر سوره ناس به خط شکسته نستعلیق252. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر سوره حمد به خط کوفی مشرقی253. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر وان یکاد سوره قلم به خط کوفی مشرقی254. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام جواد به خط شکسته نستعلیق255. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط دیوانی256. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به سبک سیاه مشق257. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط شکسته نستعلیق258. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط نستعلیق259. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط کوفی بنایی (مَعقِلی)260. انتشار آثار هنری بصورت دیجیتال در بخش فرهنگ و اندیشه، مجله سبک زندگی سایت راسخون، صاحب امتیاز و ناشر: پرتال فرهنگی راسخون، طراح و گردآورند: ابوالفضل رنجبران، با موضوع: طراحی پوستر میلاد امام علی به خط ثلثابوالفضل رنجبران ابوالفضل رنجبران طراح و گرافیست طراح و گرافیست Fri, 31 Jan 2025 10:18:30 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D8%B7-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%AF-lkgbd5hsgzrg ابوالفضل رنجبراندر خدمت جناب آقای ابوالفضل رنجبران طراح گرافیست و پژوهشگر تاریخ هنر هستیم، و قرار است توسط ایشاندر این مبحث به معرفی خط شکسته نستعلیق بپردازیم.جناب آقای رنجبران لطفا مختصری از معرفی خط شکسته نستعلیق همراه با ارائه منبع بفرمایید؟خط شکسته نستعلیقشکسته‌نستعلیق از جدیدترین خطوط و زیباترین و سومین گونه از خوشنویسی ایرانی است که در اوایل سده یازدهم هجری قمری ابداع شد. چون بیشتر شکل‌های آن از شکستن و رها کردن خط نستعلیق گرفته شده بود به نام شکستهٔ نستعلیق شهرت یافت. این خط را می‌توان ایرانی‌ترین خط از میان خطوط مختلف خوشنویسی اسلامی دانست.(فضائلی، حبیب‌الله، تعلیم خط)خط شکسته نستعلیق از طرفی حاوی جزئیاتی از خط تعلیق است که در تندنویسی به کار کاتب می‌آید. در واقع خط شکسته پلی است میان روانی و تندنویسی تعلیق و ظرافت و زیبایی نستعلیق.پیدایش و سیر تحولدر اواسط قرن هشتم هجری خوشنویسی ایرانی قدم در یکی از عالی‌ترین دوره‌های خود گذاشت و سه قلم از خطوط ایرانی یعنی «تعلیق»، «نستعلیق» و «شکسته نستعلیق» بر جریدهٔ ایام جلوه‌گر شدند. خطوطی که اگر چه الفبای آن برگرفته از الفبای عربی است، اما آثار آن را باید از ابداعات خاص ایرانیان دانست.(مقدمه کتاب صحیفهٔ هستی)قرن هشتم و نهم هجری در هرات از بهترین دوره‌های رشد خوشنویسی به‌شمار می‌آید و این هنر بزرگ پارسی در تمام مجامع و موسسات علمی مورد توجه بوده، شاهان و شاهزادگان به آن نظر ویژه‌ای داشته‌اند تا آنچه که خط نویسان و خط شناسان بسیاری را در دربار خویش جلب کرده و آنان را ترغیب و تشویق شایسته می‌نمودند. چنانچه در احوال بعضی از هنرمندان آمده حتی جایزه‌های بسیار بزرگ و با ارزش را برای هنرمندان منظور می‌کردند و از علاقه‌مندی آنان بدین هنر این بس که تعدادی از شاهان و بزرگان خود از خوشنویسان صاحب نام بوده‌اند. آثار بجا مانده از آنان خود دلیل و مدرک بارزی بر این مدعا است در چنین بستری حط شکسته نستعلیق پا به عرصه وجود گذاشت.عده‌ای «مرتضی قلی خان شاملو» حاکم هرات و برخی دیگر «محمد شفیع هروی» معروف به «شفیعا» را ابداع کنندهٔ این خط دانسته‌اند. مرحوم عبدالمحمدخان ایرانی مؤلف کتاب «پیدایش خط و خطاطان» عقیده دارد که که شکسته نستعلیق در زمان صفویه به وجود آمد و مرتضی قلی خان شاملو آن را از نستعلیق رویاند. همچنین اذعان می‌دارد که میرزا شفیعا هراتی (یا همان محمد شفیع هروی) از خوشنویسان این قلم که منشی مرتضی قلی خان بوده‌است آن را تکمیل نموده‌است. در نیمهٔ دوم سده دوازدهم «درویش عبدالمجید طالقانی» شکستهٔ نستعلیق را به اوج تکامل رسانید. او اهل طالقان بود، درجوانی به اصفهان رفت و بسیار زود در سن ۳۵ سالگی چشم از جهان بست.(فضائلی، حبیب‌الله، اطلس خط)شیوه شکسته‌نویسی از زمانی که در نیمه دوم قرن ۱۲ درویش عبدالمجید طالقانی این خط را به کمال رساند و آن را قانونمند نمود، و تا به امروز همان مکتب و شیوه قابلیت خود را حفظ کرده‌است.(گفتگوی استاد یدالله کابلی خوانساری با روزنامه خراسان ۱۱ اسفند ۷۸)بعد از درویش عبدالمجید طالقانی از شکسته نویسان مهم دوره قاجار می‌توان از میرزاحسن اصفهانی، محمدرضا اصفهانی، میرزا کوچک اصفهانی، محمدعلی شیرازی و نهایتاً سید علی اکبر گلستانه را نام برد که پل ارتباطی بود بین نسل گذشته با دوران معاصر. میرزا غلامرضا اصفهانی شکسته را بسیار نزدیک به درویش می‌نوشت و از سید گلستانه آثار درخور توجهی در خط شکسته نستعلیق باقی مانده‌است.(کارنامه کوتاهی از برترین هنرمندان یکصد سال گذشته ایران)در سال ۱۲۸۰ خورشیدی (۱۳۱۹ قمری) پس از مرگ ناگهانی سید گلستانه در چهل و پنج سالگی، رکود طولانی و عظیمی در پیشرفت این خط رخ داد و این رکود تا سال ۱۳۵۰ خورشیدی ادامه یافت و تا آن سال اغلب خوشنویسان با یک دیدگاه سلیقه‌ای و غیراصولی به این خط می‌پرداختند. در سال ۱۳۵۰ دوباره حرکت عظیمی در این امر انجام گرفت و خوشنویسان با تهیه عکس‌ها و فتوکپی‌هایی که در دسترس بود، این خط زیبا را به جریان انداختند.(گفتگوی استاد یدالله کابلی خوانساری با روزنامه خراسان ۱۱ اسفند ۷۸)استادان یدالله کابلی خوانساری، محمدحسین عطارچیان، غلامرضا مشعشعی و مجتبی ملک‌زاده در این میان نقش مهمی را ایفا کردند.استاد غلامرضا مشعشعی ، استاد محمدحسین عطارچیان و استاد یدالله کابلی خوانساری بیش از یک دهه از سال ۱۳۵۰، به آموزش خط شکسته‌نستعلیق در انجمن خوشنویسان ایران پرداخته‌اند.[۵] و همچنین میتوان به چند تن از اساتید برجسته خط شکسته نستعلیق ایران که دارای نشان درجه یک هنری هستند اشاره کرد استادان : محمد حیدری ، بهادر پگاه، میثم سلطانی، ذبیح الله لولویی مهر، رضا امینی و...نستعلیقخط شکسته در بدو پیدایش به‌طور کلی در پاسخ به نیاز سرعت در نوشتن پدیدار گشت و با رها شدن قوس‌ها و سایش دندانه‌ها و اتصالات حروف و کلمات در خط نستعلیق به‌وجود آمد. این رهایی و روان شدن تا جایی رسید که پیوستگی‌های بی‌شماری را به‌دنبال داشت که همین امر موجب دشوار شدن خواندن آن شد.ترکیب‌بندی و طراحی صفحه در خط شکسته از اهمیت بسیاری برخوردار است، چرا که خط شکسته به دلیل پیچش‌های بسیار در کلمه وسط، کلیات ترکیب آن نیز از فرم خاصی تبعیت می‌کند. قدما در ترکیب بندی از اقلام ریز و غالباً از یک قلم استفاده می‌کردند ولی شکسته نویسان امروزی ترکیبی از اقلام مختلف از غبار تا جلی و شش دانگ را در یک صفحه ترکیب می‌کنند. در این شیوه هر قطعه‌ای فرم و فضا و ترکیبی خاص خود را پیدا می‌کند و شاید عمده‌ترین تحولی که در خط امروز و در صفحه آرایی خط شکسته پدید آمده، همین تنوع و تازگی است.حرکت موزون و چالاکی دست در خط شکسته برای اجرای کلمات درشت و ریز بسیار مهم است که ایجاد هماهنگی بین آن ها از مظاهر لطیف هنر و زیبانویسی است. خط شکسته را میتوان سومین جلوه ی تجلی، ذوق و قریحه ایرانیان در خوشنویسی دانست که به کمال، پختگی و زیبایی رسیده است. عزیزان هنر جو باید توجه داشته باشند که حروف در خط شکسته نقش کلیدی دارند بدین لحاظ در یادگیری و تمرین آنها کوشا باشید و به شکل های دیگر حروف در هنگام اتصال دقت کنید.نتیجه گیریخط شکسته در بدو پیدایش به‌طور کلی در پاسخ به نیاز سرعت در نوشتن پدیدار گشت و با رها شدن قوس‌ها و سایش دندانه‌ها و اتصالات حروف و کلمات در خط نستعلیق به‌وجود آمد. این رهایی و روان شدن تا جایی رسید که پیوستگی‌های بی‌شماری را به‌دنبال داشت که همین امر موجب دشوار شدن خواندن آن شد.ترکیب‌بندی و طراحی صفحه در خط شکسته از اهمیت بسیاری برخوردار است، چرا که خط شکسته به دلیل پیچش‌های بسیار در کلمه وسط، کلیات ترکیب آن نیز از فرم خاصی تبعیت می‌کند.قدما در ترکیب بندی از اقلام ریز و غالباً از یک قلم استفاده می‌کردند ولی شکسته نویسان امروزی ترکیبی از اقلام مختلف از غبار تا جلی و شش دانگ را در یک صفحه ترکیب می‌کنند. در این شیوه هر قطعه‌ای فرم و فضا و ترکیبی خاص خود را پیدا می‌کند و شاید عمده‌ترین تحولی که در خط امروز و در صفحه آرایی خط شکسته پدید آمده، همین تنوع و تازگی است.نستعلیق از صدر اسلام تا قرن ششم هجری قمری، خط کوفی در ایران رواج داشته و ایرانیان برای کتابت قرآن مجید و کتیبه‌نگاری و تزئین مساجد و بناهای تاریخی آن را به کار می‌برده‌اند. اما خطوط معمول ایرانیان برای سایر حوائج نوعی نسخ بوده که با قلم نسخ قدیم عربی(نسخی) و نسخ جدید اختلاف داشته است، و همین نوع خط بعدها اساس خط تعلیق و نستعلیق و شکسته نستعلیق قرار گرفت. و مجموعه سه گانه خطوط فارسی را پدید آورد. که در این مقاله به معرفی خط شکسته نستعلیق پرداختیم. در ادامه با ما همراه باشید تا در مقاله بعدی به خط دیوانی بپردازیم.در پایان:جا دارد که از دلسوزی، همراهی و راهنمایی اساتید معظم و ارجمند خود در تعلیم و تربیت و انتقال معلومات و تجربیات ارزشمند، در کنار برقراری رابطه صمیمی و دوستانه و ایجاد فضایی به دور از تشریفات، برای کسب هنر و دانش خوشنویسی، تاریخ هنر جهانی اسلام، بر خود وظیفه میدانم در کسوت شاگردی از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی، استاد عبدالرسول یاقوتی، استاد ناصر طاووسی، استاد ابوالفضل خزایی تقدیر و تشکر نمایم. از خداوند متعال برای این اساتید عزیزم، سلامتی، موفقیت و همواره شاگرد پروری را مسئلت دارم. شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است.هنرتاریخ طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 04 Jan 2025 18:41:34 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D8%B7-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%AF-uicmh2kjneqt ابوالفضل رنجبراندر خدمت جناب آقای ابوالفضل رنجبران طراح گرافیست و پژوهشگر تاریخ هنر هستیم، و قرار است توسط ایشاندر این مبحث به معرفی خط دیوانی بپردازیم.جناب آقای رنجبران لطفا مختصری از معرفی خط دیوانی همراه با ارائه منبع بفرمایید؟معرفی خط دیوانیخطّ دیوانی همان خطّ تعلیق است که مُنشیان دولت عثمانی در آن تصّرفات کرده آن را خاصّ دربار سلاطین و امور دیوانی داشتند و به همین مناسبت دیوانی و همایونی نام نهادند.مُنشیان ترک دولت عثمانی به خطّ تعلیق ایرانی لباس ترکی پوشانیده در حوزۀ قدرت آن روز خود رایج ساختند و امروز از خطوط سائرۀ ممالک عربی شده است و چنانکه از مقایسه و سنجش این دو خط(تعلیق و دیوانی) برمی‌آید: با اینکه تعلیق از چند خط مخلوط و در‌آمیخته شده، لطافت و ظرافت آن و حرکات عمومی و منظّم و رعنائی حروف و کلماتش ظاهر و آشکار است ولی در خطّ دیوانی مبّدل به خشونت و خشکی گردیده که طبایع و ذوق‌های سلیم آن را نمی‌پسندد و هیچگاه آن را در ردیف خطوطی که قبلا ذکر شد قرار نمی‌دهد.آغاز پیدایش خط دیوانیاز آغاز پیدایش این خط اطلاع دقیقی دردست نیست. گویا نخستین کسی که خطی مخصوص برای کاتبان دیوانی وضع کرد، حسن بن حسین بن علی فارسی، خطاط سده چهارم، بود که مراسلات دیوانی را به خط تعلیق ابتدایی می نوشت ( مایل هروی، ۱۳۸۰ش ، ص ۲۶۹). از دوره سلجوقی، قواعدی خاص در کتابت متون دیوانی رایجشد که بعضی از آنها در رساله عبدالخالق میهنی (زنده در سده ششم) دیده می شود. ویژگیهایی که میهنی (ص ۳ـ۴) برای خط مخصوص کتابت نامه ها بیان می کند، شباهتهایی با خطوط تعلیق و دیوانی دارد، از جمله اوج گرفتن کرسی کلمات در انتهای سطرها. ظاهراً در همین دوره، شکل ساده ای از خط دیوانی در میان ترکان رایج بوده است  (سرین، همانجا؛ فرمانهای امپراتوری عثمانی گفته شده شکل اولیه خط دیوانی ترکیبی از خطوط ثلث و نسخ و ریحان بوده است (زین‌الدین ص 380 / پانویس)، اما غالباً خط تعلیق را اساس خط دیوانی دانسته‌اند. این خط که دست کم از سده هشتم در اسناد رسمی دربار ایران به کار می‌رفت، پس از شکست اوزون حسن آق قویونلو (حک: ۸۵۷ـ۸۸۲) از سلطان محمد فاتح (حک: ۸۵۵ـ۸۸۶)، به واسطه هنرمندان ایرانی به استانبول راه یافت و خط دیوانی از آن مشتق شد. از همین رو، بین خط تعلیق و دیوانی از نظر شکل و ترکیب حروف، شباهت زیادی وجود دارد(درمان، ص17/18 . آل ارسلان، ص 191 / سرین، همانجا). حتی برخی از مورخان ترک، مانند مصطفی عالی افندی (ص ۶۰)، خط تعلیق ایرانیان را دیوانی می خواندند.خط دیوانی از جمله خطوط خوشنویسی اسلامیخط دیوانی از جمله خطوط خوشنویسی اسلامی است که امروزه در کشورهای عربی رواج نسبی دارد. ابداع‌کننده این سبک شخصی به نام حسام رومی بود. خط دیوانی در ترکیه عثمانی رواج زیادی داشت و کاربرد آن در زمان امپراتور عثمانی، سلیمان یکم به اوج خود رسید. خط دیوانی اگر بدون حرکات و تزیینات باشد آن را خفی و اگر دارای تزیینات نقطه و حرکات باشد آن را جلی گویند. نوشتن این نوع خط مستلزم صرف وقت زیاد می‌باشد. خط دیوانی در حقیقت از فروعات خط تعلیق است که با افزوده شدن اِعراب و تزیینات در جملات عربی شکل منسجم‌تری به خود گرفت و پس از گذشت زمان دچار تغییر و تحول گشت و به خط مستقلی تبدیل گردید که اکثر تحولات به دلیل کاربرد جملات عربی اتفاق افتاد و بحث دخول اِعراب حروف هم یکی از دلایل اصلی تحول هندسی آن به شمار می‌رود.تفاوت‌ها و اختلاف‌های دو خطّ تعلیق و دیوانی بدین قرار است:1. به خلاف تعلیق، در خطّ دیوانی آثار و نشانه‌های اصلی از ثلث و توقیع و رقاع و نسخ دیده نمی‌شود، و لذا دیوانی با هیج یک از خطوط اسلامی مقایسه نمی‌شود به غیر تعلیق.2. قرار حروف و کلمات در سطرهای دیوانی با تمایل تند از ناحیه رؤس به طرف راست و در تعلیق تمایل خفیف و ملایم دیده می‌شود.3. در بعضی حروف و کلمات تعلیق با نیش قلم کار شده، در دیوانی با تمام دم قلم، و حرکات نازکی که در آن به واسطۀ تحریف شدید قلم است.4. مدّات و کشش‌های تعلیق ظریف و متعادل، ولی مدّات دیوانی خشن و نامعتدل و درازتر و گودتر است.5. جائی را که خطّ تعلیق اشغال می‌کند کمتر از دیوانی است.6. همه شکل‌ها و حرکات خطّ دیوانی از خفی و جلی به استثنأ شیوه‌ها شباهتی با تعلیق دارد به غیر از حروف الف، ب، و، کاف ، میم، ن و هـ .در این شکل‌ها هم زائده‌ای اضافه کرده اند که در تعلیق نیست.7. در ترکیبات هم تفاوت‌ها و اختلافات دیده می‌شود و تعدادی از آن‌ها را در نمونه‌ها می‌بینیم.8. در دیوانی خفی دو نقطه و سه نقطه به هم چسبیده و مالیده است.ترکیه و مصر پس از رکود خط دیوانی در ترکیه، تعلیم و استفاده از آن در مصر رونق گرفت و مصطفی بیک غزلان (متوفی ۱۳۵۶)، خوشنویسِ شهیر، در نوشتن آن مهارتی چشمگیر یافت. او علاوه بر تدریس در مدرسه «تحسین خطوط عربی»، دفترهایی برای آموزش قواعد خط دیوانی تدوین و منتشر کرد. به سبب اثرگذاری شیوه او، این خط در مصر به خط غزلانی شهرت یافته است. محمد عبدالعزیز رفاعی (متوفی ۱۳۵۳) از دیگر استادان مشهور خط دیوانی در مصر است (کردی، ص ۱۰۳؛ فضائلی، ص ۴۲۱).در پایان:جا دارد که از دلسوزی، همراهی و راهنمایی اساتید معظم و ارجمند خود در تعلیم و تربیت و انتقال معلومات و تجربیات ارزشمند، در کنار برقراری رابطه صمیمی و دوستانه و ایجاد فضایی به دور از تشریفات، برای کسب هنر و دانش خوشنویسی، تاریخ هنر جهانی اسلام، بر خود وظیفه میدانم در کسوت شاگردی از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی، استاد عبدالرسول یاقوتی، استاد ناصر طاووسی، استاد ابوالفضل خزایی تقدیر و تشکر نمایم. از خداوند متعال برای این اساتید عزیزم، سلامتی، موفقیت و همواره شاگرد پروری را مسئلت دارم.شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع استخوشنویسی طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 04 Jan 2025 18:40:08 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%B4%D9%82-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%AF-zwxy24uwjbdz ابوالفضل رنجبراندر خدمت جناب آقای ابوالفضل رنجبران طراح گرافیست و پژوهشگر تاریخ هنر هستیم، و قرار است توسط ایشاندر این مبحث به معرفی سیاه مشق بپردازیم.جناب آقای رنجبران لطفا مختصری از معرفی سیاه مشق همراه با ارائه منبع بفرمایید؟معرفی سیاه مشقدر تعریف ابتدایی سیاه مشق باید بگوییم که سیاه مشق یکی از رشته های خوشنویسی ایرانی است که در آن خوشنویس با نوشتن برخی حروف، کلمات و جملات به صورت تکراری و متقاطع ترکیب بسیار زیبایی را خلق می کند. آن چه که در سیاه مشق نویسی دارای اهمیت می باشد ایجاد یک فضای منحصر به فرد برای هنرمند است که حتی انتقال مفهوم شعر و گاها جمله بندی ها را به حاشیه می برد. شاید برایتان جالب باشد که بدانید، نگارش سیاه مشق در ابتدا به سبب تمرین خوشنویسی، کمبود کاغذ خوشنویسی و همچنین لزوم استفاده از تمامی نقاط صفحه در نوشته ها و تمرینات بوده است.سیاه‌مشق یکی از رشته‌های خوش‌نویسیسیــاه مشق به عنوان یکی از قالب های خوشـنـویسی از دیرباز مورد توجه مشاقان بوده که ازدوره قاجار با ظهور بزرگانی همچون میرحسین خوشنویس باشی ، میرزا کاظم تهرانی و میرزا غلامرضا اصفهانی تشخص یافته است، جملات به‌صورت تکراری یا متقاطع، کمپوزیسیون ویژهٔ خود را خلق می‌کند. در سیاه مشق ایجاد یک فضای منحصر به فرد برای هنرمند بیش تر از انتقال مفهوم شعر یا جمله نگارش شده اهمیت دارد. (منبع: کتابخانه و موزه ملی ملک. دریافت‌شده در ۳۰ شهریور ۱۳۹۸.)سیاه مشق محبوب قاجارنگارش به این سبک در ابتدا به دلیل تمرین خوشنویسی، کمبود کاغذ و لزوم استفاده از تمام نقاط صفحه در تمرینات بوده‌است.(کتابخانهٔ ملی کنگرهٔ آمریکا. دریافت‌شده در ۳۰ شهریور ۱۳۹۸.)نوشته‌ها و تمرینات استادان در یک برههٔ زمانی واجد مولفه‌های زیبایی‌شناسی تشخیص داده شد و از آن پس صفحات تمرینات ایشان همانند یک اثر چلیپا یا سطر یا ترکیبْ ارزش هنری پیدا کرد. اگرچه برگه‌های سیاه‌مشق از قرن شانزدهم میلادی هم موجود هستند، اینگونه به نظر می‌رسد این شیوهٔ خوش‌نویسی در نیمهٔ دوم قرن نوزدهم و در زمان ناصرالدین‌شاه قاجار اختصاصاً یک سبک متداول و محبوب بوده‌است.(منبع: کتابخانه دیجیتال جهانی. دریافت‌شده در ۳۰ شهریور ۱۳۹۸)میرزا محمدرضا کلهر و سیاه مشقاستادان و هنرمندان رشتهٔ خوشنویسی به ممارست و تمرین زیاد اهتمام ویژه‌ای دارند. از این رو میزان و نحوهٔ تمرینات هنرجویان و استادان پیشین نیز زبانزد است. مانند میرزا محمدرضا کلهر که گفته‌اند در قسمتی از تکیه میرفندرسکی مدتها به نوشتن مشغول بوده‌است.همین تمرینات و نوشته های استادان خوشنویسی در یک دوره زمانی دارای مولفه های زیبایی شناختی بود و پس از آن صفحه های تمرینی این افراد همانند یک اثر چلیپا، سطر و یا ترکیب خوشنویسی ارزش هنری پیدا کرد. با وجود آن که آثاری از سیاه مشق نویسی در قرن شانزدهم میلادی به دست آمده، اما این گونه به نظر می رسد که این سبک هنری در خوشنویسی در نیمه دوم قرن نوزدهم در دوره پادشاهی ناصر الدین شاه قاجار محبوبیت بسیار زیادی کسب کرده است.اساتید بر جسته سیاه مشقاستاتید و هنرمندان سیاه مشق نویسی به تمرین و ممارست این رشته تاکید فراوانی دارند؛ به همین خاطر هم نوع تمرینات آن ها بسیار خاص و ویژه است. کسانی مانند میرزا محمدرضا کلهر که درباره او روایت شده که در تکیه میرفندرسکی مدت ها به نوشتن سیاه مشق مشغول بوده است.هنرمندانه ترین بخش خوشنویسیشاید بتوان سیاه مشق نویسی را هنرمندانه ترین بخش خوشنویسی ایرانی دانست؛ چرا که می توان یک ترکیب بندی بسیار عالی در کنار درک کامل از فضا و همین طور کادر را به نمایش گذاشت. سیاه مشق زمانی معنا و مفهوم پیدا کرد که خط نستعلیق که خط منحصر به فرد ایرانی هاست، رونق گرفت. شاید جالب باشد که بدانید همه آن چیزی که با عنوان تمدن کهن ایرانی از آن یاد می شود، در خط نستعلیق خود نمایی می کند که از آن جمله می توان به ظرافت، صلابت و شکوه، نجابت و زیبایی، آرامش و رندی و… اشاره کرد. تعریف زیبایی می شود اگر بگوییم نستعلیق ثمره زیبایی و ذوق ایرانی است و سیاه مشق نمایش هنرمندانه این پدیده شگفت انگیز نام گرفته است. در چند سال اخیر بسیاری از خوشنویسان برای آن که هنر خود را در این رشته به نمایش بگذارند به سیاه مشق روی آورده اند و بیشتر از همه به روی هم قرار گرفتن حروف و درهم بودن آن ها توجه می کنند.ویژگی های سیاه مشقیکی از اصلی ترین ویژگی های سیاه مشق ریتم یا تکرار است. ریتم از یک طرف به هر یک از عناصر شخصیت می بخشد و از طرف دیگر به خوشنویس اجازه می دهد تا به وسیله آن بتواند فضاهایی زیبا و بسیار چشم نواز خلق کند. معمولا بیشتر سیاه مشق ها به صورت مورب نوشته می شوند و محور تعادل آن قطرهای کادر هستند و تعادل با استفاده از کشیده های تخت، چهره زیباتری به خود می گیرد. معمولا خطاطان برای آن که چهره تابلوی سیاه مشق خود را زیباتر کنند، برخی از حروف و یا کلمات را به صورت عمودی و یا در جهت خلاف حرکت سایر حروف می نویسند. به این ترتیب چهره ناب و بی نظیر از سیاه مشق را ارائه می دهند.(منبع: خط و قلم)فضایی شبیه پرسپکتیودر بسیاری از تابلوهای سیاه مشق، خوش نویس از دو یا چند قلم استفاده می کند که یک فضایی خاص با عمق زیاد به وجود می آید. با این وجود برخورد حروف و کلمات با یکدیگر و همچنین قرار گرفتن آن ها بر روی هم نیز فضایی شبیه پرسپکتیو را خلق می کند. شاید عناصر سیاه مشق در ذهن بیننده اثر آشنا باشد و در نگاه اول بتواند با آن ها ارتباط برقرار کند، ولی از طرف دیگر ناخوانایی حروف، کلمات، مفردات و ترکیبات بیننده را به تفکر و تامل وادار می کند. یکی از معروف ترین کسانی که در دوره قاجار آثار زیبایی از سیاه مشق خلق می کرد، میرزا غلامرضا اصفهانی است که فضای بی نظیری را در آثار خود خلق می کرد. در دوره معاصر نیز می توان به بزرگانی همچون احمد ابوطالبیان، پوریا خاکپور، رضا کوهنورد و بسیاری از افراد دیگر اشاره کرد.