https://virgool.io/feed/@rr.abdollahi73 فیزیک‌خوان سابق/ کارگر ساده رسانه/ اندکی پژوهشگر fa 2026-04-15 06:11:29 https://static.virgool.io/images/default-avatar.jpg https://virgool.io/@rr.abdollahi73 https://virgool.io/restalks/%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C%D8%AC%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85-bf8n4arvyzbp در دنیای امروز محصولات دیجیتالی به بخش جدایی‌ناپذیر از زندگی روزمره ما تبدیل شده‌اند. از نرم‌افزارها و اپلیکیشن‌ها گرفته تا دوره‌های آموزشی آنلاین و محتواهای چندرسانه‌ای، انتخاب یک استراتژی قیمت‌گذاری مناسب برای این محصولات می‌تواند تأثیر زیادی بر موفقیت تجاری آن‌ها داشته باشد. استراتژی قیمت‌گذاری نه‌تنها بر درآمد و سودآوری تأثیر می‌گذارد، بلکه می‌تواند به شکل‌گیری تصویر برند و جذب مشتریان نیز کمک کند. در این یادداشت به بررسی 10 نکته کلیدی خواهیم پرداخت که می‌توانند به کسب‌وکارها در انتخاب یک استراتژی قیمت‌گذاری مؤثر و کارآمد برای محصولات دیجیتال کمک کنند. باتوجه‌به ویژگی‌های خاص این محصولات درک بازار هدف و تحلیل رقبا از جمله عوامل مهمی هستند که باید در نظر گرفته شوند. بیایید با هم به این موضوع بپردازیم و راهکارهایی را برای تعیین قیمت مناسب برای محصولات دیجیتال بررسی کنیم.1. بازار و مخاطب خود را درک کنیدتجزیه‌وتحلیل بازار: برای درک پویایی صنعت خود، از جمله روندها، رقابت و شرایط اقتصادی یک تحقیقات بازار کاملی انجام دهید. بخش‌های مختلف مشتریان و تمایل آنها به پرداخت را شناسایی کنید؛ چراکه بخش‌های مختلف ممکن است ارزش متفاوتی برای محصول شما داشته باشند.مخاطبان هدف: مشتریان هدف، ترجیحات، رفتار خرید و حساسیت قیمت آنها را شناسایی کنید و از نظرسنجی‌ها، مصاحبه‌ها و گروه‌های متمرکز برای جمع‌آوری بینش آن­ها استفاده کنید.تحلیل رقبا: استراتژی‌های قیمت‌گذاری رقبای خود را مطالعه کنید. مدل‌های قیمت‌گذاری، تخفیف‌ها و هرگونه خدمات ارزش‌افزوده‌ای که ارائه می‌دهند را شناسایی کنید. درک نحوه قیمت‌گذاری محصولات مشابه می‌تواند استراتژی شما را مشخص کند. برای درک بهتر از قیمت‌گذاری رقبا، می‌توانید از ابزارهای تحلیل رقابتی استفاده کنید. این ابزارها شامل جمع‌آوری داده‌ها از وب‌سایت‌ها، بررسی قیمت‌های آنلاین و مطالعه نظرات مشتریان است.2. محاسبه هزینه‌­ها به‌صورت جزئی و دقیقهزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم: تمامی هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم مرتبط با محصول مانند زیرساخت‌های سرور، هزینه‌های پشتیبانی و بازاریابی را در نظر بگیرید و سود مناسب را متناسب با این هزینه‌ها تعیین کنید.افزایش شفافیت در محاسبه هزینه‌ها: داشتن داده‌های دقیق از هزینه‌ها به شما کمک می‌کند تا مرز مشخصی برای قیمت‌گذاری تعیین کرده و از بهینه بودن قیمت اطمینان حاصل کنید.تحلیل حاشیه سود: حاشیه سود مناسب خود را تعیین کنید و اطمینان حاصل کنید که هزینه‌ها به‌طور کامل پوشش داده می‌شوند. این حاشیه باید به شکلی باشد که هم هزینه‌ها را جبران کرده و هم سود کافی برای توسعه محصول و بازاریابی فراهم کند.3. ارزش پیشنهادی خود را تعریف کنیدنقاط فروش منحصربه‌فرد (USPs): به‌وضوح آنچه محصول شما را برای مشتریان منحصربه‌فرد و ارزشمند می‌کند، بیان کنید و بر مزایایی که ارائه می‌دهد و چگونگی حل مشکلات خاص برای مشتریان خود تمرکز کنید؛ چراکه می‌تواند قیمت بالاتر را درصورتی‌که ارزش آن قابل‌توجه باشد توجیه کند.توسعه سنجه‌های ارزش درک‌شده: دریابید کنید که مشتریان چگونه ارزش محصول شما را در مقایسه با محصولات جایگزین درک می‌کنند. این می‌تواند بر تمایل آنها به پرداخت تأثیر بگذارد و ارزش درک شده بالاتر می‌تواند قیمت‌های بالاتر را توجیه کند.4. اهداف قیمت‌گذاری را در نظر بگیریدتأکید بر اولویت‌ها و اهداف برند: اهداف مالی و تجاری شما باید در تعیین قیمت لحاظ شوند. باید هدف خود را از تعیین قیمت مشخص کنید اینکه آیا می‌خواهید سهم بازار خود را افزایش دهید؟ آیا هدف شما حداکثرکردن سود است یا ایجاد یک تصویر برند خاص و لوکس؟ هر یک از این اهداف می‌تواند بر استراتژی قیمت‌گذاری شما تأثیر بگذارد.5. یک استراتژی و روش قیمت‌گذاری را انتخاب کنیدانتخاب استراتژی‌های مبتنی بر رفتار مشتری: مدل‌های مختلف مانند قیمت‌گذاری بر اساس اشتراک یا بر اساس میزان استفاده می‌توانند گزینه‌های مناسبی باشند. انتخاب یک مدل قیمت‌گذاری مناسب نیازمند تحلیل رفتار مشتری و بررسی جذابیت هر مدل است.(در مجموعه مطالب استراتژی‌ها و مدل‌های قیمت‌گذاری به‌تفصیل به انواع روش‌های قیمت‌گذاری پرداخته‌ایم برای دسترسی به آن­ها می­توانید به رستاک مراجعه کنید)تست و ارزیابی استراتژی‌ها: پس از انتخاب مدل قیمت‌گذاری، آن را در یک تست A/B بررسی کنید تا ببینید کدام مدل برای گروه‌های مختلف مشتریان مؤثرتر است. این کار به شما اجازه می‌دهد که انتخاب بهتری برای قیمت‌گذاری نهایی داشته باشید.- تست A / B: استراتژی‌های قیمت‌گذاری مختلف را به‌صورت کنترل شده اجرا کنید تا ببینید کدام‌یک بهتر عمل می‌کنند و بر پاسخ مشتری تصمیم­گیری کنید. این می‌تواند به شناسایی مؤثرترین استراتژی به شما کمک کند.- برنامه‌های آزمایشی: پیشنهادها یا تبلیغات با زمان محدود را برای سنجش واکنش‌های مشتری قبل از عرضه کامل اجرا کنید.- بازخورد مشتری: بینش مشتریان بالقوه را در مورد انتظارات و ادراکات قیمتی آنها جمع‌آوری کنید. به طور منظم از کاربران در مورد قیمت و ارزش درک شده درخواست بازخورد کنید و از این اطلاعات برای اصلاح استراتژی خود استفاده کنید.6. ملاحظات حقوقی و اخلاقی را مد نظر داشته باشیدرعایت قوانین و استانداردهای قیمت‌گذاری: به هرگونه مقررات مربوط به قیمت‌گذاری از جمله قوانین ضد انحصاری و منع تبعیض قیمت توجه داشته باشید. همچنین قیمت‌گذاری باید به‌گونه‌ای باشد که به اصول اخلاقی پایبند باشد و اعتماد مشتریان را جلب کند.7. نظارت و تنظیم مداوم استراتژی قیمت‌گذاریتغییرات اقتصادی (مانند رکود اقتصادی یا رونق)، اجتماعی (مانند تغییرات فرهنگی یا روندهای جدید) و تکنولوژیکی (مانند نوآوری‌های جدید) می‌توانند بر قیمت‌گذاری تأثیر بگذارند. کسب‌وکارها باید آماده باشند تا به این تغییرات واکنش نشان دهند و استراتژی‌های خود را متناسب با شرایط جدید تنظیم کنند. به طور مستمر بر عملکرد فروش، شرایط بازار و بازخورد مشتری نظارت کنید تا در صورت لزوم استراتژی‌های قیمت‌گذاری را تنظیم کنید.به‌روزرسانی مستمر بر اساس تغییرات بازار: نسبت به تغییرات در شرایط بازار، اقدامات رقبا و ترجیحات مصرف‌کننده که ممکن است نیاز به تعدیل داشته باشد، هوشیار باشید.استفاده از شاخص‌های کلیدی عملکرد: برای ارزیابی اثربخشی استراتژی قیمت‌گذاری، شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI) مانند نرخ تبدیل، هزینه‌های جذب مشتری و نرخ‌های ریزش را دنبال کنید.تغییرات اقتصادی: شرایط اقتصادی مانند رکود یا رونق می‌تواند تأثیر زیادی بر تصمیمات خرید مشتریان داشته باشد. در زمان رکود، مشتریان ممکن است تمایل کمتری به خرید داشته باشند و بنابراین ممکن است نیاز باشد قیمت‌ها را کاهش دهید.تغییرات اجتماعی و فرهنگی: تغییرات در الگوهای اجتماعی و فرهنگی نیز می‌تواند بر تقاضا تأثیر بگذارد. مثلاً افزایش آگاهی درباره محیط‌زیست ممکن است باعث شود که مشتریان تمایل بیشتری به خرید محصولات پایدار داشته باشند.8. توجه به روان‌شناسی قیمتاستفاده از اعداد و ارقام جذاب: روان‌شناسی قیمت نیز نقش مهمی در تصمیم‌گیری مشتریان دارد. به طور مثال استفاده از قیمت‌های جذاب مانند 199 هزار تومان به‌جای 200 هزار تومان می‌تواند تأثیر مثبتی بر جذب مشتری داشته باشد. همچنین ارائه تخفیف‌ها و پیشنهادهای ویژه نیز می‌تواند انگیزه خرید را افزایش دهد.9. استفاده از بازخورد مشتریانبه طور منظم از مشتریان درباره‌ی رضایت از قیمت و ارزش محصول بازخورد جمع‌آوری کنید. این بازخوردها به شما در بهبود و تنظیم استراتژی‌های قیمت‌گذاری کمک خواهند کرد.10. انعطاف‌پذیری استراتژی قیمت‌گذاریآمادگی برای تطبیق با تغییرات بازار: بازارهای دیجیتال بسیار پویا هستند و شما باید آمادگی داشته باشید که استراتژی قیمت‌گذاری خود را به سرعت با تغییرات و نیازهای جدید سازگار کنید. این انعطاف‌پذیری می‌تواند به شما در حفظ مزیت رقابتی کمک کند.تعیین استراتژی قیمت‌گذاری مناسب، فرآیندی پیچیده و پویاست که نیاز به تجزیه‌وتحلیل دقیق و تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه دارد. یک استراتژی قیمت‌گذاری موفق نه‌تنها باید نیازهای مالی و اهداف کسب‌وکار را برآورده کند، بلکه باید به ارزش واقعی محصول برای مشتریان توجه داشته باشد و در عین حال با حساسیت‌های آن‌ها همسو باشد. این استراتژی باید به‌گونه‌ای طراحی شود که به کسب‌وکار امکان انعطاف‌پذیری در برابر تغییرات بازار و رقبا را بدهد.با رعایت اصول مطرح‌شده و بهره‌گیری از تکنیک‌های عملیاتی، می‌توانید استراتژی‌ای را انتخاب کنید که علاوه بر افزایش سودآوری، برندسازی شما را تقویت کرده و وفاداری مشتریان را به‌همراه داشته باشد. هدف نهایی در یک استراتژی قیمت‌گذاری موفق، ایجاد توازن میان ارزش محصول و رضایت مشتری است، که این توازن نه‌تنها به رشد کسب‌وکار کمک می‌کند بلکه شما را در مقابل تغییرات آینده نیز مقاوم‌تر می‌سازد. در نهایت، قیمت‌گذاری هوشمندانه می‌تواند پلی باشد که مشتریان شما را به جایگاه واقعی برندتان هدایت کند و مسیر موفقیت را برایتان هموار سازد.اگر به حوزه تحقیقات بازار و موضوعات مرتبط علاقه‌مند هستید، کانال‌های ارتباطی رستاک رو دنبال کنید. راضیه عبدالهی راضیه عبدالهی Mon, 11 Nov 2024 11:13:47 +0330 https://virgool.io/restalks/%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C%D8%AC%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF-jggq5uaaysq0 در دنیای امروز، محصولات دیجیتال به‌عنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد جهانی شناخته می‌شوند. از نرم‌افزارها و اپلیکیشن‌ها گرفته تا محتوای دیجیتال و خدمات آنلاین، این محصولات نقش بسزایی در زندگی روزمره افراد و عملکرد کسب‌وکارها ایفا می‌کنند. با افزایش رقابت در این حوزه، قیمت‌گذاری صحیح و استراتژیک این محصولات به یکی از چالش‌های اساسی برای تولیدکنندگان و ارائه‌دهندگان خدمات تبدیل شده است. عوامل متعددی بر قیمت‌گذاری محصولات دیجیتال تأثیرگذارند که شامل هزینه‌های تولید، تحلیل بازار، رفتار مصرف‌کننده و روندهای فناوری می‌شود. در این یادداشت به بررسی این عوامل می­پردازیم.برخی از مهم­ترین عوامل تأثیرگذار که بر تصمیمات استراتژیک قیمت‌گذاری شرکت‌هایی که در اکوسیستم‌های دیجیتالی فعالیت می‌کنند در گراف ذیل، برگرفته از گزارش دیلویت با عنوان Pricing of digital products and services، قابل مشاهده است.اگر این عوامل را در سه بعد شرکت، اکوسیستم کسب‌وکار و بازار در نظر بگیریم؛ در بعد اول، شرکت‌ها باید استراتژی رفت‌وبرگشت داخلی خود به بازار و توانایی استراتژی‌ها و مدل‌های قیمت‌گذاری خاص را برای کمک به ارائه ارزش پیشنهادی به مشتریان در نظر بگیرند.در بعد اکوسیستم کسب‌وکار، شرکت‌ها نیاز به تحلیل دارند؛ اینکه چگونه شرکت با اکوسیستم همراستا و اینتگره شود و چگونه می‌تواند نسبت خروجی/ ورودی را با استراتژی‌ها و مدل‌های قیمت‌گذاری مناسب برای حمایت از نقش شرکت در اکوسیستم بهبود بخشد.در بعد سوم، یعنی محیط بازار نیز، شرکت‌ها باید بدانند که چگونه کل شبکه برای مشتریان ارزش ایجاد می‌کند و کدام بازار و نیروهای مرتبط با مشتری بر استراتژی داخلی آن‌ها نسبت به استراتژی‌های بازار تأثیر می‌گذارند.