نوشته های نشریه شهرنگار

هوش مصنوعی ابزار اندازه‌گیری و نظارت بر شهرهای هوشمند

نشریه شهرنگار — Wed, 18 May 2022 11:00:30 +0430

آخرین گزارش داده‌های بازار شهرهای هوشمند که توسط ABI Research منتشر شده، پیش‌بینی کرده است که هوش مصنوعی بخش قابل‌توجهی از شهر هوشمند را تحت نظارت خود در آورده است و تعداد ارتباطات در سال 2026 به 87 درصد می‌رسد.بر اساس این گزارش، اگرچه دوربین‌های نظارتی با قابلیت محاسبه هوش مصنوعی از فروشندگانی نظیر NVIDIA در حال حاضر وجود دارند اما زمان تأخیر پایین شبکه‌ی G5 قابلیت پاسخگویی در زمان واقعی را با استفاده از قابلیت‌های قدرتمند هوش مصنوعی فراهم می‌کند.دومینیک بونت معاون و کارشناس تحقیقات بازار در ABI Research در این باره می‌گوید: "کاربردهای اندازه‌گیری و نظارت توسط هوش مصنوعی (AI) و فناوری‌های یادگیری عمیق در حال افزایش است تا موارد استفاده نظیر تعمیر و نگهداری پیشگیرانه و کاربردهای پیشرفته ایمنی حین کار با دستگاه‌ها افزایش یابد. هوش مصنوعی برای سیستم‌های هشدار، تشخیص نشت آب و سایر ناهنجاری‌ها، مدیریت ترافیک و ایمنی در جاده‌ها مستقر می‌شود."شرکت TM Forum یک نقشه عملیاتی از شهر هوشمند منتشر کرده است که شامل ابزارهای مهم و حیاتی برای طراحی و توسعه شهر هوشمند و کمک به مناطق شهری در استفاده آسان از فناوری، بهره‌برداری و نیازهای سرمایه‌گذاری است. در حال حاضر 10 شهر چین برای انجام کلیه برنامه‌ها و کاربردهای خود از جمله JINan و Loudi از این نقشه استفاده می‌کنند.این برنامه بخش اصلی از کار مشارکتیست که با هدف کمک به ارائه‌دهندگان خدمات ارتباطاتی و فروشندگان تجاری برای بهره‌مندی از اقتصاد 5G متمرکز است. این برنامه همچنین شامل معیارها، اثبات کاتالیزور پروژه‌های مفهومی، مطالعات موردی و مجموعه مؤلفعه‌های اینترنت اشیا (IoT) برای مدیریت نقاط پایانی تجهیزات اینترنت اشیا به صورت گسترده می‌باشد.

اجرایی شدن پروژه های تهران هوشمند در مناطق شهر تهران

نشریه شهرنگار — Sun, 19 Dec 2021 11:35:53 +0330

تفاهم نامه "پروژه های شهر هوشمند" با هدف انجام اقدامات موثر در ایجاد شهر الکترونیک در شمال تهران، بین سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران و شهرداری منطقه یک امضا شد.شهردار منطقه یک تبادل اطلاعات و هوشمندسازی شهر را از جمله عواملی دانست که می تواند در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و ...‌جامعه تاثیر بگذارد و خوشبختانه زیرساخت‌های خوبی در دوره کنونی مدیریت شهری در شهرداری ایجاد شده که نوید بخش شتاب قابل قبولی در حرکت به سوی شهر هوشمند و شهرالکترونیک است. منطقه یک شهرداری تهران با پیوستن به مسیر هوشمندی در گام نخست مطالعاتی در جهت هوشمندسازی بوستان ها و مراکز گردشگری انجام داده و بوستان نیاوران رابه عنوان یکی از بوستان های فرا منطقه‌ای گزینه‌ی مناسبی برای انجام پروژه های هوشمندسازی شناخته و انتخاب نمود. در این بوستان پروژه های مختلفی از جمله پارکینگ، روشنایی و آبیاری گرفته تا تفریحاتی را می توان مد نظر قرار داد. موزه پروفسور حسابی نیز با توجه به موقعیت و میزان رفت و آمدهای داخلی و بین المللی که آن جا اتفاق میافتد، می تواند نمونه موفقی از تحقق دانش محوری با بهره گیری از استار‌آپ‌ها باشد. مرکز نوآوری و فناوری شهر هوشمند در موزه دکتر حسابی، بستر مناسبی برای استفاده از مجموعه‌های نوآور و خلاق در جهت هوشمندسازی فرآیندها و ابزارهای موجود برای رفع مشکلات و معضلات شهری خواهد بود تا با حمایت از شکل‌گیری ایده‌های نو، شاهد ارائه خدمات بهتر و کیفی‌تری به شهروندان باشیم، همچنین استفاده از آب های خاکستری در برج های شمال تهران و بهره مندی از انرژی‌های تجدید پذیر در جهت به حداقل رساندن هزینه های مدیریت شهر، عرصه های دیگری است که در آن می‌توان از هوشمندسازی بهره برد.

نقشه راه جابه جایی هوشمند شهر آستین منتشر شد

نشریه شهرنگار — Sun, 12 Dec 2021 11:39:50 +0330

استمرار يک رويکرد فعال و عامدانه براي جابه جايي هاي هوشمند مانند استفاده از وسايل نقليه ي خودران، آينده اي عادلانه ، مقرون به صرفه ، مرفه و مبتني بر داده را تضمين مي کند. رسيدن به چنين چشم اندازي بدون داشتن نقشه راه ميسر نمي شود. در همين راستا شهر« آستين» ايالت تکزاس امريکا، نقشه راه خود در زمينه جابه جايي هوشمند را منتشر کرد. يکي از علل پيشگامي اين شهر در انتشار چنين سندي، تبديل شدن اين شهر به مکاني براي انجام اولين آزمايش هاي وسايل نقليه خودران در کشور امريکا است.نقشه راه منتشر شده ي جابه جايي هوشمند شهر آستين، پنج حوزه اصلي را شامل مي شود:قابليت استفاده حمل و نقل اشتراکيوسايل نقليه الکتريکي و زيرساخت هاوسايل نقليه خودرانداده و فناوريکاربري زمين و زيرساخت هاي شهريبراساس اين حوزه ها نقشه راه جابه جايي هوشمند شهر« آستين» به سه بخش تقسيم شده است:بخش اول: بينش در مورد هر يک از پنج حوزه مطروحه و آخرين وضعيت فناوري ها در اين حوزه‌ها را ارائه مي‌دهد. همچنين در مورد تلاش‌هاي بين المللي مربوط به جابه‌جايي اشتراکي ، الکتريکي و خودران بحث مي‌شود. بخش دوم: به اين موضوع مي‌پردازد که چگونه اين فناوري‌ها مي‌تواند بر ارزش اقتصادي، مقرون به‌صرفه بودن و ايمني و نيروي کار شهر« آستين» تأثير بگذارد. بخش آخر، مصوبات و ابتکارات فعلي شوراي شهر و مديريت شهري را مورد بحث قرار مي‌دهد و توضيح مي‌دهد که چگونه اجراي طرح‌هايي از اين دست مي‌تواند بر پروژه‌ها و منابع عملياتي تأثير بگذارد.