(منبع: خط و قلم)در پایان:جا دارد که از دلسوزی، همراهی و راهنمایی اساتید معظم و ارجمند خود در تعلیم و تربیت و انتقال معلومات و تجربیات ارزشمند، در کنار برقراری رابطه صمیمی و دوستانه و ایجاد فضایی به دور از تشریفات، برای کسب هنر و دانش خوشنویسی، تاریخ هنر جهانی اسلام، بر خود وظیفه میدانم در کسوت شاگردی از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی، استاد عبدالرسول یاقوتی، استاد ناصر طاووسی، استاد ابوالفضل خزایی تقدیر و تشکر نمایم. از خداوند متعال برای این اساتید عزیزم، سلامتی، موفقیت و همواره شاگرد پروری را مسئلت دارم.شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است.هنرتاریخطراحی طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 04 Jan 2025 18:38:37 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D8%B7-%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%AF-qf5dhjyys402 ابوالفضل رنجبران طراح و گرافیستدر خدمت جناب آقای ابوالفضل رنجبران طراح گرافیست و پژوهشگر تاریخ هنر هستیم، و قرار است توسط ایشاندر این مبحث به معرفی خط نستعلیق بپردازیم.جناب آقای رنجبران لطفا مختصری از معرفی خط نستعلیق همراه با ارائه منبع بفرمایید؟معرفی خط نستعلیق (خطوط فارسی)خط نستعلیق خطی ایرانی مربوط به نیمه دوم قرن هشتم قمری که آن‌را نماینده ویژگی‌های تمدنی شیعی و ایرانی می‌دانند. بیشتر مورخان میرعلی تبریزی را مخترع این خط دانسته و وجه تسمیه آن را یا به معنای نسخ‌کننده خط تعلیق یا ترکیبی از خط نسخ و خط تعلیق دانسته‌اند.به جهت خوانایی و قابلیت اعراب‌گذاری کمتر خط نستعلیق نسبت به خط نسخ، در کتابت قرآن کمتر مورد استفاده قرار گرفته‌ است؛ اما روح سیال و فرم دَوَرانی حروف، زمینه مناسبی را در کاربرد این خط در هنرهایی چون کتاب‌آرایی، حجاری، گچ‌بری، قالی‌بافی و معماری فراهم می‌آورد.برخی، آموزه‌های مکتب تشیع و نیز آموزه‌های عرفان اسلامی را به عنوان دو خاستگاه نظری در این خط به رسمیت شناخته‌اند. برخی از اساتید متقدم نستعلیق، مهارت خود را مدیون الهامات حضرت علی(ع) دانسته و ارادتشان به ساحت علوی را در قالب‌هایی چون نگارش آیات ولایت، شهادت ثالثه و سخنان آن حضرت، ظاهر ساخته‌اند.سلطانعلی مشهدی، میرعلی هروی و مجنون رفیقی هروی، میرعماد حسنی، علیرضا عباسی، میرزا غلامرضا اصفهانی و محمدرضا کلهر را از اساتید متقدم در این هنر می‌دانند. پس از انقلاب اسلامی ایران و با رونق انجمن خوشنویسان ایران، اساتید بسیاری در این فن به ظهور رسیدند.یک قرن پس از انتشار خط تعلیق در نیمه دوم قرن هشتم قمری، ایرانیان خط نستعلیق را اختراع کردند که به تعبیر لادن اعتضادی، بانوی پژوهشگر در هنر ایرانی، با وجود تمام سوابق مشترک با خطوط پیش از خود، دارای خصلت‌های بی‌همتا از زیبایی‌شناسی ایرانی است که به تعبیر آرْتور اپهام پوپ (به انگلیسیArthur Upham Pope) مورخ آمریکایی هنر ایرانی، وجه بیان مردمی باریک‌بین و بسیار متمدن را نشان می‌داد.(اتینگهاوزن، اوج‌های درخشان هنر ایران، ۱۳۷۹ش، ۲۰۷.)حبیب‌الله فضائلی، روحانی خوشنویس و هنرپژوه شیعه، خط نستعلیق را الهام گرفته از طبیعت دانسته و معتقد است که خطوط، دایره‌ها، مدها و … هرکدام نماینده بخشی از طبیعت است. وی، در یک مقایسه میان خطوط اسلامی، نستعلیق را از نظر زیبایی در رتبه اول و از نظر خوانایی و سهولت نگارش در رتبه سوم و از نظر کثرت بکارگیری بعد از خط نسخ در رتبه دوم دانسته است.(فضائلی، اطلس خط، ۱۳۵۰ش، ص۲۲.)زیبایی خط نستعلیق، به آن لقب «عروس خطوط اسلامی» بخشیده است.(مسرت، عروس خطوط (نستعلیق)، سایت مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی.)برخی بر این باورند که مبانی هندسه فیثاغورثی و شاکله نسبت طلایی به‌عنوان یک الگو در نگارش حروف نستعلیق وجود دارد.( چمن خواه، حکمت هنر خوشنویسی، ۱۳۹۰ش، ص۳۷–۵۶؛ )خاستگاه‌های نظری خط نستعلیقمذهب شیعه و ادبیات عرفانی، به عنوان دو خاستگاه نظری خط نستعلیق معرفی شده‌اند.(سلیمانی، «تبیین مبانی نظری خط نستعلیق در فرهنگ اسلامی ایران»، ص۱۸۹.)مذهب تشیعرساله‌های خوشنویسی که از عصر تیموریان به بعد که افزایش درخوری یافتند بیشتر توسط هنرمندان شیعی مذهب به نگارش درآمده و نقطه نظرات موجود در آنها در موارد آموزش و ویژگی‌های روحی هنرمند اغلب منشعب از فرهنگ شیعی است. این رساله‌ها که شامل موضوعات مختلفی از جمله مناجات‌نامه‌ها، ادعیه، دیوان اشعار، رسائل و مناقب امامان است، مهم‌ترین حلقهٔ ارتباطی خط و مذهب تشیع هستند.(سلیمانی، «تبیین مبانی نظری خط نستعلیق در فرهنگ اسلامی ایران»، ص۵۸.)پیشگامان خط نستعلیق، همچون میرعلی تبریزی، بوجودآورنده خط نستعلیق و استادان صاحب نامی چون سلطانعلی مشهدی، میرعلی هروی و مجنون رفیقی هروی آداب و آموزه‌های مذهب شیعه و تأثیر آن در هنر را به صورت نظری و عملی و با الگوبرداری از ائمهٔ شیعه به هنرجویان انتقال می‌دادند.(سلیمانی، «تبیین مبانی نظری خط نستعلیق در فرهنگ اسلامی ایران»، ص۱۸۴.)از آداب روزانهٔ سلطانعلی مشهدی زیارت امام رضا(ع) بود و بعد از مرگش نیز در نزدیکی پنجره فولاد به خاک سپرده شد. شاگردان او نیز در این زمینه به استاد خود تأسی جستند؛ به طوری که مولانا محمد ابریشمی دربارهٔ اعتقادات و محل دفن وی اشعاری سروده است.(منشی قمی، گلستان هنر، ۱۳۸۴ش، ص۶۲.)میرعلی هروی (متوفی،۹۵۱ه‍) از دیگر نستعلیق‌نویسان بنام، در زمرۀ سادات حسینی بود که در قالب آثار، القاب، اشعار و رسالاتش به شیعه بودن خود و تأثیر آن در کارش اشاره می‌کند. اشعار او در مدح اهل‌بیت(ع) در دارالسیاده در حرم امام هشتم(ع) موجود است. «خادم آل، میرعلی حسینی» لقبی است که وی در آثارش به خود می‌دهد. در موضوع ادعیه، کتاب مناجات‌نامه منسوب به حضرت علی(ع) را میرعلی هروی به خط نستعلیق عالی به نگارش درآورد که در ارگ کابل نگهداری می‌شود.(حبیبی، هنر عهد تیموری و متفرعات آن، ۱۳۵۵ش، ص۳۵۲.)مجنون هروی ازخوشنویسانی است که در جایگاه مؤلف، مدرس و مدیر دبیرستان، توانست نقش مهمی در اشاعۀ تفکر امامت ایفا کند.(مایل هروی، کتاب آرایی در تمدن اسلامی، ۱۳۷۲ش، ص۵۰–۵۷.)وی در در دو رسالۀ «رسم‌الخط» و «آداب الخط» در فصلی مستقل به مدح دوازده امام می‌پردازد و این موضوع از تفاوت‌های این دو رساله با آثار شبیه به خود به‌شمار می‌رود.(قلیچ‌خانی، رسالاتی در خوشنویسی و هنرهای وابسته، ۱۳۷۳ش، ص۱۷۸.)آموزه‌های عرفانییکی دیگر از خاستگاه‌های نظری در خط نستعلیق، آموزه‌های عرفانی است.(سلیمانی، «تبیین مبانی نظری خط نستعلیق در فرهنگ اسلامی ایران»، ص۱۸۹.)علیرضا هاشمی‌نژاد، محقق هنر خوشنویسی، بر این باور است که حضور فرقه‌هایی چون «حروفیه» و «نقطویه» که برای حروف جایگاهی قدسی قائل بودند، در شکل‌گیری مبانی زیبایی‌شناختی و ابداع شیوه‌های خوشنویسی ایرانی، از جمله خط نستعلیق مؤثر بوده‌ است، چنان‌که به عقیده مارتین لینگز (با نام اسلامی ابوبکر سراج‌الدین) مستشرق انگلیسی، تصوف از عوامل اصلی شکوه خوشنویسی در قرن هفتم قمری محسوب می‌شود.(هاشمی نژاد، خطاطی، ج۱۵، ص۵۶۶.)ارتباط برخی از رویدادهای زندگی فضل‌اللّه نعیمی استرآبادی (۷۹۶-۷۴۰ق)، مؤسس فرقه حروفیه، با تحولات خوشنویسی؛ از جمله پیدایش خط نستعلیق در نیمه دوم قرن هشتم، احتمال تأثیر این فرقه را در این تحولات تقویت می‌کند.(هاشمی نژاد، خطاطی، ج۱۵، ص۵۶۶.)از جمله دلایل دیگر ارتباط حروفیه با تاریخ تحول خوشنویسی، عضویت برخی از خوشنویسان بزرگ از جمله معروف بغدادی در فرقه حروفیه است که یکی از قدیمی‌ترین آثار به خط نستعلیق به نام او ثبت شده‌ است.(بیانی، احوال و آثار خوشنویسان، ۱۳۶۳ش، ص۹۱۵.)جایگاه امام علی(ع) در خط نستعلیقجایگاه امام علی(ع) در خط نستعلیق در دو ساحت پیدایش و محتوای نوشتاری مورد بررسی قرار گرفته است:در پیدایش خط نستعلیقکتاب‌های تذکره خوشنویسان، حُسن خط را به امام علی(ع) منتسب دانسته و بر این باورند که باقی خطوط اسلامی نیز به واسطه ارشادات حضرتش، در عالم رؤیا، بوجود آمده‌ است.(منشی قمی، گلستان هنر، ۱۳۸۴ش، ص۶۷؛ قلیچ‌خانی، رسالاتی در خوشنویسی و هنرهای وابسته، ۱۳۷۳ش، ص۲۵۷.)خانم آنه ماری شیمل، شرق‌شناس آلمانی، نیز در بیانی که از ارشادات حضرت علی(ع) در عالم رؤیا به پیشگامان هنر خوشنویسی داشته‌ است، نام میرعلی تبریزی (واضع خط نستعلیق) و سلطانعلی مشهدی را نیز گزارش می‌دهد.(شیمل، خوشنویسی و فرهنگ اسلامی، ۱۳۶۸ش، ص۲۲.)سلطانعلی مشهدی سرمایه هنری خود را مدیون ارادتش به امام علی(ع) دانسته و در خصوص احوال میرزا غلامرضا اصفهانی نیز این مطلب آمده که ایشان بسیاری از فنون خوشنویسی را در عالم رؤیا تعلیم گرفته و به رشدی یکباره دست یافته‌ است.(بیانی، احوال و آثار خوشنویسان، ۱۳۶۳ش، ص۵۵۲)برخی از خوشنویسان نیز به جهت الهام غیبی در مسیر تکامل هنری خود، به آداب و ریاضاتی متوسّل می‌شدند تا به عنایت خداوندی و دستگیری امام علی(ع)، راه برایشان مشخص می‌شد. چنانچه سلطانعلی خوشنویس، در این‌باره اینگونه می‌سراید:در جوانی به خط بدی میلمعشق خط راندی از مژه سیلمنیت روزهٔ علی کردمقلم مشق را جلی کردمدر خیال اینکه کار بگشایدشه بخوابم جمال بنمایدتا شبی خواب دیدم از ره دیدکه خطم دید و جامعه‌ام بخشید(آزادی ور، بدیهه سازی، ۱۳۷۹ش، ص۸۵.)در محتوای نوشتاریغلامرضا جلالی، هنرپژوه ایرانی، بر این باور است که تجلّی ارادت خوشنویسان اسلامی به امام علی(ع) در نگارش کتیبه‌ها، گچ بری‌ها، چینش آجرها و… را می‌توان در اسلوب‌های زیر به نظاره نشست:کتیبه‌های مشتمل بر آیاتی که به اهل‌بیت(ع) به‌طور عام و امام علی علیه‌السلام، امام علی(ع) به‌طور خاص اشاره دارند.کتیبه‌هایی مشتمل بر شهادت ثالثه است. نظیر کتیبه‌های مسجد گوهرشاد مشهد و مسجد جامع یزد.کتیبه‌هایی مشتمل بر کلمات قصار و خطبه‌های حضرت علی(ع) است.کتیبه‌هایی که مشتمل بر نمایش سه اسم مقدس الله، محمد و علی هستند، نظیر گنبد سلطانیه، مسجد جامع قزوین و مقبره خواجه عبدالله انصاری.کتیبه‌هایی که مشتمل بر تکریم و مدح امام علی(ع) و توسل به حضرتش می‌باشد.کتیبه‌هایی که مشتمل بر دعاهایی از امام علی(ع) یا ادعیه‌ای چون دعای نادعلی هستند.(جلالی، معنای هنر شیعی، ۱۳۹۴ش، ص۳۱–۴۹.)به گفته برخی، یکی از زیباترین مرقوماتی که نمایانگر ارادت خوشنویسان به آستان علوی است، تابلوی خطی از میر عماد حسنی قزوینی استاد بلامنازع خط نستعلیق در زمان صفویه است که در موزه ایران باستان نگهداری می‌شود که در قسمت مرکزی‌اش ابیات زیر به صورت چلیپا نوشته شده‌ است:با مهر علی، طینت هر کس که سرشتهر چند بود همیشه در دیر و کنشتدر دوزخ اگر در آورندش به مثلتا گرم نکرده، می‌برندش به بهشت(شایسته فر، بررسی نام مبارک حضرت علی(ع) بر روی هنرهای کاربردی دوره‌های صفوی، ص۱۱۸.)مخترع خط نستعلیقاغلب مورخان، میرعلی تبریزی، در زمان تیمور گورکانی (۸۰۸–۷۷۲ق) را ابداع‌کننده خط نستعلیق دانسته‌اند.(مقتدایی، مبادی و مبانی اصول خطوط و خوشنویسی اسلامی ایران، ۱۳۹۳ش، ص۱۸۴.)سلطانعلی مشهدی از معروفترین نستعلیق‌نویسان قرن نهم و دهم ایران، در رساله خود درخصوص واضع نستعلیق این‌گونه می‌سراید:نسخ تعلیق اگر خفی و جلی استواضع الاصل، خواجه میرعلی استنسبتش بوده با علی ازلینسبش نیز می‌رسد به علیتا که بوده‌ است عالم و آدمهرگز این خط نبوده در عالموضع فرموده او ز ذهن دقیقاز خطِ نسخ و از خطِ تعلیق(قلیچ‌خانی، رسالاتی در خوشنویسی و هنرهای وابسته، ۱۳۷۳ش، ص۱۵.)مجنون رفیقی هروی، از شعرا و خوشنویسان اواخر سده نهم، نیز در رساله آداب الخط خود می‌گوید:سیدعلی آن جهان تحقیقشد واضع خط نسختعلیقدر خطه اختراع پیوستبر مسند ابن مقله بنشست(قلیچ‌خانی، رسالاتی در خوشنویسی و هنرهای وابسته، ۱۳۷۳ش، ص۱۷۵.)وجه نامگذاری نستعلیقدر خصوص وجه تسمیه خط نستعلیق دو نظریه وجود دارد:نستعلیق در اصل «نسخ-تعلیق» بوده و این عنوان به جهت ترکیب این خط از دو خط نسخ عربی و تعلیق فارسی بدان اطلاق شده‌ است.نستعلیق در اصل «نسخِ تعلیق» بوده و به این معناست که با ظهور این قلم، قلم‌های پیشین از جمله قلم تعلیق نسخ شده و جای خود را به نستعلیق داده‌ است.این واژه تا سده دهم بیشتر به شکل «نسخ تعلیق و نسختعلیق» به کار می‌رفت.(قلیچ خانی، درآمدی بر خوشنویسی ایرانی، ۱۳۹۲ش، ص۱۰۷.)کاربردهای خط نستعلیقنستعلیق از زمان پیداش خود، به واسطه روح سیال و فرم دورانی بودن حروف و ترکیبات، بیشتر در کتاب آرایی مخصوصاً کتب غیر مذهبی مثل دیوان اشعار، شاهنامه، خمسه نظامی، قطعه‌نویسی، هنرهای سنتی و صناعی چون حجاری و گچبری، قالی‌بافی، فلزکاری، هنرهای چوبی، پارچه‌بافی و بسیار دیگر از هنرها به کار گرفته شده است.علاوه بر این در دهه‌های گذشته برخی هنرمندان همچون هنرمندان مکتب سقاخانه، قلم نستعلیق را در فضای هنر مدرن وارد نموده و با انواع سبک‌های مدرن نقاشی ترکیب نمودند که در حال حاضر به آن هنر نقاشیخط اطلاق می‌شود.خط نستعلیق، در معماری کاربرد زیادی داشته و تزئینات کاشی بسیاری از امکان خاص، نظیر مدرسه صالحیه قزوینو بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی مزین به اشعار و فرامینی به خط نستعلیق است. همچنین درب‌های حرم اهل‌بیت(ع) نظیر حرم کاظمین مزین به کنده‌کاری‌هایی از جنس طلا و نقره به خط نستعلیق است.(آل یاسین، تاریخ المشهد الکاظمی، ۱۴۳۵ق، ص۱۳۲–۱۶۰.)کتابت قرآن با خط نستعلیق​​​​​​​خط نستعلیق، اغلب در ترکیب با نگارگری و نگارش اشعار فارسی به کار رفته و به ندرت در نگارش قرآن کریم و عبارات عربی مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ تا جایی که به بیان منشی قمی حتی گاه کتابت قرآن به خط نستعلیق بد یُمن دانسته شده است. ازاین‌رو در ایران، از دوره صفوی تا پایان دوره پهلوی، مجموعه قرآن‌هایی که با این خطّ کتابت شده، به ده مصحف نمی‌رسد.به عقیده برخی، عدم کتابت قرآن با خط نستعلیق را می‌بایست در خوانایی و قابلیت اعراب‌گذاری کمتر آن نسبت به خط نسخ جستجو کرد.برخی نیز با رویکردی ذوقی، خط نستعلیق را رعناتر از آن دانسته‌اند که محل تجلی کلام سنگین وحی باشد. همچنانکه سلیم، شاعر هند و ایرانی سده یازدهم می‌گوید:عشق را شرط نیست رعناییهمچو مصحف به خط نستعلیق(شیمل، اوج‌های درخشان هنر ایران، ۱۳۷۹ش، ص۲۱۳.)نسبت با خطوط مشابه​​​​​​​خط نستعلیق را می‌توان نسخه‌ای کامل‌تر از خط تعلیق دانست، چرا که در اصول خود خصوصاً در ترسیم دوایر، زُمُختی و سختی خط تعلیق را کنار گذاشته و به ظرافت، نازکی و نرمش بدل کرده است.(زکی، هنر ایران در روزگار اسلامی، ۱۳۸۸ش، ص۶۶.)خط نستعلیق حیات خود را هم در قالب اصیل و هم در قالب رویکردهایی نو توسعه داد تا جایی که در اواخر سده یازدهم و در دوره صفوی، خطی پدیدار گشت که دارای حروف پیوسته و موزون با انتهایی تاب خورده و خمیده بود که با نام شکسته نستعلیق شهرت یافت. خطی که به تعبیر آنه ماری شیمل بیشتر شبیه ارتباط‌های تصویری مدرن است تا یک خط قابل خواندن.(شیمل، اوج‌های درخشان هنر ایران، ۱۳۷۹ش، ص۲۱۳.)نستعلیق‌نویسان​​​​​​​پس از میرعلی تبریزی، واضح خط نستعلیق، خوشنویسانی چون میرعبدالله، میرزاجعفر تبریزی، اظهر تبریزی، سلطانعلی مشهدی و میرعلی هروی در تکامل این خط تلاش نمودند و حدود یکصد سال بعد و در دوره صفوی، میرعمادالحسنی در کنار علیرضا عباسی این قلم را به اوج ظرافت و زیبایی خود رساند.در دوره قاجار خوشنویسانی چون عباس نوری، وصال شیرازی، محمدباقر اصفهانی، عبدالرحیم افسر، میرزاعمو، میرزا غلامرضا اصفهانی، محمدحسین ترک ومحمدرضا کلهر این خط را به اوج رساندند.در دوره پهلوی و با ایجاد نهاد مردمی «کلاس‌های آزاد خوشنویسی» در سال ۱۳۲۹ش به کوشش هنرمندانی چون سیدحسن و سیدحسین میرخانی، علی‌اکبر کاوه و ابراهیم بوذری و اخذ اساسنامه این نهاد با نام انجمن خوشنویسان ایران در ۱۹ شهریور ماه ۱۳۴۶ش،فصل جدیدی در تاریخ این خط ایجاد شد.با رونق فعالیت‌های انجمن خوشنویسان ایران در سال‌های پس از انقلاب اسلامی ایران، نستعلیق‌نویسان بسیاری ظهور یافتند که از آن جمله می‌توان به غلامحسین امیرخانی، عباس اخوین، محمد سلحشور، علی اشرف صندوق آبادی، مهدی فروزنده، جواد بختیاری، الهه خاتمی، امیراحمد فلسفی، مجتبی سبزه،محمدعلی سبزه کار اشاره کرد.عالمان شیعه و خط نستعلیقمیرزای قمی از مراجع تقلید شیعه در قرن دوازدهم و قرن سیزدهم قمری، علاوه بر مزایای علمی و اخلاقی از زیبایی خط برخوردار بوده‌ است. مؤلف کتاب روضات الجنّات، میرزای قمی را در خط نسخ و نستعلیق کامل دانسته و به آثاری از میرزا که در اختیار وی است، استناد می‌کند.علامه طباطبائی، فیلسوف و مفسر شیعه، مزین به زیور خط نستعلیق و شکسته نستعلیق بود و شاگردش، حسن حسن‌زاده آملی وی را با عبارت بالانشین ایوان قلم ستایش می‌کند. شاگرد دیگرش علامه طهرانی خطّ نستعلیق‌ و شکستۀ او را از بهترین‌ و شیواترین‌ خطّ‌ها دانسته است و از وی نقل می‌کند که قطعاتی از خطّ زمان‌ جوانی‌اش مانده‌ که‌ وقتی به‌ آنها نگاه‌ می‌کند در تعجّب‌ می‌افتد. از علامه طباطبایی بیش از ۳۰ کتاب و چندین مقاله به جا مانده است. مرکز تحقیقات نور که یکی از مقالات ایشان، رساله منظومه در رسم خط نستعلیق است.(حسینی طهرانی، مهر تابان، ۱۴۲۶ق، ص۲۰ و ۲۱.)حبیب‌الله فضائلی، روحانی، خوشنویس و پژوهشگر شیعه، از اساتید بنام خوشنویسی در قرن چهاردهم شمسی است که آثار وی در این فن، همچون اطلس خط و قصائد عمان سامانی (به خط نستعلیق) و سرمشق‌های چلیپای نستعلیق، شهرت یافته است.وی پایه‌گذار انجمن خوشنویسان اصفهان است.(هادوی، «زندگی نامه استاد حبیب الله فضائلی(ره)»، ص۱۷.)شیخ حسن نوری همدانی(۱۳۰۲-۱۳۶۹ش.) و سیدمهدی محمودی، روحانی خوشنویس، که بیشتر شهرتش به واسطه تألیف کتاب آموزش خط نستعلیق با عنوان «اسرار نستعلیق» است. وی از سال ۱۳۷۶ش پیام استقامت، پیام برائت و وصیت‌نامه امام خمینی را به انواع خطوط به رشته تحریر در آورده است.کتاب‌شناسیکتاب رموز خوشنویسی اسرار نستعلیق، نوشته سید مهدی محمودی. این کتاب که توسط یک روحانی شیعه نوشته شده است، به آموزش تصویری و نکته به نکته حروف کلمات و اتصالات خط نستعلیق پرداخته است.نگاهی به ترکیب در نستعلیق: شامل نکاتی چند از سطر، بیت، چلیپا و کتابت، نوشته امیراحمد فلسفی.رسم الخط، نوشته غلامحسین امیرخانی. برای مبتدیان به رشته تحریر در آمده است.آداب‌ الخط، نوشته غلامحسین امیرخانی. ناظر به مراحل بالاتر از آموزش خط نستعلیق است.نستعلیق در آیینه تاریخ، نوشته سکینه احمدزادگان.آموزش خط نستعلیق: آموزش اصول و قواعد نقطه‌گذاری و خط نستعلیق همراه با سطرنویسی، نوشته کریم شیرالی و داریوش جلیلیان.در پایان:جا دارد که از دلسوزی، همراهی و راهنمایی اساتید معظم و ارجمند خود در تعلیم و تربیت و انتقال معلومات و تجربیات ارزشمند، در کنار برقراری رابطه صمیمی و دوستانه و ایجاد فضایی به دور از تشریفات، برای کسب هنر و دانش خوشنویسی، تاریخ هنر جهانی اسلام، بر خود وظیفه میدانم در کسوت شاگردی از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی، استاد عبدالرسول یاقوتی، استاد ناصر طاووسی، استاد ابوالفضل خزایی تقدیر و تشکر نمایم. از خداوند متعال برای این اساتید عزیزم، سلامتی، موفقیت و همواره شاگرد پروری را مسئلت دارم. شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است. طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 04 Jan 2025 18:36:57 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D8%B7-%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%AF-qygxhm7jokbx ابوالفضل رنجبراندر خدمت جناب آقای ابوالفضل رنجبران طراح گرافیست و پژوهشگر تاریخ هنر هستیم، و قرار است توسط ایشاندر این مبحث به معرفی خط تعلیق بپردازیم.جناب آقای رنجبران لطفا مختصری از معرفی خط تعلیق همراه با ارائه منبع بفرمایید؟خط تعلیقنوعی خط تودرتو و پیچیده، بر گرفته از خط توقیع و رِقاع است.علیق در لغت به معنای در آویختن چیزی به چیزی است و اطلاق نام تعلیق به این خط ناشی از پیچیدگی در نگارش حروف و روانی حروف آن است که گویا بر روی کاغذ معلق اند.(مجنون رفیقی هروی، خط و سواد، ج۱، ص۲۵۷.) برخی محققان برآن‌اند که نَسخِ شیوة ایرانی یا خط تحریری که تحت تأثیر خط پهلوی و اوستایی نوشته می‌شد (پهلوی، زبان و ادبیات) در شکل گیری خط تعلیق مؤثر بوده است.(فضائلی، اطلس خط، ج۱، ص۴۰۴ـ ۴۰۵، ۴۱۹.)خط تعلیق که از خطوط اختراعی ایرانی و اسلامی است، خطی است قوس‌دار و بی‌تکلیف که خاص ایرانیان بوده است. دربارۀ وجه تسمیه خط تعلیق در فرهنگ نفیسی آمده است:(تعلیق مأخوذ از تازی، نوعی خطی است که از رقاع و توقیع برآمده و به معنای آویختگی، تعلیقه، ضمیمه، تتمّه، حاشیه، فهرست، دفتر و مکتوبی که از جانب شخص بزرگی نوشته شده باشد، اطلاق می‌گردد).ویژگیهای خط تعلیقدر تعلیق، علاوه بر متصل نوشتن حروف منفصل، گاه چندین کلمه را پیوسته می‌نویسند. این شیوه را، که به ضرورت تندنویسی ایجاد شده است، شکستة تعلیق می‌گویند. نظم و ترتیب و تناسب اجزای حروف و کلمات، که در خطوط دیگر معمول است، در تعلیق و فروع آن (ترسل و دیوانی) رعایت نمی‌شود؛ چنانکه کلمات و حروف آن یکنواخت نیست و گاه درشت و گاه ریز نوشته می‌شود. قطِّ (برشِ) قلمِ تعلیق هم بین «تحریف» (ارتفاع بیش‌تر نیش راستِ قلم از نیشِ چپ) و «مستوی» (قلمی که برش آن تَخت و بین صفر تا ده درجه باشد) است (مانند خط نستعلیق)، و هم «محرّف» (قلمی که زاویة برش آن تُند و در حدود ۳۵ تا ۴۵ درجه باشد) است. حرکات قلم در این خط نرم و تقریباً «دور» (گردش حروف که در دایره های معکوس و مستقیم مانند «ح» و «ق» و گِردی سَرِ «ف» و «ق» و «و» و مانند آن به وجود می‌آید) است.(قلیچ خانی، فرهنگ واژگان و اصطلاحات، ج۱، ص۳۳،۱۶۱ .)شکسته تعلیقشکسته تعلیق خطی است متداخل و پیچیده که به دلیل سرعت در کتابت، به هم پیوستن حروف منفصل به یکدیگر در آن مرسوم است و گاه چندین کلمه را به صورت پیوسته می نویسند. حروف و کلمات آن از نظر درشتی و ریزی و فربهی و لاغری، یکدست و یکنواخت نیست از این رو هماهنگی اجزاء در آن حالتی دیگر دارد و با ترتیب و تناسب ملحوظ در خطوط دیگر متفاوت است. خط تعلیق را یک دانگ سطح و پنج دانگ دور تعیین نموده‌اند.