عوامل مرتبط با شرکتاین دسته به عوامل داخلی سازمان مرتبط است که به استراتژی‌ها، ساختار هزینه، پیچیدگی محصولات و عملیات شرکت مربوط می‌شوند. شرکت‌ها باید ویژگی‌های داخلی خود را در نظر بگیرند و قیمت‌گذاری را با توجه به مزایا و توانایی‌های رقابتی خود تنظیم کنند. از جمله عوامل مهم:مدل کسب‌وکار و ساختار هزینه‌ها: ساختار هزینه‌های تولید و عملیاتی شرکت تأثیر مستقیمی بر قیمت‌گذاری دارد. محصولاتی که هزینه تولید بالا و پیچیدگی فنی زیادی دارند، ممکن است قیمت بالاتری داشته باشند.ویژگی‌ها و پیچیدگی محصولات: پیچیدگی و ویژگی‌های محصول در تمایل مشتریان به پرداخت هزینه‌های بیشتر مؤثر است. محصولات با کیفیت بالا یا با ویژگی‌های خاص می‌توانند ارزش بیشتری به مشتری ارائه دهند.استراتژی‌های رقابتی و تمایز: رقابت شدید در بازار نیازمند تمایز در محصولات یا قیمت‌گذاری است. اگر شرکت‌ها نتوانند محصولات خود را متمایز کنند، باید از طریق قیمت‌گذاری رقابتی یا مدل‌های نوآورانه این ضعف را جبران کنند.عوامل مرتبط با اکوسیستماین دسته شامل عواملی است که به ارتباطات و همکاری‌های خارجی شرکت با دیگر اعضای شبکه (اکوسیستم) مربوط می‌شود. در اکوسیستم‌های پیچیده، شرکت‌ها باید موقعیت و نقش خود را در تعامل با سایر بازیگران در نظر بگیرند. برخی از این عوامل عبارتند از:همکاری و هماهنگی با شرکای تجاری: همکاری با سایر اعضای اکوسیستم از جمله تأمین‌کنندگان و شرکای تجاری در تعیین قیمت مؤثر است. شرکت‌ها باید اطمینان حاصل کنند که قیمت‌گذاری آن‌ها با سایر اعضای شبکه هماهنگ است.نقش و جایگاه شرکت در شبکه (اکوسیستم): درک جایگاه شرکت در اکوسیستم و نحوه تأثیرگذاری آن بر سایر بازیگران برای موفقیت قیمت‌گذاری حیاتی است.اثرات شبکه‌ای: اثرات شبکه‌ای در اکوسیستم‌های دیجیتال اهمیت زیادی دارند. افزایش تعداد کاربران یا تعاملات در یک شبکه می‌تواند ارزش بیشتری برای کل اکوسیستم ایجاد کند و در نتیجه قیمت‌گذاری باید این اثرات را در نظر بگیرد.مدل‌های قیمت‌گذاری چندجانبه: در اکوسیستم‌هایی که شامل چندین طرف (مانند پلتفرم‌ها) هستند، باید مدل‌های قیمت‌گذاری چندجانبه‌ای اتخاذ شود که هم مشتریان و هم تأمین‌کنندگان را پوشش دهد.عوامل مرتبط با بازاراین عوامل به نیروهای خارجی که بر شرکت و قیمت‌گذاری آن تأثیر می‌گذارند، مرتبط هستند. از جمله عواملی که به تغییرات در بازار، رقابت و تقاضای مشتریان مربوط می‌شوند:روندها و نیروهای بازار: روندهای فعلی بازار و دینامیک‌های تقاضا تأثیر مهمی بر قیمت‌گذاری دارند. شرکت‌ها باید به تغییرات بازار، تقاضا و رفتار مشتریان واکنش مناسب نشان دهند.استراتژی‌های قیمت‌گذاری رقبا: یکی از مهم‌ترین عوامل در قیمت‌گذاری، تحلیل استراتژی‌های رقابتی است. شرکت‌ها باید درک کنند که رقبا چگونه قیمت‌گذاری می‌کنند و آیا باید قیمت‌های بالاتر، مشابه یا پایین‌تر از رقبا تعیین کنند.رقابت از سوی تامین‌کنندگان خدمات خارج از اکوسیستم: ورود تأمین‌کنندگان خدمات جدید، به ویژه در حوزه دیجیتال، می‌تواند تأثیر زیادی بر قیمت‌گذاری داشته باشد و شرکت‌ها باید به رقابت‌های جدید و نوظهور واکنش نشان دهند.عوامل تکمیلی برای قیمت‌گذاری در اکوسیستم دیجیتال1- تفاوت ساختاری هزینه در محصولات دیجیتال: محصولات دیجیتال هزینه تولید بالایی دارند، اما هزینه بازتولید آن‌ها کم است. این موضوع باعث می‌شود که روش‌های قیمت‌گذاری سنتی مانند قیمت‌گذاری مبتنی بر هزینه دیگر مناسب نباشند و تمرکز باید بر ارزش و توان پرداخت مشتری باشد.2- مفهوم ارزش تجربی: محصولات دیجیتال به‌عنوان کالاهای تجربی شناخته می‌شوند؛ یعنی مشتریان باید محصول را تجربه کنند تا ارزش آن را تشخیص دهند. این ویژگی نیاز به انتخاب مدل‌های قیمت‌گذاری دارد که امکان تجربه محصول را برای مشتری فراهم کند و انگیزه‌ای برای خرید ایجاد نماید.3- قیمت‌گذاری در اکوسیستم‌های چندجانبه: با توجه به این‌که بسیاری از محصولات و خدمات دیجیتال در بستر پلتفرم‌ها عرضه می‌شوند، شرکت‌ها باید مدل‌های قیمت‌گذاری چندجانبه را انتخاب کنند که اثرات شبکه‌ای را در نظر بگیرد. این مدل‌ها می‌توانند با جذب کاربران و فراهم کردن ارزش متقابل برای تمامی بازیگران اکوسیستم، موفقیت بیشتری داشته باشند.4- استراتژی‌های نوآورانه قیمت‌گذاری: مدل‌های نوآورانه‌ای همچون پرداخت به ازای استفاده (pay-per-use)، اشتراکی (subscription) و فریمیوم (freemium) به عنوان گزینه‌هایی انعطاف‌پذیر و مقیاس‌پذیر در این نوع محصولات بسیار موفق عمل می‌کنند و امکان تنظیم بهتری با نیازها و توانایی‌های مشتریان دارند.جمع‌بندی برای اکوسیستم دیجیتال ایراندر اکوسیستم دیجیتال ایران، قیمت‌گذاری استراتژیک محصولات و خدمات دیجیتال به دلیل تغییرات سریع بازار و تحولات فناوری، اهمیت دوچندانی پیدا کرده است. شرکت‌های فعال در این حوزه باید سه جنبه کلیدی را مدنظر قرار دهند: عوامل مرتبط با شرکت، عوامل مرتبط با اکوسیستم ایران، و عوامل مرتبط با محیط بازار داخلی.از یک سو، شرکت‌ها باید به ساختار داخلی و محصولات خود توجه کنند. در ایران، به دلیل محدودیت‌های اقتصادی و تکنولوژیکی، پیچیدگی و ویژگی‌های محصول نقش مهم‌تری در تعیین قیمت دارند. ارائه محصولات با ویژگی‌های خاص و سفارشی‌سازی‌شده می‌تواند به تمایز در بازار کمک کند و مشتریان بیشتری را جذب کند. از سوی دیگر، ارتباط با سایر بازیگران اکوسیستم داخلی بسیار حیاتی است. همکاری با پلتفرم‌های محلی، ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت و همچنین شبکه‌های توزیع دیجیتال در ایران می‌تواند به توسعه و موفقیت شرکت‌ها کمک کند.نیروهای بازار در ایران نیز به دلیل نوسانات اقتصادی و تحریم‌ها تأثیر مستقیم بر استراتژی‌های قیمت‌گذاری دارند. شرکت‌ها باید به رفتار مصرف‌کنندگان داخلی توجه کرده و استراتژی‌های رقابتی خود را بر اساس توان خرید و نیازهای مشتریان بومی تنظیم کنند. علاوه بر این، تغییرات فناوری و توسعه زیرساخت‌های دیجیتال در ایران باید به دقت رصد شوند تا شرکت‌ها بتوانند با بهره‌گیری از فرصت‌های جدید، خدمات و محصولات خود را بهبود دهند.در نهایت، موفقیت در اکوسیستم دیجیتال ایران نیازمند شناخت کامل از عوامل داخلی، تعاملات شبکه‌ای و تغییرات بازار داخلی است. شرکت‌هایی که بتوانند این عوامل را به درستی مدیریت کنند و استراتژی‌های قیمت‌گذاری انعطاف‌پذیری داشته باشند، می‌توانند در بازار رقابتی ایران موفقیت بیشتری کسب کرده و سهم بیشتری از بازار را به دست آورند.اگر به حوزه تحقیقات بازار و موضوعات مرتبط علاقه‌مند هستید، کانال‌های ارتباطی رستاک رو دنبال کنید. راضیه عبدالهی راضیه عبدالهی Sun, 10 Nov 2024 16:57:20 +0330 https://virgool.io/restalks/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF-oqk15ciur1z3 تمایز تحقیقات بازار از دیگر مفاهیم این حوزه: تحقیقات بازاریابی، مطالعه بازار و تحقیقات محتوادر دنیای پیچیده و رقابتی کسب‌وکارهای امروزی، درک صحیح از بازار و مشتریان به‌عنوان یک ضرورت حیاتی برای موفقیت شناخته می‌شود. به همین دلیل، ابزارهای مختلفی برای جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها به وجود آمده‌اند که هر یک ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود را دارند.در تجارت، اصطلاحات «تحقیقات بازار»، «تحقیقات بازاریابی»، «مطالعه بازار» و «تحقیقات محتوا» اغلب به‌جای یکدیگر استفاده می‌شوند. بااین‌حال، اگرچه این­ها مرتبط هستند؛ اما مفاهیم متمایز با کاربردها و مزایای خاص را نشان می­دهند. برای فهمیدن این تفاوت­ها با ما همراه باشید.تحقیقات بازار چیست؟تحقیقات بازار (Market Research) فرایندی سیستماتیک برای جمع‌آوری، تجزیه‌وتحلیل و تفسیر اطلاعات در مورد یک بازار، محصول یا خدماتی است که برای فروش در آن بازار عرضه می‌شود و در مورد مشتریان گذشته، حال و بالقوه برای محصول یا خدمات است. همه چیز در مورد درک «چه کسی»، «چه»، «چه زمانی»، «کجا» و «چرا» در یک بازار است.اهداف تحقیقات بازار عبارت‌اند از:· شناسایی فرصت‌های بالقوه بازار· ارزیابی تقاضا برای یک محصول یا خدمات· ارزیابی اشباع بازار· درک نیازها و ترجیحات مصرف‌کننده· تحقیق درمورد رقبا· سنجش اثربخشی استراتژی‌های بازاریابیدر نهایت، تحقیقات بازار بینش‌های ارزشمندی را ارائه می‌دهد که کسب‌وکارها را در توسعه بازاریابی مؤثر، توسعه محصول و استراتژی‌های تجاری راهنمایی می‌کند.روش‌های رایج در تحقیقات بازار چیست؟چندین روش رایج در تحقیقات بازار عبارت‌اند از:نظرسنجی‌ و پرسش‌نامه: جمع‌آوری داده‌ها از طریق سؤالات ساختاریافته برای جمع‌آوری نظرات، ترجیحات و اطلاعات جمعیتی از مخاطبان هدف.مصاحبه: انجام مصاحبه‌های انفرادی یا گروهی برای عمیق‌تر کردن نگرش‌ها، باورها و انگیزه‌های افراد در مورد یک محصول یا خدمات.گروه‌های کانونی: سازماندهی بحث و گفتگو با گروه کوچکی از شرکت‌کنندگان برای بررسی ادراکات و نظرات آنها در مورد یک محصول، خدمات یا مفهوم خاص.مطالعات مشاهده‌ای: مشاهده و ثبت مستقیم رفتارها، تعاملات و واکنش‌های افراد در محیط‌های طبیعی یا محیط‌های کنترل شده.تحقیقات ثانویه: تجزیه‌وتحلیل داده‌ها و اطلاعات موجود از منابعی مانند گزارش‌ها، مقالات، نشریات دولتی و پایگاه‌های داده صنعت برای جمع‌آوری بینش‌ها و روندها.تجزیه‌وتحلیل داده‌ها: تجزیه‌وتحلیل داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از روش‌های آماری و نرم‌افزار برای استخراج الگوها، همبستگی‌ها و روندهای معنادار.تجزیه‌وتحلیل رقبا: ارزیابی استراتژی‌ها، نقاط قوت، ضعف و عملکرد رقبا برای شناسایی فرصت‌ها و تهدیدها در بازار.بازخورد و نظرات مشتری: تجزیه‌وتحلیل بازخوردها، نظرات و رتبه‌بندی‌های مشتریان از پلتفرم‌های مختلف برای درک رضایت مشتری، اولویت‌ها و زمینه‌های بهبود.مانیتورینگ رسانه‌های اجتماعی: ردیابی و تحلیل مکالمات و تعاملات، اشاره‌ها و روندها در پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی برای سنجش افکار عمومی و احساسات درباره یک محصول، برند یا صنعت.تحقیقات قوم‌نگاری: مطالعه افراد در محیط‌های طبیعی برای درک رفتارها، نیازها و تأثیرات فرهنگی آنها بر استفاده و تصمیم‌گیری محصول.خرید پنهانی: ارسال افراد ناشناس برای تعامل با یک کسب‌وکار یا خدمات برای ارزیابی کیفیت تجربه مشتری و خدمات ارائه شده.تجزیه‌وتحلیل آنلاین: استفاده از تجزیه‌وتحلیل وب برای ردیابی رفتار کاربران آنلاین، ترافیک وب‌سایت و تبدیل‌ها برای بهینه‌سازی استراتژی‌های بازاریابی آنلاین.لازم به ذکر است تیم تحقیقات بازار رِستاک همراه شماست تا بتوانید اهداف خود را در زمینه­های ذکر شده در بالا عملی کنید!تحقیقات بازاریابی چیست؟تحقیقات بازاریابی (Marketing Research) مفهومی گسترده‌تر از تحقیقات بازار است و درحالی‌که تحقیقات بازار صرفاً بر بازارها متمرکز است، تحقیقات بازاریابی تمام جنبه‌های مرتبط با بازاریابی یک محصول یا خدمات را در برمی‌گیرد و حوزه‌های دیگری مانند اثربخشی تبلیغات، درک برند و توسعه محصول را نیز پوشش می‌دهد که شامل درک اثربخشی کمپین‌های بازاریابی، مطالعه استراتژی‌های رقبا، ارزیابی قیمت‌گذاری، توزیع و سایر عناصر آمیخته با بازاریابی است.اهداف تحقیقات بازاریابی عبارت‌اند از:· تعیین قیمت مناسب· تعیین کانال‌های توزیع· شناسایی فرصت‌های بازار· درک ترجیحات و نیازهای مشتری· ارزیابی تقاضای بازار· طراحی کمپین‌های بازاریابی· ارزیابی اثربخشی استراتژی‌های بازاریابی· کمک به توسعه محصول و موقعیت‌یابیروش‌های رایج تحقیقات بازاریابی چیست؟در تحقیقات بازاریابی علاوه بر روش­های مرسوم در تحقیقات بازار مانند نظرسنجی و پرسش‌نامه، مصاحبه، تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، تحقیقات قوم‌نگاری، بازخورد و نظرات مشتری و مانیتورینگ رسانه‌های اجتماعی دو روش مرسوم دیگر نیز مورد استفاده قرار می­گیرد که عبارت‌اند از:آزمایش و تست A/B: انجام آزمایش‌های کنترل‌شده برای ارزیابی پاسخ‌های مصرف‌کننده به تغییرات مختلف عناصر بازاریابی مانند تبلیغات، قیمت‌گذاری یا ویژگی‌های محصول.