«اپلیکیشن دوچرخه » برنده WeGO شد

نشریه شهرنگار — Sun, 12 Dec 2021 11:27:04 +0330

در چهارمین جایزه جهانی WeGO که توسط سازمان جهانی شهرهای هوشمند پایدار برگزار شد، «اپلیکیشن دوچرخه ،» شهرداری تهران، در بخش جابه جایی هوشمند به عنوان برنده Special Mention جایزه جهانی WeGO ا نتخاب شد. این پروژه که با همکاری سازمان فناوری ا طلاعات وا رتباطات شهرداری تهران و سازمان حمل ونقل و ترافیک شهرداری تهران و نیزبا همکاری فنی یک شرکت دانش بنیان راه اندازی شده درا ختیار شهروندان تهرانی قرار گرفته است و حائز شرایط لازم برای شرکت در این مسابقه گردید. پروژه «اپلیکیشن دوچرخه » با هدف توسعه و تسهیل دوچرخه سواری وا فزایش سهم دوچرخه از سفرهای درو ن شهری با استفاده از فناوری های هوشمند، طراحی شده و در آن دوچرخه سواران می توانندبه امکاناتی از جمله مسیریابی در شرایط مختلف و به اشتراک گذاری داده های خود با دیگر دوچرخه سواران دسترسی داشته باشند.ا طلاع از مسیرهای ویژه دوچرخه، پیمایش مسیر، شرکت در کمپین ها، اعلام مشکلات مسیر، اطلاعات فروشگاه ها و تعمیرگاه های تخصصی دوچرخه و همچنین ایستگاه های دوچرخه اشتراکی از دیگر امکانات این اپلیکیشن است. شایان ذکراست که سازمان جهانی شهرهای پایدار هوشمند ( WeGO ) در سال ۲۰۱۰ با ۵۰ عضو مؤسس تأسیس شده است. این سازمان بین المللی متشکل از دولتها و نهادهای شهری، ارائه دهندگان راهکارهای فناورانه هوشمند و مؤسسات ملی و منطق های است که به تحقق چشم انداز تبدیل شهرها به شهرهای هوشمند پایدار، متعهد هستند.در حال حاضر، این سازمان بیش از ۲۰۰ عضو از نقاط مختلف جهان دارد و به عنوان یک مجمع بین المللی برای ارتقا ءکیفیت زندگی، نوآوری درا رائه خدمات عمومی و تقویت رقابت پذیری منطق های فعالیت می کند. لازم به ذکر است که اپلیکیشن دوچرخه به شماامکان پیمایش مسیر، شرکت در کمپین ها، مشاهده شبکه اجتماعی وامکانات پروفایلی را می دهد، از این رو جهت کسب اطلاعات بیشتر به سایت https://bike.tehran.ir مراجعه بفرمایید.

حضور تهران در گزارش رسمی هفته حمل ‌و نقل اروپا

نشریه شهرنگار — Sat, 04 Dec 2021 11:07:54 +0330

هفته حمل ‌و نقل اروپا (۱۶ تا ۲۲ سپتامبر) به ابتکار شبکه‌ای متشکل از کمیسیون اروپا (European Commission)، سازمان شهرهای اروپایی (Eurocities)، سازمان دولت‌های محلی حامی پایداری (ICLEI) و چند سازمان و جمعیت دیگر در سال ۲۰۲۲ با هدف ارتقاء سلامت عمومی و افزایش کیفیت زندگی از طریق توسعه حمل‌ونقل پاک پایه‌گذاری شد.این پویش که به‌طور سالانه برگزار می‌شود، در گزارشی رسمی از شهرهای برتر در این حوزه نیز تقدیر می‌کند. در سال جاری، عملکرد شهرداری تهران برای توسعه استفاده از حمل‌ونقل پاک و دوچرخه به عنوان یکی از بهترین اقدامات سال گذشته در خارج از اروپا، معرفی شده است. در این گزارش از اقدام شهردار تهران برای استفاده مداوم از دوچرخه برای ترویج حمل ‌و نقل پاک تجلیل به عمل آمده و برنامه تهران برای افزایش ۱/۵ درصدی آمار استفاده شهروندان تهرانی از دوچرخه تا سال ۲۰۲۰، مورد توجه قرار گرفته است.در سال گذشته سه هزار و ۱۳۰شهر از ۵۰ کشور جهان در این پویش شرکت کردند که ۶ کلانشهر اروپایی از کشورهای فرانسه، آلمان، بلژیک، استرالیا، مالتا و یونان و دو شهر غیر اروپایی تهران و تاشکنت از ایران و ازبکستان به عنوان برترین‌های این حوزه انتخاب شدند.

استقبال از طرح نوآورانه تسهیلگر فرهنگ دوچرخه سواری در نشست مجمع جهانی شهری10 WUF در ابوظبی

نشریه شهرنگار — Sat, 04 Dec 2021 10:54:11 +0330

محمودکلهری شهردار منطقه17تهران با شرکت در نشست مجمع جهانی شهری10 WUF در شهر ابوظبی امارات، به معرفی طرح «از خانه تا مدرسه با دوچرخه» به عنوان طرحی نوآورانه که به گسترش فرهنگ حفاظت عملیاتی از محیط زیست می انجامد پرداخت که مورد توجه حاضران قرار گرفت.به گفته وی طرح «از خانه تا مدرسه با دوچرخه» بر اساس نیازسنجی از منطقه 17 شهر تهران تهیه و تدوین شده است و پس از اجرا در سه مرحله توانست نقش بسزایی در ترویج فرهنگ دوچرخه سواری داشته باشد. در فاز نخست اجرای این طرح، یکصد دستگاه دوچرخه به دانش آموزان دبیرستانی اهدا شد. در مرحله دوم نیز دانش آموزان دیگری در روز سیزدهم آبان صاحب دوچرخه شدند و به طور رسمی به این طرح پیوستند. شهردار منطقه اجرای این طرح را موفقیت آمیز خواند و با بیان اینکه این اقدام جوششی، شور و هیجانی قابل وصفی در منطقه ایجاد کرد و سبب شد تا معلمان و مربیان مدارس نیز برای دریافت دوچرخه و پیوستن به این طرح نوآورانه ابراز علاقه کنند و در نهایت در پنجم آذرماه1398 آنها توانستند با دوچرخه های اهدایی شان رکاب بزنند.گفتنی است طرح فوق در یازدهمین جشنواره نوآوری و پژوهش شهری نیز مورد تقدیر قرار گرفت.

خلاصه نشست استفاده از فناوری‌های نوین و فضای مجازی در توسعه دوچرخه‌سواری

نشریه شهرنگار — Mon, 29 Nov 2021 09:34:02 +0330

نشست حاضر مربوط به سومین همایش و کنفرانس تهران هوشمند می باشد که در شماره 88 نشریه شهرنگار به چاپ رسیده است که توجه شما را در این مجال به مرور خلاصه ای از این نشست جلب می نمائیم.مقدمه ای بر این نشستایجاد و استفاده از بستر دوچرخه پیرامون شهرها می تواند با سلامت شهروندان در شهر هوشمند مرتبط باشد و علاوه بر آن هزینه های حمل و نقل را نیز تحت کنترل درآورد. کشوری همچون هلند، توانسته با ایجاد بستر و مسیرمناسب، برای حرکت دوچرخه «آمستردام» را تبدیل به «پایتخت دوچرخه» در جهان نماید و از مزیت های بی‌شمار آن بهره‌مند گردد و به عنوان الگویی پیشرو برای سایر شهرها نیز بحساب آید. استفاده از دوچرخه به علت قرارگیری در ردیف وسایل حمل و نقل پاک، می تواند برای دولت ها و مدیران شهری دارای اهمیت باشد و آنان را تشویق به گسترش آن نماید، در این بین اما وضعیت توپوگرافی شهرها گاهی به عنوان مانعی بر این امر به‌شمار می آید و لازم است قبل از پیاده سازی وضعیت این گزینه مورد بررسی دقیق قرار بگیرد. مجموعه ای از علل عنوان شده مهمترین علت تشکیل نشست فوق بشمار می آیدکه با حضور، یعقوب آزاده‌دل، مدیر واحد توسعه سیستم‌های حمل‌ونقل پاک سازمان حمل‌ونقل ترافیک تهران، ریحانه صفاری، مدیر پروژه تهیه اپلیکیشن دوچرخه و نماینده شرکتMove Mobility، حسین بخشایی، مدیر پروژه تهیه اپلیکیشن دوچرخه و نماینده شرکت راژمان و رضا فیروزکوهی، رییس اداره توسعه سرویس‌های شهروندی سازمان فناوری‌واطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران به‌عنوان مدیر پنل تشکیل شد که در ذیل این مقدمه کوتاه به آن می پردازیم.با توجه به اینکه این نشست مصادف است با چهارمین سالگرد کمپین سه‌شنبه‌های بدون خودرو، سخنان خود را با اشاره به چشم‌انداز حمل‌ونقل پاک تهران شروع کرد.«اپلیکیشن دوچرخه» می‌تواند ابزاری باشد برای تغییر رفتار و سبک زندگی شهروندان، تا گرایش بیشتری به حمل‌ونقل پاک در ترددهای شهری داشته باشند.او در پاسخ به سؤال علت گرایش شهرداری به مالکیت پروژه اپلیکیشن دوچرخه گفت: «اگر حمایت بخش عمومی و دولتی نباشد، شرکت‌های خصوصی قادر به ارائه سرویس‌های توسعه دوچرخه‌سواری نخواهد بود» و ابراز امیدواری کرد که در آینده نزدیک استفاده از این اپلیکیشن را در شهرهای دیگر کشور نیز داشته باشیم.«اپلیکیشن دوچرخه یک ابزار است و توسعه‌ی دوچرخه‌سواری تنها با این ابزار ممکن نیست، اما برای قدم اول اتفاق خوبی است که منجر به شناخت مسیرهای شهری برای دوچرخه‌سواران می‌شود» اپلیکیشن دوچرخه، قابلیت مسیریابی در سه فاز ایمن، سریع و جذاب را دارد و همچنین امکان دوچرخه‌سواری در مسیرهای متداخل با مسیرهای حمل‌ونقل شهری نیز در این اپلیکیشن وجود دارد.این اپلیکیشن در ۴۴۰ شهر دنیا مورد بهره‌برداری قرار گرفته است و با برگزاری کمپین‌های متنوع برای توسعه‌ی دوچرخه‌سواری اقدام کرده است.نماینده‌ی شرکت Move Mobility در ادامه به معرفی کمپین‌های این اپلیکیشن پرداخت.کمپین‌ها به جز شناخت مسیرها و جذابیت‌ها برای کاربران، به جمع آوری داده از طریق گزارش مشکلات به مدیران شهری نیز کمک می‌کند. اپلیکیشن دوچرخه نقطه شروعی برای نیازسنجی دوچرخه‌سواران تهران است و در تلاش خواهیم بود با طراحی کمپین‌های جدید با توجه به نیازهای تهران، در جهت توسعه‌ی دوچرخه‌سواری در این شهر گام برداریم. وی در پاسخ به سؤال بسیاری کاربران درباره نحوه استفاده از حمل و نقل دوچرخه در شیب تهران پاسخ داد: این تصور که حمل‌ونقل با دوچرخه در شیب تهران امکان‌ناپذیر است، به خاطر جایگزین دیدن دوچرخه با اتومبیل شخصی است. این در حالیست که دوچرخه وسیله‌ای برای ترددهای با طول کمتر از سه کیلومتر است. نسل آینده حمل‌ونقل تهران باید دوچرخه را به‌عنوان یک وسیله حمل‌ونقل عمومی بشناسد. تهران شهر بزرگی است که استفاده از دوچرخه در آن باید همگام با مسیرهای حمل‌ونقل عمومی باشد. یعنی دوچرخه‌سوار قادر باشد دوچرخه‌اش را در میانه‌ی مسیر پارک کرده و از اتوبوس یا مترو استفاده کند. ارائه اپلیکیشن دوچرخه برای شرکت راژمان چالش هیجان‌انگیزی است که بعد از تجربه قدرت کاربران با بهره‌برداری از اپلیکیشن «نشان» جذابیت بیشتری هم پیدا کرده است.در اپلیکیشن «نشان» کاربران در مدت زمان کوتاهی به ثبت ۲۰ هزار سرعت‌گیر در سطح شهر کمک کردند و این امید را داریم که در اپلیکیشن دوچرخه هم دوچرخه‌سواران قدرت کاربران را بار دیگر نمایش دهند. «برای ما مهم است كه اين اپلیکیشین برای بانوان نیز قابل‌استفاده باشد.

