https://virgool.io/feed/@saminfatehi دانشجوی هوش مصنوعی هستم اما در واقع حرفه‌ی من سروکله‌زدن روزانه با داده‌ها، کد، کتاب، موزیک و هزاران کلمه‌ی توی ذهنم ـه. fa 2026-06-07 10:18:17 https://files.virgool.io/upload/users/244126/avatar/KkBEny.jpeg?height=120&width=120 https://virgool.io/@saminfatehi https://virgool.io/@saminfatehi/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B4-%D8%A8%D9%BE%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D9%85-abhacdmed6hc پیشرفت علوم کامپیوتر در دنیای امروز این قدر سریع شده که حتی همراه شدن با تغییراتش هم سخت به نظر می‌رسه. هر روز و هر روز تو باید انتظار تکنولوژی‌های جدید رو داشته باشی. هوش مصنوعی یکی از شاخه‌های این علمه که داره تلاش می‌کنه هر مسئله‌ای که در طی تاریخ همیشه توسط انسان‌ها حل می‌شده رو با استفاده از «یادگیری» و «تصمیم‌گیری» مصنوعی حل کنه و نشون بده که ماشین‌ها می‌تونن کار انسان‌ها رو خیلی راحت‌تر کنن. و این راحت‌تر کردن با این‌که چیز خوبی به نظر می‌رسه، اما تصور ماشین‌هایی که فکر می‌کنن و تصمیم می‌گیرن می‌تونه در عین حال ترسناک هم باشه.انیمه‌ی سریالی psycho-pass یا «روان‌گذر» جامعه‌ای رو معرفی می‌کنه که تمامی تصمیم‌گیری‌ها در اون توسط «سیستم» صورت می‌گیره. محوریت داستان اما اندازه‌گیری متریکی به‌نام ضریب جرم در افراده که توسط همین سیستم صورت می‌گیره و تصمیم می‌گیره که آیا هر فرد یک مجرم بالقوه هست و در آینده‌ی نزدیک ممکن است جرمی مرتکب شود یا خیر. این انیمه بیشتر از سایبرپانک در ژانر روان‌شناختی دسته‌بندی می‌شه اما جامعه‌ای که در اون به نمایش گذاشته می‌شه تا حدی ترسناک بودن یه جامعه رو که کاملاً توسط سیستم‌هایی به صورت خودکار اداره می‌شن، نشون می‌ده.تصویر از انیمه‌ی روان‌گذر محصول 2012 ژاپنمحصولات سینمایی بسیاری هم در زمینه‌ی هوش مصنوعی تهیه شده. به عنوان مثال می‌شه از فیلم Ex Machina یا «فراماشین» نام برد که داستان یک ربات رو بیان می‌کنه که قرار هست مورد آزمون تورینگ قرار بگیره. این فیلم هم می‌تونه به نوعی روی تاریک ربات‌ها و هوش مصنوعی رو به زیبایی به تصویر بکشه. همه‌ی این‌ها نشون می‌ده که انسان‌ها دو راهی سختی برای اعتماد به موجوداتی دارن که هم‌نوع اون‌ها نیستن و شاید هم روزی کنترل دنیای ما رو به دست بگیرن.تصویر از فیلم فراماشین محصول 2015 انگلستان جدا از فیلم‌ها و داستان‌ها که فقط یک دیدگاه محدود از آینده هستند، هوش مصنوعی تلاش می‌کنه با سرعت جلو بره و محصولاتی داشته باشه که بتونن واقعاً فکر کنند یا شبیه به انسان‌ها محتوایی تولید کنند. وجود مدل‌ها در زمینه‌ی تصویر، صوت یا متن گواهی این مطلبه ولی کیفیت‌ها هنوز هم در بهترین حالت نیست. گاردین اما در ماه سپتامبر سال 2020 مطلبی منتشر کرده که تماماً توسط یک ماشین نوشته شده (لینک). این مقاله رو البته GPT-3 نوشته. مدلی که توی ماه می 2020 منتشر شده و یک مدل زبانی جدید ارائه کرده. OpenAI که منتشرکننده‌ی این مدل البته زمانی که می‌خواست ورژن‌های قبلی GPT رو منتشر کنه حسابی جنجال به پا کرده بود که گویی قراره مدلی ارائه کنه که بنشینه و برای همه بلبل‌زبونی کنه. اما وقتی GPT منتشر شد معلوم شد که OpenAI به‌سان مادری که دست و پای فرزندش رو بلورین می‌بینه فقط داشته تعریف‌های گل‌درشت تحویل ما می‌داده و در عمل فرزندش نه تنها بلبل‌زبونی بلد نیست، بلکه از پس تسک‌های ساده‌تر هم به خوبی برنمیاد. بعد از اون مدل‌های جدید‌تر اومدن و روی دست GPT-2 زدن و نشون دادن که بهتره مادرها الکی فرزندانشون رو مرکز عالم تصور نکنند. :دی اما OpenAI این دفعه برای تربیت GPT-3 دیتای خیلی خیلی بیشتری نشونش داد. GPT-3 که با تخمین خوبی بیشتر دیتای روی اینترنت رو دیده بود حالا وقتی ازش می‌پرسیدی دو به علاوه‌ی دو چند می‌شه بهت می‌گفت چهار. اما بدون محاسبه. چرا؟ چون لابد یه جایی توی وسط اون بی‌نهایت مقدار دیتا به این اشاره شده. :دی در واقع با این مدل زبانی تلاش کرد که تسک‌های پردازش زبان رو انجام بده.و حالا مقاله‌ای که این مدل توی گاردین منتشر کرده هم در نوع خودش جالبه. این مقاله حاصل ترکیب هشت مقاله‌ی جداگانه‌ست که مدل GPT-3 در جواب این سوال تولید کرده که «چرا انسان نباید از هوش مصنوعی بترسه؟». ترکیب این هشت مقاله البته توسط سردبیری گاردین انجام شده، اما اگه کمی از متن رو بخونید می‌بینید که متن تا حد خوبی شبیه نوشتارهای انسانیه. و به نظرتون خیلی جالب نیست یه روزی هوش مصنوعی که تصور سلطه‌ش بر جهان برای ما ترسناکه، خودش بیاد و از خودش دفاع کنه و دستش صلح‌طلبانه به سمت انسان‌ها دراز کنه؟ ثمین فاتحی ثمین فاتحی Tue, 15 Dec 2020 20:03:24 +0330 https://virgool.io/Sugook/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7-%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B2%D9%85-boohnfkqbqpw من مدت‌هاست که دلم می‌خواد توی ویرگول نوشتن مطالب نسبتاً جدی‌تر نسبت به وبلاگ شخصی رو شروع کنم و مدام این مسئله رو عقب می‌نداختم تا این‌که متوجه پویش #با_من_بخوان شدم و به فال نیک گرفتم که اولین پستم اینجا معرفی یه کتاب باشه. مرحله‌ی سخت بعدی انتخاب یه کتاب بود که بشه بهش گفت «بهترین» کتابی که خوندی. و خب من فکر می‌کنم بهترین معمولاً توی این موضوع وجود نداره. یه سری از کتاب‌ها هستن که ما هر کدوم رو به دلیلی دوست داریم. در نهایت از بین این زیباهای دوست‌داشتنی، من «بابا لنگ دراز» عزیزم رو انتخاب کردم. نه به خاطر این‌که بهترین کتابی باشه که خوندم (هر چند می‌تونه برای بهترین‌ها در ذهنم رقیب سرسختی به حساب بیاد)، بلکه به خاطر این‌که توی زندگی من خیلی خیلی تاثیرگذار بوده.طرح از روی جلد کتاب بابا لنگ‌دراز ویرایش سال 1912اولین بار این کتاب رو من توی نوجوانی خوندم. دومین بار و سومین بار هم همین‌طور.احتمال می‌دم مثلاً ششمین بار رو توی جوانی خوندم:دی (الان هم به لحاظ سنّی در دوران جوانی هستم). در دوره‌ای از زمان من با جزئت می‌تونم بگم که 50 درصد جملات این کتاب رو از بر بودم. برای همین می‌گم که تاثیرگذار بوده در زندگیم. اگه داستانش رو در کودکی به صورت کتاب‌های کودکانه خونده باشید یا چند قسمتی از انیمه‌ش رو که زمان بچگی ماها از تلویزیون پخش می‌شد دیده باشید تا حد خوبی کلیّت ماجرا رو می‌دونید اما قصه، قصه‌ی دختریه توی یه پرورشگاه که یه فرد ناشناس قبول می‌کنه بفرستدش دانشگاه. ماجرا از این‌جا شروع می‌شه و کتاب اصلی، به‌جز یه بخش چند صفحه‌ای ابتدای کتاب، بقیه‌ش تماماً به‌صورت نامه نوشته شده. و نامه همیشه از طرف شخصیت اصلیه به اون غریبه؛ یعنی از جودی ابوت به بابا لنگ‌دراز. و علاوه بر این‌که هنرمندانه و جذاب نوشته شده، من این سبک روایت داستان یعنی به صورت نامه‌نگاری (مخصوصاً وقتی نویسنده فقط یکی از طرفینه) رو خیلی می‌پسندم. این سبک چند ویژگی رو وارد روایت