تقسیم‌بندی بازار: تقسیم بازار هدف به گروه‌های مجزا بر اساس جمعیت‌شناسی، روان‌شناختی، رفتارها و ترجیحات برای تنظیم مؤثر استراتژی‌های بازاریابی.تفاوت­های کلیدی بین تحقیقات بازار و تحقیقات بازاریابیفوکوس دامنه: تحقیقات بازار تمرکز خود را به مطالعه یک بازار خاص و رفتار مصرف‌کننده آن محدود می‌کند و به درک پویایی‌ها، ترجیحات و روندها در آن بازار می‌پردازد. از سوی دیگر، تحقیقات بازاریابی دیدگاه گسترده‌تری را اتخاذ می‌کند و تمام جنبه‌های رشته بازاریابی را در بر می‌گیرد و شامل تجزیه‌وتحلیل جامع از عناصر مختلف مانند پویایی بازار، رفتار مصرف‌کننده، توسعه محصول، استراتژی‌های قیمت‌گذاری، فعالیت‌های تبلیغاتی، و کانال‌های توزیع است. تحقیقات بازاریابی با هدف ارائه یک درک جامع از کل چشم‌انداز بازاریابی، امکان تصمیم‌گیری آگاهانه و تدوین استراتژی را برای بهینه‌سازی تلاش‌های بازاریابی به طور مؤثر فراهم می‌کند.هدف: تحقیقات بازار یک تلاش هدفمند با هدف ارزیابی و اطمینان از دوام و موفقیت بالقوه یک محصول یا خدمات در یک بازار خاص است. بر درک نیازهای خاص، ترجیحات، رفتارها و الگوهای خرید مصرف‌کنندگان در آن بازار تمرکز دارد. هدف اولیه تحقیقات بازار اطمینان از موفقیت یک محصول یا خدمات در یک بازار خاص است. با مطالعه ترجیحات مصرف‌کننده، رفتارها و شرایط بازار، کسب‌وکارها می‌توانند پیشنهادهای خود را با خواسته‌های بازار هماهنگ کنند و احتمال ‌پذیرش و موفقیت محصول را افزایش دهند.در مقابل، تحقیقات بازاریابی به‌منظور قضاوت آگاهانه در مورد عملیات و استراتژی‌های بازاریابی در مقیاس وسیع‌تر عمل می‌کند. این شامل تجزیه‌وتحلیل جنبه‌های بازاریابی بی‌شماری برای بهینه‌سازی استراتژی‌ها، بهبود کارایی عملیاتی و تصمیم‌گیری آگاهانه است که منجر به اثربخشی کلی بازاریابی و رشد سازمانی می‌شود.کاربرد: یافته‌های تحقیقات بازار بسیار خاص هستند و فقط به بازار مورد بررسی مربوط می‌شوند. بینش‌های به‌دست‌آمده با ویژگی‌های آن بازار خاص تنظیم می‌شوند و آنها را در آن زمینه خاص مرتبط و قابل‌اجرا می‌سازد. بااین‌حال، این یافته‌ها ممکن است به دلیل رفتارهای متفاوت مصرف‌کننده، ترجیحات و پویایی‌های بازار، مستقیماً قابل‌انتقال یا قابل‌استفاده در بازارهای مختلف نباشند. در مقابل، یافته‌های تحقیقات بازاریابی دارای کاربرد گسترده‌تری هستند و می‌توانند در موقعیت‌ها و بازارهای مختلف تعمیم داده شوند. ماهیت جامع تحقیقات بازاریابی اجازه می‌دهد تا بینش‌های به‌دست‌آمده را در سناریوهای مختلف تطبیق داده و مورد استفاده قرار دهند و ابزار همه‌کاره‌ای را برای تصمیم‌گیری آگاهانه در تنظیمات مختلف بازار و زمینه‌های استراتژیک ارائه دهند.مصرف‌کننده در مقابل تمرکز عمومی: تحقیقات بازار عمدتاً بر روی رفتار کلی مصرف‌کننده در یک بازار خاص یا جمعیت‌شناسی تمرکز می‌کند. هدف آن درک چگونگی تعامل مصرف‌کنندگان با محصولات، خدمات و برندها در یک بازار هدف است که شامل تجزیه‌وتحلیل الگوهای خرید، ترجیحات، نگرش‌ها و سایر جنبه‌های رفتاری برای تنظیم استراتژی‌ها است. در مقابل، تحقیقات بازاریابی با کاوش سیستماتیک در مجموعه وسیعی از مسائل بازاریابی، رویکرد گسترده‌تری را اتخاذ می‌کند و نه‌تنها رفتار مصرف‌کننده را در برمی‌گیرد، بلکه طیفی از عناصر بازاریابی مانند توسعه محصول، استراتژی‌های قیمت‌گذاری، کانال‌های توزیع، اثربخشی تبلیغاتی و موقعیت بازار را نیز در برمی‌گیرد.انواع: در تحقیقات بازاریابی دو نوع اصلی متمایز می‌شود: تحقیقات وابسته و مستقل. تحقیقات وابسته به متغیرهای تحت‌تأثیر عوامل دیگر متکی است که اغلب با هدف ایجاد روابط علت و معلولی انجام می‌شود. از سوی دیگر، پژوهش مستقل، متغیرها را بدون تأثیرپذیری از عوامل دیگر بررسی می‌کند و دید وسیع‌تری از موضوع ارائه می‌دهد.بااین‌حال، تحقیقات بازار معمولاً به انواع متمایزی مانند تحقیقات وابسته یا مستقل طبقه‌بندی نمی‌شود. در عوض، بر درک بازارهای خاص و ویژگی‌های منحصربه‌فرد آنها تمرکز دارد که اغلب شامل رویکردهای سفارشی متناسب با اهداف و الزامات مطالعه است. تأکید بر دستیابی به بینش در مورد بازار خاصی است که در حال تجزیه‌وتحلیل قرار می‌گیرد نه اینکه در دسته‌بندی‌های از پیش تعریف شده انواع تحقیقات قرار گیرد.تیم تحقیقات بازار رِستاک پاسخگوی نیازهای تحقیقات بازار و تحقیقات بازاریابی شماست!از رصد و بررسی رقبا گرفته تا تست محصول شما و طراحی و بازطراحی شخصیت برند، همه توسط یک تیم حرفه‌ای در رِستاک قابل اجراست.مطالعه بازار چیست؟مطالعه بازار (Market Study) اغلب یک تحلیل متمرکزتر از یک بخش خاص در یک بازار یا جنبه خاصی از پویایی بازار است. مطالعه بازار یک ارزیابی دقیق از یک بازار خاص در یک صنعت است. هدف اصلی آن درک پویایی بازار از جمله روندها، رقابت، رفتارهای مصرف‌کننده و فرصت‌های رشد است. این نوع مطالعه در درجه اول بر تجزیه‌وتحلیل داده‌های ثانویه مانند گزارش‌های صنعت، آمار بازار و داده‌های عمومی متکی است.تفاوت‌های کلیدی بین تحقیقات بازار و مطالعه بازاراگرچه هر دو اصطلاح به جمع‌آوری و تجزیه‌وتحلیل داده­ها برای اطلاع از تصمیمات تجاری اشاره دارند اما تفاوت‌های کلیدی بین مطالعه بازار و تحقیقات بازار وجود دارد. مطالعه بازار بر ارائه یک نمای کلی از بازار، با استفاده از داده‌های ثانویه در درجه اول برای ارزیابی روندها و فرصت­ها متمرکز است. در مقابل، تحقیقات بازار بر درک عمیق نیازها و رفتارهای مصرف­کنندگان خاص، بر اساس داده‌های اولیه که مستقیماً از آنها به دست می آید، متمرکز است.تفاوت مهم دیگر رویکرد و روش‌شناسی است. مطالعات بازار معمولاً هزینه کمتری دارند و اجرای آن سریع‌تر است؛ زیرا بر مجموعه داده‌های موجود متکی است. در مقابل، تحقیقات بازار، اگرچه پرهزینه‌تر است، اما از طریق تعامل مستقیم با مصرف‌کنندگان، بینش‌های دقیق‌تر و شخصی‌سازی‌شده‌تری را ارائه می‌دهد.انجام یک مطالعه بازار می‌تواند چندین مزیت مهم برای کسب‌وکارها داشته باشد. ابتدا این امکان را می‌دهد که فرصت‌های تجاری جدید و موقعیت‌های بازار را شناسایی کرد که ممکن است فوراً آشکار نشوند. علاوه بر این، کمک می‌کند تا نقاط قوت و ضعف رقبا را درک کنیم که می‌توانند نحوه موقعیت بهتر محصولات یا خدمات را در بازار نشان دهند. مطالعات بازار همچنین موجب می‌شود در جریان روندهای نوظهور و تغییرات صنعت قرار گیریم که این امر برای ماندن در رقابت بسیار مهم است.اگر شما به مروری بر بازار و روندهای آن نیاز دارید، مطالعه بازار مناسب‌تر است. بااین‌حال، اگر به دنبال درک عمیق نیازها و رفتارهای مصرف‌کنندگان خود هستید، باید تحقیقات بازار را انتخاب کنید.تحقیقات محتوا چیست؟تحقیقات محتوا (Content Research) شامل یافتن و جمع‌آوری اطلاعات از منابع مختلف است که می‌تواند محتوا را پشتیبانی، تقویت یا به چالش بکشد. می‌توان از منابع اولیه مانند نظرسنجی، مصاحبه یا آزمایش برای جمع‌آوری داده‌ها و بینش‌های اصلی از مخاطبان هدف یا کارشناسان استفاده کرد.اگرچه محتوا برای B2C و B2B مهم است، درک ارزش محتوای قوی نقش بیشتری در B2B ایفا می‌کند. محتوایی که مجموعه‌­ها تولید می‌کنند نه‌تنها به ایجاد ترافیک ارگانیک از طریق موتورهای جستجو کمک می‌کنند، بلکه اگر در حال تبدیل‌شدن به یک کسب‌وکار اجتماعی هستند، اکنون حجم بی پایانی از محتوای عالی برای به اشتراک گذاشتن در رسانه‌های اجتماعی خواهند داشت که خریداران موردنظرشان را جذب می‌کنند. تحقیقات محتوا شامل تجزیه‌وتحلیل محتوای موجود (مانند مقالات، ویدئوها، پست‌های رسانه‌های اجتماعی) برای درک اثربخشی آن و چگونگیِ تعامل آن با مخاطبان هدف است.مؤلفه‌های کلیدی تحقیقات محتواجمع‌آوری اطلاعات: شامل جمع‌آوری داده‌ها از منابع مختلف است. مانند:· منابع اولیه: داده‌های اصلی جمع‌آوری شده دست‌اول، مانند نظرسنجی، مصاحبه، یا آزمایش.· منابع ثانویه: داده‌های موجود از کتاب‌ها، مقالات، گزارش‌ها یا پایگاه‌های داده آنلاین مانند وب‌سایت‌ها و رسانه‌های اجتماعی.· تجزیه‌وتحلیل رقابتی: مطالعه محتوای رقیب برای شناسایی شکاف‌ها و فرصت‌ها.· تحقیق مخاطب: درک نیازها، ترجیحات و رفتارهای مخاطب هدف.· تحقیق کلمات کلیدی: شناسایی کلمات کلیدی مرتبط برای بهینه‌سازی محتوا برای موتورهای جستجو.تجزیه‌وتحلیل داده‌ها: هنگامی که اطلاعات جمع‌آوری شد، تجزیه‌وتحلیل آن برای یافتن الگوها، روندها و بینش‌ها بسیار مهم است که به دو روش ذیل انجام می‌­شود.· تجزیه‌وتحلیل کیفی: تجزیه‌وتحلیل داده‌های غیرعددی استخراج شده از مصاحبه‌ها، گروه‌های متمرکز یا سؤالات نظرسنجی باز.· تجزیه‌وتحلیل کمی: تجزیه‌وتحلیل داده‌های عددی استخراج شده از نظرسنجی‌ها، وب‌سایت و رسانه‌های اجتماعی.ایجاد محتوا: بینش‌های به‌دست‌آمده از تحقیقات برای توسعهٔ محتوایی استفاده می‌شود که عبارت‌اند از:· محتوای مرتبط: به نیازها و علایق مخاطب هدف می‌پردازد.· محتوای جذاب: توجه را جلب می‌کند و تعامل را تشویق می‌کند.· محتوای آموزنده: اطلاعات یا راه‌حل‌های ارزشمندی را ارائه می‌دهد.· محتوای بهینه شده: از کلمات کلیدی مرتبط و بهترین شیوه‌های سئو استفاده می‌کند.مزایای تحقیقات محتوابهبود کیفیت محتوا و خدمات: تحقیقات محتوا تضمین می‌کند که محتوا و خدمات دقیق، آموزنده و ارزشمند است.افزایش مشارکت مخاطب: درک نیازهای مخاطب و اعمال در محتوا و خدمات تولیدی منجر به مشارکت و درگیری بیشتر مخاطب خواهد شد.رتبه‌بندی بهتر در موتورهای جستجو: تحقیق و بهینه‌سازی کلمات کلیدی سنگ بنای رتبه‌بندی در موتورهای جستجو است و در نتیجه سئو را بهبود می‌بخشد.کارایی زمان و منابع: تحقیقات به جلوگیری از ایجاد محتوای نامربوط کمک می‌کند.تصمیم‌گیری مبتنی بر داده: تحقیقات محتوا بینش‌هایی را برای استراتژی‌های محتوای آگاهانه ارائه می‌دهد.تفاوت‌های کلیدی بین تحقیقات بازار و تحقیقات محتوادامنه: تحقیقات محتوا بر ویژگی‌های ایجاد محتوا و بهینه‌سازی متمرکز است، درحالی‌که تحقیقات بازار شامل تجزیه‌وتحلیل گسترده‌تری از کل چشم‌انداز بازار است.اهداف: هدف تحقیق محتوا افزایش اثربخشی محتوا و تعامل است. تحقیقات بازار به دنبال آگاهی دادن به تصمیمات استراتژیک تجاری است.روش‌ها:تحقیق محتوا بر ابزارها و معیارهای ویژه عملکرد محتوا تکیه دارد درحالی‌که تحقیقات بازار از طیف وسیع‌تری از روش‌ها برای جمع‌آوری بینش در مورد بازار و رفتار مصرف‌کننده استفاده می‌کند.هر یک از این فرایندها نقش مهمی در موفقیت کسب‌وکار شما ایفا می‌کند. شناخت تفاوت‌های آن‌ها به شما کمک می‌کند تا با بهره‌گیری از هر یک از این ابزارها بتوانید بهترین استراتژی را برای رشد و توسعه کسب‌وکارتان انتخاب کنید.اگر به حوزه تحقیقات بازار و موضوعات مرتبط علاقه‌مند هستید، کانال‌های ارتباطی رستاک رو دنبال کنید. راضیه عبدالهی راضیه عبدالهی Tue, 30 Jul 2024 00:32:49 +0330 https://virgool.io/restalks/%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B3%D8%A8-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85-uxbiaijfyawj استراتژی‌های بازاریابیتصور کنید شما یک ایده اولیه با یک سرمایه محدود دارید و قصد اجرای ایده و ورود به بازار را دارید. داشتن یک استراتژی قوی و مؤثر به کسب‌وکارها این امکان را می‌دهد تا به بهترین شکل ممکن به اهداف خود برسند. بازاریابی یکی از اصلی‌ترین عناصر موفقیت کسب‌وکارها است. استراتژی‌های بازاریابی مناسب می‌تواند باعث افزایش فروش محصولات یا خدمات شود. در این یادداشت شش استراتژی پایه و اساسی بازاریابی را برای ورود به بازار توضیح می­‌دهیم.1. تجزیه‌وتحلیل بازار: قبل از تولید محصول خود، ابتدا تاحدامکان در مورد مخاطبان بالقوه خود و بازار اطلاعات کسب کنید. چه افرادی آماده استفاده از محصول شما هستند؟ در حال حاضر چه راه‌حل‌هایی وجود دارد؟ دریغ نکنید و تاحدامکان بازار را تجزیه‌وتحلیل کنید. با داده‌های بیشتر، شانس شما برای موفقیت افزایش می‌یابد.2. تجزیه‌وتحلیل رقبا: برای درک کمبودهای موجود در بازار، همیشه باید ابتدا به رقبا نگاه کنید. ببینید چه چیزی به مشتریان می‌دهند. در مورد پوشش بازار آنها بیشتر بدانید. گروه‌های کلیدی مشتریان و انگیزه خرید محصولات از آن شرکت‌ها را به‌خوبی دریابید. به‌طورکلی، متوجه شوید که رقبای شما چگونه کار می‌کنند و برای موفقیت چه کاری انجام می‌دهند. هنگامی که این داده‌ها را در اختیار دارید، برنامه‌ریزی کنید که چگونه محصول یا خدمتی را ارائه دهید که رقبا از آن ناتوان هستند. اجازه دهید تیم بازاریابی شما ویژگی متمایز شما را ایجاد کند. ویژگی متمایز می­تواند خدمات منحصربه‌فرد شما یا یک رابط کارآمدتر باشد، بسته به خدمتی که می­خواهید ارائه دهید. نقاط ضعف رقبای خود را مورد هدف قرار دهید.3. موقعیت‌یابی: یک جنبه بسیار بزرگ موفقیت، توانایی ایجاد یک تصویر مثبت برای محصول شما است. موقعیت‌یابی در بازاریابی مستلزم فرایند ایجاد تأثیر بر مخاطب و متقاعدکردن آنها برای درک یک محصول یا نام تجاری به روشی خاص است. بسیاری از برندها از موقعیت‌یابی در بازار برای ایجاد هویت یا تصویر برند استفاده می‌کنند تا آن را از رقبا متمایز کنند. توسعه یک استراتژی موقعیت‌یابی جامع به شما امکان می‌دهد بر نحوه واکنش مشتریان به برند تأثیر بگذارید و آنها را تشویق به خرید کنید.4. هدف‌گذاری: قبلاً اشاره کردیم که موقعیت‌یابی نقش بسیاری در طراحی بازاریابی ایفا می‌کند. از طریق آن، می‌توانید مخاطبان کلیدی را برای هدف خود انتخاب کنید. ما توصیه می‌کنیم یک پروفایل کاملاً مشخص از افرادی که می‌خواهید در این مرحله از بازاریابی با آنها کار کنید ایجاد کنید. به‌عنوان‌مثال، محصولات اپل افراد بین 20 تا 45 سال، با درآمد متوسط به بالا را به‌عنوان مخاطب هدف می‌گیرد. سن، جنسیت، ترجیحات و انگیزه‌های افرادی که قرار است با آنها کار کنید را مشخص کنید. حتی می­توان تا آنجا پیش رفت که محل زندگی آنها را نیز مشخص کرد. هرچه اطلاعات بیشتری در مورد مشتریان داشته باشید، بهتر است.5. مدیریت محتوا، SMM (بازاریابی شبکه­های اجتماعی) و استراتژی روابط‌عمومی: هنگامی که برخی از ویژگی‌های اصلی هدف‌گذاری را برای محصول خود تعریف کردید، یک استراتژی کلی برای تبلیغ ایجاد کنید. تعریف کنید که چگونه و کجا قرار است برخی متون مرتبط با محصول را تبلیغ کنید. چارچوب‌هایی را نیز انتخاب کنید که به مشتریان اجازه می‌دهد در ازای آوردن کاربران دیگر (پیوندهای ارجاع) پاداش‌هایی دریافت کنند. همچنین در مورد راه‌هایی که با مخاطبان ارتباط می‌گیرید فکر کنید. آیا قرار است از طریق پلتفرم­های خارجی انجام شود یا داخلی و یا هر دو؟ از چه سبک ارتباطی برای روش‌های بازاریابی خود استفاده کنید؟ رسمی یا غیررسمی؟ تا جایی که می‌توانید در این زمینه سؤال بپرسید. در نهایت، شما باید یک چارچوبِ عمل بسیار روشن داشته باشید. می‌توانید از شرکت‌ها یا متخصصان بازاریابی حرفه‌ای نیز استفاده کنید.6. تجزیه‌وتحلیل نتایج: آخرین مرحله در بازاریابی، توانایی بررسی کارهایی است که به‌درستی انجام می‌دهید و کارهایی که انجام نمی‌دهید. امروزه موفقیت در بسیاری از موارد به یک استراتژی بازاریابی کامل بستگی دارد؛ بنابراین، شما همچنین باید در تجزیه‌وتحلیل روش‌های خود سرمایه‌گذاری کنید. بررسی کنید که آیا استراتژی شما جواب می­دهد یا نه. تجزیه‌وتحلیل نتایج می‌تواند به شما نشان دهد که آیا استراتژی شما به‌طورکلی ایده خوبی است یا اینکه نیاز دارید برخی از جنبه‌های بازاریابی را تغییر دهید.تیم تحقیقات بازار رِستاک می­تواند بر اساس استراتژی‌های مطرح شده در این نوشتار به کسب­وکار شما در زمینه­‌های ذیل مشاوره دهد:تست محصول در محیط محدود: باتوجه‌به شکست طرح‌های مهمی از کسب‌وکارهای مخصوصاً در یک سال گذشته، رِستاک امکان طراحی و اجرای تست آزمایشی محصول یا قابلیت جدید را برای آزمون‌وخطا در یک محیط محدود دارد.رصد و بررسی رقبای داخلی: رِستاک رقبای داخلی شما را بر اساس نیاز شما به طور دوره‌ای رصد می‌کند و به‌روزرسانی از تغییرات آن‌ها را در اختیار شما قرار می‌دهد.تحلیل دیتای محصول:تحلیل دیتای محصول و مشتریان شما برای بهبود عملکرد محصولتان، با حفظ محرمانگی، و پیشنهاداتی به جهت بهره‌وری بیشتر.طراحی و بازطراحی شخصیت برند:برای ایجاد تمایز با دیگر برندها و همچنین رقبایتان لازم است با دیگران تفاوت داشته باشید. رِستاک در این چالش همراه شما است تا برندی جذاب و کارآمد برای خود بسازید.طراحی و بازطراحی هویت‌های کلامی، بصری و حسی محصول: رِستاک در کنار تحقیقات بازار و توسعه‌ی محصول، در طراحی انواع هویت محصول (کلامی، بصری و حسی) به شما کمک خواهد کرد تا به موفقیت بهتر و انتقال مفهومی محصول و نیز جذابیت آن باهدف رشد مصرف و فروش دست پیدا کنید.این­ها تنها بخشی از خدماتی است که رِستاک برای موفقیت شما ارائه می­دهد!اگر به حوزه تحقیقات بازار و موضوعات مرتبط علاقه‌مند هستید، کانال‌های ارتباطی رستاک رو دنبال کنید. راضیه عبدالهی راضیه عبدالهی Sat, 27 Jul 2024 22:49:30 +0330 https://virgool.io/restalks/%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9-fy3l81jr2bme راهبردهای برتر برای موفقیت در آینده تجارت الکترونیکباتوجه‌به رشد روزافزون فناوری و اینترنت، تجارت الکترونیک (ECommerce) به‌عنوان یک روش محبوب برای خریدوفروش کالاها و خدمات در سطح جهانی شناخته شده است. اینکه کدام فناوری بیشترین تأثیر را بر Ecommerce خواهد داشت موضوع هدف این یادداشت است.در این نوشتار قصد داریم برخی از روندها و تغییرات مهم و مؤثر در آینده‌ی این صنعت را مطرح کنیم.1. واقعیت افزوده (Augmented Reality) و واقعیت مجازی (Virtual Reality)واقعیت افزوده (AR) و واقعیت مجازی (VR) به‌عنوان روندهای مهم فناوری تجارت الکترونیک در حال ظهور هستند و نحوه تعامل مشتریان با محصولات و تصمیم‌گیری برای خرید را تغییر می‌دهند. این فناوری‌ها تجربه‌های تعاملی و واقعی را برای مشتریان ایجاد می‌کنند و شکاف بین خرید آنلاین و آفلاین را پر می‌کنند.واقعیت افزوده ترکیبی از دنیای دیجیتال با دنیای واقعی است که تجربیات خرید حضوری را شبیه‌سازی می‌کند. از سوی دیگر، واقعیت مجازی یک محیط شبیه‌سازی‌شده ایجاد می‌کند که کاربران می‌توانند در آن غوطه‌ور شوند. فناوری‌های AR و VR پیشرفت‌های زیر را در تجارت الکترونیک ممکن می‌سازد:آزمایش‌های مجازی: AR به مشتریان این امکان را می‌دهد تا محصولاتی مانند پوشاک، لوازم جانبی و لوازم آرایشی را به‌صورت مجازی امتحان کنند. مشتریان با گرفتن گوشی تلفن هوشمند و یا تبلت خود روی یک محصول، درلحظه طرحی سه­‌بعدی از آن را در محیط گوشی­‌شان شبیه‌­سازی می­‌کنند و می‌توانند قبل از تصمیم‌گیری برای خرید، مشاهده کنند که اقلام روی آنها چگونه به نظر می‌رسد. این امر احتمال بازگشت محصول را کاهش و رضایت مشتری را افزایش می‌دهد.نمایشگاه‌های مجازی: VR محیط‌های مجازی ایجاد می‌کند که در آن مشتریان می‌توانند محصولات را به روشی همه‌جانبه‌تر کاوش کرده و با آنها تعامل داشته باشند. نمایشگاه‌های مجازی می‌توانند تجربیات خرید واقعی را شبیه‌سازی کنند، حس حضور را برای مشتریان فراهم کنند و به آن‌ها اجازه دهد محصولات را از زوایای مختلف بررسی کنند.تجسم تعاملی محصول: AR و VR مشتریان را قادر می‌سازند تا محصولات را در محیط موردنظر خود تجسم کنند. به‌عنوان‌مثال، فروشندگان مبلمان می‌توانند از AR برای قراردادن قطعات مبلمان مجازی بر روی فضاهای واقعی استفاده کنند و به مشتریان این امکان را می‌دهند که ببینند این اقلام چگونه با دکوراسیون موجود آنها مطابقت دارند و آن را تکمیل می‌کنند.رویدادها و تجربیات مجازی: فناوری‌های AR و VR برای ایجاد نمایشگاه‌های تجاری مجازی، راه‌اندازی محصول و تجربه‌های تعاملی برند مورداستفاده قرار می‌­گیرند. این رویدادهای مجازی به کسب‌وکارها این امکان را می‌دهد تا به مخاطبان بیشتری دست یابند، فرصت‌های تعامل منحصربه‌فردی را فراهم کنند و بر محدودیت‌های فیزیکی غلبه کنند.بر اساس تحقیقات گراند ویو، ارزش بازار جهانی واقعیت مجازی در سال 2028 به 67 میلیارد دلار خواهد رسید. در مقایسه، ارزش بازار جهانی واقعیت افزوده در سال 2028 به 340 میلیارد دلار خواهد رسید. این بدان معناست که بازار جهانی واقعیت افزوده احتمالاً 5 برابر بیشتر از بازار جهانی واقعیت مجازی رشد خواهد کرد.بر اساس تحقیقات گراند ویو، ارزش بازار جهانی واقعیت مجازی در سال 2028 به 67 میلیارد دلار خواهد رسید. در مقایسه، ارزش بازار جهانی واقعیت افزوده در سال 2028 به 340 میلیارد دلار خواهد رسید. این بدان معناست که بازار جهانی واقعیت افزوده احتمالاً 5 برابر بیشتر از بازار جهانی واقعیت مجازی رشد خواهد کرد.2. دستیاران هوش مصنوعیدستیاران هوش مصنوعی یا AI Assistants، برنامه‌های کامپیوتری هستند که با استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی طراحی شده‌اند تا به کاربران در انجام وظایف مختلف کمک کنند. این دستیاران می‌توانند از طریق چت باکس‌ها، صدا، تصویر یا رابط‌های کاربری دیگر با کاربران ارتباط برقرار کنند و به آن‌ها در رفع نیازهایشان کمک کنند.تأثیر دستیاران هوش مصنوعی بر ECommerce بسیار گسترده و مثبت است. این دستیاران می‌توانند به‌عنوان یک ابزار قدرتمند برای بهبود تجربه خرید مشتریان و افزایش فروش در فضای آنلاین عمل کنند. برخی از تأثیرات مثبت دستیاران هوش مصنوعی بر ECommerce عبارت‌اند از:پشتیبانی و راهنمایی به مشتریان: دستیاران هوش مصنوعی می‌توانند به مشتریان در انتخاب محصولات، پاسخ به سؤالات و راهنمایی در فرایند خرید کمک کنند. این امر باعث افزایش رضایت مشتریان و کاهش نرخ بازگشت محصولات می‌شود.پردازش خودکار سفارش‌ها: دستیاران هوش مصنوعی می‌توانند فرایند سفارش‌دهی و پردازش سفارش‌ها را بهبود بخشیده و به‌صورت خودکار و سریع به سفارش‌های مشتریان پاسخ دهند.توصیه‌های شخصی‌سازی شده: با استفاده از یادگیری ماشینی، دستیاران هوش مصنوعی می‌توانند به مشتریان توصیه‌های شخصی‌سازی شده در مورد محصولات و خدمات ارائه دهند که باعث افزایش فروش و رضایت مشتریان می‌شود.بهبود تجربه خرید: دستیاران هوش مصنوعی با ارائه خدمات سریع، دقیق و شخص محور، تجربه خرید مشتریان را بهبود بخشیده و باعث افزایش وفاداری آن‌ها به برند می‌شود.در کشورهای توسعه‌یافته مردم می‌توانند برای بهبود کیفیت زندگی خود دستیاران هوش مصنوعی داشته باشند. به گفته ری کورزویل بنیان‌گذار دانشگاه Singular، تا اواسط دهه 2030، از رابط‌های کامپیوتری مغز برای اتصال به نئوکورتکس انسان استفاده خواهند کرد که به انسان‌­ها امکان می‌دهد افکار خود را با دستیاران هوش مصنوعی در تعامل بگذارند؛ یعنی سطح کاملاً جدیدی از فناوری.3. رمزارزهابرای دسترسی به مصرف‌کنندگان بیشتر به‌ویژه نسلZ ، برندها باید تاحدامکان از گزینه‌های پرداخت متنوع استفاده کنند. رمزارزها یا کریپتو ارزها، ارزهای دیجیتال هستند که بر اساس فناوری بلاک‌چین ایجاد می‌شوند و به‌صورت الکترونیکی تجارت می‌شوند که استفاده از آن­ها در فروشگاه­های آنلاین، موجب می‌­شود مشتریان بتوانند به‌راحتی و با سرعت بالا خریدهای خود را انجام دهند. این امر باعث افزایش تسهیلات و سرعت در فرایند خرید و پرداخت می‌شود. همچنین با استفاده از رمزارزها، هزینه‌های تراکنش‌­های بین‌المللی و ملی کاهش می‌یابد، زیرا نیاز به واسطه‌های مالی و بانکی کمتر می‌شود و تراکنش‌ها به‌صورت مستقیم بین فروشنده و خریدار صورت می‌گیرد.