کاربرد خط تعلیقخط تعلیق، در آغاز برای کتابت مراسلات دولتی و تنظیم احکام حکومتی به کار می‌رفت و کاتبانِ این خط ملزم بودند خطوط دیوانی، چپ (وارونه نویسی)، سیاق و طغرایی را هم خوب بنویسند.  این نوع کاربرد و نیز طرز نگارش تعلیق، آن را به «خط ترسل» نیز معروف ساخت.(ایرانی، کتاب پیدایش خط و خطاطان، ج۱، ص۱۵۵.)(یوسفی، یادداشتهایی در زمینة فرهنگ و تاریخ، ج۱، ص۳۸ـ۳۹.)پیشینه خط تعلیقمحققان زمینه های پیدایی خط تعلیق را بین قرن چهارم تا ششم تخمین زده اند اما کهنترین نمونه های به جا مانده از تعلیق و شکستة تعلیق در ایران، سندی متعلق به قرن هشتم (یرلیغ امیرتالش، ۷۲۶) و سند دیگری متعلق به سدة نهم است.(محمودبن عثمان، فردوس المرشدیة فی اسرار الصمدیة، ج۱، ص۷۵۴ـ ۷۶۱.)واضع خط تعلیغدر بارة واضع این خط اختلاف نظر وجود دارد؛ بعضی، واضعِ آن را خواجه ابوالعال معرفی کرده اند و بعضی دیگر، واضعِ آن را حسن بن حسین فارسی (قرن چهارم)، از کاتبان دربار دیلمیان، دانسته و گفته‌اند که وی آن را از خطوط نسخ و ثلث و رقاع استخراج کرد. معروفترین نظر آن است که خواجه تاج سلیمانی یا سلمانی (متوفی ۸۹۷) واضع این خط بوده است، لیکن به دلیل آثار به جا مانده از خط تعلیق از قرون پیشتر، این مطلب صحیح به نظر نمی‌رسد و ظاهراً وی نخستین کسی بوده که تلاشهای مؤثری برای شکوفایی و گسترش این خط کرده است. (سپهر، تذکرة خوشنویسان، ج۱، ص۵۲.)پس از وی خواجه عبدالحی منشی استرآبادی (متوفی ۹۰۷)، نویسندة فرمانهای سلطان ابوسعید گورکان، با قاعده مند کردن تعلیق، بیشترین سهم را در شکوفایی آن داشت و منشیان آق قوینلو (حک: ح ۸۰۰ ـ ۹۰۸) دنباله رو سنّت وی بودند.(حبیب اصفهانی، تذکرة خط و خطاطان، ج۱، ص۱۷۳.)تعلیق و رقاع و توقیعقاضی میراحمد منشی قمی گفته است: (خط تعلیق از رقاع و توقیع مأخوذ گشته و خواجه تاج سلمان اصفهانی واضع آن است، وی که قبل از آن یک چند شکسته می‌نوشته، و خط درستِ تعلیق در میان نبوده، او درست کرده و به نزاکت و رعنای در‌آورده؛ چون نوبت به خواجه عبدالحی منشی رسید، قاعده و نزاکت و اسلوب پیدا کرد و سلسله تعلیق‌نویسان و شجرۀ ایشان به این دو استاد می‌رسد) (منشی قمی، 42:1359).رواج خط تعلیقاسناد متعدد به جا مانده از قرن دهم و تدوین رساله های مربوط به قواعد نگارش تعلیق در آن قرن، نشان می‌دهد که خط تعلیق در قرن دهم رواج بسیار داشته است. خوش نویسان ایرانی که در اواخر عمر شاه طهماسب صفوی (متوفی ۹۸۴) به عثمانی مهاجرت کردند، خط تعلیق را بتدریج در این نواحی و نیز در مصر رواج دادند. عثمانیان بنا به ذوق و سلیقة خود در آن تصرفاتی کردند؛ در تعلیق عثمانی نیم دایره های آخر حروفِ مدور، فراختر است. به گفتة ایرانی، کاتبان عثمانی شیوة خود را «دیوانی» نامیدند. این شیوه هنوز به دو صورت «خفی» و «جلی» در کشورهای عربی معمول است. برخی از تعلیق نویسان معروف عثمانی این اشخاص بوده اند: محمود طوپخانَوی در قرن یازدهم؛ ابراهیم فائق و اسماعیل عاصم و سیدمحمد مجیدی اخرس و محمد اسعد در قرن دوازدهم؛ و مصطفی جودت در قرن چهاردهم.(فضائلی، اطلس خط، ج۱، ص ۴۱۰)خط تعلیق در ایران، زمینه ساز پیدایی خط نستعلیق و شکستة نستعلیق شد و با رواج و رونق این دو خط، کاربرد تعلیق کم شد.(یوسفی، یادداشتهایی در زمینة فرهنگ و تاریخ، ج۱، ص۴۱.)معروفترین تعلیق نویسان ایرانیبرخی از معروفترین خوش نویسان تعلیق در ایران این اشخاص بوده اند:احمدبن علی شیرازی در قرن هشتم؛ منصوربن محمد بهبهانی در قرن هشتم و نهم؛ سلطانعلی مشهدی و درویش عبداللّه منشی بلخی و نجم الدین مسعود ساوی و شهاب الدین عبداللّه مروارید کرمانی (بیانی کرمانی) در قرن نهم؛ محمد اسفزاری و ابراهیم استرآبادی و خواجه اختیارالدین منشی (اختیار منشی) در قرن نهم و دهم؛ حسنعلی بیگ و خواجه میرک منشی کرمانی در قرن دهم؛ اسکندربیگ منشی در قرن یازدهم؛ محمدکاظم واله اصفهانی و لطفعلی معروف به صدرالافاضل در قرن سیزدهم و چهاردهم. (فضائلی، اطلس خط، ج۱، ص۴۰۶ـ۴۰۹، ۴۱۸.)امروزه معدودی از خوش نویسان ایرانی با شیوة نگارش تعلیق آشنایی دارند که آن‌ها نیز از سر تنوع بدان می‌پردازند. برخی از آثاری که در دورة معاصر به این خط نوشته شده عبارت‌اند از: آثار حبیب اللّه فضائلی ، و بیست رباعی کتیبه های آرامگاه خیام که مرتضی عبدالرسولی در ۱۳۳۹ ش به خط شکستة تعلیق نگاشته است. (حسین بحرالعلومی، کارنامة انجمن آثار ملّی، ج۱، ص۳۰۷، تهران ۱۳۵۵ ش)از دیگر استادان برجستۀ خط تعلیق می‌توان خواجه اختیار الدین منشی گنابادی(متوفی در 990 هـ ق) و محمد کاظم واله اصفهانی(متوفی در 1229هـ ق) را نام برد.دوران رونق و رواج خط تعلیق در ایران از آغاز پیدایش تا اوایل قرن دهم هجری بود و پس از پیدایش خط نستعلیق و شکسته نستعلیق، از قرن دهم هجری قمری به بعد رو به ضعف گذاشت و کمتر از آن استفاده شد. این خط نزد خوشنویسان دولت عثمانی و مصری‌ها به خط دیوانی معروف گردید و آنان با تغییراتی که در خط تعلیق به وجود آوردند، آن خط را به دیوانی مبدل کردند.خط تَعلیق عربی به فارسی آویختن یا تَرَسُّل اولین شیوه از خوشنویسی فارسی است که خاص ایرانیان پدید آمده است. به نظر می‌رسد این شیوه از خوشنویسی در اواسط سدهٔ هفتم هجری قَمری از ترکیب و توسعهٔ دو خط توقیع و رِقاع و تحت تأثیر خطوط ایرانی پیش از اسلام و با توجه به ذوق و روحیه ایرانی به‌وجود آمده باشد. خط تعلیق را می‌توان نخستین خط کاملاً ایرانی دانست. درواقع این شیوه اولین نوع خوشنویسی بود که برای خط پارسی که از عربی منشعب شده بود، ابداع گشت و در آن علامت‌های زیر و زبر و پیش به‌کار نمی‌رفت. تعلیق خطی تودرتو و متصل به‌هم است و کلمات و حروف در آن یکنواخت نوشته نمی‌شوند، یعنی گاهی بزرگ و گاهی ریزند. خط تعلیق دوایر زیاد، حروف مدور و قابلیت فراوان در ارائهٔ ترکیب‌های متنوع را دارد. به همین سبب بیشتر در بین افرادی رواج داشت که از نظر سواد و میزان آشنایی با خط در سطح بالایی بوده‌اند.(مجله اینترنتی هفت سنگ)از آن جایی که این خط ویژه کاتبان دربارها و دیوان‌های حکومتی بوده امروزه به تدریج کاربرد خود را از دست داده است. این خط حدود صد سال رواج کامل داشت و پس از آن رفته رفته با پیدایش نستعلیق و سپس شکسته نستعلیق از رواج آن کاسته شد و رونق سابق را از دست داد. عده‌ای ابداع این خط را به خواجه تاج سلمانی اصفهانی نسبت می‌دهند. اما در واقع او این خط را قانونمند ساخت و بعدها به وسیله خواجه عبدالحی منشی استرآبادی برای آن قواعد و اصول بیشتری به‌وجود آمد.(وب‌گاه زرقلم)خط تعلیق، زمینه‌ساز پیدایش دو خط دیگر ایرانی یعنی نستعلیق و شکسته نستعلیق بود. رواج و رونق این دو خط از کاربرد تعلیق کاست تا جایی که تقریباً به بوتهٔ فراموشی سپرده شد.(یوسفی، ص ۴۱)می‌توان اذعان داشت که دو سبک بسیار جدی و مهم در خط تعلیق باز می‌گردد به دو قلهٔ رفیع این خط یکی اختیار منشی گنابادی دیگری والهٔ اصفهانی می‌باشد. در دههٔ اخیر، گروهی از استادان به احیای این خط دست زدند و با انتشار کتاب خواجه اختیار منشی گنابادی (نشر پیکره، ۱۳۹۶)، علاقه‌مندان بسیاری به نگارش این خط پرداختند.خط تعلیق بیشتر به عنوان خط تحریری و برای نوشتن نامه‌ها و فرمان‌های حکومتی به‌کار می‌رفته است. به‌نظر می‌رسد خط تعلیق در اثر نیاز به تندنویسی در امور منشی‌گری شکل گرفته باشد. پیوسته نوشتن کلمات و کمتر جدا کردن قلم از کاغذ در این شیوه به سرعت کاتب می‌افزود. افزون بر آن کلمات و حروف در خط تعلیق در هم پیچیده‌اند و به طور پیوسته نگاشته می‌شوند از این رو تغییر و تصرف در آن کمتر ممکن است. این نکته به‌ویژه برای فرمان‌ها و منشورهای حکومتی و اسناد مختلف حائز اهمیت بود.در ابتدا مانند خط دیوانی در دربار عثمانیان، خط تعلیق برای نوشتن مکاتبات و مراسلات دولتی و تنظیم احکام حکومتی در دیوان‌ها و دربارهای ایرانی به‌کار می‌رفت و تعلیق‌نویسان اغلب ملزم بودند خطوط دیوانی، معکوس (وارونه‌نویسی)، سیاق و طُغرایی را هم خوب بنویسند.(حبیب اصفهانی، ص ۱۷۳؛ ایرانی، ص ۱۵۵)کاربرد مراسلاتی و نیز طرز نگارش تعلیق، آن را به «خط تَرَسُّل» نیز معروف ساخت. بعدها از این خط برای ایجاد آثار هنری خوشنویسی هم استفاده شد.(یوسفی، ص ۳۸–۳۹)خط تعلیق در نگاه شاعرانمولانا در دفتر ششم مثنوی آورده:مدرسه و تعلیق و صورت‌های ویچون به دانش متصل شد گشت طیدر خمسه نظامی (خردنامه) آمده:به تعلیق آن درس پنهان نویسکه نقشی عجب بود و نقدی نفیسعطار در غزلیاتش گفته:درس اسرار است نقش جان تودر نه تعلیق و نه تکرار کنقاآنی می‌گوید:ای زلف تو پیچیده‌تر از خط ترسلبر دامن زلف تو مرا دست توسلملک الشعرای بهار در غزلیاتش آورده:به گلگشت جنان گل می‌فرستم به رضوان شاخ سنبل می‌فرستمبه قابوس و به صابی از رعونتخط و شعر و ترسل می‌فرستم از صدر اسلام تا قرن ششم هجری قمری، خط کوفی در ایران رواج داشته و ایرانیان برای کتابت قرآن مجید و کتیبه‌نگاری و تزئین مساجد و بناهای تاریخی آن را به کار می‌برده‌اند. اما خطوط معمول ایرانیان برای سایر حوائج نوعی نسخ بوده که با قلم نسخ قدیم عربی(نسخی) و نسخ جدید اختلاف داشته است، و همین نوع خط بعدها اساس خط تعلیق و نستعلیق و شکسته نستعلیق قرار گرفت. و مجموعه سه گانه خطوط فارسی را پدید آورد. که در این مقاله به معرفی خط تعلیق پرداختیم. در ادامه با ما همراه باشید تا در مقاله بعدی به خط نستعلیق بپردازیم.در پایان:جا دارد که از دلسوزی، همراهی و راهنمایی اساتید معظم و ارجمند خود در تعلیم و تربیت و انتقال معلومات و تجربیات ارزشمند، در کنار برقراری رابطه صمیمی و دوستانه و ایجاد فضایی به دور از تشریفات، برای کسب هنر و دانش خوشنویسی، تاریخ هنر جهانی اسلام، بر خود وظیفه میدانم در کسوت شاگردی از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی، استاد عبدالرسول یاقوتی، استاد ناصر طاووسی، استاد ابوالفضل خزایی تقدیر و تشکر نمایم. از خداوند متعال برای این اساتید عزیزم، سلامتی، موفقیت و همواره شاگرد پروری را مسئلت دارم.شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است. طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 04 Jan 2025 18:35:31 +0330 https://virgool.io/@ranjbaranabolfazl/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D8%B7-%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-gtqvfoew43bb معرفی خط تعلیق توسط ابوالفضل رنجبراندر خدمت جناب آقای ابوالفضل رنجبران طراح گرافیست و پژوهشگر تاریخ هنر هستیم، و قرار است توسط ایشاندر این مبحث به معرفی خط تعلیق بپردازیم.جناب آقای رنجبران لطفا مختصری از معرفی خط تعلیق همراه با ارائه منبع بفرمایید؟خط تعلیقنوعی خط تودرتو و پیچیده، بر گرفته از خط توقیع و رِقاع است.علیق در لغت به معنای در آویختن چیزی به چیزی است و اطلاق نام تعلیق به این خط ناشی از پیچیدگی در نگارش حروف و روانی حروف آن است که گویا بر روی کاغذ معلق اند.(مجنون رفیقی هروی، خط و سواد، ج۱، ص۲۵۷.) برخی محققان برآن‌اند که نَسخِ شیوة ایرانی یا خط تحریری که تحت تأثیر خط پهلوی و اوستایی نوشته می‌شد (پهلوی، زبان و ادبیات) در شکل گیری خط تعلیق مؤثر بوده است.(فضائلی، اطلس خط، ج۱، ص۴۰۴ـ ۴۰۵، ۴۱۹.)خط تعلیق که از خطوط اختراعی ایرانی و اسلامی است، خطی است قوس‌دار و بی‌تکلیف که خاص ایرانیان بوده است. دربارۀ وجه تسمیه خط تعلیق در فرهنگ نفیسی آمده است:(تعلیق مأخوذ از تازی، نوعی خطی است که از رقاع و توقیع برآمده و به معنای آویختگی، تعلیقه، ضمیمه، تتمّه، حاشیه، فهرست، دفتر و مکتوبی که از جانب شخص بزرگی نوشته شده باشد، اطلاق می‌گردد).ویژگیهای خط تعلیقدر تعلیق، علاوه بر متصل نوشتن حروف منفصل، گاه چندین کلمه را پیوسته می‌نویسند. این شیوه را، که به ضرورت تندنویسی ایجاد شده است، شکستة تعلیق می‌گویند. نظم و ترتیب و تناسب اجزای حروف و کلمات، که در خطوط دیگر معمول است، در تعلیق و فروع آن (ترسل و دیوانی) رعایت نمی‌شود؛ چنانکه کلمات و حروف آن یکنواخت نیست و گاه درشت و گاه ریز نوشته می‌شود. قطِّ (برشِ) قلمِ تعلیق هم بین «تحریف» (ارتفاع بیش‌تر نیش راستِ قلم از نیشِ چپ) و «مستوی» (قلمی که برش آن تَخت و بین صفر تا ده درجه باشد) است (مانند خط نستعلیق)، و هم «محرّف» (قلمی که زاویة برش آن تُند و در حدود ۳۵ تا ۴۵ درجه باشد) است. حرکات قلم در این خط نرم و تقریباً «دور» (گردش حروف که در دایره های معکوس و مستقیم مانند «ح» و «ق» و گِردی سَرِ «ف» و «ق» و «و» و مانند آن به وجود می‌آید) است.(قلیچ خانی، فرهنگ واژگان و اصطلاحات، ج۱، ص۳۳،۱۶۱ .)شکسته تعلیقشکسته تعلیق خطی است متداخل و پیچیده که به دلیل سرعت در کتابت، به هم پیوستن حروف منفصل به یکدیگر در آن مرسوم است و گاه چندین کلمه را به صورت پیوسته می نویسند. حروف و کلمات آن از نظر درشتی و ریزی و فربهی و لاغری، یکدست و یکنواخت نیست از این رو هماهنگی اجزاء در آن حالتی دیگر دارد و با ترتیب و تناسب ملحوظ در خطوط دیگر متفاوت است. خط تعلیق را یک دانگ سطح و پنج دانگ دور تعیین نموده‌اند.کاربرد خط تعلیقخط تعلیق، در آغاز برای کتابت مراسلات دولتی و تنظیم احکام حکومتی به کار می‌رفت و کاتبانِ این خط ملزم بودند خطوط دیوانی، چپ (وارونه نویسی)، سیاق و طغرایی را هم خوب بنویسند.  این نوع کاربرد و نیز طرز نگارش تعلیق، آن را به «خط ترسل» نیز معروف ساخت.(ایرانی، کتاب پیدایش خط و خطاطان، ج۱، ص۱۵۵.)(یوسفی، یادداشتهایی در زمینة فرهنگ و تاریخ، ج۱، ص۳۸ـ۳۹.)پیشینه خط تعلیقمحققان زمینه های پیدایی خط تعلیق را بین قرن چهارم تا ششم تخمین زده اند اما کهنترین نمونه های به جا مانده از تعلیق و شکستة تعلیق در ایران، سندی متعلق به قرن هشتم (یرلیغ امیرتالش، ۷۲۶) و سند دیگری متعلق به سدة نهم است.(محمودبن عثمان، فردوس المرشدیة فی اسرار الصمدیة، ج۱، ص۷۵۴ـ ۷۶۱.)واضع خط تعلیغدر بارة واضع این خط اختلاف نظر وجود دارد؛ بعضی، واضعِ آن را خواجه ابوالعال معرفی کرده اند و بعضی دیگر، واضعِ آن را حسن بن حسین فارسی (قرن چهارم)، از کاتبان دربار دیلمیان، دانسته و گفته‌اند که وی آن را از خطوط نسخ و ثلث و رقاع استخراج کرد. معروفترین نظر آن است که خواجه تاج سلیمانی یا سلمانی (متوفی ۸۹۷) واضع این خط بوده است، لیکن به دلیل آثار به جا مانده از خط تعلیق از قرون پیشتر، این مطلب صحیح به نظر نمی‌رسد و ظاهراً وی نخستین کسی بوده که تلاشهای مؤثری برای شکوفایی و گسترش این خط کرده است. (سپهر، تذکرة خوشنویسان، ج۱، ص۵۲.)پس از وی خواجه عبدالحی منشی استرآبادی (متوفی ۹۰۷)، نویسندة فرمانهای سلطان ابوسعید گورکان، با قاعده مند کردن تعلیق، بیشترین سهم را در شکوفایی آن داشت و منشیان آق قوینلو (حک: ح ۸۰۰ ـ ۹۰۸) دنباله رو سنّت وی بودند.(حبیب اصفهانی، تذکرة خط و خطاطان، ج۱، ص۱۷۳.)تعلیق و رقاع و توقیعقاضی میراحمد منشی قمی گفته است: (خط تعلیق از رقاع و توقیع مأخوذ گشته و خواجه تاج سلمان اصفهانی واضع آن است، وی که قبل از آن یک چند شکسته می‌نوشته، و خط درستِ تعلیق در میان نبوده، او درست کرده و به نزاکت و رعنای در‌آورده؛ چون نوبت به خواجه عبدالحی منشی رسید، قاعده و نزاکت و اسلوب پیدا کرد و سلسله تعلیق‌نویسان و شجرۀ ایشان به این دو استاد می‌رسد) (منشی قمی، 42:1359).رواج خط تعلیقاسناد متعدد به جا مانده از قرن دهم و تدوین رساله های مربوط به قواعد نگارش تعلیق در آن قرن، نشان می‌دهد که خط تعلیق در قرن دهم رواج بسیار داشته است. خوش نویسان ایرانی که در اواخر عمر شاه طهماسب صفوی (متوفی ۹۸۴) به عثمانی مهاجرت کردند، خط تعلیق را بتدریج در این نواحی و نیز در مصر رواج دادند. عثمانیان بنا به ذوق و سلیقة خود در آن تصرفاتی کردند؛ در تعلیق عثمانی نیم دایره های آخر حروفِ مدور، فراختر است. به گفتة ایرانی، کاتبان عثمانی شیوة خود را «دیوانی» نامیدند. این شیوه هنوز به دو صورت «خفی» و «جلی» در کشورهای عربی معمول است. برخی از تعلیق نویسان معروف عثمانی این اشخاص بوده اند: محمود طوپخانَوی در قرن یازدهم؛ ابراهیم فائق و اسماعیل عاصم و سیدمحمد مجیدی اخرس و محمد اسعد در قرن دوازدهم؛ و مصطفی جودت در قرن چهاردهم.(فضائلی، اطلس خط، ج۱، ص ۴۱۰)خط تعلیق در ایران، زمینه ساز پیدایی خط نستعلیق و شکستة نستعلیق شد و با رواج و رونق این دو خط، کاربرد تعلیق کم شد.(یوسفی، یادداشتهایی در زمینة فرهنگ و تاریخ، ج۱، ص۴۱.)معروفترین تعلیق نویسان ایرانیبرخی از معروفترین خوش نویسان تعلیق در ایران این اشخاص بوده اند:احمدبن علی شیرازی در قرن هشتم؛ منصوربن محمد بهبهانی در قرن هشتم و نهم؛ سلطانعلی مشهدی و درویش عبداللّه منشی بلخی و نجم الدین مسعود ساوی و شهاب الدین عبداللّه مروارید کرمانی (بیانی کرمانی) در قرن نهم؛ محمد اسفزاری و ابراهیم استرآبادی و خواجه اختیارالدین منشی (اختیار منشی) در قرن نهم و دهم؛ حسنعلی بیگ و خواجه میرک منشی کرمانی در قرن دهم؛ اسکندربیگ منشی در قرن یازدهم؛ محمدکاظم واله اصفهانی و لطفعلی معروف به صدرالافاضل در قرن سیزدهم و چهاردهم. (فضائلی، اطلس خط، ج۱، ص۴۰۶ـ۴۰۹، ۴۱۸.)امروزه معدودی از خوش نویسان ایرانی با شیوة نگارش تعلیق آشنایی دارند که آن‌ها نیز از سر تنوع بدان می‌پردازند. برخی از آثاری که در دورة معاصر به این خط نوشته شده عبارت‌اند از: آثار حبیب اللّه فضائلی ، و بیست رباعی کتیبه های آرامگاه خیام که مرتضی عبدالرسولی در ۱۳۳۹ ش به خط شکستة تعلیق نگاشته است. (حسین بحرالعلومی، کارنامة انجمن آثار ملّی، ج۱، ص۳۰۷، تهران ۱۳۵۵ ش)از دیگر استادان برجستۀ خط تعلیق می‌توان خواجه اختیار الدین منشی گنابادی(متوفی در 990 هـ ق) و محمد کاظم واله اصفهانی(متوفی در 1229هـ ق) را نام برد.دوران رونق و رواج خط تعلیق در ایران از آغاز پیدایش تا اوایل قرن دهم هجری بود و پس از پیدایش خط نستعلیق و شکسته نستعلیق، از قرن دهم هجری قمری به بعد رو به ضعف گذاشت و کمتر از آن استفاده شد. این خط نزد خوشنویسان دولت عثمانی و مصری‌ها به خط دیوانی معروف گردید و آنان با تغییراتی که در خط تعلیق به وجود آوردند، آن خط را به دیوانی مبدل کردند.خط تَعلیق عربی به فارسی آویختن یا تَرَسُّل اولین شیوه از خوشنویسی فارسی است که خاص ایرانیان پدید آمده است. به نظر می‌رسد این شیوه از خوشنویسی در اواسط سدهٔ هفتم هجری قَمری از ترکیب و توسعهٔ دو خط توقیع و رِقاع و تحت تأثیر خطوط ایرانی پیش از اسلام و با توجه به ذوق و روحیه ایرانی به‌وجود آمده باشد. خط تعلیق را می‌توان نخستین خط کاملاً ایرانی دانست. درواقع این شیوه اولین نوع خوشنویسی بود که برای خط پارسی که از عربی منشعب شده بود، ابداع گشت و در آن علامت‌های زیر و زبر و پیش به‌کار نمی‌رفت. تعلیق خطی تودرتو و متصل به‌هم است و کلمات و حروف در آن یکنواخت نوشته نمی‌شوند، یعنی گاهی بزرگ و گاهی ریزند. خط تعلیق دوایر زیاد، حروف مدور و قابلیت فراوان در ارائهٔ ترکیب‌های متنوع را دارد. به همین سبب بیشتر در بین افرادی رواج داشت که از نظر سواد و میزان آشنایی با خط در سطح بالایی بوده‌اند.(مجله اینترنتی هفت سنگ)از آن جایی که این خط ویژه کاتبان دربارها و دیوان‌های حکومتی بوده امروزه به تدریج کاربرد خود را از دست داده است. این خط حدود صد سال رواج کامل داشت و پس از آن رفته رفته با پیدایش نستعلیق و سپس شکسته نستعلیق از رواج آن کاسته شد و رونق سابق را از دست داد. عده‌ای ابداع این خط را به خواجه تاج سلمانی اصفهانی نسبت می‌دهند. اما در واقع او این خط را قانونمند ساخت و بعدها به وسیله خواجه عبدالحی منشی استرآبادی برای آن قواعد و اصول بیشتری به‌وجود آمد.(وب‌گاه زرقلم)خط تعلیق، زمینه‌ساز پیدایش دو خط دیگر ایرانی یعنی نستعلیق و شکسته نستعلیق بود. رواج و رونق این دو خط از کاربرد تعلیق کاست تا جایی که تقریباً به بوتهٔ فراموشی سپرده شد.(یوسفی، ص ۴۱)می‌توان اذعان داشت که دو سبک بسیار جدی و مهم در خط تعلیق باز می‌گردد به دو قلهٔ رفیع این خط یکی اختیار منشی گنابادی دیگری والهٔ اصفهانی می‌باشد. در دههٔ اخیر، گروهی از استادان به احیای این خط دست زدند و با انتشار کتاب خواجه اختیار منشی گنابادی (نشر پیکره، ۱۳۹۶)، علاقه‌مندان بسیاری به نگارش این خط پرداختند.خط تعلیق بیشتر به عنوان خط تحریری و برای نوشتن نامه‌ها و فرمان‌های حکومتی به‌کار می‌رفته است. به‌نظر می‌رسد خط تعلیق در اثر نیاز به تندنویسی در امور منشی‌گری شکل گرفته باشد. پیوسته نوشتن کلمات و کمتر جدا کردن قلم از کاغذ در این شیوه به سرعت کاتب می‌افزود. افزون بر آن کلمات و حروف در خط تعلیق در هم پیچیده‌اند و به طور پیوسته نگاشته می‌شوند از این رو تغییر و تصرف در آن کمتر ممکن است. این نکته به‌ویژه برای فرمان‌ها و منشورهای حکومتی و اسناد مختلف حائز اهمیت بود.در ابتدا مانند خط دیوانی در دربار عثمانیان، خط تعلیق برای نوشتن مکاتبات و مراسلات دولتی و تنظیم احکام حکومتی در دیوان‌ها و دربارهای ایرانی به‌کار می‌رفت و تعلیق‌نویسان اغلب ملزم بودند خطوط دیوانی، معکوس (وارونه‌نویسی)، سیاق و طُغرایی را هم خوب بنویسند.(حبیب اصفهانی، ص ۱۷۳؛ ایرانی، ص ۱۵۵)کاربرد مراسلاتی و نیز طرز نگارش تعلیق، آن را به «خط تَرَسُّل» نیز معروف ساخت. بعدها از این خط برای ایجاد آثار هنری خوشنویسی هم استفاده شد.(یوسفی، ص ۳۸–۳۹)خط تعلیق در نگاه شاعرانمولانا در دفتر ششم مثنوی آورده:مدرسه و تعلیق و صورت‌های ویچون به دانش متصل شد گشت طیدر خمسه نظامی (خردنامه) آمده:به تعلیق آن درس پنهان نویسکه نقشی عجب بود و نقدی نفیسعطار در غزلیاتش گفته:درس اسرار است نقش جان تودر نه تعلیق و نه تکرار کنقاآنی می‌گوید:ای زلف تو پیچیده‌تر از خط ترسلبر دامن زلف تو مرا دست توسلملک الشعرای بهار در غزلیاتش آورده:به گلگشت جنان گل می‌فرستم به رضوان شاخ سنبل می‌فرستمبه قابوس و به صابی از رعونتخط و شعر و ترسل می‌فرستم از صدر اسلام تا قرن ششم هجری قمری، خط کوفی در ایران رواج داشته و ایرانیان برای کتابت قرآن مجید و کتیبه‌نگاری و تزئین مساجد و بناهای تاریخی آن را به کار می‌برده‌اند. اما خطوط معمول ایرانیان برای سایر حوائج نوعی نسخ بوده که با قلم نسخ قدیم عربی(نسخی) و نسخ جدید اختلاف داشته است، و همین نوع خط بعدها اساس خط تعلیق و نستعلیق و شکسته نستعلیق قرار گرفت. و مجموعه سه گانه خطوط فارسی را پدید آورد. که در این مقاله به معرفی خط تعلیق پرداختیم. در ادامه با ما همراه باشید تا در مقاله بعدی به خط نستعلیق بپردازیم.