خلاصه نشست تخصصی مدیریت هوشمند ترافیک

نشریه شهرنگار — Sat, 27 Nov 2021 09:25:23 +0330

مقدمه ای بر این نشستشهرهای بزرگ کشور در یک دهه‌ی اخیر به علت گسترش استفاده عموم مردم از وسایل حمل و نقل شخصی با مشکلات عدیده ترافیکی مواجه شده اند که این عامل خود زمینه ای برای بروز سایر مشکلات از جمله آلودگی هوا، انواع بیماری های جسمانی (همچون مشکلات قلبی و ریوی و همچنین مشکلات ارتوپدی برای رانندگان و خستگی و سلامت روان شهروندان و... )گردیده است.در این بین مدیران شهری و متخصصین امر برآن شدند تا با شیوه مدیریتی جدید برای حل این موضوع راهکاری ارائه نمایند تا علاوه بر رفع مشکلات، روند دستیابی به شهر هوشمند نیز هموار گردد. بر این اساس نشست تخصصی مدیریت هوشمند ترافیک در دومین روز از سومین همایش و نمایشگاه تهران هوشمند برگزار شد تا در این خصوص اطلاعاتی در اختیار مخاطبین این حوزه قرار دهد. در این نشست محسن ‌پور سید آقایی، معاون وقت حمل‌ونقل و ترافیک وقت شهرداری تهران، امیر مسعودمعمارنژاد، مدیر مهندسی ترافیک شرکت کنترل ترافیک شهرداری تهران، افشین شریعت مهیمنی، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت، سارا بوربور، رئیس مرکز آمار و رصد شهری، کسری علیشاهی، عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف، میلاد منشی‌پور، مدیرعامل تپ‌سی حضور داشتند و مهدی وحدت‌کار، عضو هیئت نظارت سازمان تاکسیرانی به‌عنوان مدیريت اين ‌پنل تخصصي را عهده دار بود. متخصصان در اين نشست درباره الزامات بهره‌ برداری از شاخص‌های هوشمند به مباحثه پرداختند.تعیین شاخص پایش وضعیت ترافیک باعث ایجاد زبان مشترک بین نهادهای درگیر با مدیریت حمل‌ونقل می‌شود. شاخص‌های فعلی ترافیک تهران شامل طول ترافیک سنگین، حجم تردد، سرعت متوسط، تعداد سفر در حمل‌ونقل همگانی، سطح سرویس معابر است.به جز تهران هیچ شهر دیگری شاخص آلودگی هوا را به‌صورت روزانه منتشر نمی‌کند. مثل آلودگی، شاخص ترافیک روزانه هم باید منتشر شود و اعداد و ارقام ارائه شده در این شاخص‌ها باید برای مردم قابل‌فهم باشد. مهم‌ترین مزیت این کار ایجاد یک خواست عمومی در مردم است تا همه شهروندان از میزان ترافیک آگاه شوند و این آگاهی به‌مرور به بهتر شدن وضعیت می‌انجامد.اکنون می‌توانیم چیزی فراتر از مسیریاب‌های خارجی به شهروندان، خدمات ارائه دهیم. شبکه‌هایی که ما می‌توانیم در ایران با استفاده از تجزیه و تحلیل داده‌های شبکه تلفن همراه داشته باشیم می تواند مواردی همچون طول سفر را با توجه به شبکه داده‌ها با دقت بیشتری تخمین بزند.با توجه به منابع داده‌ موجود در شهرداری، بهره‌گیری از تخصص کارشناسان برای تحلیل داده‌ها ضرورت دارد. با استفاده از داده‌های دوربین‌های ثبت پلاک می‌توانیم به ماتریس‌های چندبُعدی تجزیه و تحلیل ترافیک دست پیدا نمائیم. اما این حقیقت وجود دارد که معماری صحیحی برای رصد داده‌ها تا به امروز وجود نداشته است و به همین خاطر پردازش آنها دشوار شده است. سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران با هدف خدمت‌رسانی به شهروندان از همکاری متخصصان برای تسهیل پردازش داده‌ها استقبال می‌کند.ترافیک ذاتاً پدیده‌ای پیچیده است که اندازه‌گیری آن مثل شاخص آلودگی هوا با نصب چند دستگاه در سطح شهر ممکن نیست. حاصل رصد سفرها به دست آوردن تقاضل زمان سفر در شرایط ترافیک سنگین و شرایط بدون ترافیک است.خیلی از مسائل از جمله دریافت بازخورد مسافران برای ما در تاکسیرانی حکم آرزو را داشت، با ورود بخش خصوصی به حوزه حمل‌ونقل، اين موضوع تبدیل به واقعیت شده که این امر با اتکا به تکنولوژی تحقق یافته است. این واقعیت ضمن آشکار کردن ضرورت تعامل بخش خصوصی و دولتی، نقش رگولاتوری نهادهایی مثل شهرداری را نقض نمی‌کند.تپ‌سی در روز ۲۰۰ میلیون نقطه از طريق GPSتجمیع می‌کند. دسترسی به اين تعداد نقطه از طریق رانندگان براي تژ سي فراهم آمده است. از این داده ها، برای به دست آوردن شاخص‌هاي مدیریت کلان شهری استفاده خواهد شد، هرچند نیمی از این میزان هم برای این کار کافیست. پس مشکلی در میزان داده نداریم و مهم این است که چطور از این داده استفاده کنیم و تبادل داده چطور با نهادهای قانون‌گذار و دولتی انجام می‌پذیرد. مدل‌های مختلفی برای تبادل داده وجود دارد. بهترين پيشنهاد شايد به اشتراک‌گذاری تعاملی داده ها و اطلاعات بين دستگاه هاي ذي ربط باشد.