می‌کنه. یکی این‌که اجازه می‌ده ما ماجرا رو از سمت یکی از افراد ببینیم (چیزی که توی زندگی واقعی هست. ما دانای کل زندگی نیستیم.) این زمانی که روایت اول‌شخص باشه خیلی اوقات رخ می‌ده ولی تفاوتش این‌جا اینه که ما همه‌ی حرف‌ها و افکار شخصیت متکلم رو نمی‌بینیم، چون این یه روایت ذهنی نیست بلکه با نوشته شدن برای شخص دیگه‌ای داره روایت می‌شه و انتظار می‌ره گاهی سانسوری صورت بگیره به هر دلیلی و ما خودمون متوجه می‌شیم یا نمی‌شیم که راوی در واقع چه احساسی داشته. و تفاوت دیگه هم اینه که راوی فقط یه داستان خشک و خالی تعریف نمی‌کنه. وسطش کلی حرف‌های روزمره و با جزییات می‌زنه، چرت و پرت‌هایی که ما توی روزمره‌هامون می‌گیم برای هم ولی شاید توی روایت داستان ما خیلی تاثیری ندارن مثل این‌که «امروز یه کرم برای آفتاب سوختگیم خریدم» یا این‌که «جیمی برام پرچم دانشگاه پرینستون رو هدیه فرستاد ولی من چون به رنگ دیوارها نمیاد نمی‌تونم بزنم به دیوار و به‌نظرتون بده اگه باهاش حوله بدوزم؟» (جملات عیناً از کتاب نیست و مضمون رو نقل کردم). و من فکر می‌کنم این چیزهای روزمره و بی‌ربط که آدم توی نامه‌هاش می‌نویسه و داستان زندگیش هم نیستند، چیزهای زیبایی هستند.عکس از انیمه‌ی «بابا لنگ‌دراز من» محصول 1990 ژاپن ادامه‌ی این داستان هم توسط نویسنده‌ی همین کتاب (جین وبستر) تحت عنوان کتاب «دشمن عزیز» نوشته شده که من فکر می‌کنم به اندازه‌ی کتاب «بابا لنگ‌دراز» قوی نبوده. ولی اون هم با سبک نامه‌نگاریه و البته نویسنده‌ی اون نامه‌ها جودی ابوت نیست و یکی دیگه از شخصیت‌های داستان کتاب بابا لنگ‌درازه که من دارم تلاش می‌کنم هیچ‌کدوم رو اسپویل نکنم. :دی با این‌که فکر می‌کنم کتاب بزرگ‌سال محسوب می‌شه ولی یکی از گزینه‌هایی که به عنوان هدیه برای نوجوانان توی ذهن من می‌آد این کتاب هست چون به اندازه‌ی کافی پرکشش هست و چیزی که بچه‌ها در سنین پایین‌تر برای کتاب‌خون شدن بهش احتیاج دارن کشش و جذابیت کتابه.این کتاب با این‌که من تعداد زیادی آدم دیدم که نخوندنش، کتاب معروفی هست و توی اپلیکشن‌های کتاب‌خوان هم می‌تونید پیداش کنید. مطابق رسم پویش من لینک دسترسی به این کتاب رو در اپلیکیشن‌ها این‌جا قرار می‌دم.نسخه‌ی الکترونیکی و صوتی رو می‌تونید از طریق لینک‌هایی که گذاشتم از فیدیبو دریافت کنید. یک نسخه‌ی الکترونیکی دوزبانه هم از این کتاب توی فیدیبو هست که شاید اون هم براتون جالب باشه.از طاقچه هم می‌شه هم نسخه‌ی صوتی این کتاب رو گرفت و هم نسخه‌ی الکترونیکی.(به صورت ضمنی این‌که طاقچه نسخه‌ی الکترونیکی رو توی طرح بی‌نهایت هم قرار داده.) دو نسخه‌ی PDF از کتاب هم توی طاقچه بود که شاید برای این‌بوده که نقاشی‌های کتاب بهتر ارائه بشه. توی بعضی نامه‌ها جودی ابوت برای بابا لنگ‌دراز نقاشی هم کشیده. و در نهایت نسخه‌ی صوتی از طریق نوار هم از این‌جا قابل تهیه‌ست.من این کتاب رو با ترجمه‌ی مهرداد مهدویان خونده بودم و خیلی ترجمه‌ی خوبی بود به نظر خودم. توی اپ‌های کتاب‌خوان هم سعی کردم نمونه‌ی همه‌ی نسخه‌ها رو ببینم و بهترین ترجمه رو این‌جا بذارم.در پایان این بهترین کتابی نیست که من در زندگیم خوندم و نه بار فلسفی خاصی در خودش حمل می‌کنه و نه یه شاهکار ادبیه؛ ولی همون‌طور که گفتم کتاب دوست‌داشتنی و البته مهم بوده در طی زندگی من. و آدم باید قدر مهم‌های زندگی‌ش رو خوب بدونه به نظرم. ثمین فاتحی ثمین فاتحی Mon, 16 Nov 2020 14:24:50 +0330