در پایان:جا دارد که از دلسوزی، همراهی و راهنمایی اساتید معظم و ارجمند خود در تعلیم و تربیت و انتقال معلومات و تجربیات ارزشمند، در کنار برقراری رابطه صمیمی و دوستانه و ایجاد فضایی به دور از تشریفات، برای کسب هنر و دانش خوشنویسی، تاریخ هنر جهانی اسلام، بر خود وظیفه میدانم در کسوت شاگردی از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی، استاد عبدالرسول یاقوتی، استاد ناصر طاووسی، استاد ابوالفضل خزایی تقدیر و تشکر نمایم. از خداوند متعال برای این اساتید عزیزم، سلامتی، موفقیت و همواره شاگرد پروری را مسئلت دارم.شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است. طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 04 Jan 2025 18:33:39 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D8%B7-%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%B9-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-m0zzw1wi2it3 ابوالفضل رنجبران خط رقاعدر خدمت جناب آقای ابوالفضل رنجبران طراح گرافیست و پژوهشگر تاریخ هنر هستیم، و قرار است توسط ایشاندر این مبحث به معرفی خط رقاع بپردازیم.جناب آقای رنجبران لطفا مختصری از معرفی خط رقاع همراه با ارائه منبع بفرمایید؟خط رِقاعرِقاع(نامه‌ها، مکتوب‌ها، نوشته‌های مختصر)خطی است که بر اثر نیاز به تندنویسی و مختصر نوشتن در مکاتبات(رقعه‌ها) به کار می‌رفته است. خط رقاع از توقیع به وجود آمده و به همین سبب از آسانی و روانی برخوردار است. میرعلی هروی در رسالۀ مداد الخطوط گفته است: (... باریکِ توقیع را رِقاع نامید از برای آنکه در آن وقت رقعه‌ها را به آن خط می‌نوشته‌اند).در عین حال که صورت‌ها و شکل‌های حروف رقاع در حالت مفرد و مرکب شبیه ثلث و توقیع است، اما با آن‌ها تفاوت دارد، اکثر حلقه‌ها و گره‌ها از قبیل: ف، ق، م، و، لا بسته نوشته می‌شوند( غیر از ص، ط، ع). حرکت گردش قلم در رقاع آزادتر از ثلث و توقیع، و برخلاف ثلث ملایم و سریع است. خطی است تمام دور و کمتر از یک ششم سطح در آن وجود دارد. حروف آن پُر و فربه و تداخل در آن مرسوم نیست بلکه فاصله ای منظم در نوشتن آن رعایت می‌شود.کاربرد خط رقاعخط رقاع نیز بیشتر در سر‌لوح سوره‌ها، و نیز صفحۀ پایانی قرآن‌ها و کتاب‌ها برای ذکر تاریخ و نام بزرگان و کاتب به کار می‌رفته و در ایران و کشورهای اسلامی رواج داشته است.میرزا حبیب اصفهانی در صفحۀ 60 تذکرۀ خط و خطاطان، ابوالفضل احمد بن محمد (ابن الخازین) را واضع خطوط توقیع و رقاع دانسته‌ است، اما می‌توان گفت وی در به کمال رساندن این خطوط نقش بسزایی داشته است و قبل از وی در عهد عباسیان به کار می‌رفته است(نگارنده).اساتید خط رقاعاستادان سبعه ـ یاقوت مستعصمی به همراه شش شاگرد برجسته‌اش(شاگردان بی واسطۀ یاقوت) در اقلام ستّه را(استادان سبعه) گفته‌اند که از این قراراند: یاقوت مستعصمی، ارغون بن عبدالله کاملی، یوسف مشهدی، شیخ احمد سهروردی، مبارکشاه بن قطب(زرین قلم)، نصرالله طبیب و سید حیدر گنده نویس.صورت و اشکال خط رقاع به صورت مفرد و در ترکیب مانند خط ثلث و خط توقیع است و شباهت بسیار زیادی به خط توقیع دارد. اختلافات رقاع با توقیع به شرح زیر است:تفاوت خط توقیع با رقاع بیشتر در درشتی و ضخامت بیشتر حروف نسبت به رقاع است و قوس‌ها نیز کم انحناترند. در خط رقاع دور بیشتر از توقیع است.در خط رقاع زبانه ی قلم، در تراش کوتاه تر از توقیع است.حروف رقاع ریزتر و لطیف تر از حروف توقیع نوشته می شود.در منتصبات رقاع مانند الف و کاف و لام ترویس (سَرک) لزومی ندارد.معنی رقاعکلمه «رِقاع» جمع رُقعَه است، به معنی پاره‌ها و نوشته‌های مختصر و نیز به معنی صفحه کوچک است. «خط رِقاع» از جمله خطوط ششگانه در خوشنویسی اسلامی است. این خط از خط ثلث مشتق شده است، که اغلب برای مکاتبات خصوصی بر روی کاغذهایی در ابعاد کوچک و یا نگارش کتاب‌ها و جزوه های عرفی و غیر مذهبی و داستان ها و حکایت ها رواج داشت است. خط رقاع بر اثر نیاز به تندنویسى و مختصر نوشتن، در نامه نگاری ها بکار مى‌رفته است. و از نظر تشابه و مقایسه با خط فارسی شبیه خط شکسته نستعلیق در مقابل خط نستعلیق است.ریشه رقاعبه طوری که از مکتوبات به دست می آید، خط توقیع و فرزندش خط رقاع که از جد خود خط ثلث پدید آمدند، در دوران‌های پیشین در تمام ممالک اسلامی رایج و متداول بوده و پس از رواج قلم إجازه در ترکیه و ممالک عربی متروک شده است ولی در ایران تا‌کنون معمول و متداول است.پدیدآوردن و یا حداقل سامان ‌دادن و منزه‌کردن تمامی خطوط ششگانه را از ابتکارات ابن مقله (م، ۳۲۸ ق) می‌دانند؛ اما در کتاب «الفهرست» اثر ابن ندیم اختراع این خط به ذوالریاستین فضل بن سهل وزیر مأمون عباسی نسبت داده شده است. این خط از خطوط محبوب خوشنویسان عثمانی بود و اصلاحات لازم در آن توسط خوشنویس مشهور شیخ حمدالله الاماسی (م، ۹۲۶ ق) صورت گرفت. این خط به تدریج توسط دیگر خوشنویسان ساده‌تر شد و به صورت خط رقعه درآمد که امروزه از رایج‌ترین و متداول‌ترین خطوطی است که در سرتاسر دنیای عرب به‌کار می‌رود.رقاع خطی است گرم و نرم که حرکت قلم در گردش آن آزادتر از ثلث و توقیع و تقریباً تمام آن دور است و کمتر از یک ششم سطح در آن دیده می شود. حرکت قلم در آن سریع و حروف پر و فربه و کوتاه نوشته می شود. و بدین جهت قلم آن مدوّر یعنی دو نیش آن مساوی تراشیده می شود. این خط بیشتر بدون تداخل و تو در تو شدن با فاصله منظم نوشته می شود (گاهی به ضرورت درهم نوشته می شود) و دارای ترکیبی یکنواخت و یکدست و خالص می باشد. این خط بیشتر بدون اعراب و حرکات و تزیینات، و گاهی با اندک تزیین و جزیی حرکات نوشته می شود. رقاع مانند خط إجازه در پایان قرآن و کتاب و تعیین تاریخ و نام امراء و بزرگان و نام نویسنده نیز بکار برده می شده است.بعضی از خطاطان در اختصار و کوچک کردن کلمات رقاع افراط کرده اند تا جایی که چند حرف را از کلمه ای انداخته و آن را به صورت رمز و اشاره یا علامت در آورده اند، که این کار شایسته نیست و باید خوشنویس تا حد امکان اصول و قوانین خط را رعایت کرده و حذف و تصحیفی درآن روا ندارد.به طوری که از مکتوبات به دست می آید، این خط در دوران های پییشین در تمام ممالک اسلامی رایج و متداول بوده و پس از رواج إجازه در ترکیه و ممالک عربی متروک شده است ولی در ایران تا کنون معمول و متداول است.نتیجه گیریرقاع جمع رقعه به معنای پاره ها، نامه ها، نوشته های مختصر و همچنین صفحه کوچک است.رقاع خطی است گرم و نرم ، آزاد و رها و مدور و متغیّر . انیس و مونس کاتب ، موزون و آهنگین ، حرکات قلم در ید کاتب ملایم، سریع و رقصنده است.مفردات رقاع فربه و ریزه و کوتاه اندام، سهولت و سرعت در نگارش آن با وجود حفظ خسروانی زیباقلم رقاع از توقیع انتزاع شده و اشکال آن در فردیت و ترکیب شباهت به توقیع و ثلث دارد.خط توقیع که از فروع و فرزندان خط ثلث به وجود آمده است دارای ویژگی ریزتر از ثلث است و در ترکیبات فشرده‌تر و اتصالاتش بیشتر از ثلث است و در قدیم برای نوشتن فرمان­‌ها و توشیحات به‌کار می‌­رفته‌ است. رقاع بر اثر تندنویسی و مختصر نویسی خط توقیع به‌وجود آمده‌ است و در شرح‌­ها و توضیحات اول و آخر قرآن‌ها و کتاب­‌ها دیده می­‌شود. که در این مقاله به معرفی خط رقاع پرداختیم. در ادامه با ما همراه باشید تا در مقاله بعدی به خطوط ایرانی بپردازیم.در پایان:جا دارد که از دلسوزی، همراهی و راهنمایی اساتید معظم و ارجمند خود در تعلیم و تربیت و انتقال معلومات و تجربیات ارزشمند، در کنار برقراری رابطه صمیمی و دوستانه و ایجاد فضایی به دور از تشریفات، برای کسب هنر و دانش خوشنویسی، تاریخ هنر جهانی اسلام، بر خود وظیفه میدانم در کسوت شاگردی از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی، استاد عبدالرسول یاقوتی، استاد ناصر طاووسی، استاد ابوالفضل خزایی تقدیر و تشکر نمایم. از خداوند متعال برای این اساتید عزیزم، سلامتی، موفقیت و همواره شاگرد پروری را مسئلت دارم. شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است. طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 04 Jan 2025 18:30:40 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D8%B7-%D8%AA%D9%88%D9%82%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-rzgz8fcgfxfr ابوالفضل رنجبران خط توقیعدر خدمت جناب آقای ابوالفضل رنجبران طراح گرافیست و پژوهشگر تاریخ هنر هستیم، و قرار است توسط ایشاندر این مبحث به معرفی خط توقیع بپردازیم.جناب آقای رنجبران لطفا مختصری از معرفی خط توقیع همراه با ارائه منبع بفرمایید؟خط توقیعقلم توقیع(امضا کردن نامه و فرمان شاه) که به نام تواقیع نیز مشهور است، از اقلام سته و گروه خط‌های مستدیر و قوسی است. این خط از مشتقات خط ثلث است و احتمالاً شکل آن از خط ریاسی اقتباس شده است. خط توقیع در اوایل قرن سوم هجری قمری در زمان مأمون خلیفه عباسی(198.218هـ ق) توسط یوسف سجزی(سجزی، یا سگزی منصوب به سکستان یا سجستان که نام قدیم سیستان بوده چون در حدود ۱۲۷ سال قبل از میلاد، طایفه‌ای در سرزمین سیستان زندگی می‌کرده‌اند و دولتی را تشکیل داده‌اند، آنجا را سکستان و سجستان نامیده‌اند) ابداع گردید.«خط توقیع» پس از خط ثلث به وجود آمده است و از جمله خطوط ششگانه می باشد. شکل و ظاهر خط توقیع، گواه و دلیلی قاطع است که از مشتقات ثلث می باشد.توقیع به معنی امضاء کردن نامه و فرمان، و نشان کردن برنامه و منشور است و نیز پاسخ هایی است که بزرگان و دولتمردان، زیر پرسش‌ها و درخواست هایی که از ایشان می‌شود، می‌نویسند. همچنین خلفا و وزیران بر پشت کتاب های داستان و نامه ها می نوشتند و آن را قلم توقیعات، به صورت جمع، نیزگفته اند. توقیع‌نویسی از دیرباز بین حکَام و فرمانروایان رواج داشته‌است. و قضات سجلّات محکمه را بدین خط می نوشته اند.تحول نهایى خط توقیع در قرن چهارم هجرى اتفاق افتاد. احمد بن محمود ملقب به ابن خازن از شاگردان نسل دوم ابن بواب و از مریدان وی، شوکت لازم را به این خط بخشید. درخط توقیع پنج دانگ دور و یک دانگ سطح است.عباسیان و خط توقیعاز این خط در زمان خلفای عباسی(133.656هـ ق) به عنوان خطی درباری برای نوشتن القاب و عناوین آن‌ها و هنگام امضاء مورد استفاده قرار می‌گرفت و عنوان توقیع بدان جهت به آن اطلاق می‌شد که در قدیم در فرامین و نامه‌ها و توشیحات خلفا و وزرا و برخی نوشته‌های دیوانی به کار می‌رفت. قواعد آن نظیر ثلث است اما ریزتر از آن و ترکیبات آن فشرده‌تر و اتصالاتش بیشتر است.کوچکتر بودن حروف توقیع از ثلث، و در بعضی موارد پیروی از خط نسخ، موجب سهولت و روانی آن در کتابت شده است. در این خط پنج دانگ دور و یک دانگ سطح وجود دارد.در خط توقیع، قواعد حروف و کلمات مانند خط ثلث است به جز چند مورد:1)قطّ قلم در توقیع دارای شیب کمی است، برخلاف ثلث که زاویه سر قلم دارای شیب زیادی است. زیرا در خط توقیع پُری و فربهی (قوت و ضعف) حروف یکسان و یکنواخت است بر خلاف ثلث که 2)دارای تشعیرات است و به قطّ قلم محرّف نیاز دارد.3)حروف توقیع گردتر و گودتر از ثلث نوشته می شود، و تقویر و استداره در توقیع بیشتر است.4)منتصبات توقیع مانند ثلث با ترویس (سَرک) می باشد ولی در غیر منتصبات بعضی حروف را می توان بدون ترویس نوشت.5)در توقیع حروف فاء، قاف، میم، واو را هم به صورت باز (فتح) و هم به صورت بسته (طمس) می توان نوشت.6)در خط توقیع اندازه حروف و کلمات کوچک تر و فشرده ترمی باشد و بدین سبب آسان تر از ثلث خوانده می شود.کاربرد خط توقیعخط توقیع برای نوشتن پایان قرآن‌ها، کتاب‌ها، نام سفارش‌دهنده و یا نام کسی که کتابت به او اهدا می‌شد و تاریخ و مکان تحریر و نام کاتب به کار می‌رفت. توسعه و تکامل توقیع به طور کامل در اواخر قرن پنجم هجری قمری صورت گرفت.خط توقیع بر دو گونه نوشته می شود: یکی شیوه ی متداول در ممالک عربی به نام خط إجازه (که مانند خط نسخ و ثلث است و سر هم نوشته می شود و برای دستورات حکومتی، نامه ها و اسناد استفاده می شود)، دیگری شیوه ای که کتاب «صبح الاعشی» معرفی کرده و نمونه هایش از لابلای قطعات استادان مشاهده می گردد.مؤلف کتاب «مصور الخطّ العربی»، خط إجازه را با خط توقیع یکی می داند و عنوان می کند که آن یکی از اقلام قدیمه است و إجازه یعنی گواهینامه، که نوشتن گواهینامه خطّ خطاطان از سوی استادان در میان عثمانیان متداول بوده است بدین جهت به خط إجازه معروف شده است. از قرن نهم و دهم خط اجازه دیده شده است.امّا حقیقت آن است که خط توقیع با خط إجازه یکی نیست و چندین اختلاف دارد:1)خط إجازه ظریف تر از خط توقیع است. تمام قواعد اجازه مانند قواعد ثلث می باشد و دارای بعضی ترکیبات و اتصالات توقیع است و حرکات نرم و گرم در آن بیشتر دیده می شود .2)توقیع قدیم بین ثلث و رقاع است و خط إجازه بین ثلث و توقیع و نسخ است.3)قطّ قلم در خط إجازه مانند ثلث دارای شیب زیاد است (محرّف کامل) و قطّ قلم در توقیع دارای شیب کم و کمی مایل به دور است.بنابراین خط إجازه گرچه از ثلث تولید شده ولی تحت تأثیر توقیع، رقاع و نسخ نیز بوده است و این خط از قرن نهم و دهم برای نوشتن اجازه نامه خطاطی به کار رفته و بدین نام شهرت یافته است. بنابراین با توقیع یکی نیست و دو نوع خط از توابع ثلث می باشند.امروزه در ایران خط توقیع جای خود را به خط رقاع داده است و کاربردی ندارد و فقط از باب تفنّن نوشته می شود. در ممالک عربی فقط از خط اجازه استفاده می شود، و جز در قطعات قدیم، نمونه ای از خط توقیع دیده نمی‌شود. تفاوت خط رقاع با توقیعصورت و اشکال خط رقاع به صورت مفرد و در ترکیب مانند خط ثلث و خط توقیع است و شباهت بسیار زیادی به خط توقیع دارد. اختلافات رقاع با توقیع به شرح زیر است:تفاوت خط توقیع با رقاع بیشتر در درشتی و ضخامت بیشتر حروف نسبت به رقاع است و قوس‌ها نیز کم انحناترند. در خط رقاع دور بیشتر از توقیع است.در خط رقاع زبانه ی قلم، در تراش کوتاه تر از توقیع است.حروف رقاع ریزتر و لطیف تر از حروف توقیع نوشته می شود.در منتصبات رقاع مانند الف و کاف و لام ترویس (سَرک) لزومی ندارد.ترویس چیست؟ترویس یا طره یکی از اصطلاحات رایج خوشنویسی می باشد. در بیشتر خطوط به خصوص در اقلام سته (در دوره حافظ کاملا رایج بودند) ، ابتدای بعضی از حروف دارای زاییده کوتاه و تیزی به طرف پایین است که آن را در اصطلاح «طره یا سرک» و در زبان عربی «ترویس» و در زبان ترکی «زلف» می نامند. طره در واقع همچون زلفی بر حروف است و در زیبایی خطوط مختلف تاثیر بسزایی دارد.در خط تعلیق ، طره الف افراشته «ط» ابتدای «ک» و «ل» در سمت چپ و در خطوط محقق ، ریحان ، ثلث ، توقیع و رقاع در سمت راست قرار دارد.در خط نسخ فقط افراشته حرف «ط» گاهی با طره نوشته می شود. در خط نستعلیق هیچ کدام از حروف با طره نوشته نمی‌شود و در خط شکسته نستعلیق فقط حرف الف آن هم زمانی که به حرف دیگری متصل شود با طره ای در سمت چپ نوشته می‌شود.به طوری که از مکتوبات به دست می‌آید،  خط توقیع و فرزندش خط رقاع که از جد خود خط ثلث پدید آمدند، در دوران های پییشین در تمام ممالک اسلامی رایج و متداول بوده و پس از رواج قلم إجازه در ترکیه و ممالک عربی متروک شده است ولی در ایران تا کنون معمول و متداول نبوده است.خط توقیع که از فروع و فرزندان خط ثلث به وجود آمده است دارای ویژگی ریزتر از ثلث است و در ترکیبات فشرده‌تر و اتصالاتش بیشتر از ثلث است و در قدیم برای نوشتن فرمان­‌ها و توشیحات به‌کار می‌­رفته‌ است. رقاع بر اثر تندنویسی و مختصر نویسی خط توقیع به‌وجود آمده‌است و در شرح‌­ها و توضیحات اول و آخر قرآن‌ها و کتاب­‌ها دیده می­‌شود. که در این مقاله به معرفی خط توقیع پرداختیم. در ادامه با ما همراه باشید تا در مقاله بعدی به خط رقاع بپردازیم.در پایان:جا دارد که از دلسوزی، همراهی و راهنمایی اساتید معظم و ارجمند خود در تعلیم و تربیت و انتقال معلومات و تجربیات ارزشمند، در کنار برقراری رابطه صمیمی و دوستانه و ایجاد فضایی به دور از تشریفات، برای کسب هنر و دانش خوشنویسی، تاریخ هنر جهانی اسلام، بر خود وظیفه میدانم در کسوت شاگردی از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی، استاد عبدالرسول یاقوتی، استاد ناصر طاووسی، استاد ابوالفضل خزایی تقدیر و تشکر نمایم. از خداوند متعال برای این اساتید عزیزم، سلامتی، موفقیت و همواره شاگرد پروری را مسئلت دارم.شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است. طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 04 Jan 2025 18:28:47 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D8%B7-%D9%86%D8%B3%D8%AE-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-lhcqaffxj3uu ابوالفضل رنجبران خط نسخدر خدمت جناب آقای ابوالفضل رنجبران طراح گرافیست و پژوهشگر تاریخ هنر هستیم، و قرار است توسط ایشاندر این مبحث به معرفی خط نسخ بپردازیم.جناب آقای رنجبران لطفا مختصری از معرفی خط نسخ همراه با ارائه منبع بفرمایید؟خط نسخ در آغاز خطی بود همپایۀ خط کوفی ولی به صورت نسخ ناقص که به خط نسخی قدیم یا نسخ حجازی معروف بود. پس از رونق یافتن خط کوفی، این خط بیشتر در تحریر نامه و مکاتبات فوری معمول بود. خط نسخ در ابتدا به قلم نُسَخ(جمع نسخه، نوشته شده، کتابی که از روی کتاب دیگر رونویسی شده باشد) معروف بود و برای نوشتن نُسَخ مختلف به کار می‌رفت. خط نسخ از لحاظ سطح و دور تابع خط ثلث است و از این جهت آن را نسخ گرفته‌اند که جمیع خطوط را نسخ کرد و کتابت قرآن مجید منحصر به این خط شد.از نمونۀ خطوط نسخ به دست آمده در قرون اولیه هجری قمری، معلوم می‌شود که این خط در اوایل اسلام به صورت نسخ ناقص معمول و متداول بوده است. پس از اسلام خط کوفی برای کتابت قرآن معمول بود و خط نسخ در مکاتبات رسمی مورد استفاده قرار می‌گرفت.خط نسخ از اواخر قرن سوم و آغاز قرن چهارم هجری قمری از زمان ابن مقله به بعد با مقیاس‌ها و قواعدی که او وضع کرد و با هندسی کردن آن‌ها، دورۀ ابتدایی پیشین را طی کرد و به مرحلۀ پیشرفت و زیبایی رسید چنان‌که برای نوشتن قرآن‌ها و ادعیه و کتب مذهبی از آن استفاده می‌شد.پس از ابن مقله، ابن بواب با وضع قواعدی مانند سطح، دور و تناسب، پایۀ خط نسخ را به حد کمال رسانید و بعد از ابن بواب اولین کسی که خط ثلث و نسخ را به درجۀ کمال رسانید، یاقوت مستعصمی بود.پژوهشگرانی که درباره پیدایش و تحول خطوط مطالبی گفته اند، صرف نظر از اختلاف آراء، مستندات یقینی ارایه نکرده اند؛ اما با استفاده از همه منقولات می توان گفت که «خط نسخ» به وسیله ابوعلی محمد بن مقله (۳۲۸ هجری قمری) اصلاح و تهذیب شده و این اصلاح در حدی صورت گرفته که ابن مقله را واضع و مخترع «خط نسخ» دانسته اند. برای وجه تسمیه «خط نسخ» وجوه متعددی ذکر شده است.نسخ؛ خطی معتدل با خوانایی بالاحروف و کلمات در خط نسخ چندان درشت نیست و در آن اعتدال رعایت می‌شود. از این رو زیبایی خط نسخ در قلم معتدل بیشتر جلوه‌گر می‌شود. پس از یاقوت مستعصمی شیوۀ او وشاگردانش در اقلام سته مدت‌ها رایج و مقبول بود. و مهم‌ترین شاگردان و مروجان شیوۀ وی ایرانی بودند و در پیشرفت هنر خوشنویسی خصوصاً اقلام سته سهم بسزایی داشتند.از مراجعه به غالب مصادر مخصوصاً مصادر عربی روشن می شود که پدید آمدن خط نسخ و منسوخ شدن سایر خطوط، همه جا به اقدامات ابن مقله مربوط است؛ مرحوم فضایلی در «اطلس خط» می نویسد: «اکثر رساله ها و تذکره ها و فرهنگ ها ابن مقله را واضع خط نسخ دانسته و گویند او آن را از خط ثلث استخراج کرده». سپس می گوید: نظریه مؤلف در این باره این است که خط نسخ در مرحله جدید خود در انقلاب خطی ابن مقله از خط محقق پدید آمده و بعد تحت تأثیر ثلث قرار گرفته است.(اطلس خط، ص۲۸۸.)نویسنده «بدایع الخط» می گوید: انتهت جودة الخط فی راس الثلثمأئة الی الوزیر ابن مقله ببغداد... زیبایی و کمال خط در آغاز سال سیصد هجری مدیون وزیر ابن مقله است که در بغداد و اصول حروف مفرده را به صورتی دلپذیر مهندسی رد... و به واسطه آن خط بهره های آغازین خود را در هندسه و ضبط قواعد و وزن به دست آورد.(بدایع الخط، ص۳۵.)و همین مؤلف در «بدایع الخط» می نویسد: «در رساله محمد عوفی ابهری که در موضوع خط است، آمده: اول کسی که در خط ثلث و نسخ به این حد از کمال رسید ابن مقله بود».ثعالبی نوشته است که خط ابن مقله در زیبایی ضرب المثل بود، زیرا از نیکوترین خطوط دنیا شمرده می شد، ... اگرچه بعضی نوشته اند که پیش از آن ۲۰۰ خط به جز خط کوفی دیده شده است اما اکثر دانشمندان ابن مقله را اولین مبتکر و مخترع خط عربی دانسته اند. وی خط نسخ را در ۳۱۰ ق در زمان المقتدر عباسی و وزارت ابن فرات اختراع و وضع کرد که به مناسبت سهولت در تحریر، ناسخ خطوط دیگر شد و از همین رو نسخ نام گرفت و از همان زمان در ممالک اسلامی شایع و رایج گردید.»البته برابر مدارک گوناگون تاریخی، ابن مقله کار اصلاح و پیرایش را در همه ی خطوط موجود زمان گسترش داده و تأثیر خدمت او به حدی است که برخی از محققان عرب او را قطب اعلام خط عربی معرفی کرده اند: ناجی زین الدین المصرف (۱۹۷۱ م) در «بدایع الخط العربی» کتاب خود را با این عبارت به ابن مقله هدیه می کند: «الی قطب اعلام الخط العربی الذی فتح صفحة جدیدة فی تاریخ الکتابة الکونیّة الی الوزیر ابن مقله أهدی کتابی»؛ به قطب اعلام خط عربی کسی که صفحه ای تازه در تاریخ نگارش جهانی گشوده، به وزیر ابن مقله کتاب خود را هدیه می کنم.آن چه از ابن مقله به جای مانده بنا به تحقیقات مؤلف «مصور الخط» سه رساله است: رسالة فی علم الخط و القلم، رسالة میزان الخط، و صناف الکُتّاب.