تجربه سامانه «نام»: ابزار کمک تصمیم گیر جهت نامگذاری اماکن و معابر شهری

نشریه شهرنگار — Wed, 27 Oct 2021 13:30:19 +0330

امروزه یکی از مولفه های اساسی هویت شهری نام گذاری معابر و اماکن شهری به شمار می رود، نام گذاري خيابان ها صرفا ابزاري براي جهت يابي نيست، موضوعی فراتر از یک نام که در برگیرندهی وجوه مختلفی از حیات شهرهاست و ابعاد اجتماعي و سياسي مختلفي دارد.نامگذاري مکان هاي عمومي از نظر عملي و نظري اهميت بسزايي دارند و با توجه به چنين اهميتي، نامگذاری اماکن و معابر شهری را در واقع می توان حکم شناسنامه یک شهر توصیف نمود.مدیریت و نامگذاری معابر شهری نیازمند تصمیم گیری و برنامه ریزی جامع و هماهنگ دستگاه های ذیربط مدیریت شهری است.فرآیند نامگذاری معابر چگونه است؟نامگذاری معابر، خیابان‌ها، میادین و بزرگراه‌ها به نام شهدا، شخصیت‌ها، چهره‌های برجسته علمی، فرهنگی، سیاسی و هنری اقدامی برای زنده نگه داشتن یاد و خاطره و پاسداشت خدمات آنها است.در هر کشور شخصیت‌های برجسته‌ای در حوزه‌های مختلف علمی، فرهنگی، هنری و سیاسی وجود دارد که در طول دوران زندگی خود خدمات زیادی به همه یا بخشی از افراد جامعه انجام داده‌اند؛ شاعرانی که با میراث گرانقدر خود زبان و هویت یک قوم را حفظ می‌کنند، هنرمندانی که فرهنگ یک ملت را پاس می‌دارند، رجال سیاسی که سبب نوسازی نظام اداری یا حفظ تمامیت ارضی یا جلوگیری از فروپاشی یک کشور می‌شوند، نیک‌اندیشانی که با دهش مال خود بخشی از نیازهای جامعه را تامین می‌کنند و شهدایی که با ایثار با ارزش‌ترین سرمایه وجودی خود خاک کشور را از تجاوز بیگانه حفظ و استقلال ملی را تضمین می‌کنند در عِداد این افراد قرار دارند.معمولا مسئولان کشورهای مختلف برای پاسداشت یاد و خاطره این افراد اقداماتی را انجام می‌دهند که نامگذاری معابر، خیابان‌ها و میادین به نام این شخصیت‌ها از رایج‌ترین آن‌ها است. در کشور ما این اقدام بر اساس آیین‌نامه اجرایی و دستورالعمل آن انجام و مسئولیت نظارت بر آن بر عهده "شورای نظارت بر نامگذاری معابر" است که در سطوح مختلف ملی، استانی و شهرستانی تشکیل می‌شود.بر اساس بند ب ماده ۷ "دستورالعمل اجرایی آیین‌نامه نظارت بر نامگذاری شهرها، خیابان‌ها، اماکن و مؤسسات عمومی" و بند ۲۴ ماده ۷۱ ‌قانون "تشکیلات، وظایف و انتخاب شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران" مصوب۱۳۷۵ نامگذاری معابر، میادین، خیابان‌ها، کوچه و کوی در حوزه شهری و تغییر نام آن‌ها توسط شورای اسلامی شهر انجام می‌شود.بر اساس بند ۱ ماده اول "آیین‌نامه نامگذاری شهرها، خیابان‌ها، اماکن و مؤسسات عمومی" که در ۱۷ آبان ۱۳۷۵ به تصویب رسید، نام شخصیت‌های مهم تاریخ صدر اسلام و انقلاب اسلامی و شهدای گرانقدر آن و حوادث مهم تاریخ مبارزات اسلامی مردم ایران در اولویت نخست و نام‌ شخصیت‌های فرهنگی، ادبی، علمی، سیاسی و تاریخی ایران و اسامی راجع به اندیشه، فکر و هنر و نیز مظاهر طبیعت زیبای ایران در مرتبه بعد نامگذاری قرار دارد.بر اساس بند ۷ این ماده نیز امکان نامگذاری شخصیت‌های سیاسی و مردمی و اماکن خارجی به منظور ایجاد پیوندهای سیاسی و فرهنگی با کشورهای دیگر وجود دارد، البته پیشنهاد این اقدام باید از سوی وزارت امور خارجه و باشد و به تایید شورای فرهنگ‌ عمومی کشور برسد تا قابلیت اجرا داشته باشد، از سوی دیگر در این زمینه اولویت با کشورهای اسلامی است.در بند ۱۰ این ماده تاکید شده فروشگاه‌ها، شرکت‌ها و مراکز کار و پیشه باید از گذاشتن اسامی خارجی جدا خودداری کنند و نام این مکان‌ها باید فقط به زبان فارسی باشد؛ مگر در مواردی که‌ به تشخیص شورای فرهنگ عمومی این اقدام برای ایجاد پیوندهای فرهنگی، علمی و سیاسی ضروری باشد.بر اساس بند ۲ ماده دوم این آیین‌نامه شهرها، شهرک‌ها، بندرها، رودها، جزیره‌ها، بزرگراه‌ها، خیابان‌ها، بازارها و کوچه‌ها، مدارس و مهدهای کودک‌ها، موسسات تحقیقاتی و مجامع علمی و ‌فرهنگی، تالارهای عمومی، بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی و درمانی، سینماها و مراکز تفریحی و باغ‌ها و بوستان‌ها، میدان‌ها و پایانه‌ها، فرودگاه‌ها، ‌ایستگاه‌های راه‌آهن، پالایشگاه‌ها، کارخانه‌ها، بانک‌ها، مراکز ورزشی و باشگاه‌ها، فروشگاه‌ها، شرکت‌ها و مراکز کار و پیشه که جدیدالاحداث است مشمول نامگذاری است و برای تغییر نام اینگونه مراکز نیز باید طبق دستورالعملی که شورای فرهنگ عمومی تعیین می‌کند، اقدام شود.با توجه به شواهد، در کلان شهر تهران مشکلات زیادی در رابطه با مدیریت و نامگذاری خیابان ها و کوچه ها تا کنون وجود داشته است. مشکلاتی که مسئولان شهری و شهروندان با آنها درگیر بودند، نبود نقشه های دیجیتال و به روز از معابر، نبود امکان جست و جوی سریع و دقیق در معابر، وجود معابر تکراری و بینام، در دسترس نبودن اطلاعات تکمیلی معابر برای مدیران شهری از جمله این مشکلات بوده است.اما چرخه مدیریت و نامگذاری اماکن و معابر شهر تهران با بکارگیری روالی استاندارد، قابل پیگیری و یکپارچه در تغییر نام اماکن و معابر در مجموعه شهرداری تهران میتواند باعث ایجاد روندی سهل و ساده برای استفاده کاربران و مدیران طرح باشد تا بسیاری از مشکلات در این روند حذف و تاثیر مثبتی در تمام بخشهای شهری داشته باشد. مواجهه با تمامی این مشکلات و سایر چالش‌هایی نظیر عدم امکان گزارش‌گیری مناسب از مصوبات کمیسیون نام‌گذاری شورا، نبود وحدت رویه در مناطق و عدم وجود استاندارد در درج نام‌ها به انگلیسی موجب شد سازمان فاوای شهرداری تهران، سامانه نام گذاری اماکن و معابر «نام» را به منظور ایجاد روالی استاندارد، قابل پیگیری و یکپارچه در تغییر نام اماکن و معابر در مجموعه شهرداری تهران تعریف و پیاده سازی نماید.این سامانه یک روال فرآیند محور بوده که با ایجاد کارتابل برای تمامی نقش های موثر در فرآیند نام گذری از نقطه شروع ( روابط عمومی منطقه ) تا پایان روال اجرایی که نصب تابلو در معابر و اماکن می باشد را در بر می گیرد. این سامانه علاوه بر امکانات عمومی یک سامانه فرآیند محور مکانی، امکاناتی از قبیل نمایش نقشه معابر، مدیریت و گزارش گیری نام معابر مبتنی بر نقشه (با جستجوی گونه بندی‌های مختلف)، جلوگیری از ایجاد نام تکراری در معابر، جستجو و دسترسی دقیق محل درخواست بر روی نقشه، نمایش سابقه تغییرات نام معبر و ... را در فرآیند مکانیزه نام‌گذاری معابر به همراه خواهد داشت.در آینده نزدیک امکان ثبت درخواست تغییر نام معابر توسط شهروندان، دریافت نظرات شهروندان درخصوص تغییر نام یک معبر و یا پیگیری درخواست‌های ثبت شده شهروندی از طریق اپلیکیشن نقشه همراه تهران با نام «رایا» که نقشه همراه تهران و گردشگری برای شهروندان است. از جمله ویژگی‌های این نقشه همراه می‌توان به مواردی مثل قابلیت جستجوی اماکن، معابر و محله‌ها، ارائه تصاویر پانوراما از معابر، نمای سه بعدی ساختمان‌ها، مسیریابی خودرو، حمل و نقل همگانی و.. اشاره کرد و همچنین بر روی سامانه آنلاین نقشه شهر تهران (map.tehran.ir) ایجاد خواهد شد.