بلاک‌چین تغییر، هک یا تقلب سیستم را دشوار یا غیرممکن می‌کند که باعث افزایش امنیت در تراکنش­‌ها می­‌شود. بر اساس تحقیقات گراند ویو، بازار جهانی فناوری بلاک‌چین از 6 میلیارد دلار در سال 2021 به 395 میلیارد دلار در سال 2028 خواهد رسید. این یک افزایش عظیم 65 برابری است که تنها در طی چند سال رخ خواهد داد. با چنین افزایش گسترده‌ای در استفاده از فناوری بلاک‌چین، به نظر می‌­رسد صنایع نیاز به آشنایی بسیار بیشتری با بلاک‌چین و به‌طورکلی ارزهای دیجیتال خواهند داشت.4. پهپادهای تحویل خودکارپیشرفت فناوری و استفاده از پهپادهای تحویل خودکار (Autonomous Delivery Drones) به‌عنوان روشی نوین برای ارسال سفارش‌ها در تجارت الکترونیک، تأثیرات گسترده‌ای بر این صنعت دارد. برخی از مزایای حمل‌ونقل خودکار برای تجارت الکترونیک عبارت‌اند از: افزایش سرعت در ارسال و تحویل، کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل، امکان دسترسی آسان به مناطق دورافتاده، کاهش خطای انسانی، حفظ محیط‌زیست با کاهش انتشار CO2 و...در حال حاضر Amazon Prime Air از این فناوری استفاده می­‌کند و بسته‌های پستی را تا حداکثر 5 پوند در عرض 30 دقیقه یا کمتر با استفاده از پهپادهای کوچک به مشتریان تحویل می‌­دهد و درحال‌توسعه و آزمایش این پلتفرم از طریق مراکز توسعه Prime Air در ایالات متحده، بریتانیا، اتریش، فرانسه و اسرائیل است.5. خریدهای درون برنامه‌ای در پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعیخریدهای درون برنامه‌ای در پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی تأثیر قابل‌توجهی بر تجارت الکترونیک داشته است. پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام، فیس‌بوک و اسنپ چت دارای ویژگی‌های تجارت الکترونیکی یکپارچه هستند که به کاربران امکان می‌دهد مستقیماً در برنامه خرید کنند. این یک تجربه خرید یکپارچه برای کاربران ایجاد کرده است و همچنین کانال جدیدی را برای کسب‌وکارها در دستیابی به مشتریان بالقوه فراهم کرده است.6. بازارهای نوظهوردر سال 2021، بیش از 4.8 میلیارد کاربر آنلاین وجود داشته است؛ یعنی معادل 63 درصد از جمعیت 7.7 میلیاردی جهان. Cybersecurity Ventures پیش‌بینی می‌کند تا سال 2030، 7.5 میلیارد کاربر اینترنت وجود خواهد داشت که 90 درصد از جمعیت جهانی 8.5 میلیاردنفری در سال 2030 خواهد بود. درصد بالایی از این کاربران جدید اینترنت در بازارهای نوظهوری مانند هند، چین، برزیل، روسیه و آفریقای جنوبی زندگی خواهند کرد. این امر منجر به 2.7 میلیارد مصرف‌کننده بالقوه اضافی در اینترنت می‌شود که می‌تواند منجر به افزایش گسترده سود برای شرکت‌های مبتنی بر تجارت الکترونیک در هر اندازه‌­ای شود.7. تجارت صوتیتجارت صوتی و v commerce، از دستیارهای صوتی و دستگاه‌های هوشمند استفاده می‌کند تا مشتریان را قادر سازد با استفاده از دستورات صوتی خرید کنند. با ظهور دستیارهای مجازی مانند الکسای آمازون، سیری اپل، دستیار گوگل و کورتانای مایکروسافت، تجارت صوتی کشش قابل‌توجهی پیدا کرده است و نحوه تعامل مشتریان با برندها و خرید آنلاین را تغییر داده است.تجارت صوتی عمدتاً تجربه خرید راحت‌تر و کاربرپسندتری را ارائه می‌دهد. با استفاده از دستورات صوتی، کاربران می‌توانند با سیستم‌عامل‌های آنلاین به شیوه‌ای یکپارچه و شهودی تعامل داشته باشند. علاوه بر این، تجارت صوتی دسترسی و فراگیری را ارتقا می‌دهد، تجارت الکترونیک را برای افراد دارای معلولیت یا کسانی که ممکن است با رابط‌های سنتی با چالش‌هایی مواجه شوند، آسان می‌کند.8. معرفی محصول در قالب ویدئوطبق مطالعات انجام شده توسط Social Media Today 60 درصد از خریداران ترجیح می‌دهند ویدئوی محصول را تماشا کنند تا توضیحات آن را بخوانند. همچنین، 64 درصد از خریداران پس از تماشای ویدئوهای برندها در شبکه‌های اجتماعی، تمایل بیشتری به خرید محصولات آن­‌ها را دارند.این مطالعات به اثبات این نکته کمک می‌کند که خریداران در هنگام خرید برای درک بهتر ارزش ارائه شده، می‌خواهند تجربیات تعاملی بیشتری داشته باشند. آمازون در حال حاضر برای توضیحات بیشتر محصول از قالب ویدئویی استفاده می‌کند و این یک روند روبه‌رشد در فضای تجارت الکترونیک خواهد بود.در نهایت می‌توان گفت تجارت الکترونیک به‌عنوان یک روش مدرن و کارآمد برای خریدوفروش کالاها و خدمات شناخته شده است که امکانات بی‌شماری را برای کاربران فراهم می‌کند و می‌توان پیش بینی کرد که صنعت تجارت الکترونیک در آینده نیز به رشد و توسعه خود ادامه خواهد داد. با افزایش تعداد افرادی که از اینترنت استفاده می‌کنند و تمایل آن‌ها به خرید آنلاین، انتظار می‌رود فروش‌های آنلاین به میزان بیشتری افزایش یابد؛ بنابراین، استفاده از این فرصت برای گسترش فعالیت‌های تجاری و بهبود تجربه خرید آنلاین بسیار حیاتی است.اگر به حوزه تحقیقات بازار و موضوعات مرتبط علاقه‌مند هستید، کانال‌های ارتباطی رستاک رو دنبال کنید. راضیه عبدالهی راضیه عبدالهی Sat, 08 Jun 2024 20:42:19 +0330 https://virgool.io/restalks/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-qd3wdv0ov0s8 پلتفرم ­های تماتیک و تخصصی در ایران به کجا می رسد؟دنیای رسانه‌های اجتماعی همیشه در حال تحول است. از فیس بوک گرفته تا توییتر، اینستاگرام تا اسنپ چت، پلتفرم‌های اصلی بسیاری وجود دارد که مردم هر روز از آن‌ها برای ارتباط با دوستان و ابراز وجود استفاده می‌کنند. با این حال، در سال‌های اخیر، روند جدیدی ظهور کرده است: Niche Social Media Platforms پلتفرم‌های رسانه های اجتماعی خاص و موضوعی.با شیوع کرونا در جهان، در حالی که استفاده از رسانه‌های اجتماعی افزایش قابل توجهی داشت مطالعات نشان می‌دهد بسیاری از کاربران، شروع به ارزیابی مجدد روابط خود با پلتفرم‌های مختلف کردند. طبق نظرسنجی مرکز تحقیقات پیو، بیش از نیمی از کاربران 18 ساله و بالاترِ فیس بوک در سال 2020 تنظیمات حریم خصوصی خود را فعال کرده‌اند، 42 درصد از کاربران، کمتر از قبل این پلتفرم را بررسی کرده‌اند و 26 درصد این برنامه را از تلفن خود حذف کرده‌اند. مردم از روبرو شدن با حجم زیاد محتوا خسته شده‌اند. آن‌ها می‌خواهند چیزهایی را ببینند که به آن‌ها علاقه‌مند هستند نه انبوهی از محتوای همراه با تبلیغات زیاد، چراکه این پلتفرم‌های نیش با داده‌های کم، تمرکز کمتری هم بر تبلیغات دارند.برخلاف پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی جریان اصلی و مین استریم‌ها که طیف گسترده‌ای از خدمات را ارائه می‌دهند، پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی موضوعی، بر صنایع، علایق یا سرگرمی‌های خاص متمرکز هستند و محل امنی را برای گروه خاصی از مردم ایجاد می‌کنند تا تجربیات خود را با هم پیوند دهند و به اشتراک بگذارند.این پلتفرم‌ها ممکن است به اندازه‌ی پلتفرم‌های بزرگتر مانند اینستاگرام و فیسبوک از جریان اصلی برخوردار نباشند اما به سرعت در حال افزایش محبوبیت هستند. برای کاربرانی که به دنبال تجربیات شخصی‌ترند رسانه‌های اجتماعی نیش برای پر کردن این شکاف وارد عمل شده‌اند و جوامع کوچک‌تری را که می‌خواهند به خاطر علایق مشترک با یکدیگر ارتباط بگیرند، جذب کرده‌اند. آن‌ها دقیقاً همان چیزی را ارائه می‌دهند که مردم می‌خواهند: احساس تعلق به جامعه‌ای که علایق یا سرگرمی‌های آنها را به اشتراک می‌گذارد.علاوه‌براین، پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی خاص، تجربه‌ای متمرکزتر و مدیریت‌شده‌تر را به کاربران ارائه می‌دهند. از آنجایی که این پلتفرم‌ها برای علایق خاص طراحی شده‌اند، کاربران می‌توانند محتوای مرتبط را پیدا کنند و راحت‌تر با افراد همفکر ارتباط بگیرند این منجر به یک تجربه معنادارتر و لذت بخش‌تر برای کاربران می‌شود که در نهایت افزایش تعامل و وفاداری را به دنبال دارد. در نتیجه، پلتفرم‌های نیش به دلیل ارائه تجربه شخصی‌تر، دانش در دسترس و احساس تعلق، محبوبیت پیدا می‌کنند.پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی مختلفی وجود دارند که با موفقیت جوامعی را ایجاد کرده‌اند که به طور مستمر و مؤثر در تعامل هستند. برخی از این پلتفرم ها عبارتند از:Ravelry، Letterboxd ، DeviantArt و Goodreads.Ravelryپلتفرمی برای بافنده‌ها و قلاب بافی‌ها ایجاد کرده است که در آن کاربران می‌توانند الگوهای خود را به اشتراک بگذارند و حتی مواد لازم برای پروژه‌های خود را خریداری کنند.Letterboxdفضایی را برای دوستداران فیلم فراهم می‌کند تا فیلم‌ها را بررسی کنند، به آنها امتیاز دهند، با دیگران ارتباط برقرار کنند و حتی فیلم‌های جدید را به شیوه‌ای هدفمند کشف کنند. این پلتفرم با پایگاه داده‌ای از میلیون‌ها فیلم، توصیه‌های سنجیده و فیدهای سفارشی را برای هر کاربر ارائه می‌دهد.DeviantArtجامعه‌ای از هنرمندان است که آثار هنری خود را به اشتراک می‌گذارند و با هنرمندان دیگر ارتباط برقرار می‌کنند.Goodreadبستری برای دوستداران کتاب است تا کتاب‌های مورد علاقه خود را به اشتراک بگذارند و با سایر خوانندگان ارتباط برقرار کنند. این پلتفرم‌ها به کاربران اجازه می‌دهند علایق خود را با افراد همفکر خود به اشتراک بگذارند و حسی از یک جامعه ایجاد کنند.باتوجه به بازار این حوزه سودآورترین پلتفرم‌های نیش متعلق به دسته‌های زیر هستند:پلتفرم‌های نیش در حال ساخت جوامعی کوچک و متمرکز هستند که فرصت قابل توجهی را برای برندها فراهم می‌کنند تا یک جامعه تشکیل دهند و محصولات خود را به افرادی که واقعا علاقه‌مند هستند بفروشند.با نگاهی به تعدد و تنوع این پلتفرم‌ها در جهان متوجه رشد و محبوبیت آنها خواهیم بود مسئله‌ای که در ایران به نظر نمی‌رسد وجود داشته باشد یا هنوز به این رشد و بلوغ نرسیده تا به چشم بیاید.اگر به حوزه تحقیقات بازار و موضوعات مرتبط علاقه‌مند هستید، کانال‌های ارتباطی رستاک رو دنبال کنید. راضیه عبدالهی راضیه عبدالهی Mon, 18 Dec 2023 13:00:22 +0330 https://virgool.io/@rr.abdollahi73/%D8%AA%D8%B3%D9%84%D8%B7-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%B4%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-fea2vxrmg1bp ژانر یکی از نکات تعیین کنندۀ فیلم است و نقش مهمی در توصیف، جهت‌یابی و کشف آن دارد. چیزی شبیه به یک نقطه اشتراک‌ فرهنگی است. به عقیده‌ی گلیتر «ژانر همان چیزی است که ما جمعاً آن را باور داریم». واکنش مخاطبان به ژانرهای مختلف متفاوت است برخی به کمدی تمایل دارند، برخی عاشقانه را ترجیح می‌دهند و برخی دیگر ممکن است اکشن یا ماجراجویی را ترجیح دهند.بئاتریس مانوئل برای کشف محبوب‌ترین ژانرهای سرویس‌های پخش جریانی در سال ۲۰۲۳ تحقیقی با عنوان «جهان در حال تماشای چه ژانرهایی در سرویس‌های ویدیویی است» هفت سرویس پخش معروف،Netflix, Hulu, HBO Max, Amazon, Disney+, Google و iTunesرا در 91 کشور مورد بررسی قرار داد.این مطالعه نشان میدهد از میان ژانرهای مختلف برنامه‌های درام، اکشن، انیمیشن و کمد?ی چهار ژانر رایج در سراسر جهان هستند.با این حال، مناطق گوناگون بسته به ترجیحات فرهنگی منحصر به فرد خود، علاقه‌مندی‌های خاص خود را دارند. برای مثال، کانادا به فیلم‌های وسترن علاقه دارد، در حالی که فیلم‌ها و نمایش‌های جنایی بالاترین رتبه را در کره جنوبی دارند.از سوی دیگر، ژانرهای متعددی در هیچ کشوری رتبه اول را به خود اختصاص نداده‌اند و فیلم‌های جنگی، عاشقانه، هیجان انگیز و مستند کمترین اولویت را داشته‌اند. ژانرهایی مانند ترسناک و علمی-تخیلی محبوب هستند، اما با توجه به تاثیر فرهنگی فیلم‌های علمی-تخیلی مانند جنگ ستارگان، آنقدر که مورد انتظار بوده است محبوب نبوده‌اند.اگر به محبوبترین ژانرها نگاهی کنیم، یک وجه اشتراک دارند: آنها فرار از واقعیت را ارائه می‌دهند. خدمات استریم همچنان منبع سرگرمی مردم در سراسر جهان هستند. چه یک خنده سریع از یک کمدی یا هیجان یک فیلم ترسناک، بینندگان برای استراحت و گریز از زندگی روزمره خود به این ژانرها گرایش می‌آورند.دیدن اینکه چگونه مناطق و گروه‌های مختلف کشورها، سلیقه‌های منحصربه‌فردی در پخش ژانرهای فیلم و نمایش تلویزیونی دارند، جذاب است. از نظر موقعیت جغرافیایی، محبوبترین ژانرها می‌توانند متفاوت باشند. به عنوان مثال، اکشن در آسیا در صدر قرار دارد، در حالی که کشورهای اسکاندیناوی تمایل به نمایش درام دارند. از سوی دیگر، مخاطبان آمریکای شمالی از کشورهای جزیره‌ای مانند باهاما و جامائیکا فیلم‌های انیمیشن را ترجیح می‌دهند و حداقل یک سوم جمعیت آن‌ها این ژانر را تماشا می‌کنند.