خط نسخی قدیم(نسخ حجازی)خط عربی در آغاز به صورت نگاشته می‌شد، یکی خط مقور یا لین که خطی مستدیر و انحناء دار بوده و نرم و روان نوشته می‌شد، دیگری خط مبسوط که زوایای مستقیم داشته است.خط مقور که استداره در آن بیشتر است و سرعت گردش قلم در آن زیادتر می‌باشد به خط نسخی قدیم معروف بوده است. خط نسخی قدیم مشتق از کوفی نیست، چرا که نامه‌هایی که با این خط روی کاغذ بردی(پاپیروس) نوشته شده، و نمونه های آن در موزه‌های آن در موزه‌های مصر و عمان موجود است، و در مصور الخط العربی و بدائع الخط العربی و تاریخ الخط العربی و آدابه به چاپ رسیده است، تاریخ آن اندکی بعد از بنای شهر کوفه است و نمی‌تواند در این مدت کم از آن مشتق شده باشد. قدیمی‌ترین نمونۀ این خط مربوط به سال 22 هجری قمری است که از سوی یکی از عمال عمرو بن عاص برای اهناسیه در مصر صادر شده و به عربی و یونانی می‌باشد. از نامه‌های به دست آمده به خط نسخی قدیم، روشن می‌گردد که عرب با این نوع خط تا اواخر قرن دوم هجری قمری نامه‌نگاری می‌کرده است. خط نسخی قدیم را نسخ حجازی، نسخ کهن، نسخ ناقص، نسخی و نسخ الدارج نیز نام نهاده اند. لازم به ذکر است که خط نسخی قدیم قرن اول هجری قمری، شباهت زیادی به خط تعلیق داشته است.خط نسخ عثمانیپس از ابن بواب و پیروان او، با ظهور یاقوت مستعصمی فصل تازه‌ای در حس خط گشوده شد. دربارۀ یاقوت گفته‌اند که وی خطوط را کامل ساخت و ریاست خط به او منتهی شد.یاقوت با ابداع روش جدید در قط محرف قلم(قط تند)، به اقلام سته ظرافت و زیبایی خاصی داد و آن‌ها را به کمال مطلوب رساند، و شیوه ای پدید آورد که آن را شیوۀ عثمانی نامیدند. این شیوه از نسخ در خوشنویسان دولت عثمانی و نیز خوشنویسان کشورهای عربی متداول است.ترکان دولت عثمانی(699_1311هـ ق) به کتابت قرآن اهمیت فراوان می‌دادند. استادان خوشنویسی عصر عثمانی که به پیروی از یاقوت مستعصمی، شیوه و سبک او را دنبال کردند، در نگارش قرآن مجید سهم بسزایی داشتند و خود صاحب شیوه‌ای در خط نسخ شدند که به نسخ عثمانی یا نسخ ترکی مشهور گشت. حافظ عثمان از خوشنویسان بزرگ این شیوه است.خط نسخ بغدادیخط نسخ در بغداد توسط یاقوت مستعصمی و شاگردان و پیروان او انتشار وتوسعه یافت و نسخ‌نویسان بغداد شیوۀ یاقوت مستعصمی و شاگردان او را دنبال کردند و ابتدا نسخ شیوۀ عثمانی را همچنان دنبال کردند. هاشم محمد البغدادی(که از شاگردان برجستۀ موسی عزمی (حامد الآمدی)از خوشنویسان برجستۀ ترکیه است)شیوۀ جدیدی در نسخ عثمانی پدید آورد که به نسخ بغدادی جدید و نسخ عربی معروف گردید.خط نسخ نی ریزی(نسخ ایرانی)میرزا احمد نی ریزی بزرگ‌ترین نسخ نویس ایرانی است که او را همپایۀ میرعماد در خط نستعلیق دانسته‌اند. وی در نی ریز به دنیا آمد و در عهد شاه سلطان حسین صفوی(1135_1105هـ ق) می‌زیسته است. نی‌ریزی ابتدا از آقا محمد صادق و سپس از آقا ابراهیم قمی تعلیم خط گرفت، و از خطوط علاء الدین تبریزی هم مشق بسیار کرد مورخین گفته‌اند در مدت نیم قرن خوشنویسی 300 جلد و به روایتی 150 جلد قرآن کتابت نموده است، که 99جلد قرآن و 77 صحیفه و بسیاری ادعیه و مرقعات دیگر به خط وی دیده شده است که در موزه ها و کتابخانه‌ها نگهداری می‌شوند.میرزا احمد نی ریزی به خط نسخ، زیبایی و استحکام بخشید و واضع شیوۀ خاصی در این خط شد که به نسخ ایرانی  یا نسخ نی ریزی معروف گردید. این شیوه از نسخ در ایران تاکنون باقی است و نسخ نویسان ایران از آن پیروی می‌کنند. در خط نسخ نی ریزی زاویه قط قلم میانه(متوسط) است. با دقت نظر در برخی از حروف نسخ نی ریزی آثاری از خط نستعلیق در آن دیده می‌شود. عبد الصمد صمدی و سید رضا بنی رضی از استادان معاصر هستند که خط نسخ ایرانی را احیاء نموده‌اند.فتح الله سبزواری در رساله «اصول و قواعد خطوط سته» که پیش از ۹۳۰ هجری آن را تألیف کرده می نویسد: «لفظ نسخ مصدر است به معنی اسم فاعل یعنی ناسخ، چه از آن جهت که کتابت به این خط واقع است، تحضیص کلام الله، که این خط ناسخ سایر خطوط است».(کتاب آرایی، ص۱۳۴.)مجنون رفیقی هروی خوش نویس شیعی اواخر سده ی نهم و دهم هجری در رساله «سواد الخط» اظهار می دارد: «باریکی ثلث را نسخ گفت که ناسخ خط هاست چه اکثر کتابت ها بر آن است».(همان، ص۱۸۸.)حسین عقیلی رستمداری از دانشمندان روزگار شاه طهماسب صفوی (۹۳۰-۹۸۴ ق) در رساله خط و مرکب گفته است: «و نسخ از آن جهت نسخ گویند که مدار کتابات به اوست کانّ که نسخ جمیع خطوط کرد».(همان، ص ۳۲۵.)محمد بخارایی در «فواید الخطوط» که در تاریخ ۹۹۵ قمری تألیف شد، می نویسد: «پس بدان که علم فقه و تفسیر و حدیث را به خط نسخ نوشته اند و می نویسند زیرا که این خط موضع از برای کلام حق تعالی است و این علوم مذکور و همه چیز را به این خط می توان نوشت و او ناسخ خط های دیگر شده است».(همان، ص۳۶۱.)و پیش از همه عبدالله صیرفی از دانشمندان و هنرمندان عهد سلطان محمد خدابنده (۷۰۲-۷۱۶ ق) در رساله ی «آداب خط» اظهار می دارد: «و نسخ را از آن جهت نسخ خوانند که بیشتر کتب بدین خط می نویسند پس گوییا چنان است که دیگر خط ها را ترک کرده اند و بدین اکتفا نموده، چنان چه ناسخ دیگر خط ها شده است».(همان، ص۲۰.)یعقوب بن حسن سراح شیرازی (۸۵۸ ه. ق) در «تحفة المحبین» آورده است: «قسم پنجم را نسخ گفته اند، چه با نسخه ی لطف طریقه اش، نَسخِ نُسَخ کلک آزمایان چنین محقق گشته، بیشتر کتب به این قلم می نویسند، گوییا دیگر اقلام را ترک کرده اند و به این قلم اکتفا کرده اند پس کانّ که ناسخ دیگر خط ها شده».(تحفة المحبین، ص۱۳۹.)و صاحب «مصور الخط» می نویسد: «و سمی بالنسخ لان الکتاب ینسخون به المؤلفات» خط نسخ را بدین جهت نسخ نامیدند، چون خطاطان تألیفات را با آن استنساخ می کنند. نسخ در این عبارت به معنی رونویسی و نگارش از روی نسخه اصلی است و شاید تعبیر به نسخه برداری درست تر باشد و با این توضیح نسخ با کلمه ی نُسخه نزدیک تر است.(مصور الخط، ص۳۶۶.)پرکاربردترین خطوط در کشورهای اسلامیخط نسخ از پرکاربردترین خطوط در کشورهای اسلامی تا به امروز بوده است و به همین سبب آن را مانند خط ثلث اُم الخطوط می‌نامند. این خط در جهان اسلام بیشتر برای نوشتن قرآن مجید و ادعیه به سبب خوانایی بالا و یک دست بودن آن، وضوح و یادگیری آسان به کار می‌رود. که در این مقاله به معرفی خط نسخ پرداختیم. در ادامه با ما همراه باشید تا در مقاله بعدی به خط توقیع و رقاع بپردازیم.در پایان:جا دارد که از دلسوزی، همراهی و راهنمایی اساتید معظم و ارجمند خود در تعلیم و تربیت و انتقال معلومات و تجربیات ارزشمند، در کنار برقراری رابطه صمیمی و دوستانه و ایجاد فضایی به دور از تشریفات، برای کسب هنر و دانش خوشنویسی، تاریخ هنر جهانی اسلام، بر خود وظیفه میدانم در کسوت شاگردی از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی، استاد عبدالرسول یاقوتی، استاد ناصر طاووسی، استاد ابوالفضل خزایی تقدیر و تشکر نمایم. از خداوند متعال برای این اساتید عزیزم، سلامتی، موفقیت و همواره شاگرد پروری را مسئلت دارم.شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است. طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 04 Jan 2025 18:27:03 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D8%B7-%D8%AB%D9%84%D8%AB-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-zpajyvqvts83 ابوالفضل رنجبران خط ثلثدر خدمت جناب آقای ابوالفضل رنجبران طراح گرافیست و پژوهشگر تاریخ هنر هستیم، و قرار است توسط ایشاندر این مبحث به معرفی خط ثلث بپردازیم.جناب آقای رنجبران لطفا مختصری از معرفی خط ثلث همراه با ارائه منبع بفرمایید؟خط ثلثسابقۀ خط ثلث به چند واسطه به قلم جلیل می‌رسد که آن هم از محقق و ریحان که از خط کوفی اقتباس شده بودند استخراج شده است. جلیل یا جلی به معنی درشت و فربه در مقابل خفی به معنای باریک و ریز می‌باشد. ابن مقله دربارۀ رواج خط ثلث در روزگار پیشین در رسالۀ اصناف الکتاب گفته است: قلمی که بیش از همه به کار می‌رفت و جلی تر از دیگر اقلام بود، قلم ثلثین بود. پادشاهان احکام و اقطاع خود را با آن می‌نوشتند و آن را سجلات می‌نامیدند.خط ثُلْث، معروف به «امّ الخطوط»، یکی از زیباترین و معروف‌ترین خطوط اسلامی دانسته شده است که بیشترین کاربرد آن در کتیبه‌نویسی برای محراب‌ها، قُبه‌ها و ورودی مساجد است. علامه طباطبایی، سید مرتضی نجومی و احمد نجفی زنجانی از روحانیان شیعه هستند که توانایی نوشتن به خط ثلث را داشتند.غالباً پیدایش خط ثلث را به ابن‌مُقله شیرازی وزیر عباسیان، نسبت می‌دهند. پس از ابن‌مقله، ابن‌بَواب، یاقوت مُستعصمی، عبدالله صیرفی و بایسنقر میرزا سهم مهمی در تکامل این خط داشته‌اند. با رفتن شیوه ثلث‌نویسی ایرانی به قلمرو عثمانی، طی قرون نهم تا چهاردهم قمری، جمع کثیری از ثلث‌نویسان پدید آمدند که سبب تبدیل کشور ترکیه به کانون ثلث در عصر حاضر شده است.ابن مقله و ثلث ابن مقله برای هندسی کردن و تحت قاعده در آوردن خطوط، قلم طومار را به روش قلم محقق، تماماً سطح و قلم غبار را همه دور قرار داده، و دوازده قلم دیگر را که خود انتخاب کرده از روی این دو قلم سنجیده و حدود هر یک را مشخص نموده است، و پیداست که این تناسب از ابتکارات ابن مقله بوده و قبل وی وجود نداشته است(قلقشندی، 1340،هـ ق ،ج3،53).از نظریه‌های فوق چنین استنباط می‌شود که نظریۀ ابن مقله علمی تر و صحیح تر است. اما نظریۀ عبدالله صیرفی هم صائب است که گفته، هرکس قواعد خط ثلث را به خوبی بداند و بتواند آن را محکم و استوار بنویسد، سایر اقلام سته را نیز می‌تواند بنویسد.خط ثلث را یکی از زیباترین، معروف‌ترین و دشوارترین خطوط در کشورهای اسلامی دانسته‌اند و از آن در کنار خط نسخ، به‌عنوان برترین خطوط در میان اقلام شش‌گانه یاد می‌شود. تا جایی که آن را «سید الخطوط» نیز نامیده‌اند.از خط ثلث، برای نوشتن قطعات، پشت جلد، عناوین، سرلوحه‌ها و تقسیمات کتاب‌ها، الواح سردر خانه‌ها و مغازه‌ها، کتابت قرآن‌های جامع، حکاکی سنگ‌ها، مهرهای قیمتی و نشان‌ها استفاده می‌شود.اما از نظر محققان، عمده‌ترین و مهم‌ترین کاربرد خط ثلث، مربوط به کتیبه‌نویسی محراب‌ها، قبه‌ها، ورودی‌های مساجد است که به‌جهت قابلیت بالا در ترکیب و هماهنگی با طرح‌های اسلیمی و ختایی رواج یافته‌ است.تا قبل از دوره تیموریان، خطوط ریحان، محقق، ثلث و نسخ، برای کتابت قرآن کریم، مورد استفاده بود؛ اما پس از قرن دهم، خط نسخ، جای تمام خطوط دیگر را گرفت.به نظر یاسین حمیدسفادی، پژوهشگر معاصر خوشنویسی اسلامی، خط ثلث دربردارنده همه خصوصیات متناسب با شأن و مقام یک خط مذهبی است؛ اما قرآن‌هایی که تماماً در ثلث کتابت شده باشند، بسیار کمیاب هستند.علاوه بر آن، خط ثلث در ساخت اشیاء و ظروف فلزی، نظیر کاسه‌های نقره‌ای، مفرغی و برنجی، سکه‌ها و ادوات علمی، که مشتمل بر محتوای قرآنی، دعایی و نام‌ها و القاب‌ها بود، دیده می‌شود.همچنین به گفته محققان، قالیچه‌ها، سجاده‌ها و برخی پارچه‌های نفیس درگذشته، مزیّن به عباراتی به خط ثلث بوده‌ است.پرچم عربستان سعودی نیز منقش به شهادتین به خط ثلث است.عبدالله صیرفی معتقد است که هرکس قواعد خط ثلث را به خوبی بداند و بتواند آن را محکم و استوار بنویسد، سایر اقلام سته را نیز می‌تواند بنویسد.برخی معتقدند که در کتیبه‌های قرآنی که معمولاً با خط ثلث و غالباً با رنگ سفید نوشته شده‌اند، حروف با کشیده مانند الف‌ها، به گونه‌ای شعله آسا به‌سوی آسمان تمایل دارند و آن‌چنان پیچیده و درهم‌تنیده‌اند که تداعی کننده هاله‌ای از نور می‌باشند. افزایش فضای سفید بر زمینه تیره، گویای غلبه نور بر ظلمت است.سفادی بر این باور است که خط ثلث، ابتدا در دوران خلفای اموی تحت قاعده درآمد و توسعه کامل آن در قرن سوم، رخ داد.(سفادی، خوشنویسی اسلامی، ۱۳۸۱ش، ص۵۶)دربارهٔ اینکه نخستین بار چه کسی خط ثلث را وضع کرد، اختلاف نظر وجود دارد: سراج شیرازی، ابن‌بَواب، خوشنویس معروف اوایل قرن پنجم یا یاقوت مُستعصمی خوشنویس معروف اواخر قرن هفتم را واضع خط ثلث دانسته‌ است.(سراج شیرازی، تحفةالمحبین، ۱۳۷۶ش، ص۱۲۵ و ص۱۳۳.)اما بعدها نویسندگان کتاب‌های آداب الخط و رسم المشق، ابن‌مُقله شیرازی، را به عنوان اولین مبدع ثلث معرفی کرده‌اند که تا به امروز (ابتدای قرن ۱۵ شمسی) نیز شهرت این انتساب باقی است.( قلیچ خانی، رسالاتی در خوشنویسی، ۱۳۷۳ش، ص ۶، ص۳۲۷، ص۲۵۷.)آنگونه که شهرت یافته‌ است، تمام اقلام شش‌گانه‌ای را که ابن‌مُقله در اوایل سده چهارم بوجود آورده، برگرفته از تعلیم و ارشادی بوده‌ است که امام علی(ع) در عالم خواب به ابن‌مُقله القاء کرده‌ است.(مقتدایی، شناخت و ارزیابی کاربردی هنرهای اسلامی ایران، ۱۳۹۳ش، ص۵۵.)خط ثُلْث، یکی از خطوط شش‌گانه (اقلام ستّه) اسلامی است. که به دست ابوعلی بن مقله بیضاوی شیرازی (معروف به ابن‌مقله)، وزیر عباسیان، تأسیس شده و باقی خطوط شش‌گانه از آن منشعب شده‌ است.( قلیچ خانی، رسالاتی در خوشنویسی، ۱۳۷۳ش، ص۷.)ازاین‌رو خط ثلث را «ام الخطوط» دانسته‌اند.ثلث جلیل (جلی)، دیباج، طومار، ثلثین، مختصر طومار، نصف، ثلث، صغیر ثلث، کبیر ثلث، و خفیف ثلث از انواع قلم ثلث در قدیم بودند که جز قلم ثلث باقی نمانده‌ است.(قلیچ خانی، رسالاتی در خوشنویسی، ۱۳۷۳ش، ص۲۶۴.)محققان، در وجه تسمیه خط ثلث، اندازه مساحت قلم ثلث که یک سوم قلم طومار است، را مطرح کرده‌اند.(مقتدایی، مبادی و مبانی اصول خطوط و خوشنویسی اسلامی ایران ۱۳۹۳ش، ج۱، ص۱۳۹.)سراج شیرازی، از خوشنویسان قرن نهم، با رویکردی معنوی، وجه تسمیه خط ثلث را از آن جهت می‌داند که «ام الخطوط» است و این امر با آیه ۱۱ سوره نساء ارتباط دارد.(مایل هروی، کتاب آرایی در تمدّن اسلامی، ۱۳۷۲ش، ج۳، ص۵۸.)در خط ثلث برای یک حرف، اشکال مختلفی وجود دارد و همین امر امکان ترکیب بهتری فراهم می‌آورد، هرچند برگزیدن هر یک از اشکال در ترکیب نیازمند دقت و بصیرت تمام دانسته شده است.(مقتدایی، مبادی و مبانی اصول خطوط و خوشنویسی اسلامی ایران ۱۳۹۳ش، ج۱، ص۱۳۹.)در خط ثلث، علاوه بر کلمات، به جهت زیباسازی و پرکردن فضای خالی، از اعراب کمک گرفته که برای نوشت آن از قلمی ظریف‌تر (حدود یک‌سوم قلم اصلی) استفاده می‌شود. این خط با وجود برخی شباهت‌ها با خطوط محقق و نسخ و توقیع، در برخی ویژگی‌های مفردات و مرکّبات، نظیر طول الف، قطّ قلم، دور و سطح، مدّات (کشش‌ها) و نحوه پیوستگی و ارتباط کلمات با یکدیگر با آن‌ها تفاوت‌هایی دارد.(فضایلی، اطلس خط، ۱۳۹۱ش، ص۱۲۶.)عالمان شیعه و خط ثلثاقبال اندیشمندان و عالمان شیعی به هنر خوشنویسی و خط ثلث نیز در تذکره‌ها آمده‌ است. تا جایی که حسن حسن‌زاده آملی، فیلسوف و عارف معاصر، استادش علامه سید محمد حسین طباطبایی(۱۲۸۱- ۱۳۶۰ش)، مفسر و فیلسوف معاصر را آیتی باهر در خوشنویسی دانسته و بویژه در خط ثلث، او را قادری نادر وصف می‌کند که دارای شأن خاص بود.(حسن‌زاده آملی، رساله‌ای در خوشنویسی، بی تا، ص۱۷–۱۹.)احمد نجفی زنجانی(۱۲۸۷-۱۳۶۱ش)، معروف به معصومی خوشنویس، نیز یکی دیگر روحانیان شیعه است که نگارش کتیبه ضریح اهل بیت(ع) و قرآن کریم را در کارنامه خود داشته. و مشهور به احیاگر خط ثلث در ایران است.(«حاج میرزا احمد نجفی زنجانی»، ص۳۱.)انجمن خوشنویسان ایران در دهه ۱۳۵۰ شمسی، زمانی که سعی بر احیای خط ثلث داشت، با نظر به آثار ثلث‌نویسان آن دوره، آثار نجفی زنجانی را منطبق بر تمامی قواعد دانسته و از او برای همکاری دعوت نمود.(هنر کتیبه‌نگاری آخرین بازمانده خود را از دست داد»، فصلنامه هنر، ص۱۸۳.)حبیب‌الله فضائلی(۱۳۰۱-۱۳۷۶ش)، روحانی و خوشنویس معاصر، که خوشنویسی را از پدرش آموخت و در سال ۱۳۴۸ش شعبه انجمن خوشنویسان ایران را در اصفهان پایه‌گذاری کرد و سرپرستی آن را به عهده گرفت. در سال ۱۳۵۸ش از خدمت آموزش و پرورش بازنشسته شد.(استاد حبیب‌اله فضائلی، سایت انجمن خوشنویسان اصفهان.)در این سال‌ها کتیبه‌های حرم امام رضا(ع) در مشهد، حرم حضرت زینب و حرم حضرت رقیه در سوریه، حرم عسکریین، حرم امام حسین(ع)، مسجد‌ها و حسینیه‌های اصفهان، شیراز، اهواز و تهران به قلم او نگارش یافت و نمایشگاه‌هایی از خط او در داخل و خارج کشور برپا شد.(هادوی، نیلوفر، مجله رشد آموزش قرآن، پاییز ۱۳۹۲ش.)سید مرتضی نجومی(۱۳۰۷-۱۳۸۸ش)، فقیه و مفسّر شیعه، نیز در خوشنویسی به ویژه در خط ثلث متبحر بود. پس از رفتن به نجف، به خط ثلث متمایل شد و با هاشم محمد بغدادی، خوشنویس صاحب نام عراقی، مراوده داشت.وی در سال ۱۳۶۲ش و ۱۳۷۵ش به جهت تبحر در این خط، موفق به کسب لوح تقدیر از ریاست جمهور وقت شده‌ است.(نجومی، کیمیای هستی؛ زندگینامه خودنوشت، ۱۳۷۹ش، ص۲۶۶–۲۶۷.)ثلث خط از خطوط اصیل اسلامی می‌باشد، خط ثلث به خط محقق و ریحان شباهت زیادی دارد و خط توقیع و رقاع از خط ثلث استخراج شده است. خط ثلث خطی است که از نظر اساتید رد پای واضح خط محقق و ریحان در تشکیل آن دیده می‌شود. در ادامه با ما همراه باشید تا در مقاله بعدی به خط خط نسخ برپردازیم.در پایان:جا دارد که از دلسوزی، همراهی و راهنمایی اساتید معظم و ارجمند خود در تعلیم و تربیت و انتقال معلومات و تجربیات ارزشمند، در کنار برقراری رابطه صمیمی و دوستانه و ایجاد فضایی به دور از تشریفات، برای کسب هنر و دانش خوشنویسی، تاریخ هنر جهانی اسلام، بر خود وظیفه میدانم در کسوت شاگردی از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی، استاد عبدالرسول یاقوتی، استاد ناصر طاووسی، استاد ابوالفضل خزایی تقدیر و تشکر نمایم. از خداوند متعال برای این اساتید عزیزم، سلامتی، موفقیت و همواره شاگرد پروری را مسئلت دارم. شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است. طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 04 Jan 2025 18:25:32 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D8%B7-%D8%B1%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-nwewt3kxgvky ابوالفضل رنجبران طراح و گرافیستدر خدمت جناب آقای ابوالفضل رنجبران طراح گرافیست و پژوهشگر تاریخ هنر هستیم، و قرار است توسط ایشاندر این مبحث به معرفی خط ریحان بپردازیم.جناب آقای رنجبران لطفا مختصری از معرفی خط ریحان همراه با ارائه منبع بفرمایید؟معرفی خط ریحانخط ریحان خطی است زیبا و شکیل و بدان جهت آن را بدین نام نهاده‌اند که رنگ و بوی ریحان دارد. و در ظرافت و لطافت مانند برگ و گل زیبا و خوشبوست که بیننده را شادو منبسط می‌کند. این خط خطی است که نزدیکی خاصی با محقق دارد و سال‌‎ها بعد از آن پدید آمد، به نحوی که آن را باریکِ محقق، که رنگ و بوی محقق دارد نیز نام نهاده‌اند.در این خط خصوصیاتی از خط ثلث را نیز می‌توان یافت. خط ریحان از زمان ابن‌بواب رو به ترقی و رواج بیشتری گذاشت و پیوسته کامل‌تر شد تا زمان یاقوت مستعصمی و شاگردان او که شیوع بیشتری پیداکرده بود. خط ریحان تمام ویژگی‌های محقق از جمله میزان سطح‌ و‌ دور را داراست و افزون بر آن حرکات، حروف و کلماتش نازک‌تر و ظریف‌تر، خطوط عمودی در آن کوتاه‌تر است.یکی از واضح‌ترین مشخصات این خط که در محقق نیز دیده می‌شود، پر شدن مرکز خمیدگی‌های حروف است، اما برخلاف محقق از پایانه‌های حروف زیر خط زمینه، استفادۀ کامل می‌شود، اگر چه خمیدگی‌های آن بیش از خمیدگی‌های ثلث، باز و گشوده هستند. حافظ، غزل‌سرای بزرگ دربارۀ خط ریحان می‌گوید:همیشه تا به بهاران هوا به صفحۀ باغهــــزار نقــش نگــارد بـه خــط ریحــــــانـی«خط ریحان» مشتق از خط محقق و کاربردی شبیه خط محقق دارد. خطی است ظریف و کوچک اندام و تمام ویژگیهای خط محقق را دارد ولی ظریف‌تر است و به همین جهت آن را به گل و برگ و ریحان تشبیه کرده‌اند. این خط برای سهولت و روانی در نگارش ابداع شده‌است و خواسته‌اند سبک و روش محقق را در خلاصه‌نویسی و ریز نویسی بکار برده باشند. لذا خط ریحان تمام خصوصیات محقق را با اندام خردتر داراست. الف ها و حرکات در ریحان کوتاه تر از محقق است.برخی بر این عقیده هستند که، این خط از ابداعات على بن عبیدالله ریحانى است و به همین دلیل نام ریحانى گرفته است. برخى نیز آن را به ابن‌ بوّاب نسبت مى‌دهند، زیرا براى این خط و زیباسازى آن تلاش‌هاى شایانى کرده است و این خط را کامل کرد. هر دو خط محقق و ریحان از زمان ابن بواب رو به ترقی و رواج بیشتر گذاشت و پیوسته رو به تکامل بود تا به زمان یاقوت و شاگردان او رسیده که در این زمان به اوج خود رسیده بود.تا قرن دهم و یازدهم خط محقق و ریحان در ممالک اسلامی در نوشتن مصاحف و گاهی دیوان‌ها به کار می رفته است و از آن پس به تدریج از رواج آن کاسته شد تا امروز که نویسندگان آن کمیاب شده اند. شاید سرّ این رکود به کندی در نوشتن آن ها به ویژه در نوع محقق، و صرف وقت زیاد بوده است. چون این دو خط بسیار واضح و زیبا می باشد و خط ریحانی بر بسیاری از خطوط برتری دارد.«محمود یارز»، مؤلف کتاب «مفتاح الکتابات القدیمه»، در این باره نظری دارد: «به مناسبت شباهت بعضی حروف محقق به خط ثلث کم کم محقق از رواج افتاد و جای خود را به ثلث و ریحانی داد. ریحانی گر چه عمرش از محقق درازتر شد امّا به اندازه ثلث دوام نیافت، پیشتر از این قرآن‌ها برای خوانا بودن با محقق و ریحانی نوشته شدند، بعدها ریحانی هم برای نوشتن مطالب کوتاه و نوشته های تجملی منحصر گشت.»از نمونه های ممتاز کتابت خط ریحان می توان به نسخه ای از قرآن کریم به خط یاقوت مستعصمی اشاره کرد.ریحان کاربردی شبیه خط محقق دارد. ریحان یا باریک محقق خطی است ظریف و کوچک اندام و تمام ویژگی‌های خط محقق را دارد ولی ظریف‌تر است و به همین جهت آن را به گل و برگ و ریحان تشبیه کرده‌اند. این خط برای سهولت و روانی در نگارش ابداع شده‌است و خواسته‌اند سبک و روش محقق را در خلاصه‌نویسی و ریز نویسی بکار برده باشند. لذا خط ریحان تمام خصوصیات محقق را با اندام خردتر داراست. الف ها و حرکات در ریحان کوتاه تر از محقق است.خط ریحان، خطی کشیده و منظم است که در قرآن بیشتر به کار رفته است. که اکثرا بر این باور هستند که بعد ابن مقله جناب ابن بواب در ترقی و پیشرفت خط ریحان جایگاه قابل توجه دارد.