Emerging of web-based spatial decision support systems

نشریه شهرنگار — Mon, 11 Oct 2021 12:31:39 +0330

Emerging of web-based spatial decision support systems in Tehran MunicipalityRama Ghalambordezfooly, Editor in chief of Shahrnegar journal & Advisor of TMICTONowadays, the use of information systems in municipalities has become a necessity. With the addition of the concept of smart cities to the urban planning literature, advanced information systems such as decision support systems have also emerged. In this short article, the achievements of Tehran Municipality in the development of web based spatial decision support systems of Tehran Municipality in the field of urban planning are briefly reviewed.Perhaps the first official experience for Tehran Municipality web-based spatial decision support systems in the field of urban planning was the new detailed plan system of Tehran, which was developed in 2012. The highlight as a decision support system was the model that determined the FAR (Floor area ratio) for each land parcel in the database based on the change of two parameters of road width and land area size.Fig 1: Snap shot of Tehran detail plan systemThis success led to confidence in the Municipality experts. Then tools for decision support systems were developed inside the Tehran Observatory center that were run offline Typically noted support systems for site selections and permission applications predicting via A.I.In the latest achievement, Tehran Municipality GIS technology Team has succeeded in developing TOD (Transit-oriented development) scoring system in 2021. In this web-based system, based on TOD standard the user observes the calculated score of each zone by giving the parameters related to block information, street, land, sidewalk and public transportation. The system also outputs for each TOD standard metrics, including items such as Walk ability, Density, Connectivity and so on.Fig 2: Snap shot of TOD scoring systemThese experiences clearly show that a high capacity for the production and development of urban planning decision support systems is emerging in Tehran, which can provide the conditions for the formation of a smart city in the future.

پیامدهای حمل و نقل هوشمند شهری در مدیت شهری (مطالعه موردی شهرداری تهران)