در ایالات متحده، درام‌ها محبوبترین هستند به طوری که بیش از یک نفر از هر چهار بیننده این ژانر را بر دیگر ژانرها ترجیح میدهد. در آمریکای جنوبی، به‌ویژه کشورهای برزیل و پرو، فیلم‌ها و سریال‌های انیمیشن موفقیت بزرگی را کسب کردند، به طوری که بیش از یک نفر از هر شش نفر در برزیل و حداقل یک نفر از هر پنج نفر در پرو این ژانر را برگزیده‌اند و در کشورهای آسیایی چون هند، ژاپن و اندونزی، اکشن تسلط دارد.در حالی که اغلب تصور می‌شود ژانر عاشقانه یکی از پربیننده‌ترین ژانرهای فیلم است، داده‌های این پژوهش داستان متفاوتی را بیان می‌کند. این مطالعه نشان داد ژانر عاشقانه و کمدی رمانتیک ترجیح داده شده‌ترین ژانر در میان کشورها، یا حداقل کشورهای بررسی شده، نیستند.به طور کلی، محبوبترین ژانرهای فیلم و تلویزیون برای پخش نشان میدهد بینندگان به دنبال تجربیات متنوع هستند. مخاطبان چه از طریق بلاک باسترهای پر اکشن و چه درام‌های تکان‌دهنده، داستان‌هایی را می‌خواهند که توجه و تخیل آنها را جلب کند.اگر به حوزه تحقیقات بازار و موضوعات مرتبط علاقه‌مند هستید، کانال‌های ارتباطی رستاک رو دنبال کنید. راضیه عبدالهی راضیه عبدالهی Tue, 12 Sep 2023 16:26:31 +0330 https://virgool.io/restalks/%D8%AF%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%D9%85-friaxgscsegl شوراهایی با اختیارات مشابه در امور سیاستی کشورشوراهای عالی از جمله نهادهای مهم و اثرگذار- و محل مناقشات جدی- در امور سیاستی کشور هستند. طبیعی است اگر انتظار داشته باشیم هر نهاد شوراییِ مستقل از دیگر نهادها باید دارای وظایف و اختیارات خاص خود باشد. اما در عمل شاهد چنین مسئله ­ای نیستیم بلکه در برخی از این شوراها با تشابه و تداخل حدود وظایف روبرو هستیم. این تداخل کارکردی تبعاتی مانند سردرگمی، موازی کاری، اتلاف منابع، عدم عکسل العمل سریع و بجا در موقع لزوم و همچنین تبدیل شدن هریک به لابی دیگری است. این مسائل زمانی بیشتر به چشم خواهند آمد که یک دستگاه و بازیگر برای تعیین تکلیف یک حوزه خاص به جای رجوع به یک شورا با شوراهای دارای کارکردهای مشابه مواجهه می­ شود.بطور مثال در سال های اخیر حوزه­ ی صوت و تصویر فراگیر با کش و قوس های فراوان در تعیین متولی تنظیم ­گر خود روبرو بوده است و بارها تلاش شده این موضوع از جانب شورای عالی فضای مجازی پیگیری شود اما پس از به نتیجه نرسیدن، درخواست­ کنندگان تنظیم ­گری این حوزه با کنار گذاشتن این شورا تغییر مسیر داده و سرانجام شورای عالی انقلاب فرهنگی با اختیارات مشابهی که داراست در تاریخ 30/03/1402 در مصوبه ­ای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان صداوسیما را بعنوان ناظرین این حوزه تصویب نمود. می­توان گفت در این امر شورای عالی فضای مجازی و شورای عالی انقلاب فرهنگی حکم دو پادشاه در سیاستگذاری یک اقلیم یعنی صوت و تصویر فراگیر را داشته­ اند.در متن مصوبه­ ی این شورا به بندهایی از سند تحول شورای ع. ا. فرهنگی استناد شده است در حالی که استناد به سند تحولی از نظر حقوقی یک استناد قانونی نمی باشد. بندهای استناد شده در این مصوبه، بندهای 3 و 12 ماده 3 این سند " سیاست گذاری، طراحی و برنامه ریزی کلان حوزه رسانه ­ای کشور" و " سیاست­ گذاری و برنامه­ریزی راهبردی برای ارتقاء کمی و کیفی مصرف و تولید محصولات و کالاهای رسانه­ ای و فرهنگی" می­ باشد.لازم به ذکر است اینجا مسئله، واگذاری تنظیم­گری این حوزه به وزارت فرهنگ و صداوسیما و یا غیر نیست بلکه مسئله اینست چرا دو نهاد در حد شورای عالی باید چنین همپوشانی وظایف و کارکردی داشته باشند که بتوانند برای یک امر واحد امکان تصویب داشته باشند. تنظیم­گری صوت و تصویر فراگیر تنها یک نمونه از مصوباتی است که نمایانگر تداخلات کارکردی این شوراها است و این تداخلات موجب رویه ­ای­ شده است که یک شورای عالی راهِ دررویی شود برای تصویب سیاست­ها و مصوباتی که در شورای دیگر یا متخصص ­تر امکان پیگری وجود نداشته باشد.سوال اینست اگر این دو بازیگر چنان همپوشانی دارند که می توانند درمورد موضوعات واحد تصمیم گیری کنند بنابر کدام ضرورت باید دو شورای جدا با بودجه­ های مستقل باشند؟ و اگر حوزه های موضوعی مختلف حکم بر وجود مستقل این شوراها را می­دهد چرا نمی­ توانند یا نمی­ خواهند تفکیک اختیارات کنند تا علاوه ­بر روشن شدن تکلیف بازیگران، دیگر با آسیب ­های ذکر شده در ابتدای این نوشتار روبرو نشویم؟با این حال آنچه از شواهد و قراین پیداست به نظر می­ رسد قرار بر اصلاح این تداخلات نیست و همچنان باید نظاره ­گر این راه مَفرها و گریزگاه­ ها برای بازیگران مختلف باشیم. راضیه عبدالهی راضیه عبدالهی Thu, 22 Jun 2023 00:48:46 +0330 https://virgool.io/restalks/%D9%82%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7-ymbxzmljyxzj معاونت سیما، یکی از مهم‌ترین و مؤثرترین معاونت‌های سازمان صداوسیماست که در کانون توجهات قرار دارد؛ چراکه دارای شبکه‌های متعددی است که بیشترین درگیری را با مخاطب داشته و به همین سبب از مخاطبان بیشتری نسبت به دیگر معاونت‌ها برخوردار است. این معاونت، تقریباً فارغ از اخبار و درکنار آن، بیشتر از دیگر بخش‌ها در معرض واکنش مردم و جامعه قرار می‌گیرد.پیمان جبلی از ابتدای ریاست خود از ایده‌های تحولی در این سازمان سخن می گفت. همان‌طور که گفته شد، حوزۀ سیما به‌عنوان یک حوزۀ محوری در صداوسیماست که برای تحقق ایده‌های جبلی بدون شک باید دستخوش تحولاتی شود. علی‎رغم عدم ابلاغ رسمی طرح تحول در این حوزه، با توجه به گذشت هشت ماه از روی‌کارآمدن تیم آقای جبلی اکنون فرصت مناسبی است تا بررسی شود بخش سیما چه میزان دچار تحول شده است. در این یادداشت قصد داریم تا خلاصه‌ای از بخش سیمای گزارش دیده‎بان تحول در رسانۀ ملی در دو بازۀ زمانی عید نوروز و ماه مبارک رمضان سال 1401 ارائه دهیم. منظور از برنامه‌های سیما در این یادداشت برنامه‌هایی است که ماهیتاً سرگرمی‎ محور هستند؛ اعم از سریال‌ها، تاک‎شوها، برنامه‌های ترکیبی و ویژه‌برنامه‌ها. با بررسی اظهارنظرها، احکام انتصاب و اخبار استخراج‌‎شده و البته با استناد به بخش‌هایی از طرح تحول سازمان صداوسیما، سیاست‌های تحولی در بخش سیما نیز در سه محور اساسی تحول در محتوا، تحول در رویکرد و تحول در سازوکار قرار می‎گیرد.با توجه به بازۀ هشت‌ماهه، در این گزارش از شاخص‌های بلندمدت و شاخص‌های ساختاری که برای اِعمال‎ شدن نیاز به مدت‌زمان بیشتری دارند، صرف‌نظر شده است. در این مرحله غالباً به بررسی محورهای محتوایی اکتفا شده است. در این راستا با توجه به ‌جایگاه و اهمیت بالایی که سریال‌ها در کنداکتور سیما دارند باوجود بلندمدت بودنشان به‌طور کامل در این مرحله حذف نشده و اینکه چه سریال‌هایی با چه مضامینی توسط تیم جبلی برای پخش در این ایام گزینش ‌شده نیز مورد توجه قرارگرفته است.بر اساس سه محور تحولی ذکرشده، ابتدا سرفصل‌‎هایی متناسب با این رویکردهای کلی تشخیص و احصا و سپس جهت سنجش دقیق تحقق این سرفصل‌‎ها و پایش میزان پیاده‌سازی این محورهای تحولی، شاخص‌هایی متناسب با هر سرفصل مشخص شد. این سرفصل‎‌‌ها و برخی از شاخص‌های آن‌ها عبارت‌اند از: سرفصل 1: مدیریت خط سبزی به‌جای مدیریت خط قرمزیسرفصل 2: عدالتسرفصل3: پیشرفتسرفصل4: ایثار و مقاومتسرفصل5: سبک زندگی و خانوادهسرفصل6: هنر انقلابسرفصل7: هویت جهانی امتیسرفصل8: جوان مؤمن انقلابیسرفصل9: زن مسلمانهر سرفصلِ تحولیِ یادشده، برای بررسی به دست‌‎کم سه شاخص قابل ‎بررسی تبدیل شده است. در این ارزیابی، برنامه‌های پخش‎‌شده از شش شبکۀ؛ یک، دو، سه، چهار، پنج و شبکۀ نسیم در ایام نوروز و رمضان 1401 مورد توجه قرار گرفته است. با توجه به تعدد برنامه‌های سیما در این ایام، فهرستی از تمام برنامه‌ها جمع‌آوری شد و در اختیار برخی از کارشناسان این حوزه قرار گرفت تا برنامه‌های مدنظرشان را انتخاب نمایند. این برنامه‌‎ها از میان فهرست برنامه‌هایی که بیشترین رأی را به خود اختصاص داده‎‌اند، انتخاب شدند. برای بررسی برنامه‌های منتخب پخش‌شده در نوروز و رمضان 1401، از هر برنامه چند قمست به ‎عنوان نمونه انتخاب شد. پس از نمونه‌گیری قسمت‌های انتخاب‎‌شده را مشاهده و شاخص‌های تحولی در آن مورد بررسی قرار گرفت.از بررسی 32 برنامه و سریال پخش‌شده در ایام موردنظر، نتایج مفصلی به دست آمد که می‎توان به ‎طور کلی بخشی از آن را به‎ شکل ذیل بیان کرد که در سه دستۀ سریال، مسابقات و برنامه‌های نمایشی وگفت‎وگومحور طبقه‌بندی ‌شده‌اند: سریال‌هااز نظر کمیت، حجم سریال‌های پخش‌شده در دو بازۀ عید و ماه رمضان عدد بالایی را نشان می‎دهد. به‌طوری ‌که در هر شب چهار قسمت سریالِ پخش اول روی آنتن می‌رفت. شاید در نگاه اول به این حجم از سریال تولیدی در یک ‌شب به دلیل زیاده‌روی آنتن و فشردگی مرحلۀ ساخت و به‌تبع آن کاهش کیفیت، نقد وارد باشد، اما باید دقت کرد که‌ این پژوهش ایام عید و ماه رمضان را مورد ارزیابی قرار داده که جزو ایام پربینندۀ تلویزیون در سال است. پررنگ‌ترین شاخص اجراشده در این سریال‌ها، شاخص محورقراردادن خانواده و تعاملات خانوادگی ذیل سرفصل سبک زندگی و خانواده است و شاخص فعال نشان دادن زنان در تولیدات ذیل سرفصل زن انقلابی، شاخص دیگری است که بیشترین توجه به آن شده است. جوان مؤمن انقلابی نیز سرفصل دیگری است که می‎توان گفت در سریال‌هایی همچون «از سرنوشت4» و «مسافران این شهر» به آن پرداخته ‌شده است.اما شاخص‌هایی نیز هستند که کمتر مورد توجه قرار گرفته یا اصلاً نادیده گرفته شده‌اند. به‌طور مثال در سریال‌های پخش شده، محورهای تحولی مانند تخریب تجمل‎‌گرایی و اصلاح الگوی مصرف نادیده گرفته شده‌اند، این در حالی است که سریال‌ها ظرفیت بالایی برای پرداختن به این نوع مضامین را دارند.مسابقاتبرنامه‌های مسابقه‌محور ظرفیت تحقق دو کارکرد اصلی رسانه، یعنی آموزش و سرگرمی را دارند و بسته به هدف برنامه‌ساز هریک از این کارکردها می‌توانند ضریب بیشتر یا کمتری بگیرند. پیام این مسابقات می‌تواند موضوعات مختلفی باشد که در مخاطب نهادینه‌سازی شود. صداوسیما تلاش کرده است از قالب مسابقات برای انتقال مفاهیمی همچون خانواده و اهمیت آن از طریق «مسابقۀ زوجی‎نو»، «آشپزی با مامان» و...، آموزش سبک زندگی ایرانی-اسلامی و رعایت اصل صرفه‌جویی از طریق «مسابقۀ آشپزی دستپخت»، تزریق روحیۀ تقویت اراده و تلاش‎گری از طریق «مسابقۀ عصر جدید» بهره ببرد و با توجه به سیر مشابه برای به‎تصویر‌کشیدن اقوام مختلف در این مسابقات، به نظر می‌رسد سیاست کلی توجه به تنوع قومیتی را در دستور کار خود قرار داده باشند. هرچند قوت و ضعف آن، بیستر محل بحث است.برنامه‌های ترکیبی و گفت‌وگو محوردر این ایام با حجم بالایی از برنامه‌های ترکیبی به‌صورت ویژه‌برنامۀ شب‌های عید و ویژه‌برنامه‌های افطار و سحر ماه رمضان مواجه بوده‌‎ایم. برنامه‌های نوروزی به محورهای؛ توجه به اقوام، پیشرفت با دعوت از مخترعین، کشف جوانان مؤمن انقلابی و پرداختن به آنان، ایثار و مقاومت، هویت جهانی امتی با حضور شخصیت‌های بین‌المللی و همچنین حضور دیگر مذاهب در تولیدات سیما پرداخته بود. ویژه‌برنامه‌های افطار معمولاً در مقایسه با برنامه‌های دیگر، بینندگان بیشتری دارد، بنابراین از اهمیت مضاعفی برخوردار هستند.