ریحان خط از خطوط اصیل اسلامی می‌باشد، خط محقق و ریحان هر دو شباهت زیادی به خط ثلث دارد و خط ریحان از این محقق استخراج شده است. خط ثلث خطی است که از نظر اساتید رد پای واضح خط محقق و ریحان در تشکیل آن دیده می‌شود. در ادامه با ما همراه باشید تا در مقاله بعدی به خط خط ثلث بپردازیم.در پایان:جا دارد که از دلسوزی، همراهی و راهنمایی اساتید معظم و ارجمند خود در تعلیم و تربیت و انتقال معلومات و تجربیات ارزشمند، در کنار برقراری رابطه صمیمی و دوستانه و ایجاد فضایی به دور از تشریفات، برای کسب هنر و دانش خوشنویسی، تاریخ هنر جهانی اسلام، بر خود وظیفه میدانم در کسوت شاگردی از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی، استاد عبدالرسول یاقوتی، استاد ناصر طاووسی، استاد ابوالفضل خزایی تقدیر و تشکر نمایم. از خداوند متعال برای این اساتید عزیزم، سلامتی، موفقیت و همواره شاگرد پروری را مسئلت دارم. شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است. طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 04 Jan 2025 18:22:55 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D8%B7-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%AF-cuqsshs5w4wn ابوالفضل رنجبران طراح و گرافیستدر خدمت جناب آقای ابوالفضل رنجبران طراح گرافیست و پژوهشگر تاریخ هنر هستیم، و قرار است توسط ایشاندر این مبحث به معرفی خط محقق بپردازیم.جناب آقای رنجبران لطفا مختصری از خط محقق همراه با ارائه منبع بفرمایید؟خط مُحَقَّقخط محقق به معنی استوار و منظم یکی از اقلام قدیمی است، در مباحث تاریخی همیشه اختلاف نظر وجود دارد، برخی از اساتید خوشنویسی و اصحاب تواریخ معتقد هستند خط محقق که از قلم ریاسی پدید آمده و برخی معتقد هستند این خط از خط کوفی استخراج گردیده است.ابن‌الندیم کتاب‌شناس، فهرست‌نگار و محقق برجستهٔ بغدادی سدهٔ چهارم هجری و صاحب کتاب الفهرست، به پیدایش خط محقق در عهد بنی عباس اشاره می‌کند و می‌گوید: تا آغاز دولت عباسی مردم به همان شیوۀ قدیم(یعنی خطوط کوفی و جلیل و طومار کبیر و...) می‌نوشتند، همین که خاندان هاشمی ظاهر گردید، نوشتن قرآن به آن خطوط اختصاص یافت، و خطی پیدا شد که آن خط عراقی می‌گفتند و همان خط محقق بود که به آن وراقی(ورّاقان خطاطانی بودند که جزو فضلا و علمای عصر محسوب می شدند و کارشان استنساخ و تصحیح کتب علمی و ادبی بود که پس از نوشتن و تصحیح آن را زینت داده و جلد کرده به فروش می رساندند. اینان قرآن را به خط محقق می نوشتند.) یا عراقی نیز گفته می‌شد. و این خط مرتباً رو به ازدیاد و زیبایی گذاشت تا کار به مأمون رسید، و اصحاب و نویسندگان او به نیکو ساختن خط خود پرداختند، و مردم بر سر این کار با هم تفاخر داشتند تا آن که خوشنویسی به نام احول محرر که از پرورش یافتگان برمکیان بود و به معانی خط و اشکال آن دانش بسزایی داشت، پیدا شد(نیمۀ دوم قرن دوم هجری). او قواعد و قوانین خط را روشن کرد و آن را درجه بندی نمود، و نویسندۀ نامه هایی بود که از طرف سلطان برای ملوک اطراف در طومارها فرستاده می‌شد(ابن‌الندیم، 14:1381).برخی از خطاطان، خط محقق را پدر خطوط (عربی) گفته‌اند. این خط از خطوط اصیل اسلامی می‌باشد و خط ریحان از این خط استخراج شده است، این خط شباهت زیادی به  خط ثلث دارد و از این رو گاه تشخیص آن مشکل به نظر می رسد. این خط از نظر نوشتن سخت ترین خط است. بعد از خط ثلث این خط بلند قامت ترین خط است.«خط محقَّق» از گونه های مهم خوشنویسی اسلامی و از جمله خطوط ششگانه است که ابداع یا سامان دادن آن را به ابن مقله (م، ۳۲۸ ق) نسبت داده‌اند و نخستین خطی است که مورد تهذیب و هندسی کردن ابن مقله قرار گرفته است. برخی از خطاطان، خط محقق را پدر خطوط (عربی) گفته‌اند. این خط از خطوط اصیل اسلامی می‌باشد و خط ریحانی از این خط استخراج شده است.محقَّق به معنی محکم، منظم و استوار است که این معانی بر این خط صادق است. زیرا شکل ها و حروف صحیح، کامل و واضح است و متداخل و تو در تو نیست و پیوستگی و پیچیدگی در آن دیده نمی شود. خط محقق نزدیکترین خط به خط کوفی ساده‌ است. تأثیر ذوق ایرانى در این خط کاملاً بارز است.درآغاز دولت عباسی بازار خط نویسی رونق گرفته و اقلام بسیاری در خط پیدا شد، از این رو پیشرفت بزرگی در این عصر صورت گرفت.گر چه پیدایش خط محقق دقیقاً روشن نیست، لکن ظهور و شهرت خط محقق در آغاز دولت عباسی بوده و نام آن در اوایل آن دولت به میان آمده است.خط محقق از دسته خطوط موزون (یعنی ۲۴ قلمی که از قلم جلیل منشعب شده است) نمی باشد و خود قلمی مستقل و جداگانه بوده است که به آن خط ورّاقی(ورّاقان خطاطانی بودند که جزو فضلا و علمای عصر محسوب می شدند و کارشان استنساخ و تصحیح کتب علمی و ادبی بود که پس از نوشتن و تصحیح آن را زینت داده و جلد کرده به فروش می رساندند. اینان قرآن را به خط محقق می نوشتند.) نیز گفته می شد. این خط توسط دانشمندان و هنرمندانی به نام «ورّاق» به منصّه ظهور رسید و این امر به خوبی روشن می سازد که پیدایش این خط تأثیر شایانی در تذهیب و پیدایش خطوط دیگر داشته است.در خط کوفی تعدادی اقلام به وجودآمد که پایه ی همه ی آنها بر دو اصل «مدوّر» و «مبسوط» قرار دارد و خطوط مدوّر امروزه به خطوط نرم (یا منحنی) تعبیر می شوند و آنهایی هستند که دایره ها و دنباله های حروف فرورفته، و سرازیر و متمایل به پایین نوشته می شوند مانند: خط ثلث و رقاع. خطوط دسته ی دوم (مبسوط) که امروز آن ها را به خط خشک تعبیر می کنند، آنهایی هستند که فرورفتگی و گودی و تمایل به پایین در آنها دیده نمی شود، مانند: «خط محقق».ریحان یا باریک محققریحان در واقع برگرفته از محقق  است اما با مختصاتی متفاوت در اندازۀ حروف و در جهت تناسب با قلمی که برای کتابت مناسب باشد. این خط بسیاری از ویژگی‌های خاص خط محقق  را دارد، امام حرکات قلم و شکل حروفش نازکتر و برازنده‌تر است و حرکات افقی کوتاه‌تری در آنها دیده می‌شودریحان کاربردی شبیه خط محقق دارد. ریحان یا باریک محقق خطی است ظریف و کوچک اندام و تمام ویژگیهای خط محقق را دارد ولی ظریف‌تر است و به همین جهت آن را به گل و برگ و ریحان تشبیه کرده‌اند. این خط برای سهولت و روانی در نگارش ابداع شده‌است و خواسته‌اند سبک و روش محقق را در خلاصه‌نویسی و ریز نویسی بکار برده باشند. لذا خط ریحان تمام خصوصیات محقق را با اندام خردتر داراست. الف ها و حرکات در ریحان کوتاه تر از محقق است.ساده و واضح، خوانایی بهتر از کوفیخط محقق، ساده و واضح نوشته شده و ترکیبات پیچیده‌ای ندارد و خطی خوانا است که اغلب برای کتابت قرآن به کار می‌رود و به‌دلیل شکل کرسی‌بندی و سادگی حروف از خوانایی زیادی برخوردار است. در ادامه مهم‌ترین ویژگی‌های خط محقق ارائه می‌شود.محقق خطی شکوهمند و درشت اندام با فواصل منظم و بدون تداخل حروف و یکدست و یکنواخت با کمال روشنی و وضوح، که در قدیم مقیاس برای دیگر خطوط و منشأ پیدایش اقلام دیگری بوده است. خطی است در نهایت سادگی و روان که آن دور آن سطح است (یا نسبت ۲ و ۴) از این رو شبیه ترین و نزدیکترین خط به کوفی و معقلی است.در محقق حرکات و ضوابط ظریفتر از خط ثلث گذاشته می شود و علامت های تزیینی آن ساده تر و کمتر از ثلث است. در این خط هیچ خطی با حرف دیگر اشتباه نمی شود چون هر حرف شکل ثابت و معین خود را دارد. دسته ی الف ها از سایر خطوط بلند تر دیده می شود و با «ترویس» (طُرّه) نوشته می شود، یعنی بر ابتدای سر آنها به اندازه نقطه ای سرک گذاشته می شود، و سنگینی کلمات بیشتر در یک سطر بدون تقدیم و تأخیر در مرکز ثقل قرار می گیرد. در این خط حرکات قلم به نرمی نیست و اکثر احساس خشکی در آن می شود از این رو آن را به «یابس» تعبیر کرده اند، قلم در آن به کندی حرکت می کند و قطّ قلم در محقق بایستی کاملاً محرّف باشد.خط محقق در زمان عبّاسیان شهرت یافت و در نوشتن قرآن کریم به کار می رفت، لیکن شیوع و رواج آن از دوره ی خوشنویسی ابن بوّاب (۴۱۳ ق) بوده است، که بیشتر قرآن ها و قطعات اشعار را با آن می نوشته اند، و این سنت تا قرن یازدهم رواج داشت که در نوشتن قرآن ها و گاهی دیوان اشعار به کار می رفته است. از آن پس به تدریج از رواج آن کاسته شد تا امروز که نویسنده و طالب آن کمیاب شده است، به طوری که فقط برای تفنن و تنوع نگاشته می شود. شاید علت آن کندی در نوشتن آن است، چون این خط از نظر زیبایی و وضوح از بسیاری از خطوط دیگر بهتر است به خصوص خط ریحانی. «محمود یارز»، مؤلف کتاب «مفتاح الکتابات القدیمه»، در این باره نظری دارد: "به مناسبت شباهت بعضی حروف محقق به ثلث، کم کم محقق از رواج افتاد و جای خود را به ثلث و ریحانی داد...".در پایان:جا دارد که از دلسوزی، همراهی و راهنمایی اساتید معظم و ارجمند خود در تعلیم و تربیت و انتقال معلومات و تجربیات ارزشمند، در کنار برقراری رابطه صمیمی و دوستانه و ایجاد فضایی به دور از تشریفات، برای کسب هنر و دانش خوشنویسی، تاریخ هنر جهانی اسلام، بر خود وظیفه میدانم در کسوت شاگردی از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی، استاد عبدالرسول یاقوتی، استاد ناصر طاووسی، استاد ابوالفضل خزایی تقدیر و تشکر نمایم. از خداوند متعال برای این اساتید عزیزم، سلامتی، موفقیت و همواره شاگرد پروری را مسئلت دارم.شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است. طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 04 Jan 2025 18:21:18 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-jadcgmrlfwzl ابوالفضل رنجبران طراح و گرافیستدر خدمت جناب آقای ابوالفضل رنجبران طراح گرافیست و پژوهشگر تاریخ هنر هستیم، و قرار است توسط ایشاندر این مبحث به پیدایش اقلام سته (خطوط ششگانه) بپردازیم.جناب آقای رنجبران لطفا مختصری از پیدایش اقلام سته (خطوط ششگانه) همراه با ارائه منبع بفرمایید؟اصل و اساس خطوط جهان اسلامیاز همان آغاز شکل‌گیری خط عربی یا فارسی و رسم‌الخط آن دو شیوه نگارش متداول بود؛ یکی بیشتر متشکل از خطوط مستقیم بود که بعدها خط کوفی را تشکیل داد؛ و دیگری حاوی حرکت‌های مدور بود که می‌توان از آن به عنوان نوعی خط نسخ اولیه یاد کرد.خطوط ششگانه یا اقلام سته که اصل و اساس خطوط جهان اسلامی می‌باشد و پایه گذاری این خطوط را به ابن مقله ادیب، خوشنویس، مبتکر و مبدع خطوط، وزیر ایرانیعباسیاننسبت می‌دهند. که تحول عظیمی در سیر نگارش حروف به سمت خوشنویسی هنرمندانه به‌شمار می‌رود و نقطه عطفی در خوشنویسی اسلامی است.این خطوط ششگانه بعدها توسط ابن بواب و یاقوت مستعصمی ملقب به قبلة الکتاب، خطاط شهیر به حد کمال و زیبایی رسید.پیدایش اقلام سته«محمد بن علی مقله بغدادی» معروف به «ابن مُقله» (۳۲۸-۲۷۲ ق)، ادیب، خوشنویس و از دیوانسالاران و وزرای عباسیان در قرن ۴ هجری است. بیشتر کسانی که شرح حال ابن مقله را نوشته‌اند، او را نخستین مخترع و مبتکر رسم‌الخط بدیع و شیوه جدید خط عربی دانسته‌اند. خطوطی که ابن مقله اختراع کرد عبارتند از: محقق، ریحان، ثلث، توقیع، رقاع و نسخ.ابوعلی محمد بن علی بغدادی در شوال ۲۷۲ ق. در بغداد به دنیا آمد؛ هرچند به نوشته برخی متأخران، اصل خاندان وی از بیضای فارس بوده است. پدر او ابوالعباس علی‌ بن حسین، ملقب به مُقله، خطی زیبا داشته و قرآنی نوشته که ابن‌ ندیم آن را دیده است.ابن مقله نزد کسانی چون ابوالعباس ثَعْلَبْ و ابوبکر محمد ابن دُرید به کسب دانش پرداخت و در علوم ادبی تبحر یافت.وی در شانزده سالگی به دستگاه ابوعبدالله محمد بن داوود بن جرّاح راه یافت و به دبیری پرداخت، اما بعد از هشت ماه از ابن جراح جدا شد. ظاهراً نخستین سمت دیوانی او گردآوری مالیات اراضی فارس بود و پس از چندی در دستگاه علی‌ بن محمد بن فُرات سمت دبیری یافت و ابن فرات در حق وی بسیار نیکی کرد و افزون بر شغل دبیری مسئولیت‌های دیگری بر عهده او نهاد که برایش منافعی دربر داشت.ابن مقله در نخستین دوره وزارت ابن فرات (۲۹۶-۲۹۹ ق) سمت دبیری و ریاست دیوان خاتم را بر عهده داشت و در دوره دوم وزارت او (۳۰۴-۳۰۶ ق)، جزو خواص دستگاه وی و عهده‌دار دبیری سیده، مادر المقتدر عباسی گردید. از آنجا که وی به طمع وزارت در این دوره با مخالفان ابن فرات همدست شده بود، اخبار پنهان دستگاه ابن فرات را در اختیار آنان نهاد. در ۳۰۶ق پس از سعایتها و دشمنیهای آشکار این گروه، ابن فرات از وزارت برکنار و دستگیر شد. پس از برکناری وی، ابن مقله از سوی علی‌ بن عیسی که در این هنگام ریاست دیوان‌ها را بر عهده داشت، به نظارت امور مالی ناحیه سواد انتخاب گردید.چون در ۳۱۱ ق. ابن فرات برای سومین بار به وزارت المقتدر رسید، ابن مقله را دستگیر و به‌ همراه همدستانش، نخست به بصره سپس به اهواز و بعد به شیراز تبعید کرد. ابن مقله سرانجام در ۳۱۲ ق. به شیراز رسید و با آن که ابن فرات به حاکم شیراز دستور قتل او را داده بود، جان سالم به‌در برد، اما در عین حال اموال وی مصادره شد. در ۳۱۴ ق، به‌ هنگام وزارت علی‌ بن عیسی، ابن مقله بار دیگر قدرت یافت، اما شغل رسمی پیدا نکرد. وی اخباری را از فردی به حاجب المقتدر می‌داده و رضایت خاطر او و خلیفه را فراهم می‌آورده است و ظاهراً همین امر باعث شد، تا پس از برکناری علی‌ بن عیسی در ۳۱۶ ق. به توصیه نصر حاجب، المقتدر او را به وزارت برگزیند. نخستین دوره وزارت وی، دو سال‌ و چهار ماه به طول انجامید و در سال ۳۱۸ ق. از وزارت برکنار و زندانی شد و پس از مصادره اموالش بار دیگر به شیراز تبعید گردید.پس از درگذشت المقتدر، ابن مقله دو نوبت دیگر به وزارت خلفای عباسی رسید. یک‌بار در زمان خلافت القاهر عباسی (۳۲۰-۳۲۱ ق) که پس از بدست گرفتن زمام امور، سختگیری بسیار روا داشت و اموال مختلفی از مردم مصادره و آنان را دستگیر کرد. بار دیگر نیز پس از به خلافت رسیدن الراضی‌بالله (۳۲۲ ق) به فرمان او به وزارت منصوب شد و همان سیاست گذشته را در مورد مخالفان در پیش گرفت. در سال ۳۲۳ ق. به‌ دستور خلیفه، برای فرونشاندن شورشِ ابومحمد حسن‌ بن عبدالله ناصرالدوله حمدانی به موصل رفت اما تلاش وی برای سرکوب مخالفان به جایی نرسید و سرانجام مجبور به استعفا گردید و در ۳۲۴ ق. دستگیر و زندانی شد. در زندان هم که بود کوشید تا نظر خلیفه را تغییر دهد ولی توفیقی نیافت و چون بیم آن می‌رفت که با نوشته‌هایش موجب آشوب شود دست راست وی را بریدند.ابن مقله، اواخر عمر را در زندان الراضی‌بالله سپری کرد. به‌ سبب مکاتبات بسیار ابن مقله با افراد، اطرافیان الراضی از وی ایمن نبودند؛ به همین سبب زبانش را هم بریدند و به این ترتیب زندگی پرتلاطم او در سال ۳۲۸ ق. پایان یافت و در بغداد به خاک سپرده شد.فعالیت‌های علمی و هنریابن مقله در علوم و فنون مختلف دست داشت، از جمله در فن بلاغت، حفظ لغت، علم اِعراب و فنون شعر استاد بود. اشعار وی زیبا و ملیح بود و توقیعات او بی‌مانند و بسیار زیبا شمرده شده است. عمده شهرت او در هنر خوشنویسی است.اگرچه بعضی نوشته‌اند که پیش از سال ۲۰۰ ق. خطوطی بجز خط کوفی دیده شده است، اما اکثر دانشمندان ابن مقله را اولین مبتکر و مخترع خط عربی دانسته‌اند و پس از وی افرادی چون محمد بن سمسانی و محمد بن اسعد شیوۀ او را فرا گرفتند و ابوالحسن علی بن هلال معروف به ابن بواب، این شیوه را از آن دو آموخت و تکمیل و تنقیح کرد و بیشتر خطوطی که ابن مقله پدید آورده بود، وی آنها را کمال بخشید.علوم هندسه و ریاضیابن‌مقله با دانشی که از علوم هندسه داشت، اندازه و قیاس حروف الفبا را بر مبنای دایره و نقطۀ لوزی به عنوان واحد اندازه‌گیری بنا نهاد، و با ابداع اقلام سته در سال 310هـ ق(قرن چهارم)، خوشنویسی اسلامی را در ایران و کشورهای اسلامی پایه‌گذاری نمود و بانی یکی از مهم‌ترین تحولات خوشنویسی گردید.ابن ندیم مرتبه کمال هنر خوشنویسی را مخصوص ابن مقله و برادرش ابوعبدالله حسن دانسته است. یاقوت حموی نوشته است که ابوعلی در خط توقیع و ابوعبدالله برادرش در خط نسخ یگانه بوده‌اند، اما کمال از آن ابوعلی وزیر بود، زیرا که او حروف را هندسی کرد و در زیبا نوشتن آنها دقتی وافر داشت.ثعالبی نوشته است که خط ابن مقله در زیبایی ضرب‌المثل بود، زیرا نیکوترین خطوط دنیا شمرده می‌شد، همانند خط وی را نه کسی دیده و نه نشانی داده و در این هنر چنان والا بود که نمی‌توان وصف کرد و صاحب بن عباد در بیتی خط او را بوستان دل و چشم خوانده است.خطوطی که ابن مقله اختراع کرد، عبارتند از: محقق، ریحان، ثلث، توقیع، رقاع و نسخ که مدار آنها را بر دایره و سطح نهاد. ابن مقله خط نسخ را در ۳۱۰ ق. در زمان المقتدر عباسی و وزارت ابن فرات اختراع و وضع کرد که به مناسبت سهولت در تحریر، ناسخ خطوط دیگر شد و از همین‌رو "نسخ" نام گرفت و از همان زمان در ممالک اسلامی شایع و رایج گردید. ابن مقله هر یک از این خطوط را برای نوشتن مطلبی مخصوص تعیین کرد.آثار و تألیفاتبرخی آثار برجای مانده از ابن مقله عبارتند از:رسالة فی علم‌ الخط‌‌ و القلم که در دارالکتب موجود است؛رسالة فی میزان‌ الخط، که در کتابخانه عطارین تونس نگهداری می‌شود؛مرقّعی از خطاطان مختلف، که در کتابخانه سلطنتی (سابق) در تهران موجود است.همچنین از وی چند نامه برجای مانده است. نامه‌ای برای فرماندهان سپاه و حکام ولایات، نامه‌ای برای ابوعبدالله بریدی و نامه‌ای برای ابن فرات آنگاه که در زندان بوده و از او تقاضای بخشودگی کرده است.سعدی شیرازی درباره ابن‌مقله می‌گوید:کــاش بـودی ابن‌مقلــه در حیــــات   /    تا بمالیـــــدی خطــت بر مُقلَتیـــنو در جای دیگر گفته است:گر ابن‌مقلـــه دگـر باره درجهــــان آید   /   چنان که دعوی معجز کند به سحر مبینبه آب زر نتواند کشیـــــد چون تو الف   /    به سیم حـل ننگارد به سان ثغر تو سینعلی بن هلال معروف به ابن‌ بواب«ابوالحسن علی بن هلال» (م، ۴۱۳ ق) معروف به «ابن بَوّاب»، خوشنویس و مذهِّب مشهور مسلمان در قرن پنجم قمری است. علاوه بر اصلاح و تکمیل انواع خط، وضع اصول و قواعد خطوط نسخ و ثلث، و ابداع برخی از خطوط از جمله خط ریحان و محقّق‌ را نیز به ابن بوّاب نسبت می‌دهند.زندگی‌نامه ابن بواب(علی ابن هلال)درباره زندگی وی اطلاعات بسیار اندکی در دست است. دقیقاً نمی‌دانیم کجا و در چه تاریخی متولد شده است الا این‌که اکثر عمر خود را در بغداد گذرانده و مدتی نیز در شیراز بوده است، اما قطعاً ایرانی و شیعی بوده است.می‌گویند پدرش نگهبان درب «بیت‌القضاء» و یا پرده‌دار دربار آل بویه بوده و لذا وی را بدین لحاظ ابن‌بواب می‌گفتند. شروع زندگی هنری وی با نقاشی در خانه‌ها آغاز می‌شود، سپس به هنر کتاب آرایی روی می‌آورد و خوش‌نویسی را نیز آغاز می‌کند. در همان زمان است که تحصیلات ادبی خویش را ادامه می‌دهد به طوری که در مقام واعظ دربار محمد منصور بغداد نیز مدت‌ها انجام وظیفه کرده است. وی در زبان عربی ادیبی است توانا که اشعاری از وی باقی مانده‌است.شهرت وی به آن‌جا می‌رسد که بهاءالدوله فرزند عضدالدوله دیلمی در روزگار آل بویه وی را کتاب‌دار و امین کتاب‌خانه خویش در شیراز کرده است. کتاب‌خانه دیلمی در شیراز در قرن چهارم هجری معروفیت بسیار زیادی داشته است. می‌گویند: فهرست کتاب‌خانه وی چندین مجلد شده است. در تاریخ آمده است: ابن بواب روزی گفت که در شیراز عهده‌دار کتابخانه بهاءالدوله بودم، روزی میان کتاب‌ها نسخه‌ای دیدم که جلدی سیاه داشت، آن را باز کردم، قرآنی بود به خط ابن‌ مقله، اما جزء سی‌ام آن کامل نبود. این قرآن را به بهاءالدوله نشان دادم و از او خواستم تا اجازه دهد تا بررسی‌ام را به همان شیوه ابن‌مقله بنویسم و اگر وی نتوانست تشخیص دهد جایزه‌ای به من عطا نماید. می‌گوید: به کتابخانه رفتم و کاغذی کهنه را انتخاب کردم و مشغول کتابت گردیدم. بعد از چندی که قرآن آماده شده بود و یک سال از این رویداد گذشته بود، در دربار، بهاءالدوله سراغ قرآن را گرفت. به او نشان دادم، او نتوانست فرقی بین خط من و ابن‌مقله قایل شود و جایزه‌ای که از او خواستم تعدادی برگه‌های کاغذ کهنه بود که در کتاب‌خانه وی وجود داشت. اطلاعاتی که از وی در دست است نشان می‌دهد که وی به لباس و آرایش موهای خود بی‌توجه و دارای لحیه‌ای طولانی بوده است.می‌گویند: در دیوان حکومتی کاتبی بود به نام نصر بن‌ مسعود؛ روزی علی بن هلال را تصادفاً دید و فوراً دست او را بوسید. ابن بواب گفت: چرا دست مرا می‌بوسی؟ وی جواب می‌دهد به خاطر آن‌که در بغداد مانند و مثل نداری، یکی این‌که در حسن خط نادره دورانی و دیگر ندیدم در عمرم کسی غیر از تو را که فاصله عمامه تا لحیه آن دو ذرع و نیم باشد!با همه شهرت و تلاش و محبوبیتی که در میان مردم داشته از جهت معیشتی و گذران زندگی به شدت در مضیقه بوده است.یاقوت حموی صاحب معجم‌البلدان می‌گوید: نامه‌ای از وی دیدم که به یکی از اعیان شهر نوشته بود که چرا به وعده خود وفا نکرده و «دو دینار» به او نداده بود؟ یاقوت می‌گوید: برای گرفتن دو دینار هفتاد سطر عبارت ادبی نگاشته بود. و ادامه می‌دهد که بعد از مرگ وی این نامه ۱۷ دینار خرید و فروش شد و قیمت آن بعد از اندکی به ۲۵ دینار رسید. در کتب تاریخی مطالبی است که نشان می‌دهد چگونه خط وی بعد از مرگش بسیار گران‌بها و پرقیمت شده و خرید و فروش می‌شده است.اساتید ابن بواب(علی ابن هلال)ابن‌ بواب شاگرد دو نفر استاد خوش‌نویس به نام‌های محمد بن‌ علی شیرازی سمسمائی و محمد بن‌اسد بوده که هر دو از شاگردان «ابن‌مقله» می‌باشند. می‌گویند: از فرزند ابن‌مقله نیز خط را آموخته است و آنچه راز و رمز خوشنویسی ابن‌ مقله بوده و فرزندش می‌دانسته، به او یاد داده است.ابن مقله همان است که اقلام سته یعنی ثلث، محقق، ریحان، نسخ، توفیع، رقاع را از خط ثلث ایجاد کرد و در سال ۳۲۸ دست و زبان او به دستور خلیفه عباسی المقتدر بالله عباسی بریده شد و در زندان درگذشت.ابن مقله ملقب به «قروة‌الکتاب» شاگرد ابراهیم سبکری سیستانی بود. اقلام سته در زمان ابن‌ بواب به نام‌های فوق شناخته نمی‌شد و در عهد ابن‌ بواب معروفیت پیدا کرد.