نشریه شهرنگار — Sat, 14 Aug 2021 13:14:40 +0430

مقاله ای که در حال خوانش آن هستید در شماره 88 نشریه شهرنگار در پاییز1399 منتشر شده است، برای دسترسی به سایر مقالات و مطالب منتشر شده به سایت شهر نگار(اینجا) مراجعه بفرمائید.پیامدهای حمل و نقل هوشمند شهری در مدیریت شهری (مطالعه موردی شهرداری تهران چكيدهمطابق اسناد بالا دست و چشم انداز مصوب شهر تهران و با عنایت به سیاستهاي مورد توجه شهرداری این شهر، موضوع حمل و نقل هوشمند شهری در مدیریت شهری، به عنوان راه حلی براي بسیاري از مشکلات از جمله ترافیک و آلودگی هوا در نظر گرفته شده است. بنابراین پژوهش حاضر با تمرکز بر پدیده حمل و نقل هوشمند شهری، مترصد آن است که به بررسی پیامدهای هوشمند سازی این حوزه در مدیریت شهری با محوریت شهرداری تهران به مجموعه ای از ویژگی های هوشمند حمل و نقل شهری مطلوب دست یابد. بررسی این شاخص (حمل و نقل هوشمند) از شهر هوشمند می تواند میزانی از پاسخگویی مدیریت هوشمند سازی شهری را در راستای حل مشکلات شهری ارائه دهد و سبب ارائه پیشنهاداتی جهت پیاده سازی شهر هوشمند به مسئولین امر گردد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و با شیوه توصیفی- تحلیلی می باشد؛ در فرایند تحقیق با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و میدانی مانند پرسشنامه و با بکارگیری از نرم افزار spss جهت تحلیل داده های آماری برای تبیین موضوع استفاده شده است.كلمات كليدي: حمل و نقل هوشمند، شهر هوشمند، مدیریت شهری، شهرداری تهرانمقدمهمطالعات و تجارب جهانی نشان می دهد در کلان شهرهای امروزی که با مسائل پیچیده در ارتباط با توسعه شهری مواجه اند، لازم است با ایجاد فضای تعاملی میان شهروندان و ابزارهای پیشرفته فناوری اطلاعات، راه حل های هوشمندانه را شناسایی و مدیریت نمود. مدیران اثربخش به خوبی این نکته را درک کرده اند که با فهم دقیق ابعاد کلیدی مدیریت هوشمندسازی سازمان تحت مدیریتشان و شناسایی و تعیین شاخص های دقیق و حیاتی راهبردهای اجرایی کردن این مهم، میتوان عملکرد سازمان مطبوع شان را به طور کارا و مفید تحت کنترل درآورد و در مسیر برنامه های راهبردی شهر هوشمند حرکت کرد. اگر افزایش جمعیت شهرها و گسترش آنها به معنای چند برابر شدن مسائل و مشکلات موجود در شهرها به همراه افزایش درخواست خدمات تلقی شود، اولین نهادی که در این زمینه برای مقابله با مسائل فوق مطرح می شود، نهاد مدیریت شهری است. در واقع تحولات شهری و جمعیت آن در جهان در دو دهه اخیر چالش هایی را برای سیاست مدیریت شهری به وجود آورده است که تا قبل از این، با این چالشها مواجه نبوده است ( 2008 ,UN). در حوزه حمل و نقل، بروز اثرات و پیامدهای منفی و زیانبار آن، در سالهای اخیر توجه کارشناسان و متخصصین حوزه مدیریت شهری را به خود جلب نموده و موضوع توسعه پایدار حمل و نقل شهری را در کانون توجه قرار داده است. به عنوان نمونه؛ تراکم زیاد وسایل نقلیه در معابر شهری و مصرف بالای سوختهای فسیلی در آستانه اتمام و غیر قابل جایگزین، حکایت از انتشار آلاینده های مخرب زیست محیطی دارد. طبق آمارها به نظر می رسد تا سال ۲۰۲۵، مصرف انرژی در بخش حمل و نقل و انتشار گازهای گلخانه ای نسبت به سال ۲۰۰۰ تا دو برابر افزایش می یابد (استادی، جعفری، 1392). همچنین با رشد روزافزون جمعیت شهری و گسترش بی رویه شهرها، مشکلاتی همچون؛ آلودگی هوا، تخریب محیط زیست و منابع طبیعی، افزایش هزینه های سوخت، حمل و نقل، زیر ساخت ها و خدمات شهری، افزایش طولی و فاصله شهرها از یکدیگر و غیره بوجود آمده است. بنابراین امروزه شهرها با مشکلاتی از جمله عدم آسایش پایدار شهروندان، مدیریت منابع و هدر رفت انرژی، حمل و نقل درون شهری و در نهایت چالش های زیست محیطی روبرو هستند. بنابراین با توجه به رشد فناوری اطلاعات و دستاوردهای ناشی از آن، که با زندگی مردم درهم تنیده شده، به نظر می رسد؛ بی توجهی به این مهم، سبب ایجاد اختلال در شهرها و رفاه شهروندان است. از این رو نقش حیاتی فناوریهای نوین هوشمند در عرصه های مدیریت شهری، بعنوان راهکاری بی بدیل در حل معضلات شهری مورد توجه شهرسازان و مدیران شهری واقع شده است.یکی از مهمترین موضوعات توسعه پایدار، راهبرد حمل و نقل پایدار است که در سالهای اخیر مورد توجه کارشناسان، مدیران و گردانندگان حمل و نقل و ترافیک قرار گرفته است (بختیاری و همکاران، ۱۳۸۸( امروزه ناکارآمدی حمل و نقل شهری با استفاده از برخی فناوریهای نوین هوشمند رو به بهبود بوده و راهکارهایی جهت کارآمد نمودن سیستم های حمل و نقل ارائه شده است. این راهکارها تحت عنوان سیستم حمل و نقل هوشمند معرفی می گردند. سیستم های حمل و نقل هوشمند یا به طور خلاصه ITS [3]بکارگیری مجموعه ای از فناوری ها و تجهیزاتی مانند حس گرهای پیشرفته، پردازشگرها و فناوری های اطلاعات و ارتباطات در سیستم حمل و نقل است که این امکان را پدید می آورد تا بخش های مختلف مدیریت حمل ونقل با یکدیگر بطور خودکار تعامل داشته باشند، به طوری که شبکه حمل و نقل به طور هماهنگ و یکپارچه اداره شود. این فناوری، عملکرد حمل و نقل سنتی را با استفاده از تبادل الکترونیکی اطلاعات توسعه می دهد. در این میان استفاده از ابزارها و فناوری های نوین و هوشمند در حمل و نقل درون شهری نویدی برای کاهش اثرات سوء آن می باشد. با توجه به اینکه کلانشهر تهران نیز به لحاظ حمل و نقل درون شهری دارای مشکلاتی از جمله ترافیک سنگین، تصادفات و آلودگی های آب و هوایی در طول سال می باشد، لذا به نظر می رسد که حمل و نقل این شهر نیازمند بازنگری در سیاست‌ها و راهبردهای حاکم بر مدیریت حمل و نقل درون شهری است. پژوهش حاضر بدنبال بررسی پیامدهای حمل و نقل هوشمند در رابطه با مدیریت شهری است و سعی در هدف گذاری دقیق برنامه های حمل و نقل هوشمند برای ورود به توسعه حمل و نقل هوشمند شهری دارد تا با ارزیابی این مهم، عملکرد مدیریت شهرداری کلان شهر تهران در رابطه با هوشمند سازی حمل و نقل شهری مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد و ضمن شناسایی مشکلات و چالش های بر سر راه، راهکارهای عملی در جهت بهبود، رشد و توسعه حمل و نقل هوشمند شهری ارائه شود. هدف شناسایی نکات و عواملی است که در رابطه با توسعه ی حمل و نقل هوشمند شهری آثار مثبتی در ارتباط با عملکرد مدیریت شهری دارند. بنابراین سعی شده است به منظور حل مسأله یاد شده، به پرسش های ذیل پاسخ مناسب داده شود:· آیا هوشمند سازی حمل و نقل شهری بر ارتقا و کیفیت مدیریت شهری شهرداری تهران تأثیر دارد؟· رابطه حمل و نقل ( تحرک) هوشمند در مدیریت شهری شهرداری تهران چگونه است؟پاسخ، این فرضیه به نظر می رسد؛ هوشمند سازی حمل و نقل شهری بر رشد و ارتقای کیفیت مدیریت شهری شهرداری تهران تأثیر دارد و همچنین حمل و نقل (تحرک) هوشمند در مدیریت شهری شهرداری تهران رابطه معناداری دارد.در ادامه به بخشی از پیشینه و ادبیات نظری، به طور خلاصه پرداخته می شود؛ علیرضا سیاف زاده و منصور بدری فر (۱۳۸۷) در مقاله «ضرورت اصلاح نظام مدیریت توسعه شهری در کلانشهر تهران»، با بررسی ساختار نظام مدیریت شهری تهران به تبیین چالش ها و فرصتهایی که این نظام در پی داشته، به تحلیل ویژگی های ساختار عمومی مدیریت سنتی و چندگانه شهر تهران پرداخته اند. دستاوردهای این پژوهش نشان می دهد از مهم ترین چالش های مدیریت شهری تهران باید به مسئله تعدد مدیریتی، بحران مسکن، حاشیه نشینی، بهره برداری بی رویه از منابع زمین، مسئله شوراها و شهرداری و ... اشاره نمود. بنابراین نتایج بایستی اذعان داشت مجموعه این شرایط ایجاب می کند که نظام مدیریت توسعه شهری در تهران متحول گردد که این امر به آسانی میسر نمی گردد و نیاز به یک فرایند دوره گذاری دارد. واحد، وحدت کار و جلالی (1392) به بررسی الزامات ساختاری و مدیریتی بکارگیری سیستم های حمل و نقل هوشمند و ارائه توصیه های سیاستی برای شهرداری تهران پرداخته اند و به این نتیجه دست یافته اند که بکارگیری سیستم های حمل و نقل هوشمند در سازمانهایی چون شهرداری تهران در کنار فواید متعاقب آن، با آسیب هایی نیز مواجه است که عمدتاً مربوط به فناوری زدگی نسبت به تجهیزات نوین و بی توجهی ساختاری و مدیریتی به کارکرد فناوری ها در سازمان است. مارکوس (2007) ترکیب بازار هوشمند برای مسافران و حمل و نقل را مطرح می کند، بطوریکه در طراحی سیستم های محاسباتی شهرها مورد استفاده قرار بگیرد.