معاونت سیما تلاش کرده است در این شش شبکه شش، ویژه‌برنامۀ مختص لحظات افطار پخش نماید که هرکدام در نگاه اول دارای خط سیر داستانی متفاوت و دارای ماهیتی متمایز با دیگر شبکه‌ها باشد، اما در نهایت مجموع این برنامه‌ها به سرفصل‌های مشابه و گاهاً یکسانی پرداخته‌اند، البته با نحوۀ اجرای متفاوت، که در برخی موارد می‌تواند مفید باشد. به‌طور مثال برنامه‌ی «دعوت» شبکۀ ‌یک؛ این برنامه با محوریت بررسی کتاب‌هایی که بر اساس واقعیت نوشته ‌شده‌اند با مهمانانی به گفت‌‎وگو می‌نشیند. به‎‌‌طور کلی هدف این برنامه، آموزش سبک زندگی اسلامی ایرانی است که همان سرفصل خانواده را مدنظر قرار داده است. همچنین برنامۀ «هیوا» در شبکۀ پنج به‌طور ویژه به مشکلات فرزندآوری و ناباروری می‌پردازد. همان‌طور که مشاهده می‎شود، هر دوی این برنامه‌ها ذیل سرفصل خانواده و سبک زندگی قرار می‌گیرد، اما شاخص‌هایی که در اینجا کمتر مورد عنایت قرار گرفته‎اند، شاخص‌های چون تخریب تجمل‌گرایی و اشاعۀ فرهنگ تعاون و مواسات بوده است. ویژه‌‎برنامه‌‎های ماه رمضان نیز ظرفیت بالایی برای تحقق سرفصل هویت جهانی امتی دارند که پرداختن به این سرفصل متناسب با این ظرفیت نبوده است. در رابطه با ویژه‌برنامه‌های سحر نیز می‌توان اظهار کرد به‌غیر از یکی‌دو مورد، این برنامه‌ها دارای ماهیت خاصی نبوده و صرفاً حکم آنتن‎‌‌‌پرکن را داشته‌اند.در رابطه با سرفصل اول، مدیریت خط سبزی به‌جای خط قرمزی، به نظر می‌رسد سطح ممیزی در تولیدات سیما کاهش‌ یافته باشد، برای شاهد مثال، برخی از سکانس‌ها و همچنین به‌کاربردن برخی الفاظ در سریال «از سرنوشت 4» که تا پیش ‌از این مشابه آن در تلویزیون پخش نشده یا به‌ندرت بوده است. در برخی برنامه‌های دیگر نیز روال همین‌گونه بود. سرفصلی که در این مجموعه تولیدات به آن التفاتی نشده سرفصل هنر انقلاب است که با وجود میان‌مدت‌بودن این سرفصل، گویی نادیده گرفته ‌شده است.درمجموع این بررسی، باید بیان نمود که معاونت سیما در بازۀ موردبررسی، توانسته است بخشی از سرفصل‌های تحولی را در تولیدات خود محقق سازد، اما در تمام این سه بخش راهبردهایی نیز وجود دارد که مورد توجه سازندگان قرار نگرفته است. اینکه پرداختن به این سرفصل‌‎ها، به‌واقع، تنها توسط تیم مدیریتی جدید صورت گرفته است یا دنباله‌ای از روند سابق بوده، نیاز به ارزیابی بیشتری دارد؛ چراکه در غیر این صورت نمی‌توان به‌درستی ادعای تحول در این بخش را داشت. برای رسیدن به پاسخ قطعی در این رابطه باید به متن گزارش اصلی که حاوی نتایج حاصل از بررسی تفصیلی پژوهشگر و نتایج حاصل از نظرات کارشناسان و مدیران فعلی و سابق سازمان صداوسیماست رجوع کرد، اما به‌‎طور کلی، بررسی به عمل آمده، تحقق بخشی از سرفصل‎‌‌ها را در بازۀ زمانی یادشده نشان می‎دهد. ضعف و قوت سرفصل‌‎ها نیز بخش دیگری از بررسی است که در متن گزارش اصلی مورد توجه جدی قرار گرفته است.در شماره‌ی سوم نشریه‌ی تخصصی رستاک به این موضوع پرداخته شده است که می‌توانید آن را از اینجا دریافت کنید.برای دسترسی به مطالب بیشتر به کانال تلگرام رستاک سر بزنید.صفحه‌ی رستاک در ویرگول هم به تازگی راه افتاده و مطالب رستاک و دیگر مطالب مرتبط با مطالعات حکمرانی رسانه در ایران در آن به اشتراک گذاشته می‌شود. راضیه عبدالهی راضیه عبدالهی Wed, 13 Jul 2022 21:54:40 +0430 https://virgool.io/restalks/%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%AF-m3dx1cbsweld منظر و رویکرد ما در بررسی هر مسئله‌ای، رویکرد حکمرانی است. در رویکرد حکمرانی، تمامی بازیگرانی که در هر سطحی هریک از کارکردهای متنوع در نظام حکمرانی کلان و یا نظام حکمرانی نهادی خاص مثل رسانه را ایفا می‌کنند، مدنظر قرار می‌گیرند.تفاوت رویکرد حکمرانی با دیگر رویکردها همانگونه که گفته شد در این است که تمامی بازیگران اثرگذار و یا اثرپذیر در نظام کلان حکمرانی در نظر گرفته می‌شوند و نگاه‌های سلسله مراتبی یا نگاه‌های حاکمیت محور و یا نگاه هایی که عمدتاً تلاش خود را منعطف به بخش خاصی از کل نظام می کنند رد می‌شوند. تمامی بازیگران در این نظام کلان نقش ایفا می کنند و بسته به کارکرد خود و میزان ایفای کارکرد خود اثر می‌گذارند و اثر می پذیرند.در نتیجه وقتی به بررسی نظامی خاص همچون نظام رسانه از منظر حکمرانی می پردازیم، شبکه‌ای از بازیگران در سطوح مختلف و با کارکردهای مختلف را مشاهده می کنیم که هر کدام بسته به کارکرد، کژکارکرد و یا عدم ایفای کارکرد می‌توانند محل بررسی دقیق‌تر قرار گیرند به این طریق می‌توان نشان داد که هر بازیگر چگونه نظام حکمرانی کلان را دچار اختلال می‌کند و یا با عدم ایفای کارکرد مناسب خلل و شکاف میان زنجیره‌های این نظام می‌اندازد.انواع بازیگران در نظام حکمرانی رسانهدر نگاه حکمرانی بازیگران مختلفی که به ایفای کارکرد می پردازند در سطوح مختلفی دسته بندی می شوند. به طور کلی با چهار دسته بازیگر اصلی مواجه هستیم: ۱- بازیگران حاکمیتی: منظور از بازیگران حاکمیتی بازیگرانی هستند که مستقل از قوای سه گانه و همچنین بخش عمومی و کسب و کارهای بخش خصوصی به ایفای کارکرد در نظام حکمرانی رسانه می پردازند. این بازیگران در نظام حکمرانی رسانه ایران می‌توانند بازیگران منصوب رهبری، بازیگران مستقل از قوا و همچنین سایر بازیگران که از طرف قوا نمایندگانی در آنها می توانند حضور داشته باشند، هستند. شوراها و شوراهای عالی مختلف، برخی سازمان‌های حاکمیتی، نهادهای نظامی و بسیاری از موجودیت هایی که تحت عنوان های مختلفی همچون سازمان‌ها، بنیادها، مراکز و موارد این چنین به ایفای کارکرد می‌پردازند، می‌توانند در این دسته قرار گیرند.۲- قوای سه گانه: منظور تمامی بازیگرانی هستند که در هر یک از قوای سه گانه یعنی قوه مجریه(شامل دولت و هیئت دولت، وزارت خانه‌ها، سازمان‌های ذیل ریاست جمهوری و تمامی موجودیت‌هایی که وابستگی به قوه مجریه دارند)، قوه مقننه (مجلس شورای اسلامی، ساختارهای ذیل مجلس، بازیگران مربوط به دستگاه تقنین یعنی شورای نگهبان و . . .) و قوه قضاییه (یعنی ریاست قوه، دادگاه‌ها و دادسراها، دادستانی کشور و باقی ساختارهای ذیل قوه قضاییه و یا وابسته به آن) به ایفای کارکرد در نظام حکمرانی رسانه می‌پردازند.۳- بازیگران بخش عمومی: منظور بازیگرانی هستند که مستقل از حاکمیت و قوای سه گانه و همچنین بخش خصوصی به ایفای کارکرد در نظام حکمرانی رسانه می‌پردازند که می‌توانند شامل سازمان‌های مردم نهاد، انجمن‌ها و اصناف تخصصی و عمومی و دیگر بازیگران ذیل بخش عمومی باشند.۴- بخش خصوصی: منظور تمامی کسب و کارها و فعالینی است که در هر عنوانی توسط بخش خصوصی راه اندازی می‌شوند و تلاش می‌کنند در نظام حکمرانی رسانه به ایفای کارکرد خود بپردازند.۵- بازیگران بین المللی: هر چند بازیگران بین‌المللی در کنار باقی موارد ذکر شده شاید دسته‌ی جداگانه‌ای محسوب نشوند اما به سبب ایفای نقش مهم خود در نظام حکمرانی رسانه ایران مخصوصاً در رسانه های نوین اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کنند. همچنین بازیگرانی همچون اتحادیه‌ها و مجامع بین المللی نیز در این دسته قرار می‌گیرند.بازیگران مختلف در نظام حکمرانی رسانه ایران چه کارکردهایی ایفا می‌کنند؟ به طور کلی در هر نظام حکمرانی با پنج کارکرد اصلی مواجه هستیم:۱- سیاست گذاری: که شامل تدوین اصول و روش‌های نیل به آن اصول در هر نظام منطبق با منافع عمومی و همچنین تصویب و ابلاغ و نظارت بر اجرای آن می‌شود.۲- تنظیم گری: در معنای سنتی خود شامل صدور مجوز، تدوین مقررات، حل اختلافات و نظارت بر اجرای صحیح مقررات توسط بازیگران مربوط به آن می شود.این کارکرد خود در ۳ نوع تنظیم‌گری حاکمیتی یا دولتی، تنظیم‌گری مشارکتی و خود تنظیم‌گری است.۳- ارائه کالا و خدمات: همانگونه که از نام آن مشخص است، کارکردی است که ذیل آن هرگونه خدمت یا کالا توسط بخشی از بازیگران ارائه می‌شود.۴- تسهیلگری: تسهیلگری به معنای هرگونه توانمندسازی، آموزش، اعطای تسهیلات مالی و غیرمالی و هر گونه فعالیت دیگری است که موجب رونق یا رفع موانع فعالیت دیگر بازیگران مخصوصاً ارائه‌دهندگان خدمات می‌شود.۵- بازتوزیع منابع: به معنای تلاش برای توزیع منابع جمع آوری شده و یا منابع موجود در بازار در میان بازیگران مختلف و همچنین مخاطبین جهت اجرای هرچه بیشتر عدالت در توزیع می‌باشد. این کارکرد حضور کمرنگی در نظام حکمرانی رسانه در ایران دارد.در نظام حکمرانی رسانه‌ی ایران با چه بازیگرانی سروکار داریم؟در نظام حکمرانی رسانه ایران طبق بررسی گروه سیاست‌پژوهی رستاک در تمامی سطوح یاد شده و همچنین در تمامی کارکردهای یاد شده بازیگران قابل‌توجهی در حال فعالیت هستند.وقتی صحبت از نظام حکمرانی رسانه در ایران به میان می‌آوریم شاهد حضور بیش از ۴۰۰ بازیگر حاکمیتی، دولتی و عمومی هستیم در هر یک از پنج کارکرد یاد شده به فعالیت می‌پردازند. این بازیگران در هر یک از رسانه‌های سنتی اصلی یعنی رادیو، تلویزیون، سینما، مطبوعات و همچنین سرویس‌های رسانه‌ای مبتنی بر وب در کنار چند هزار بازیگر بخش خصوصی در همین رسانه‌ها قرار می گیرند. عدد چند هزار یاد شده وقتی بزرگ‌تر می‌شود که در هر یک از رسانه‌های یاد شده در تک تک حلقه‌های زنجیره ارزش از تولید محتوا تا انتشار و بازنشر محتوا به تفکیک بیشتر بازیگران بپردازیم.اگر از بازیگران بخش خصوصی و اهمیت بسیار بالای آن ها-که در یادداشت‌های بعدی به آن اشاره خواهد شد- موقتاً عبور کنیم با بیش از ۴۰۰ بازیگری مواجه هستیم که از پیش از انقلاب اسلامی ایران و یا پس از آن شروع به فعالیت کرده‌اند؛ بازیگرانی چون سازمان‌های حاکمیتی نظیر صداوسیما و سازمان تبلیغات اسلامی و شرکت‌های تابعه‌ی آن‌ها تا شوراهای عالی همچون شورای عالی فضای مجازی، نهادهای نظامی همچون سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی انتظامی، وزارتخانه‌های دولت همچون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، دادسراهای مرتبط با رسانه ذیل قوه‌ی قضاییه، انجمن‌ها، اتحادیه‌ها و اصناف تخصصی حوزه‌ی رسانه همچون اتحادیه‌ی کسب‌وکارهای فضای مجازی و . . . . برخی از این بازیگران هستند. این بازیگران در نظام حکمرانی رسانه به ایفای کارکرد، عدم ایفای کارکرد و همچنین ایفای کژکارکرد می‌پردازند و بر نظام کلان حکمرانی رسانه اثر مثبت یا منفی می‌گذارند و از آن اثر می‌پذیرند؛ هرچند محل اصلی اثرپذیری در این نظام مربوط به بخش عمومی و بخش خصوصی است. نکته بسیار مهم در تعداد یادشده سهم بسیار بالای ارائه دهندگان خدمات رسانه‌ای در میان بازیگران حاکمیتی و البته دولتی است که خود محل بررسی‌های بسیار بیشتر در یادداشت‌های بعدی خواهد بود. محل اصلی تامین مالی این بازیگران بودجه سالانه و همچنین درآمدهای حاصل از فعالیت‌های حاکمیتی و دولتی است. بنابراین باید فعالیت‌های تجاری بسیاری از این بازیگران را نیز با وجود حاکمیتی یا دولتی بودن افزود.فارغ از مسئله یاد شده، این بازیگران هر کدام در جای خود و همچنین در نگاه کلان نظام حکمرانی کارکردهای مثبت، منفی و یا عدم ایفای کارکردهایی دارند که در جای خود به تفصیل مورد بررسی از منظر سیاستی و حکمرانی قرار خواهد گرفت. این یادداشت تلاش داشت تا ضمن تشریح انواع بازیگران و همچنین انواع کارکردها در نظام حکمرانی رسانه ایران به تعدد بازیگران در این حوزه در سطوح مختلف اشاره کوتاهی داشته باشد. یادداشت‌های بعدی بررسی دقیق‌تر و جزئی‌تر مصادیق مختلف در این نظام حکمرانی را در دستور کار خود قرار داده است که در شماره های بعدی نشریه منتشر خواهد شد. همچنین ذیل این خط کاری رستاک گزارش‌هایی نیز معرفی خواهند شد که بررسی تفصیلی مسائل فوق در آن‌ها بیشتر مشهود خواهد بود.