شاگردان ابن بواب(علی ابن هلال)شاگردان معروف ابن بواب عبارتند از: محمد بن عبدالملک و سید قاسم که آن‌ها دارای شاگردانی مانند احمد بن فضل‌الله ترکستانی و عبدالمؤمن بن ‌صفی ‌الدین اصفهانی بودند و سرانجامِ آنان به اساتید یاقوت مستعصمی متوفی به سال ۶۹۸ می‌رسند. یعنی در شجره اجازات خوشنویسی یاقوت، عموم خوش‌نویسان از شاگردان ابن بواب بوده‌اند و در فاصله سه قرن بعد از ابن‌ بواب، یاقوت در عالم خوش‌نویسی درخشیده است.آثار باقی‌مانده از ابن بواب(علی ابن هلال)مذکور است که وی بسیار پرکار بوده است و می‌گویند توانسته است در طول مدت عمر خویش ۶۴ قرآن مجید استنساخ کند، اما آثار باقی‌مانده از وی بسیار اندک است؛ هم‌چون:۱- در ترکیه موزه توپقاپی، شعر سالمه‌ بن جندل با امضا به تاریخ رمضان سال ۴۱۳ ه. ق و هم در آن‌جا دو صفحه به قلم طومار به خط وی موجود است.۲- در ترکیه در گنجینه اوقاف موزه آثار ترکیه کتاب «بزوغ‌الهلال» مورخ به سال ۴۰۸ ه. ق.۳- در ترکیه گنجینه اباصوفیه، جنگی در «آداب و حکم» با قلم ثلث.۴- قرآن مجید که در کتاب‌خانه مرحوم حضرت آیة‌الله نجفی مرعشی نگهداری می‌شود.۵- قرآن مجید به صورت کامل و جامع از ابتدا تا انتها به خط وی که بسیار سالم باقی مانده و در سال ۳۹۱ ه. ق نوشته شده است. این قرآن در مجموعه موزه چستربیتی دوبلین نگهداری می‌شود. این قرآن در سال ۱۹۸۳ به صورت تصویری چاپ و در تعداد ۲۰۰ نسخه در معرض فروش قرار گرفته است.وفات ابن بواب(علی ابن هلال)وفات ابن‌بواب بنابر آن‌چه که ابن خلکان و دیگران در کتاب‌های تراجم آورده‌اند: وی روز پنج‌شنبه جمادی‌الاول سال ۴۱۳ هجری قمری در بغداد از دنیا رحلت کرد و در جوار آرامگاه احمد بن حنبل دفن شد.اصول دوازده گانه خوشنویسیاصول دوازده گانه خوشنویسی اصولی هستند که از حدود هزار سال پیش تا به امروز مورد استفاده قرار می‌گیرند و قواعد کلی خطوط اسلامی به خصوص خطوط ششگانه را تشکیل داده‌اند. همان طور که در بالا هم اشاره کردیم، ابن مقله با تصحیح و دسته بندی خطوطی که بین خوشنویسان آن زمان رواج داشت و همین طور نوشتن قوانین مختلف و قانون‌مند کردن آن ها، این اصول را ایجاد کرد. لازم به ذکر است که ابن مقله قواعد خوشویسی را در رساله خط و قلم بیان کرده و آن ها را به دو دسته تقسیم می‌کند: اول «حسن تشکیل» که قواعد «اصول» و «نسبت» از آن پدید می آید و دوم «حسن وضع» که در قواعد «ترکیب» و «کرسی» از آن استفاده می شود. در ادامه این اصول دوارده گانه را به شما معرفی می کنیم تا بتوانید به راحتی آن ها را به کار گیرید.قوَت: استفاده صحیح و به کار بردن جزئی از دم قلم بر سطح کاغذ یا تمام نیروی خود در وسط و انتهای مدها و وسط دایره ها و سریال «ف» و «ق» و «و» و …ضعف: به کار بردن جزئی از دم قلم و نیش آن در ابتدا و وسط بیشتر حروف و در انتهای آن که موجب نازکی می شود.سطح: حرکت راستی که با قلم در خط به وجود می آید که شامل خطوط افقی، عمودی و مایل می شود. چون این حالت در انتهای مدهای کامل اصلی و برخی مدهای زاید و عارضی بیشتر پدیدار می شود، سطح را بیشتر مخصوص این نوع حرکات افقی می دانند.دور: به معنای گردش حروف که در دایره های معکوس و مستقیم و در سر «ف»، «ق» و «و» و همانند آن به وجود می آید و دقیقا حالتی بر خلاف سطح است. در به وجود آوردن دور قلم بر حسب استادی و هنر خوشنویسی به نرمی و به راحتی به گردش در می آید.صعود: صعود حقیقی به معنای راست بالا بردن الف های آخر، لام وسط و کاف آخر در کلمات است. صعود مجازی نیز بالا بردن انتهای دوایر حروف است هنگامی که قلم به حالت دور در گردش درمی آید.نزول: نزول حقیقی در الف و لام و کاف مفرد و لام و کاف اول و دنباله میم معنا پیدا می کند. نزول مجازی نیز در ابتدای دایره ها و آغاز بعضی از مدها و سرکش کاف گاف و امثال آن است. یادتان باشد که در صعود و نزول حقیقی باید حروف مشابه به موازات هم نوشته شود تا زیبایی بیشتری داشته باشد.سواد و بیاض: رعایت و سنجش سیاهی خط و به وجود آمدن آن سفیدی ای است که در حلقه های بعضی از حروف مانند صاد، ضاد، طا، ظا، فا، قاف، عین، جیم، ها و… پدید می آید.ارسال: آزاد و رها کردن قلم است در نوشتن بعضی حروف مثل را، میم و واو مسطح، تا و نون دراز، برخی از حروف شکسته و مانند آن.قاعده نسبت یا تناسب: یعنی حروف هم جنس و هم شکل اعم از مفرد یا مرکب در همه موارد به یک اندازه و برابر باشند.قاعده ترکیب: در آمیختن هماهنگ و دلپذیر حروف، کلمات، جمله ها و سطور با یکدیگر؛ به نحوی که همه آن ها از حسن ترکیب برخوردار باشند.قاعده کرسی: یعنی در نوشتن سطر یا شعر حروف و کلمات، با توجه به خطی مستقیم و افقی که خطاط در نظر دارد، حروف طوری نوشته شود که به طور قرینه و معادل یکدیگر باشند. در واقع این قرینه سازی مکمل قاعده ترکیب است. لازم به ذکر است که تعداد خط کرسی نسبت به حروف پنج است.صفا و شان: این دو اصطلاح صفت خطی است که به مرحله کمال رسیده ست. در واقع خطی است که با توجه به استعداد و قریحه خطاط و بر اثر رعایت قواعد، اصول، نسبت‌ها، ترکیب و بسیاری از چیزهای دیگر درجه ممتاز را احراز کرده است.«ترکیب جزئی»و«ترکیب کلی»رعایت این اصل را در ترکیب حروف و کلمات «ترکیب جزئی» و در جمله ها و مصراع ها و سطرها «ترکیب کلی» می گویند. به وجود آوردن این نظم و ترتیب و اعتدال و خوش ترکیبی باید در حرف و کلمه، جمله و سطر، صفحات، فواصل و سواد و بیاض، سنجش قلم یا زمینه خط، حسن مجاورت، رعایت کشیدگی ها، کرسی، حرکات و ضوابط، تزئینات، نقطه گذاری و… مصداق پیدا کند و سرتاسر خط منظره ای زییا و هماهنگ به دست آورد. مدها و کشیدگی ها که یکی از اجزای قاعده ترکیب و از زیبایی های خط است، دستخط را بسیار روان و به دور از خشکی می آفریند و به آن تنوع و زیبایی می بخشد. طبق آن چه توضیح دادیم، قاعده ترکیب در خوشنویسی اهمیت بسیار زیادی دارد و در عین حال کاری دقیق و اصولی است به خصوص در مواردی مانند کتیبه نویسی و گنجاندن جمله ها در سطحی محدود و معین که نیازمند ذوق و حوصله بسیار است.آثار ابن مقلهکتابت سه جلد قرآن مجید(یک جزء آن منتسب به ابن‌مقله است و در کتابخانۀ خدیوی مصر نگهداری می‌شود)، رسالۀ علم الخط و القلم (دربارۀ اصول و قواعد خوشنویسی) با تألیف  این کتاب مورخان او را امام الخطاطین لقب داده‌اند، رسالۀ میزان الخط، رسالۀ اصناف الکتاب، رسالۀ مقدمة فی الخط، نسخه ای از قرآن مجید به خط نسخ که چند صفحه از آن در کتاب گنجینۀ خطوط علماء دانشمندان، شعرا، خوشنویسان‌چیره دست و معاصران، تألیف فخرالدین نصیری امینی به چاپ رسیده است. از دیگر آثار وی آنچه دیده شده شش رقعه از مرقعاتی به خط ثلث و رقاع و نسخ است که در کتابخانۀ کاخ گلستان و یک قطعه از آثار وی در کتابخانه ملی تهران نگهداری می‌شود.ابداع و هندسیاقلام سته که توسط ابن‌مقله ابداع و هندسی گردید عبارت‌اند از: خط مُحقق، خط ریحان، خط ثلث، خط نسخ، خط توقیع و خط رقاع.در پایان:جا دارد که از دلسوزی، همراهی و راهنمایی اساتید معظم و ارجمند خود در تعلیم و تربیت و انتقال معلومات و تجربیات ارزشمند، در کنار برقراری رابطه صمیمی و دوستانه و ایجاد فضایی به دور از تشریفات، برای کسب هنر و دانش خوشنویسی، تاریخ هنر جهانی اسلام، بر خود وظیفه می‌دانم در کسوت شاگردی از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی، عبدالرسول یاقوتی، ناصر طاووسی تقدیر و تشکر نمایم. از خداوند متعال برای این اساتید عزیزم، سلامتی، موفقیت و همواره شاگرد پروری را مسئلت دارم. شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 04 Jan 2025 18:19:22 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D8%AE%D8%B7%D9%88%D8%B7-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D8%B7-%DA%A9%D9%88%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-vsprpt7zgsux ابوالفضل رنجبران طراح و گرافیستدر خدمت جناب آقای ابوالفضل رنجبران طراح گرافیست و پژوهشگر تاریخ هنر هستیم، و قرار است توسط ایشاندر این مبحث به خطوط رایج اسلام پس از خط کوفی بپردازیم.جناب آقای رنجبران لطفا مختصری از خطوط رایج اسلام پس از خط کوفی همراه با ارائه منبع بفرمایید؟از منابع مختلف چنین برمی آید که تاپیش از اسلام، نوشتن در میان عرب چندان مورد توجه نبوده و سنّت نقل شفاهی بیش‌تر رواج داشته است. با این حال، عرب حجاز برای ثبت معاهدات تجاری و پیمان نامه های قبیله ای از کتابت بی نیاز نبودند. همچنین مشهور است که ایشان اشعاری معروف به مُعَلَّقات سَبْع را به آب زر نوشته و بر دیوار کعبه آویخته بودند. آنچه مسلّم است در این دوره، بیشتر عمل نوشتن مورد نظر بوده و زیبایی و قاعده مندی آن چندان اهمیتی نداشته است.(فوزی سالم عفیفی، نشأة وتطور الکتابةالخطیة العربیة و دورها الثقافی والاجتماعی، ج۱، ص۸۱، کویت ۱۴۰۰/ ۱۹۸۱.)نوشتن مقارن بعثتمقارن بعثت پیامبر، که خط عربی از حیره و انبار به حجاز رسیده بود، کتابت به دو شکل خط مبسوط یا یابِسْ و خط مقَور یا لیِّن یا مستدیر رواج داشت. خط مبسوط یا یابس خطی بود خشک و زاویه دار و مسطح که کاربردی رسمیتر داشت و بیش‌تر در نوشتن کتیبه‌ها و سنگ قبرها و مسکوکات و مصحف ها به کار می‌رفت.(فوزی سالم عفیفی، نشأة وتطور الکتابةالخطیة العربیة و دورها الثقافی والاجتماعی، ج۱، ص۱۰۲، کویت ۱۴۰۰/ ۱۹۸۱.) خط کوفی که اندکی بعد پدید آمد، ویژگی‌های این خط را داشت. خط مقور انحنا و دور بیشتری داشت و به سبب امکان تندنویسی، در نامه نگاری و امور روزمره به کار می رفت. این خط به نام نَسْخی یا نَسْخ حجازی هم شناخته شده است. (قلقشندی: صبح الاعشی فی صناعة الانشاء، ج۳، ص۱۱.) از دو خط مبسوط و مقور که در مکه و مدینه رایج بودند، سه خط مایل و مشق و نسخ پدید آمدند و همزمان با تکوین خط کوفی در کوفه، این سه خط در حجاز رواج یافتند. انواع مستدیر این خطوط را در مکاتبات پیامبر به کار می‌بردند.نوشتن در دومین دهه سده نخستبا تأسیس شهرهای کوفه و بصره در دومین دهه سده نخست، دو خط کوفی و بَصْری بر پایه خط قدیمتر حیری شکل گرفتند. این دو خط پس از شکلگیری اولیه، شباهت بسیاری به خطوط مکی و مدنی و مشتقات آن‌ها یافتند. در واقع، اصول زیبانویسیِ شیوهای که بعدها به حجازی معروف شد، مبنای اولیه ابداع خطوط کوفی و بصری قرار گرفت. خط کوفی در آغاز تکوینش بازتابنده فضای اجتماعی و فرهنگی خشن خاستگاهش بود.(درویش محمدبن دوست محمد بخاری، فوائدالخطوط، ج۱، ص۲۹، در نجیب مایل هروی، کتاب آرایی در تمدن اسلامی، مشهد ۱۳۷۲ش.)شواهد نشان می‌دهند که تا پایان سده نخست استفاده از خط کوفی مبسوط برای کتابت قرآن و کتیبه، و خط مقور که نَسْخیِ قدیم (مکی یا مدنی یا کوفی لیّن) هم خوانده شده، برای امور غیردینی و مراسلات همچنان رواج داشته است.(۳۰ـ۳۳، ناجی زین الدین، ج۱، ص۲۰ـ۲۱، مصورالخط العربی، بیروت ۱۳۹۴/۱۹۷۴.)در همین زمان، گروهی خوشنویس با نام اصحاب المصاحف نسخه‌هایی از قرآن را در مدینه به خطی نیکو نوشتند، از جمله خالدبن ابی الهَیّاج (از یاران امام علی علیه‌السلام) که در اواخر سده نخست در مدینه به مصحف نویسی مشغول بود.(ابن ندیم (تهران)، ج۱، ص۹.)نقش فتوحات در انتشار خط عربیفتوحات مسلمانان و انتقال مرکز خلافت از عراق به شام در آغاز خلافت بنی امیه، موجبات انتشار خط عربی به سایر سرزمین‌ها را فراهم کرد. (دراسةفنیة فی تاریخ الخط العربی، دمشق ۱۴۱۹/۱۹۹۸.)همچنین به دستور عثمان، خلیفه سوم، چندین مصحف آماده شد و آن‌ها را به مکه و شام و یمن و بحرین و بصره و کوفه فرستادند. احتمالا این نسخه‌ها را به خط کوفیِ اولیه نوشته بودند که نقطه و اعراب نداشت. با گسترش اسلام در سرزمین های غیرعرب، وضع نقطه و اعرابگذاری حروف عربی ضرورت یافت. این کار را ابوالاسود دولی (متوفی ۶۹) و شاگردانش نصربن عاصم (متوفی ۸۹ یا ۹۰) و یحیی بن یعمر (متوفی ۱۲۹) به انجام رساندند.(۱۳۶، حبیب الّله فضائلی، ج۱، ص۱۱۲، اطلس خط، اصفهان ۱۳۵۰ش.)تاثیر رسمیت یافتن زبان عربی در نوشتندر سال ۷۵، خلیفه عبدالملک اموی زبان عربی را در سرتاسر قلمرو اسلام رسمیت بخشید. این کار گام دیگری در جهت نظام مندسازی خط و زیبانویسی بود.(ابن ندیم (تهران)، ج۱، ص۹.)نام برخی خطوط رایج در دوره خلفای نخستین و امویان را که بیش‌تر در مصحف نویسی کاربرد داشتند، چنین آورده است: مکی، مدنی، التئم/ النیم، مدور، مثلث، کوفی، بصری، مشق، تجاوید، سطواطی، سلواطی، مصنوع، مایل، مراصف، راصف، اصفهانی، سِجلّی، و فیرآموز، پیرآموز، قیرآموز که خط مخصوص ایرانیان و بر دو نوع ناصری و مدور بود. نام برخی از این خطوط، نشان از شیوه های محلی دارد. از این میان، خطوط مکی و مدنی در شبه جزیره عربستان، خطوط بصری و کوفی در عراق، و خطوط مشق و مایل در شام کاربرد داشتند. خط اصفهانی هم به شهر اصفهان منسوب شده است. گفته شده است که اصطلاح پیرآموز، یعنی چنان آسان که پیران هم آن را به سادگی می‌آموزند، خاص مصحف نویسی بوده که از کوفی مشتق شده است. (نجیب مایل هروی، کتاب آرایی در تمدن اسلامی، ج۱، ص۵۹۱، مشهد ۱۳۷۲ش.)خطوط تجاوید و سطواطی / سلواطی و سجلّی نیز گویا شیوه‌هایی مشتق از کوفی بوده اند. مشق نیز احتمالا خطی درشت و جلی بوده که در مصحف نویسی کاربرد داشته است. نام سایر خطوط برگرفته از شکل ظاهریشان بوده است.(حبیب الّله فضائلی، اطلس خط، ج۱، ص۱۲۷، اصفهان ۱۳۵۰ش.)خطاطان دوره اموی و رشد خطابن ندیم خالدبن ابی الهَیّاج را نه تنها مصحف نویس دانسته بلکه متذکر شده است که او در دربار ولیدبن عبدالملک به کتابت قرآن و اشعار و اخبار می‌پرداخت. همچنین در مدینه، آیاتی از قرآن را با طلا بر محراب مسجد پیامبر کتابت کرد. ظاهرآ، او در برابر این کتابت مزد بسیار طلب می‌کرد. مالک بن دینار هم که احتمال ایرانی بودنش می‌رود، از مصحفن نویسان اواخر عهد امویان بود و برای کار خود مزد می‌گرفت.(ابن ندیم (تهران)، ج۱، ص۹ـ۱۰.)خطاط دیگری به نام قطبةالمحرر را نخستین کاتب دوره اموی شمرده است، اما عفیفی او را از خطاطان مشهور شام دانسته که در اواخر این عهد می‌زیسته است، اما از آن‌جا که ابن ندیم، کاتبان اوایل عهد عباسی را پیرو قطبه می‌خواند، قول اخیر صحیح تر می‌نماید. قطبه را پیشگام نخستین تحول خط عربی دانسته اند، چرا که قلم هایی چهارگانه را از خط کوفی استخراج کرد که احتمالا عبارت بودند از طومار، جلیل، نصف و ثلث. گفته می‌شود که این خطوط از اقلام مستدیر و مقور بوده و بیش‌تر در نگاشتن امور غیردینی و روزانه کاربرد داشته اند. طومار که سابقه کاربردش به دوره معاویه (۴۱ـ۶۰) نسبت داده شده است، خطی خشکتر بود، اما جلیل با اندازهای تقریبآ برابر طومار، میل بیشتری به دور و انحنا داشت. پهنای «الف» در این دو خط مقیاس اندازه سایر خطوط بود. بر این اساس، اندازه خطوط نصف و ثلث را نسبت به دو خط پیشگفته در نظر می‌گرفتند. احتمال دیگر آن است که نامهای نصف و ثلث و ثُلثَین (دو سوم) اشاره به نسبت زوایا به انحنای این خطوط باشد و مثلا در ثلث، یک سوم خطوط با حرکتهای مستقیم و دوسوم با حرکتهای منحنی قلم نوشته می‌شده است. چنین می‌نماید که میزان انحنای این خطوط با کوچکتر شدن اندازه حروف افزایش می‌یافته است ثلث، خط).در اواخر عهد بنی امیه، پای کاتبان ایرانی به دربار امویان باز شده بود. یکی از آنان عبدالحمید کاتب (متوفی ۱۳۲) رئیس دارالانشای مروان، آخرین فرمانروای اموی، شد.(نجیب مایل هروی، تاریخ نسخه پردازی و تصحیح انتقادی نسخه های خطی، ج۱، ص۷۹، تهران ۱۳۸۰ش.)خطاطان دوره عباسی و رشد خطپس از روی کار آمدن عباسیان، در نیمه دوم سده دوم خوشنویسان بسیاری در سایه حمایت خلفای عباسی و وزیران ایرانی شان پرورش یافتند. روایات و سخنان بسیاری که از خلفای عباسی درباره خطاطی نقل کرده اند، گواهی روشن بر رونق این فن در عهد آنان است. روایت کرده است که خط احمدبن ابی خالد احوَل، کاتب مأمون، را فرمانروای روم در ضیافت هایش در کنار دیگر اشیای نفیس به نمایش می‌گذاشت.(ابوحیان توحیدی، رسائل ابی حیان التوحیدی، ج۱، ص۲۵۲ـ۲۵۳، چاپ ابراهیم کیلانی، دمشق، بیتا.)در دوره عباسیان ، خطوط پیشین همچنان رواج داشت. در این دوره، خطی به نام عراقی پدیدار گشت که به خط وراقی هم مشهور بود. گویا این خط زوایای کمتری نسبت به خط کوفی داشت و به سبب دقت در جزئیات نگارش، محقَّق هم خوانده می‌شد و وراقان (کاتبان نُسخ) آن را به کار می‌بردند.(ابن ندیم (تهران)، ج۱، ص۱۱.)دو خطاط شامی یکی به نام ضحاک بن عَجْلان که از پیروان قطبةالمحرر بود در زمان سفاح (۱۳۲ـ۱۳۶) و دیگری به نام اسحاق بن حَمّاد در زمان منصور و مهدی (۱۳۶ـ۱۶۹)، علاوه بر آن‌که بر خط کوفی متداول تسلط داشتند، در اصلاح خطوط تازه هم می‌کوشیدند و خطوط جلیل و طومار را نیکو می‌نوشتند. از دو خوشنویس به نام های خشنام بصری و مهدی کوفی هم یاد شده که در دوره هارون الرشید (۱۷۰ـ۱۹۳) سرآمد بودند. گفته شده که خشنام الف‌هایی به طول یک ذرع را با یک حرکت قلم می‌نوشت. پس از آن، خوشنویسی به نام ابراهیم سجزی که شاگرد اسحاق بن حماد و گویا ایرانی و اهل سجستان بود و برخی به خطا او را ابراهیم شجری خوانده اند، خط ثُلثَین را از خط جلیل استخراج کرد که کوچکتر اما زیباتر از آن بود. ابراهیم اندکی بعد خطی خفی تر به نام ثلث را از خط جلیل مشتق کرد. یوسف سجزی، برادر ابراهیم، خط جلیل را از اسحاق بن حماد گرفت و خطی دقیقتر و ظریفتر از آن اخذ کرد و صفحه ای زیبا بدان خط نوشت، چنان که تحسین و اعجاب فضل‌بن‌سهل ذو‌الریاستین، وزیر ایرانی مأمون، را برانگیخت. از آن پس به امر فضل، تمامی مکاتبات دیوانی را بدان خط نوشتند و این خط به سبب انتساب به ذوالریاستین، قلم ریاسی نام گرفت. این قلم متفرعاتی هم یافت که از آن جمله است ریاسی کبیر، نصف ریاسی، منشور، غبارالحلیة، و نرجس. در دوره مأمون، کاتب دیگری به نام احْول مُحَرر که دست پرورده وزیران برمکی بود و به کتابت نامه های درباری می‌پرداخت، گام‌هایی برای قانونمند کردن اقلام برداشت و آن‌ها را بر اساس درشتی و ریزی دسته بندی کرد و از آن میان، قلم طومار را در دسته نخست جای داد. همچنین اقلام ثلث و ثلثین و نصف را سامان بخشید و قلمی ریزتر به نام خفیف الثلث را از قلم ثلث استخراج کرد. ابداع برخی اقلام از جمله مسلسل (که همه حروف آن به هم پیوسته است) را نیز به او نسبت داده اند.(قلقشندی: صبح الاعشی فی صناعة الانشاء، ج۳، ص۱۲.)شکوفایی خط تا پایان سده سومشکوفایی خطاطی و ابداع و اصلاح مکرر خطوط تا پایانسده سوم همچنان ادامه داشت. در این هنگام، تنوع اقلام بدان پایه بود که برای هر منظوری خطی خاص به کار می‌رفت.نام شماری از آن‌ها و کاربردشان را در الفهرست آورده است، از جمله قلم طومار برای نامه نگاری به سران و فرمانروایان، قلم ثلثین برای مکاتبات خلفا با امیران زیردست، قلم مفتَّح و موامرات برای دادخواهی، قلم اشریه برای اسناد آزادی بندگان و معامله املاک، و قلم مدور صغیر برای کتابت اشعار و احادیث.(ابن ندیم (تهران)، ج۱، ص۱۱.)به گفته او، همه این اقلام از چهار قلم جلیل، طومار کبیر، نصف ثقیل، و ثلث کبیر مشتق شده‌اند و اقلام اخیر هم مستخرج از قلم جلیل‌اند که پدر همه اقلام است. اگر اقلام دیگری را که در منابع دوره های بعد، مثل رساله ابوحیان توحیدی و رسالة فی الخط و بَریِّ القلم یا تحفة اولی الالباب ابن صائغ از آن‌ها یاد شده است بدین نامها بیفزاییم، فهرستی بلند از نام اقلامی پدیدار خواهد شد که نمونه ای از آن‌ها در دست نیست و از همین رو، آگاهی از چندوچون آن‌ها ناممکن است. گفته شده است که هرچه اندازه حروف این اقلام کوچکتر بود، از سطح آن‌ها کاسته و بر دورشان افزوده می‌شد. چنانکه حروف خط طومار که از همه اقلام درشت تر بود، سراسر سطح و حروف خط غبارالحلیة که کوچکترین قلم بود، تمامآ دور و انحنا بود.(ابن صائغ، رسالة فی الخط و بَریِّ القلم، ج۱، ص۸۷، چاپ فاروق سعد، بیروت ۱۹۹۷.)سده چهارم آغاز تحول در نگارشبر پایه نمونه های موجود، از حدود سده چهارم اقلام مستدیر در کتابت مصاحف و کتیبه‌ها به کار گرفته شدند. تا پیش از آن، کاتبان در کتابت مصحف‌ها تنها برخی اقلام مبسوط را به کار می‌بردند. از آن پس هم استفاده از این اقلام متوقف نشد، اما در این دوره با رویکردی نوآورانه اصلاحاتی در اقلام مستدیر پدید آمد و کاربرد آن‌ها جدا از امور دیوانی و روزانه، در کتابت مصحف ها و سایر متون معتبر هم رایج شد. اعتبار یافتن اقلام مستدیر بخشی از تغییرات اجتماعی و فرهنگی بود که به اعتلای تمدن اسلامی مدد رسانید و به دربارهای متعددی رسید که افزون بر زبان عربی، فارسی هم در آن‌ها رواج داشت. تمرکززدایی از قدرت مرکزی و شکل گیری حکومت های منطقه ای و تأثیرشان در تکوین شیوه های مختلف خطاطی را از نام دوازده قلمی که ابوحیان توحیدی در سده چهارم از آن‌ها با عنوان خطوط عربی قدیم یاد کرده است، می توان دریافت. او در کنار نام‌هایی چون مکی، مدنی، شامی، عراقی، عباسی و بغدادی که یادآور مراکز و مصادر قدرت در نخستین سده های اسلام اند، از خطوط اسماعیلی، اندلسی، مشعَّب، مجرد و مصری هم نام برده است. سهم ایرانیان را در تکوین این تغییرات نباید نادیده گرفت، چرا که از نیمه نخست سده سوم عبداللّه بن طاهر به استقلال در خراسان حکم میراند و از اقوالی که به او نسبت داده اند، معلوم می‌شود که هنرشناس و هنرپرور بوده است.(۲۶۴، ابوحیان توحیدی، ج۱، ص۲۶۰، رسائل ابی حیان التوحیدی، چاپ ابراهیم کیلانی، دمشق، بیتا. ویکی فقه)عوامل این تحولبرای تحول خطاطی از اقلام مبسوط به اقلام مستدیر عوامل چندی برشمرده اند. برخی آن را به تغییر در مصالح و ابزارهای خوشنویسی نسبت داده اند. چگونگی به کارگیری، نوع و جنس قلم، شیوه تراشیدن نوک قلم، و طرز در دست گرفتن، بر کاغذ نهادن و حرکت آن را روی کاغذ در این تغییر مؤثر دانسته است. از سوی دیگر، زمان آغاز استفاده از اقلام مستدیر مصادف است با دوره جایگزینی کاغذ به جای پوست در مکتوبات سرزمینهای اسلامی. کاغذ که از اوایل سده سوم در دستگاه عباسیان رایج بود، دستکم از میانه این قرن برای نگارش نسخه های غیردینی هم به کار رفت. ظاهرآ جایگزینی پوست با کاغذ به استفاده از مرکّب سیاه حاصل از دوده (مداد) به جای جوهر خرمایی حاصل از مازو (حِبْر) انجامید چنانکه ابن مُقله نیز با مداد می‌نوشت. (ابن ندیم (تهران)، ج۱، ص۱۲.)