ارمیا و همکاران (۲۰۱۷) در پژوهشی به نام "مفهوم شهر هوشمند در قرن ۲۱ " به ارائه ی مختصری از تکامل اصطلاح شهر هوشمند و ویژگی های آن پرداخته اند و نیز اصطلاحات جایگزین مختلفی را برای توصیف ویژگی های چندگانه شهرهای آینده، پیشنهاد و مورد تحلیل قرار دادند. آنها معتقدند توسعه شهرهای هوشمند به شدت به سطح هوشمندی شبکه های الکتریکی وابسته است که می بایست تامین انرژی الکتریکی برای تمام مصرف کنندگان با اطمینان از برخی ویژگی های شهر را بدست آورد. اما مهمترین جنبه، هماهنگی آسان بين حكومت شهری، اپراتورهای زیرساخت های مختلف و مسئولیت آنها برای امنیت عمومی و سلامتی می باشد. ایلاریا برتتا (۲۰۱۸) در تحقیقی با عنوان "اثرات اجتماعی نوآوری های زیست محیطی در شهرهای هوشمند ایتالیایی" به ارائه ی نتایج حاصل از تحقیقات انجام شده بر روی پروژه های زیست محیطی هوشمند اجرا شده در ایتالیا بر پایه ی تجزیه و تحلیل کیفی پروژه های زیست محیطی که به منظور تجزیه و تحلیل اثرات اجتماعی آنها، خصوصاً با اشاره به مسئله جامعه اجتماعی و خطر زیست محیطی ارائه شده پرداخته اند.مبانی نظریدر این بخش به بررسی مفاهیم و معانی و مدل مفهومی پژوهش پرداخته شده و تلاش می شود که به درستی تبیین و ملزومات آن توصیف شود.2-1-مبانی نظری مدیریت شهری2-1-1- شهر و مفهوم فضای شهریشهر، مکانی با تراکم بالای جمعیت و مرکزیت سیاسی، اداری و تاریخی است که در آن، فعالیت اصلی مردم، غیر کشاورزی است و دارای مختصات شهری بوده که از طریق دولتی محلی، اداره می‌شود. (حسینی،1390)فضای شهری در یک تعریف عام، شامل فضای زندگی شهروندانی است که آگاهانه یا ناآگاهانه برای رسیدن به مقاصد مختلف طی می شود (پاکزاد 1375 : 4). در فضای شهری نیروهای مؤثر بر روند تحولات شهری به گونه ای قرار گرفته اند، که فرصت را برای انتخاب عموم فراهم کنند و ضمن اینکه هریک از نیروها (نیروی اداری، نیروی اجتماعی، نیروی سیاسی، نیروی اقتصادی) در این فضا خود را آشکار می کنند، به بازتعریف دیگری هم می پردازند و در نهایت به فهم مشترک نایل می شوند. از این تعریف اینگونه بر می آید که هریک از نیروهای مؤثر بر تحولات شهری خویشتن خویش را در قالب گفتگو با دیگر نیروها می جوید و مفهوم می یابد (سلطانی و نامداریان،1389). هرچه ارتباط مکان های شهری صحیح تر و قوی تر باشد ساختار منسجم تری خواهیم داشت وگرنه مکان های شهری به تنهایی همان جزایر هویتی خواهند بود که به مرور زمان و با تغییر نیروها فروخواهند ریخت. از ارتباط مناسب مکان های شهری، فضای شهری و از ارتباط فضاهای شهری، ساختار شهری حاصل خواهد شد.2-1-2-مدیریت شهریبرنامه‌ریزی اجتماعی، از دهه ۱۹۶۰ میلادی رواج یافت. با این حال نقطه شروع مدیریت شهری به معنای نوین آن را بایستی در تحولات دهه ۸۰ و ۹۰ میلادی جست. در این زمان و پس از دوره رکود نسبی دهه ۸۰ مضامین و مفاهیم جدیدی در ارتباط با نقش و وظایف دولت‌ها به وجود آمد و دولت رفاهی که در دهه ۷۰ ناکارآمدی خود را در مواجهه با رخدادهای جاری در زمینه‌های فنی و اجتماعی نشان داده بود جای خود را به دولت حداقلی داد و دولتهای محلی در پرتو مدیریت نوین دولتی به توانمندساز بدل شدند. فرایند تمرکززدایی نیز در تبدیل مدیریت شهری به یک فعالیت قدرتمند و دارای اختیارات قانونی سرعت بخشید. در گام آخر تحلیل اندیشه‌های پوزیتیویستی در مقابل تفکرات انتقادی و ساختارگرایانه در حوزه‌های اجتماعی و فرهنگی و شکست راه حلهای همسان در نقاط مختلف که از روی نمونه‌های غربی الگو برداری شده بودند (به عنوان نمونه طرحهای اقتصادی در آمریکای لاتین) و تأکید بر حل مشکلات به صورت محلی در اهداف توسعه هزاره سبب تقویت بیش از پیش مدیریت شهری، علی‌الخصوص در کشورهای در حال توسعه شد.2-2-مبانی نظری شهر هوشمند2-2-1-تعریف شهر هوشمنداصطلاح شهر هوشمند هنوز بطور بسیار گسترده ای در ادبیات مدیریت و برنامه ریزی شهری استفاده نشده و هنوز هم شناسایی جنبه های مختلف آن به عنوان یک اصل برای بررسی جزئیات بیشتر، در حال مطالعه و پژوهش است. ولی از طرف اندیشمندان این حوزه، تعاریفی از شهر هوشمند بیان شده که در ادامه ارائه می گردد: شهر هوشمند مفهوم وسیعی دارد که الکترونیکی بودن یکی از ویژگی های مهم آن است. در یک نگاه برای ارائه تعریف شهر هوشمند می توانیم از خود مفهوم شهر استفاده کنیم. شهر بنا به تعریف یکی از مسئولان مرکز جهانی اسکان، چیزی جز زیرساختها و هسته های زیرساختی و شهروندان نیست، شهری که مردمانش از دانش و مهارت بالایی در استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات برخوردار باشند (دو ماهنامه شهرنگار،60 و 61) . یک شهر هوشمند شهری است که سرعت در نتایج اجتماعی، اقتصادی و محیطی را افزایش می دهد. شهرهای هوشمند به چالش هایی مانند تغییرات اقلیمی، رشد سریع جمعیت و بی ثباتی اقتصادی و سیاسی با بهبود بنیادین در نحوه درگیر شدن با جامعه، اعمال روش های رهبری مشارکتی، کار در چارچوب قوانین و سیستم های شهری، پاسخ می دهند و از داده های اطلاعاتی و فناوریهای مدرن برای ارائه خدمات و کیفیت زندگی بهتر به کسانی که در حال و آینده در شهر زندگی می کنند (ساکنان، کسب و کارها، بازدید کنندگان) بدون زیان هایی برای دیگران و یا تخریب محیط طبیعی، استفاده می کنند (Giffinger,2007).شهر هوشمند (به انگلیسی: Smart City) به شهری گفته می‌شود که بر اساس آخرین نظریه‌های تکامل یافته مدیریت شهری بر پایه فناوری اطلاعات و ارتباطات، داری شش معیار اصلی ذیل باشد:1-حکمروایی هوشمند (Smart Governance)2-شهروند هوشمند (Smart Citizen)3-محیط هوشمند (Smart Environment) و محل زندگی هوشمند (Smart Home)4-اقتصاد هوشمند (Smart Economy)5-حمل و نقل هوشمند (Smart Mobility)6-انرژی هوشمند (Smart Energy)شهر هوشمند یک منطقه شهری است که از انواع مختلف سنسورهای الکترونیکی برای جمع‌آوری اطلاعات و تحلیل آنها استفاده می‌کند، که این اطلاعات برای مدیریت دارایی‌ها و منابع شهری کارآمد است. این پروسه، شامل اطلاعات جمع‌آوری شده از شهروندان، دستگاه‌ها و منابع شهری است که پردازش و تجزیه و تحلیل می‌شود تا به نظارت و مدیریت ترافیک و سیستم حمل و نقل، مدیریت تأمین شبکه های نیروگاهی، آب، زباله و قانون اجرای سیستم‌های اطلاعاتی و مدارس ،کتابخانه‌ها ، بیمارستان‌ها و دیگر خدمات اجتماعی کمک کند. ایده ی شهر هوشمند، ادغام فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) و دستگاه‌های مختلف متصل به شبکه (اینترنت اشیاء یا IoT) است، برای بهینه‌سازی بهره‌وری از خدمات و کاربری‌های شهری و اتصال آن به شهروندان است. تکنولوژی شهر هوشمند اجازه می‌دهد تا مقامات یک شهر با جامعه و زیرساخت‌های شهری و نظارت بر آنچه اتفاق می‌افتد و آنچه در حال تحول است، تعامل مستقیم پیدا کنند.2-2-2- حمل و نقل (تحرک) هوشمندحمل و نقل هوشمند (ITS)به سيستم هايي گفته مي شود كه از اطلاعات، ارتباطات و فناوري كنترل استفاده مي كنند تا به اداره شبكه حمل و نقل كمك كنند. ابزارهاي اين سيستم هوشمند علاوه بر بهبود عملكرد شبكه حمل و نقل، براي جلوگيري از اتلاف وقت و حفظ جان انسانها نيز بكار مي روند و بدين صورت كيفيت زندگي و محيط زيست را بالا برده و باعث رونق بيشتر فعاليتهاي تجاري مي شوند.