این یادداشت در اولین شماره از نشریه‌ی رستاک، نشریه‌ی تخصصی مطالعات حکمرانی رسانه در ایران منتشر شده است. برای دریافت شماره‌ی اول رستاک به اینجا مراجعه کنید. همچنین صفحه‌ی رستاک در ویرگول هم به تازگی راه افتاده و مطالب رستاک و دیگر مطالب مرتبط با مطالعات حکمرانی رسانه در ایران در آن به اشتراک گذاشته می‌شود. راضیه عبدالهی راضیه عبدالهی Mon, 25 Apr 2022 21:41:08 +0430 https://virgool.io/restalks/%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85-d1kwdddnc463 وقتی سخن از نظام و منظر حکمرانی به میان می‌آید، همان گونه که در شمارۀ قبل در یادداشت «در نظام حکمرانی رسانۀ ایران چه می‌گذرد» گفته شد، محل بررسی سیاستی، تمامی بازیگرانی است که در هر سطحی، هریک از کارکردهای متنوع در نظام حکمرانی کلان یا نهادی خاص مثل رسانه را ایفا می‌کنند. همان طور که اشاره شد، تفاوت رویکرد حکمرانی با سایر رویکردها در این است که در رویکرد یادشده، تمامی بازیگران اثرگذار و اثرپذیر موردنظرند و نگاه‌های سلسه‌مراتبی، نگاه‌های حاکمیت‌محور و نگاه‌هایی که بیشتر تلاش خود را معطوف به بخش خاصی از کل نظام می‌کنند، رد می‌شوند. تمامی بازیگران در این نظام کلان نقش ایفا می‌کنند و بسته به کارکرد خود و میزان ایفای آن، اثرگذار و اثرپذیرند.وقتی سخن از نظام و منظر حکمرانی به میان می‌آید، همان گونه که در شمارۀ قبل در یادداشت «در نظام حکمرانی رسانۀ ایران چه می‌گذرد» گفته شد، محل بررسی سیاستی، تمامی بازیگرانی است که در هر سطحی، هریک از کارکردهای متنوع در نظام حکمرانی کلان یا نهادی خاص مثل رسانه را ایفا می‌کنند. همان طور که اشاره شد، تفاوت رویکرد حکمرانی با سایر رویکردها در این است که در رویکرد یادشده، تمامی بازیگران اثرگذار و اثرپذیر موردنظرند و نگاه‌های سلسه‌مراتبی، نگاه‌های حاکمیت‌محور و نگاه‌هایی که بیشتر تلاش خود را معطوف به بخش خاصی از کل نظام می‌کنند، رد می‌شوند. تمامی بازیگران در این نظام کلان نقش ایفا می‌کنند و بسته به کارکرد خود و میزان ایفای آن، اثرگذار و اثرپذیرند.در نتیجه، وقتی از منظر حکمرانی به بررسی نظامی خاص همچون نظام رسانه می‌پردازیم، شبکه‌ای از بازیگران را در سطوح مختلف و با کارکردهای گوناگون می‌بینیم که هرکدام بسته به کارکرد، کژکارکرد و ایفانکردن کارکرد، می‌توانند محل بررسی دقیق‌تر قرار بگیرند. به این شکل می‌توان نشان داد که هر بازیگر چگونه نظام حکمرانی کلان را دچار اختلال می‌کند و با ایفانکردن کارکرد مناسب، خلل و شکافی میان زنجیره‌های این نظام می‌اندازد. چارچوب و عینک بررسی سیاستی نظام حکمرانی در هر سطحی، از کلان‌ترین سطح یعنی نظام حکمرانی کلان تا نظام‌های مختلف همچون نظام حکمرانی رسانه و البته در لایه‌های ریزتر مانند نظام حکمرانی سینما یا حتی در درون یکی از بازیگران نظام حکمرانی سینما، می‌تواند در نظر گرفته شده و پیاده شود. در این یادداشت با توجه به پروندۀ ویژۀ نظام حکمرانی سینما، به بررسی بازیگران این نظام در ایران و کارکردهای آن‌ها می‌پردازیم. در بررسی نظام حکمرانی سینما با مجموعه¬ای از بازیگران متنوع روبه‌رو هستیم که هرکدام بسته به کارکرد خود، در این نظام مؤثرند.انواع بازیگران و کارکردها در نظام حکمرانی سینمای ایرانمشابه نظام حکمرانی رسانه، در نظام حکمرانی سینما نیز با پنج دسته بازیگر مواجه هستیم:1- بازیگران حاکمیتی: منظور بازیگرانی هستند که مستقل از قوای سه‌گانه، بخش عمومی و کسب‌وکارهای بخش خصوصی، به ایفای کارکرد در نظام حکمرانی سینما می‌پردازند. این بازیگران می‌توانند شامل بازیگران مستقل از قوا، نهادهای منصوب رهبری و برخی از سازمان‌ها و شوراها و شهرداری‌ها باشند. در سینمای ایران بازیگرانی همچون حوزۀ هنری سازمان تبلیغات اسلامی و شورای عالی سینما ذیل این بخش قرار می‌گیرند.2- بازیگران قوای سه‌گانه: تمامی بازیگرانی که ذیل سه قوۀ مجریه، قضاییه و مقننه هستند، در این دسته قرار می‌گیرند؛ برای نمونه می‌توان به سازمان سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، دانشگاه‌های دولتی دارای رشته‌های مرتبط با سینما، مجلس و کمیسیون‌های مربوط، دادسراهای تخصصی مرتبط با رسانه و... اشاره کرد.3- بازیگران بخش خصوصی: آمار دقیقی از میزان بازیگران بخش خصوصی وجود ندارد؛ اما این دسته به‌صورت کلی شامل مؤسسه‌های تولید و پخش فیلم‌های سینمایی و سریال‌های شبکۀ نمایش خانگی، تهیه‌کنندگان مؤسسه‌های تولید فیلم و سریال و تولید موسیقی، سالن‌های سینمایی، کانون‌های آگهی و تبلیغات، مراکز پژوهشی و آموزشگاه‌های آزاد سینمایی هستند. این بازیگران توسط بخش‌های خصوصی مستقل از قوای سه‌گانه و بازیگران حاکمیتی در نظام حکمرانی سینما مشغول فعالیت‌اند.4- بازیگران بخش عمومی (صنفی‌تخصصی): بازیگرانی که به‌طور تخصصی در زمینه‌های مرتبط با سینما به ایفای کارکرد می‌پردازند و بیشتر آن‌ها کارکردی صنفی دارند؛ مانند خانۀ سینما، جامعۀ صنفی تهیه‌کنندگان سینمای ایران و پژوهشکده‌ها و مراکز پژوهشی دارای مجوز از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.5- بازیگران بین‌المللی: منظور بازیگرانی است که در عرصۀ بین‌الملل یا در کشورهای دیگر فعالیت دارند اما در نظام حکمرانی رسانۀ ایران نقش‌آفرینی می‌کنند؛ همچون برخی جشنواره‌ها و اتحادیه‌های بین‌المللی.همچنین در نظام حکمرانی سینما با پنج کارکرد اصلی مواجه هستیم:1- سیاست‌گذاری: شامل دو سطح سیاست‌گذاری از بالا به پایین (تدوین، تصویب و ابلاغ، نظارت و گذاشتن در دستورکار) و سیاست‌گذاری از پایین به بالا (اعمال‌نظر بر سیاست‌های ابلاغی و روندها) است.2- تنظیم‌گری: شامل صدور مجوز (در دو سطح صدور پروانۀ تولید فیلم و صدور پروانۀ نمایش فیلم)، تنظیم‌گری از بالا به پایین (مقررات‌گذاری، نظارت اداری، صدور احکام اداری، جریمه و مجازات، اجرایی‌سازی قواعد و...) و تنظیم‌گری از پایین به بالا (نمایندگی تخصصی، اعمال‌سلیقه بر مقررات و اعمال‌فشار بر تغییر آن) است.3- ارائۀ کالا یا خدمت: ارائۀ خدمت دارای پنج سطح است که عبارت‌اند از خلق ایده (نگارش طرح اولیه)، پیش‌تولید (آموزش و نگارش فیلمنامه)، تولید (ساخت فیلم)، پس‌تولید (تدوین، جلوه‌های ویژه و...) و توزیع (اکران).4- تسهیلگری: به‌معنای ظرفیت‌سازی، آگاه‌سازی، ایجاد انگیزه و توانمندسازی با ابزارهای مالی (مانند تأمین هزینۀ تولید فیلم سینمایی) و غیرمالی (مثل اعطای معافیت مالیاتی) است که به ایفای نقش بازیگران کمک کرده و موانع فعالیت آن‌ها را رفع می‌کند.5- اداره: این کارکرد بیشتر به امور اجرایی مانند تعیین بودجه، انتصاب اعضا، برنامه‌ریزی و هماهنگی می‌پردازد.در نظام حکمرانی رسانۀ ایران چه می‌گذرد؟در نظام حکمرانی سینمای ایران با چندهزار بازیگر روبه‌رو هستیم که حداقل بیش از دویست‌تای آن‌ها غیرخصوصی یا در اصل حاکمیتی، عمومی یا وابسته به قوای سه‌گانه‌اند. بررسی تک‌تک این بازیگران و کارکردهای دقیق آن‌ها از حوصلۀ این یادداشت بیرون است و در جای دیگری ارائه خواهد شد؛ اما دیدی کلی از این نمای وسیع می‌تواند کمک‌کننده باشد. عمدۀ بازیگران غیرخصوصی نظام حکمرانی سینما در ایران از نظر کمی متعلق به قوای سه‌گانه است. در هر سه قوه شاهد بازیگران کلیدی‌ای مانند وزارتخانه‌های دولت، به‌طور خاص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، دادستانی کل کشور، دادسراها و دادگاه‌ها، مجلس شورای اسلامی، مرکز پژوهش‌های مجلس، دیوان محاسبات و کمیسیون‌های مجلس شورای اسلامی، هستیم. در مجموع حدود صد بازیگر در این بخش مشغول به فعالیت‌اند که بیشتر به کارکردهایی نظیر ارائۀ کالا یا خدمت، به‌ویژه در سطح ارائۀ خدمت می‌پردازند. تسهیلگری و اداره کارکردهای دیگری هستند که قوای سه‌گانه بیشتر از دیگر کارکردها در آن فعالیت می‌کنند. البته تنظیم‌گر اصلی سینما یعنی سازمان سینمایی و امور سمعی‌بصری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز ذیل این بخش قرار می‌گیرد که اگر نگاه کمی و عددی را کنار بگذاریم، وزن قوای سه‌گانه را خیلی بالا می‌برد. همچنین شورای عالی سینما نیز، که به‌تازگی قرار بر فعالیت آن است، ذیل قوۀ مجریه به سیاست‌گذاری و هماهنگی در این حوزه می‌پردازد.نهادهای فراقوه‌ای و مستقل از قوا نیز بیشترین نقش را پس از قوای سه‌گانه در حوزۀ حکمرانی سینما ایفا می‌نمایند. کارکرد نهادهای فراقوه‌ای مانند دستگاه رهبری، مجمع تشخیص مصلحت نظام، شورای عالی امنیت ملی و شورای عالی انقلاب فرهنگی، سیاست‌گذاری در سطح بالا به پایین است و ورود بسیار کمی به دیگر کارکردها داشته. نهادهای مستقل از قوا که شامل نهادهای منصوب رهبری مانند بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی، صداوسیما، نهادهای نظامی و سازمان تبلیغات اسلامی، و همچنین شهرداری‌ها هستند نیز مانند قوای سه‌گانه عموماً به ارائه و تولید خدمت در حلقه‌های مختلف زنجیرۀ ارزش سینما از پیش‌تولید تا اکران می‌پردازند.متولی اصلی سیاست‌گذاری در نظام حکمرانی سینما، نهادهای فراقوه‌ای مانند دفتر رهبری و تا حدودی قوۀ مقننه (مجلس شورای اسلامی و هیئت‌رئیسه) و قوۀ قضاییه (ریاست قوه و دادستانی کل کشور) هستند. در بخش تنظیم‌گران این حوزه نیز نهادهای صنفی‌ تخصصی بیشترین کارکرد را در بخش نمایندگی تخصصی از صنعت و سیاست‌گذاری دارند. همچنین بنیاد فارابی و سازمان سینمایی و امور سمعی‌بصری ذیل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قوۀ مجریه نیز همان گونه که گفته شد جزو تنظیم‌گران این حوزه هستند و در کارکردهای صدور مجوز، مقررات‌گذاری، نظارت اداری و... فعالیت می‌کنند. البته تنظیم‌گری در سینمای ایران را نباید در حلقۀ تولید از زنجیرۀ ارزش دید و بازیگرانی چون حوزۀ هنری سازمان تبلیغات اسلامی و سازمان سینمایی آن در حلقۀ اکران به‌سبب ایفای نقش نظارتی جزو تنظیم‌گران اصلی محسوب می‌شوند.بیشترین تسهیلگران حوزۀ سینما، قوۀ مجریه و دولت، یعنی هیئت دولت، بنیاد فارابی و تا حدی سازمان سینمایی و دانشگاه‌ها، هستند. نهادهای صنفی‌تخصصی نیز از طریق خانۀ سینما ورود جدی‌ای به تسهیلگری دارند. همچنین حوزۀ هنری سازمان تبلیغات ذیل نهادهای فراقوه‌ای گاهی به تسهیلگری می‌پردازد. خانۀ سینما به‌عنوان یکی از بازیگران صنفی کلیدی، بیشترین نقش را در کارکرد نمایندگی تخصصی صنعت بر عهده دارد.برای کارکرد اداره، خانۀ سینما بیشترین نقش را بر اساس تعدد، عهده‌دار است. سازمان سینمایی ذیل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز این کارکرد را ایفا می‌کند.همان گونه که در سینمای ایران قابل‌حدس است، بازیگران غیرخصوصی سهم زیادی در مالکیت سالن‌های سینمایی دارند. حوزۀ هنری سازمان تبلیغات اسلامی و در کنار آن قوۀ مجریه، رکورددار سالن‌های نمایش هستند (سالن‌های نمایش وزارت علوم، وزارت نفت، سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی و...). برای دیگر سالن‌دارها نیز می‌توان به هلال‌احمر ذیل بخش خصوصی و خانۀ سینما ذیل صنوف تخصصی اشاره کرد.آنچه از بررسی دقیق بازیگران نظام حکمرانی سینمای ایران و کارکردهای آن‌ها به دست می‌آید، کمیت و البته پراکندگی بسیار بالای بازیگران غیرخصوصی در این حوزه است. هرچند وجود چند بازیگر سیاست‌گذار یا قانون‌گذار و بازیگران تنظیم‌گر و تسهیلگر در بخش غیرخصوصی طبیعی می‌نماید، این حجم از حضور بازیگران در این بخش از نظام غیرطبیعی است. البته بخشی از آن ریشه در عوامل دیگری همچون مالکیت سینماهای پیش از انقلاب توسط بازیگران حاکمیتی دارد؛ اما تعدد ارائه‌دهندگان خدمات، تسهیلگران، تنظیم‌گران و سیاست‌گذاران و قانون‌گذاران، به‌معنای تنوع و تکثر مثبت آرا میان آن‌ها نخواهد بود.اینکه هرکدام از بازیگران غیرخصوصی نظام حکمرانی سینما چه کژکارکردهایی ایفا می‌کنند یا در این نظام حضور بیجا دارند، خود به بررسی و طول‌وتفصیل بسیار طولانی نیاز دارد که از حد این یادداشت بیرون است؛ اما دید کلی و نمایی از دور، حالتی مشابه «تشتت و آشفتگی» را به‌وضوح نشان می‌دهد؛ مسئله‌ای که خود زایندۀ مسائل بی‌شماری در نظام حکمرانی سینماست. برخی از این موارد در یادداشت بعدی موردبررسی قرار گرفته است.این یادداشت در دومین شماره از نشریه‌ی رستاک، نشریه‌ی تخصصی مطالعات حکمرانی رسانه در ایران منتشر شده است. برای دریافت شماره‌ی دوم رستاک به اینجا مراجعه کنید.همچنین صفحه‌ی رستاک در ویرگول هم به تازگی راه افتاده و مطالب رستاک و دیگر مطالب مرتبط با مطالعات حکمرانی رسانه در ایران در آن به اشتراک گذاشته می‌شود. راضیه عبدالهی راضیه عبدالهی Thu, 21 Apr 2022 21:43:57 +0430