تغییر نقش منشیان دیوانی به کاتب و نسّاخ، علت دیگر این دگرگونی در خوشنویسی ذکر شده است. در حالی که مصحف های پیشین را گروهی از طبقه عالمان کتابت می‌کردند و نام خود را در پایان آن نمی‌آوردند، نسخه‌هایی که به اقلام مستدیر نوشته شده، دارای انجامه‌هایی با رقم کسانی است که ملقب به وراق یا کاتب بوده اند. رواج اقلام مستدیر همزمان است با گسترش دیوان عباسیان و محوریت یافتن نقش وزیران در هدایت آن؛ چنانکه ابن مقله در درجه اول وزیر و پس از آن خطاطی نام آور بود.گفته می‌شود که ابن مقله خطی متناسب برای بازنمایی قرائت های هفت‌گانه قرآن وضع کرد. بر این مبنا، این قرائت‌ها در سایه ابداعات ابن مقله در سال ۳۲۲ رسمیت یافته است. در همین هنگام، ابن مِقْسَم را واداشته بودند از این ادعای خود دست بردارد که متن بدون اعراب قرآن را به همه اشکال صحیح به لحاظ نحوی، می توان خواند. به همین سیاق، در سالهای بعد، ابن شَنْبَذ نیز مجبور شد مجاز شمردن قرائت های مختلف را انکار کند.(رسالاتی در باب سیره و سنّت پیامبر، آثار اهل تصوف، کتب نحو و تاریخ و شعر، و حتی متون عربی مسیحی کاربرد داشت. وانگهی، این نُسخ گوناگون برای حامیان مختلفی کتابت می‌شدند که گرایش های دینی آن‌ها با حکومت مرکزی یکی نبود، علاوه بر قرآن.)تدوین قواعد خوشنویسیبه هر ترتیب، در اواخر سده سوم شمار خطاطان و تنوع خطوط به حدی رسیده بود که ایجاد اصلاحات و دسته بندی اقلام و تدوین قواعدی مشخص برای خوشنویسی ضروری می‌نمود. این کار در اوایل سده چهارم به دست ابن مقله (ابن مقله، متوفی ۳۲۸) انجام پذیرفت.ابن مقله که در دستگاه سه خلیفه عباسی، مقتدر، قاهر  و راضی مقام وزارت داشت، با همکاری برادرش، ابوعبداللّه حسین بن علی، قواعد خط را بر اساس اصول هندسی وضع کرد. او شیوه های مختلف خط را بر پایه نقطه و الف و دایره معیار تحت قاعده درآورد که بر اساس آن، اندازه «الف» با تعدادی معیّن از نقاطی لوزی شکل به اندازه پهنای قلم تعیین می‌شد و این «الف» مبنای قطر دایرهای قرار می‌گرفت که اندازه انحنای سایر حروف را به دست می‌داد. خطی که بر اساس این قواعد نگارش می‌یافت، خط منسوب نامیده می‌شد.(حبیب الّله فضائلی، تعلیم خط، ج۱، ص۷۶ـ۷۷، تهران ۱۳۷۶ش.)همچنین، ابن مقله واضع قلمی به نام الخط البدیع دانسته شده که احتمالا منظور از آن، همان شیوه مستدیری است که به کوفی شرقی یا سبک جدید عباسی هم معروف است اما بر اساس قواعد ابن مقله، آن را از ابداعات او شمرده اند.ابن مقله اساس قواعد کلی خطاطی را بر دو مبنای حُسن وضع و حُسن تشکیل بنیان نهاد. علاوه بر اینها، اصلاحاتی در تراشیدن قلم به وجود آورد و کشیدگی جِلفة و قَطّ مُحَرف قلم را مطرح کرد.(حبیب الّله فضائلی، تعلیم خط، ج۱، ص۷۷، تهران ۱۳۷۶ش.)گزینش و تکمیل اقلام خطاطیمشهور است که ابن مقله از بین انبوه اقلام رایج در آن روزگار، شش قلم به نامهای محقَّق، ریحان (رجوع کنید به محقّق، خط)، ثلث، نسخ، توقیع و رقاع را گزینش و قاعده مند کرد.(مجنون رفیقی هروی، سوادالخط، ج۱، ص۱۸۸ـ۱۸۹، در نجیب مایل هروی، همان منبع.)این خطوط بعدها با عنوان اقلام ستّه (قلم های ششگانه) به مهمترین اقلام شناخته شده خوشنویسی تبدیل شدند. با این همه، باید در صحت انتساب وضع این اقلام به ابن مقله تردید کرد، چرا که نه تنها بسیاری از منابع در این باره سکوت کرده و فقط وارد کردن کمی دور به خط کوفی را به او نسبت داده اند، بلکه کسانی چون قلقشندی اقلام رایج در دیوان انشای مصر را طومار، مختصرطومار، ثلث ثقیل، ثلث خفیف، توقیع، رقاع، محقَّق و غبار برشمردهاند و شیخ محمدطاهر کردی خطوط ثلث، نسخ، اجازه یا توقیع، رقعه، دیوانی و فارسی را اقلام ستّه دانسته است.(فوزی سالم عفیفی، نشأة وتطور الکتابةالخطیة العربیة و دورها الثقافی والاجتماعی، ج۱، ص۱۳۵، کویت ۱۴۰۰/ ۱۹۸۱.ویکی فقه)در عین حال، نقش ابنمقله در تکمیل اقلام و تدوین قواعد خط بر اساس اصول هندسی انکارنکردنی است. اصلاحات ابن مقله در کوفی مستدیر، در سراسر سده چهارم رسمیت و عمومیت یافت. این خط تا سده هفتم همچنان متداول ماند و در این مدت، در کنار اقلام ستّه به حیات خود ادامه داد، اما این اقلام رفته رفته جای آن را گرفتند.(حبیب الّله فضائلی، اطلس خط، ج۱، ص۲۹۸، اصفهان ۱۳۵۰ش.)اصلاحات ابن مقله در کوفی مستدیر، در سراسر سده چهارم رسمیت و عمومیت یافت. این خط تا سده هفتم همچنان متداول ماند و در این مدت، در کنار اقلام ستّه به حیات خود ادامه داد، اما این اقلام رفته رفته جای آن را گرفتند.( ج۱، ص۱۶۰.)در افزایش اقبال به اقلام ستّه، بیشترین سهم از آنِ خوشنویسی به نام ابن بوّاب (متوفی ۴۱۳) بود. او شیوه ابن مقله را از طریق شاگردانش محمدبن سُمسُمانی و محمدبن اسد فراگرفت، اما در آن تصرف کرد و واضع قواعدی تازه شد. او از جمله، روشی جدید در تراشیدن قلم در پیش گرفت که چیزی بین تحریف (کج) و تدویر (گرد) بود. او همچنین در ساختن مرکّب شیوه خاص خود را داشت.(قلقشندی: صبح الاعشی فی صناعة الانشاء، ج۳، ص۱۳.ویکی فقه.)گفته شده است که او خط محقّق را استحکام بخشید و در اقلامی نظیر ثلث، رقاع، ریحان، ذَهَب و حَواشی ابداعاتی کرد که به توازن و استواری بیش‌تر آن‌ها انجامید.( دراسةفنیة فی تاریخ الخط العربی، دمشق ۱۴۱۹/۱۹۹۸. ویکی فقه.)اصلاحات و ابداعات ابن بواب در قلم های مستدیر سبب شد که در بیش‌تر منابع او را تکمیل کننده شیوه ابن مقله بدانند و خوشنویسان نسل های بعد، به ویژه در مصر، از او پیروی کنند. شیوه ابن بوّاب با عنوان المنسوب الفائق هم شناخته شده است.(ابن صائغ، رسالة فی الخط و بَریِّ القلم، ج۱، ص۹۵، چاپ فاروق سعد، بیروت ۱۹۹۷.)آخرین خوشنویس تاثیر گزارآخرین خوشنویس بزرگ دستگاه عباسیان که با ابداعاتش تأثیری عمیق در خوشنویسی جهان اسلام بر جای نهاد، یاقوت مستعصمی (متوفی ح۶۹۸)، کاتب دربار مستعصم آخرین خلیفه عباسی، و پیرو شیوه ابن مقله و ابن بوّاب بود. او با ابتکار خویش قواعد خوشنویسی را موجز و مدون کرد و شیوه آن دو استاد را به حد کمال رساند. از مهمترین ابداعات یاقوت، قطِ محرف قلم بود که در زیباترشدن خطوط تأثیری بسزا داشت. در واقع از زمان یاقوت، اقلام ستّه (خطوط اصول) به نهایت تکامل و توازن رسیدند و جای همه اقلام پیشین را گرفتند و استفاده از آن‌ها را شاگردان و پیروان یاقوت در سرتاسر سرزمین های اسلامی متداول کردند.(حبیب الّله فضائلی، تعلیم خط، ج۱، ص۷۸، تهران ۱۳۷۶ش.)© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است. طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 04 Jan 2025 18:17:06 +0330 https://virgool.io/ArtAbolfazlRanjbaran/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D8%B7-%DA%A9%D9%88%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B9-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%AF-liafhaxyvm17 ابوالفضل رنجبران طراح و گرافیستدر خدمت جناب آقای ابوالفضل رنجبران طراح گرافیست و پژوهشگر تاریخ هنر هستیم، و قرار است توسط ایشاندر این مبحث به خط کوفی در دوران حکومت امام علی(ع) بپردازیم.جناب آقای رنجبران لطفا مختصری از خط کوفی در دوران حکومت امام علی(ع) همراه با ارائه منبع بفرمایید؟«إقرَأ بِاسمِ رَبّکَ الذَّی خَلَق خَلقَ الإنسانَ مِن عَلَقٍ إقرَأ و رَبُّکَ الأکرَمُ الذَّی عَلَّمَ بِالقَلمِ عَلَّمَ الإنسانَ مالَم یَعلَم»(بخوان به نام پروردگارت که آفرید آن خدایی که آدمی را از خون بسته بیافرید بخوان و پروردگار تو کریم‌ترین است؛ آن خدایی که بشر را علم نوشتن به قلم آموخت؛ به آدم آن چه نمی‌دانست تعلیم داد.)ن وَ القَلَمِ و ما یسطُرُونَپس دگربار ندا آمد:«ن وَ القَلَمِ و ما یسطُرُونَ». «قسم به قلم و آن چه که می نویسد». و آیات روح بخش و جان افزای قرآن، الهام بخش تمدنی شد که سرگذشت پیدایش، عظمت و کمال آن را چیزی شبیه به معجزه نامیده اند؛ چرا که از هیچ خلق گشت. تمدنی که اگرچه از ابعاد مختلفی به دلایل متعدد، از پیشرفت باز ایستاد، ولی هنوز درجهان امروز تاثیر معنوی دارد و به جاذبه و معنویت آن نقصان راه ندارد. این تمدن، وارث شرق و غرب شد، نه تقلید کننده محض آن‌ها، ترکیب و تکمیل کننده فرهنگ های پیشین بود؛ ودر عین حال، نه شرقی بود نه غربی .اسلام و تجلی هنر خوشنویسیآن چه که سبب شد، شور و اشتیاق مردمانی با فرهنگ ها و نژادهای متفاوت و سلیقه های گوناگون بود. در این تمدن، تمامی اقوام دارای ارزش یکسانی بودند. هرکسی می توانست به آن راه یابد. از اقوام عبری، یونانی، ایرانی، هندی و ترکی گرفته، تا اقوام آفریقایی و چینی و... همگی در سایه سار تعالیم انسانی و الهی آن گرد آمدند. هر قوم و ملتی به فراخور ظرفیت‌ها، استعدادها و قابلیت های مخصوص به خود، سهمی را در گسترش و بالندگی فرهنگی این تمدن ایفا کرد. رویکرد عمیق، تشویق و توجه بسیار آئین جدید اسلام پیرامون فراگیری دانش و فنون، به زودی آثار خود را در هنرنیز نشان داد. چنان که آثار هنری بسیاری شکوهمندی درآن تجلی یافتند. به عنوان نمونه، یکی از جلوه های هنری این تمدن، درمساجد به عنوان نخستین منزل پرواز روح انسان نمودار گشته است.تحریر کلام ثقیل وحیهر چه که بیشتر در جهان کوفی سیر می‌کنیم، به میزان فزون تری به وجود و تاثیر جذاب و رمزآلوده فرم‌های آن پی برده و بیشتر بهره‌مند می‌شویم. اکنون به جرات می توان گفت که اگر پیدایش خط کوفی کم و بیش مقارن با ظهور اسلام نبود، و آن چنان می شد که اعجاز نزول قرآن با خطی غیر از کوفی نگاشته شود، هیچ کدام از سبک های تاریخ خوش‌نویسی که پس از خط کوفی به وجود آمده‌اند، نمی توانستند نوشتاری مناسب وفراگیر برای تحریر کلام ثقیل وحی باشند. گویی تنها فرم های به ظاهر ساده و روان خط کوفی اوّلیه است که به دلیل سادگی، ظرافت‌ها و دیگر ویژگی‌های بی‌مانند خویش، می‌ تواند پیام رسان این آیین جدید باشد. به یقین، خط کوفی اوّلیه آیینه‌ی تمام نمای اقلیم خاستگاه خویش است.توجه ویژه به خط کوفی و کتابت وحیبه یقین، خط کوفی اولیه آیینه تمام نمای اقلیم خاستگاه خویش است. کوفی اوّلیه شیوه‌ای بوده است که به اقتضای زمان، بیش از هر شیوه یا سبک دیگر، خطی کاملا کاربردی و مصرفی محسوب می‌شده(به ویژه در کتابت قرآن که به عنوان تنها راه یا بهترین روش برای حفظ آن ، و آشنا کردن اقوام دیگر با این کتاب آسمانی کاربرد داشته است)، لیکن جنبه های شگفت انگیز و خارق العاده هنری آن، به نظر می‌رسد که از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده است که از همان آغاز، کاتبان وحی، نسبت به آن عنایت و توجه خاصی داشته‌اند. چرا که جنبه قدسی، روحانی و معنوی این کار، همواره نزد کاتبان، نوعی عبادت تلقی می شده؛ که در رأس آن، تشویق های متعدّد بزرگان دین و تبیین جایگاه معنوی و ارزشمند کتابت قرآن، و مهم‌تر از همه اعتباری که آفریدگار در قرآن به قلم بخشیده می‌باشد. یک ویژگی بسیار خاص دیگر را نیز باید به آن چه گفته شد اضافه نمود، و آن نکته این است که نگارش خط کوفی اوّلیه با قلمی نوشته می‌شود که تراشی کاملا انحصاری دارد. پیدایش این قلم خاص و از آن مهم‌تر، فهمی است که باعث رسیدن به این تراش ویژه شده است، جزء موارد استثنایی و ناشناخته خط کوفی اوّلیه می‌باشد و آن را از شیوه‌های متأخّر خود متمایز می‌سازد این مطلب بیانگر پیچیدگی فرمی خط کوفی اوّلیه می‌باشد، و شعور نوشتاری والای کاتبان آن را می‌رساند.(موسوی جزایری، دانشنامه کوفی، تهران، 1384)تولد خوشنویسی پس از ظهور اسلاماطلاق واژه‌ی «خوشنویسی » را بی‌گمان به آثار مکتوب پس از ظهور اسلام باید نسبت داد. تا پیش از ظهور اسلام ، آثار بسیار اندکی از کتابت باقی مانده است. البته شایان ذکر است که شیوه‌ی نگارش آثار باقی مانده از آن دوران نیز، به گونه‌ای است که فاقد هرگونه ظرافتی در نوشتن و ویژگی هایی است که بتوان درباره آن آثار ، واژه خوش نویسی را به کاربرد. ماهیت وجودی آن‌ها بیشتر در حدّ انتقال مفاهیم و ارتباط نوشتاری بین افراد وقبیله ها بوده است ، نه جنبه تزئینی وظرافت‌های موجود در آن.خط کوفی در زمان امام علی(ع)در کتاب «اسلام و هنر مسلمانان» بیان شده است که به راحتی می توان نشان داد که میان هنرهای غیر مصوّر مسلمانان، فقط عناصر استفاده شده در هنر خوش‌نویسی است که پیش از آن در تمدن‌های دیگر همچون یونان باستان، تمدن یونانی، رومی، سوریه (شام)، بیزانس، بین النهرین و مصر وجود نداشته است. رشد کمّی و کیفی کتابت قرآن در زمانی کوتاه، چنان وضعیتی پیدا می‌کند که در مناطقی بسیار فراتر از مرکز این تمدن در زمان حکومت مولای متقیان علی ابن ابی طالب رونق پیدا کرده و دوستداران و مشتاقان او، دست به قلم می‌شوند تا آن را به زیباترین شکل ممکن بنویسند. چنان که شاهد پیدایش و رشد کمّی و کیفی شیوه‌های متعدّد و متنوعی از خوش نویسی، در طول چندین قرن هستیم، که آفتاب این جام جهان نما از شرق جهان کوفی طلوع نموده است. به همین دلیل در سرزمین های دور و نزدیک آثار فراوانی از دست نوشته های نخستین قرآن و نمونه های جدیدتر خط کوفی اوّلیه را می‌توان مشاهده کرد، به گونه ای که برخی از شیوه‌های خط کوفی منحصر به مناطق جغرافیایی خاصی هستند.پیشرفت خط کوفی در کمترین زمانشکوه، عظمت و چگونگی پیدایش و رشد خط کوفی چنان است که شاید بتوان آن را چیزی شبیه به اعجاز دانست. خط کوفی اوّلیه در زمانی بسیار کوتاه، جایگزین خطوط رایج و متداول مناطق مختلف جغرافیایی(حتی در مناطق بسیار دور دست از مرکز این تمدن) گشت؛ به گونه ای که خط رایج (بین الملل ) مسلمانان شد. کوتاهی زمان این رخداد عظیم تاریخی، تا حدی باورنکردنی و شگفت انگیز است. این در حالی است که می دانیم این گونه تحولات در زبان و خط ملت ها و اقوام مختلف، به طور معمول، در مدت زمان بسیارطولانی، حتی گاهی در طی چندین قرن، بسیار کند و کاملا تدریجی صورت می‌گیرد.نفوذ خط کوفی در اروپانفوذ و جذابیت فوق العاده و اثرگذاری کم نظیر خوش نویسی کوفی، باعث گردید که این سبک حتی مرزهای جغرافیایی جهان اسلام را در نوردد. جذابیت منحصر به فرد خط کوفی، چنان فراگیر شده بود که کاربرد آن را در آثار مسیحیان به وضوح می توان مشاهده کرد. شگفت آن که حتی برخی از مسیحیان، بدون آن که از مضمون نوشته‌ها به خط کوفی آگاه باشند، فقط به قصد به کارگیری آن فرم های پر جذبه، خط کوفی را از آثار مسلمانان تقلید می‌کردند. به گونه ای که کاربرد آن را در نقاشی های ایتالیایی ها در دوران بیزانس، و معماری برخی از کلیسا های مناطق مختلف اروپا همچون فرانسه و ایتالیا مشاهده می‌کنیم. در رخت کن یا مخزن کلیسای بزرگ میلان کتیبه‌ای از  سنگ بیرون آورده شده که زینت داخل کتیبه، یک کلمه یا عبارت عربی است که پی در پی در سنگ، حجاری شده است. همچنین بر روی درهای کلیسای (سن پیر) که به حکم پاپ اوژن هفتم تعمیر شده، عبارت عربی به شکل هاله(پخش شدن نور در اطراف صورت امامان و قدیسین) در اطراف صورت حضرت عیسی (دروود خدا بر او) نقش بسته است.خط کوفی و مسیحیت«اشهد ان لا اله الا الله و اشهد ان محمدرسول الله » در ردای دو نفر از روحانی سن پیر و سن پل (که مجسمه آن ها در همان کلیسا است) این عبارت، عین کلمه‌ی شهادت مسلمانان می‌باشد، دو حاشیه طولانی مزّین به خطوط عربی مشاهده شده است. به گفته ی برخی، فرم کوفی تنها فرم خوش‌نویسی بوده که به وسیله غیرمسلمانان تقلید می‌شده است. چونان که شنل تاج گذاری امپراتور آلمان و نقاشی های مشهوری همچون نقاشی حضرت مریم همراه با کلمه‌ی شهادت و نقاشی تاج گذاری حضرت مریم به خط کوفی مزّین گشته‌اند. حتی در لباس روحانیون بزرگ مسیحی، کلمه ی«لا اله الا الله» به خط کوفی بافته شده بود.خط کوفی در سکه و صلیب مسیحیاندر بشقاب مشهور به پیروکریساگو، اسقف اعظم راونا، عبارت ذیل، به خط کوفی مشاهده شده است. نحمدالله لمانأ کل « هنگامی که در حال خوردن هستیم، خداوند را ستایش می‌کنیم» در کتاب خوش‌نویسی اسلامی نمونه ای از سکه و صلیب مسیحیان که به خط کوفی مزّین گشته آمده است. چندین و چند قرن است که خط کوفی اوّلیه، به وفور و یا به ندرت (تفاوت نمی کند) در اختیار بسیاری از پژوهشگران قرار داشته است. اما نکته ای با این اهمیت، و کم و بیش به این وضوح، از چشم آنان نهان مانده است. این موضوع، به خودی خود می تواند به عنوان یکی از رمزهای فاش شده یکی از چین های خم اندر خم و شکن اندر شکن جهان کوفی تلقی گردد.خط کوفی ترسیم بود یا نگارش با قلم؟جنبه‌ی نگارشی خط کوفی اوّلیه گاهی چنان دور از ذهن به نظر می‌رسیده است، که برخی از پژوهشگران معاصر گفته‌اند: اگر میان کتابت و ترسیم تمایزی قایل شویم، خط کوفی اوّلیه از همه خطوط عربی به ترسیم نزدیک‌تر است. برخی دیگر نیز بر این باورند که(خوش نویسان سبک کوفی) از وسیله ای شبیه قالب یا شابلون امروزی برای کتابت استفاده می‌کردند، و در کمتر موردی کتیبه‌ها با دست نوشته شده است. حتّی بعضی از محققان این پرسش را مطرح کرده‌اند که آیا خوش نویسی کوفی، به وسیله نقشه ریزی دقیق، آثار خود را به وجود آورده است؟ و یا اینکه او می توانسته تمام صفحه را تصور کند و بدون مدل سازی قبلی بنویسد؟ برخلاف نظر این پژوهشگران که خط کوفی اوّلیه را شیوه‌ای ترسیمی یا نظیر آن می‌دانند، کمترین تردیدی نیست که خط کوفی اوّلیه خطی است نوشتاری. اصولا در نمونه هایی مشاهده شده که خط کوفی اوّلیه مراحل ابتدایی تحولات فرمی خود را پشت سر می‌گذارد؛ یعنی در اوج کیفیت دست نوشته‌های شیوه کوفی اوّلیه از یک چنین قلم خاصی استفاده می‌کرده‌اند. عمده‌ی نمونه‌هایی که در آن ها از این قلم استفاده شده، از نظر پختگی خط و زیبایی اجرای حروف، در نهایت کیفیت نگارش دیده می‌شوند(هرچند که ممکن است شیوه های خوش‌نویسی آن‌ها با یکدیگر تفاوت داشته باشد البته این امر مصداق تام ندارد؛ ولی اغلب نمونه‌ها در یک چنین وضعیت کیفی ممتازی دیده شده اند. دقایق، نکته ها و ظرایف بیشتری پیرامون بحث فوق وجود دارد.(موسوی جزایری، دانشنامه کوفی، تهران، 1384)نقطه و اعراب گذاری(اعجام: رفع ابهام) خط کوفیاعجام در لغت به معنی رفع ابهام و نقطه گذاردن حروف و یا مقید کردن نوشته به اعراب و نقطه را گویند. چنانکه ((أعجمت اکلام)) یعنی از آن سخن رفع گنگی و ابهام کردن و چون نقطه گذاری بر حروف و زیر و زبر گذاردن بر آن ابهام و گنگی سخن را از بین می‌برد آن را (( اعجام )) نامیدند. در ابتدا اعجام تنها با نقطه گذاری انجام می‌شد نقطه گذاری در اصطلاح دو معنی دارد:نقطه گذاری برای تمیز حروف مشابه مانند نقطه‌های(باء ، تا ، ثاء) و یا (حاء ،جیم ، خا) و نقطه گذاری برای تشخیص حرکت کلمات چنان که برای نشان دادن حرکت فتح یک نقطه روی آن می‌گذاشتند و برای نمایاندن کسره یک نقطه زیر حرف و برای ضَمه یک نقطه جلوی حرف و یا در میان آن قرار می‌دادند.اسامی اعراب گذاران قرآندر روایات آمده است که پیامبر اکرم (ص)  فرمود:«قرآن را اعراب دهید و در اعراب آن فحص (جستجو) کنید»کسانی که در اِعراب گذاری قرآن پیش قدم بوده و قرآن را اِعراب گذاری کردند عبارتند: از ابوالاسود دوئلی، یعقوب رهاوی، یحیی بن یعمر، نصر بن عاصم، یزید فارسی، خلیل بن احمد فراهیدی و ابوحاتم سجستانی.اولین پیش قدم در اعراب گذاری قرآناولین شخص که در به کار بردن نقطه اقدام نمود. ابوالاسود دوَئلی ( متوفی در ۶۹ هـ ق) است. وی اصول نحو را از حضرت علی(ع) آموخته و از آن پس بدین علم شهرت یافت .برای نقطه گذاری قرآن ابوالاسود یکی از کاتبان قرآن از قبیله عبدالقیس را برگزیده و گفت مصحف را بگیر و رنگی انتخاب کن که مخالف با رنگ سیاه باشد. وقتی من دو لب خود را به حرفی می‌گشایم، یک نقطه در بالای آن حرف بگذار(به جای فتحه) چون لب‌های خود را فرود آورم یک نقطه در زیر آن قرار ده(به جای کسره) و آنگاه که هر دو لب را به هم چسباندم نقطه را به میان حروف بگذار(به جای ضَمه) و علامت سکون را دو نقطه قرار داده بود. سپس قرآن را به آرامی شروع به خواندن کرد نویسنده نیز نقطه می‌گذاشت هر وقت که نویسنده صفحه را تمام می‌کرد ابوالاسود در آن تجدید نظر می نمود بدین گونه تمام قرآن اعراب گذاری شد.ایرانیان و اعراب گذاری قرآنابو عبدالرحمن خلیل بن احمد الفراهیدی که واژه شناس و متخصص دستور زبان عربی بوده ایرانی الاصل نیز می‌باشد. وی موسس حقیقی علم نحو عربی و مبتکر علم عروض و دانشمند لغت است. او نخستین کسی است که همزه و تشدید و روم و اشمام (با لب اشاره کردن به حرکت است بدون آن که صدا شنیده شود) را وضع کرد و ضبط حرکات کلمات به این روش امروزی از وی به یادگار مانده است.(دانی ۱۹۶۰،  میلادی ۱۳۳ و سیوتی ۱۳۶۰ هـ ق : ۱۷۱) ابوحاتم سهل بن محمد بن عثمانی سجستانی(سیستانی) از ایرانیانی بوده که در این راه کوشش‌هایی نموده است. وی رساله‌ای درباره رسم الخط قرآن نوشته است(سجستانی ، ۱۳۵۵ هـ ق : ۱۴۳)سهم ایرانیان در سیر خط کوفیخط کوفی در صدر اسلام، قبل از اعراب گذاری سخت و دشوار بود. تا قرن سوم هـ ق ، به تدریج راه تکامل و پیشرفت را طی نمود و اشکال گوناگون و پیچیده و مشکل پیدا کرد، و در هر شهر و دیاری به صورت و شیوه خاص آن سرزمین درآمد و چنان شد که تا اواخر قرن پنجم هجری قمری، چهل و دو نوع خط کوفی(تحریری، تزئینی و بنایی) به کار می‌رفت و بیشتر آن در خراسان رواج داشت(منشی قمی ، ۱۳۵۹- ۱۱ ) توجه به قرآن‌های کتابت شده کوفی در قرون اولیه هجری قمری، و کتیبه‌های به جا مانده از مساجد: جامع اصفهان، جامع نیریز، جامع قزوین، جامع گلپایگان، جامع ساوه و ...که بر محراب‌ها رواق‌ها و شبستان ها توسط خوش نویسان وهنرمندان عصر گچ‌بری شده‌اند، می‌توان گفت که ایرانیان بیشترین سهم را در ابداع ونگارش خط کوفی داشته‌اند.تقسیم بندی کلی خط کوفیخط کوفی در دنیای اسلام، در دو گستره جغرافیایی رواج داشته است وتمام شیوه ها وقلم های کوفی به واسطه این دو منطقه جغرافیایی به دو دسته تقسیم شده‌اند : خط کوفی مشرقی و خطوط کوفی مغربی.© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است. طراح و گرافیست طراح و گرافیست Sat, 04 Jan 2025 18:15:25 +0330