ابزارهاي(ITS) داراي سه ويژگي اساسي و محوري مي باشند كه عبارتند از: اطلاعات، ارتباطات، تلفيق و انسجام كه اين سه ويژگي به مجريان امر حمل و نقل و مسافران كمك مي كند تا تصميمات بهتر و هماهنگ تري را اتخاذ كنند. در صورت اجراي صحيح ، ابزارهاي ITS باعث صرفه جويي درزمان و نجات جان انسانها مي شوند و کيفيت زندگي و محيط زيست را افزايش داده و بهره وري از فعاليت هاي تجاري را بهبود خواهند بخشيد. اين اهداف در تمام دنيا قابل دستيابي است هر چند تقدم اجراي آنها ممكن است براي هر منطقه متفاوت باشد. كشورهايي كه برنامه هاي سيستم حمل و نقل هوشمند را تجربه كرده اند به اجماع كلي در خصوص كاربردهاي ممكن اين سيستم رسيده اند كه به آن خدمات كاربران گفته مي شود. كاربران ITS را اداره كنندگان شبكه راهها ،تأمين كنندگان خدمات حمل و نقل، مسافران و صاحبان ناوگان‌هاي حمل و نقل تشكيل مي دهند (کمیته فنی شماره 16 مجمع جهانی راه (پیارك) 1383). شایان ذکر است در بحث جابجایی هوشمند برقراری زیرساخت فناوری اطلاعات و ارتباطات یکپارچه به منظور ارائه خدمات حمل و نقل و لجستیک به نهادها و مردم، سیستم حمل و نقل امن، پاک، پایدار، یکپارچه و متنوع، کاهش هزینه و زمان حمل و نقل و کاهش آلودگی هوا مد نظر قرار می گیرد(گزارش هوشمند سازی شبکه برق جزیزه هرمز 1392). پویایی هوشمند یعنی فراهم آوردن زمینه جهت دسترسی عمومی به فناوریهای جدید و استفاده از آنها در زندگی روزمره شهری. در دسترس بودن و کیفیت زیرساخت های فناوری اطلاعات و ارتباطات برای شهر هوشمند مهم است (Giffinger,2007) (مسعود فلاح و حمیدرضا صارمی، 1393) (محسن کمانداری، محمد رحیم نیا 1396). جنبه های مهم پویایی هوشمند دسترسی محلی و بین المللی می باشد از قبیل دسترسی به فناوری اطلاعات و ارتباطات و سیستم های حمل و نقل مدرن و پایدار (Giffinger,2007).2-3- مدل مفهومی پژوهشدر مدل مفهومی مورد استفاده در این پژوهش حمل و نقل هوشمند را بعنوان متغیر مستقل و مدیریت شهری را بعنوان متغیر وابسته در نظر گرفتیم. شكل (1) : مدل مفهومی پژوهش روش شناسی پژوهشتحقیق حاضر از لحاظ بعد هدف کاربردی می باشد. همچنین بر اساس روش و چگونگی بدست آوردن داده های مورد نظر، در زمره تحقیقات توصیفی قرار می گیرد. به طور کلی در تحقیقات توصیفی، محقق می خواهد بداند پدیده متغیر و مطلوب چگونه است. برای گردآوری اطلاعات از روش مطالعات کتابخانه ای، بررسی متون و محتوای مطالب و همچنین از روش میدانی نظیر پرسشنامه و مشاهده استفاده شده است. برای محاسبه پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ استفاده کردیم. اگر سوالات به صورت دو حالتی (درست 1= و غلط = صفر) در نظر گرفته شوند، ضريب آلفا از رابطه زير قابل محاسبه خواهد بود.(1)نماد k تعداد سوالات یا گویه‌های پرسشنامه یا آزموننماد S2 واریانس زیر آزمون k امو سیگمای S2 واریانس کل آزمون است.با توجه به هدف پژوهش که بررسی پیامدهای حمل و نقل هوشمند شهری در مدیریت شهری و میزان تطابق آن با وضعیت کنونی مدیریت شهری شهرداری تهران است، جامعه آماری پژوهش حاضر به بررسی سیستم های حمل و نقل شهری تهران می پردازد.در این پژوهش به دلیل آنکه اعضای جامعه آماری، مدیران و مسئولان شهرداری تهران مرتبط با موضوع شهر هوشمند می باشند و تعداد جامعه آماری مشخص می باشد و شانس افراد خبره برای انتخاب شدن با هم یکسان است، لذا از روش غیر احتمالی برای نمونه گیری استفاده شده است و از میان روش های نمونه گیری غیر احتمالی، روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شده است. همچنین در این پژوهش از آن جایی که جامعه مورد نظر متخصصان و صاحب نظران در زمینه شهر هوشمند و مدیریت حمل و نقل هوشمند شهری می باشد، حجم نمونه آماری محدود در نظر گرفته شده است. بنابراین جهت محاسبه حجم مورد نیاز برای پژوهش از رابطه زیر استفاده گردیده است؛مقدارp برابر با 0.5 در نظر گرفته شده است زیرا اگر 0.5= Pباشد، nحداکثر مقدار ممکن خود را پیدا می کند. این امر سبب می شود که نمونه به حد کافی بزرگ باشد (آذر و مومنی 1380، 72 : 2).بنابراین حجم نمونه مورد نیاز پژوهش عبارت است از:(3)3-1-حمل و نقل هوشمند یکی ازمولفه های رسیدن به شهر هوشمنددر ایران عمده کاربرد سیستم های حمل و نقل هوشمند در شهرهای پیشرو بصورت زیر است:سیستم های كنترل تطبیقی یا هوشمند چراغ های راهنمایی تقاطع ها: سيستم هاي كنترل چراغ هاي راهنمايي تقاطع ها بايستي به گونه اي عمل كنند كه حداقل تأخيرها و توقف ها و حداكثر ايمني را در تقاطعها حاصل نمايد.سیستم های هماهنگ یا مركزی كنترل ترافیک: با ايجاد ارتباط و هماهنگي بين عملكرد چراغ هاي راهنمايي تقاطعهاي مجاور و توليد موج سبز كمترين تأخير در شبكه ترافيك شهري حاصل مي شود. همچنين با ايجاد مركز كنترل ترافيك شهري، نظارت بر عملكرد كليه چراغ هاي راهنمايي و وضعيت ترافيك در سطح شهر امكان پذير مي گردد.سیستم های كنترل و هدایت ناوگان های عمومی: به منظور افزايش بهره وري و نيز نظارت بهتر بر عملكرد رانندگان ناوگان هايي چون اتوبوسراني، تاكسيراني، اورژانس، آتش نشاني و گشت پليس از سيستم هاي مديريت ناوگان استفاده ميشود. در اين سيستم ها اطلاعات لحظه اي مربوط به موقعيت مكاني و وضعيت تك تك اعضاي ناوگان در يك مركز كنترل جمع آوري مي شود. اين اطلاعات به كمك نرم افزارهاي مناسب پردازش شده و با برنامه ريزي بهتر براي ناوگان هدايت رانندگان و اطلاع رساني به مسافران و كاربران حداكثر بهره برداري از ظرفيت ناوگان عملي مي شود.سیستم هدایت و مدیریت پاركینگ: جمع آوري اطلاعات لحظه اي مربوط به ظرفيت پاركينگ ها و هدايت رانندگان به سمت پاركينگ هاي داراي ظرفيت خالي و نيز اعمال نرخ هاي متفاوت براي پاركينگ هاي حاشيه اي در طول شبانه روز از ابزارهايي هستند كه به بهره برداري بهينه از ظرفيت پاركينگ هاي موجود كمك ميكنند.سیستم كنترل و مدیریت تراكم در بزرگراه ها: با نصب شناسگرهاي ترافيكي در فواصل مناسب در مسير بزرگراهها اطلاعات لحظه اي مربوط به وضعيت ترافيك شبكه بزرگراهي جمع آوري شده و با كنترل دسترسي ها، اطلاع رساني به رانندگان، رسيدگي سريعتر به وقايع و تصادفات، كنترل محدوده سرعت مجاز و … تراكم ترافيك در شبكه بزرگراهي كاهش داده شده و همچنين تراكم در شبكه حتي الامكان يكنواخت مي گردد (دهناد 1397).4-یافته های پژوهش4-1- محاسبه آلفای کرونباخ تحقیقدر این تحقیق قابلیت اعتماد پرسشنامه آلفای کرونباخ را با استفاده از نرم افزار SPSS25 به دست امده است که در جدول مشاهده می شود.در جدول 4-7 آلفای کرونباخ نشان داده شده است و مقدار آن 903/0 بدست آمده است به این ترتیب می توان گفت که پرسشنامه از اعتبار خوبی برخورد دار است.4-2-پاسخ فرضیه: حمل و نقل (تحرک) هوشمند در مدیریت شهری شهرداری تهران رابطه معناداری دارد.با توجه به نتایج بدست آمده از جدول ماتریس همبستگی، می توان گفت که با اطمینان 0.99 و سطح خطای کوچکتر از 0.01 بین حمل و نقل هوشمند در مدیریت شهری شهرداری رابطه وجود دارد. از طرفی، مقدار این رابطه برابر با 828/0 است، به طور مستقیم (مثبت) می باشد. بدین معنی که با حمل و نقل هوشمند، میزان حمل و نقل هوشمند در مدیریت شهری شهرداری به نسبت قوی، بالا خواهد بود.متغیرهای پیش بین: حمل و نقل ( تحرک) هوشمندمتغیر ملاک: حمل و نقل ( تحرک) هوشمندبرحسب مقادیر برآورد شده در جدول بالا و مقدار ضریب همبستگی خطی ساده میتوان گفت که بین حمل و نقل ( تحرک) هوشمند و مدیریت شهری شهرداری رابطه معناداری وجود دارد (828/0 R=). از طرفی مقدار ضریب تعیین تعدیل شده (686/0 R2 adj=) نشان می دهد که 6/68 درصد از کل تغییرات حمل و نقل (تحرک) هوشمند را مدیریت شهری شهرداری پیشبینی میکنند.برحسب مقادیر برآورد شده در جدول بالا، میتوان گفت که حمل و نقل هوشمند و مدیریت شهری شهرداری تاثیر مثبت و معناداری دارد. به عبارتی به ازای افزایش یک انحراف استاندارد در مؤلفه مدیریت شهری شهرداری، به میزان 12/9 انحراف استاندارد مدیریت شهری شهرداری افزایش مییابد.5-نتیجه گیریتحقیق مبنی بر حمل و نقل ( تحرک) هوشمند در مدیریت شهری شهرداری تهران نقش معناداری دارد(P<0.05) که این نتایج با تحقیق جلالی (۱۳۸۳)، کیانی (1386) مطابقت و هم خوانی دارد. در تبیین این فرضیه می توان گفت گسترش روز افزن جمعیت کلان شهرها و بالارفتن نرخ جمعیت نسبت به ظرفیت موجود شهری، فرآیند خدمات رسانی به ساکنین را در برهه ‏های مختلف زمانی با چالش های متفاوتی مواجه نموده است. یکی از چالش‏های مطرح در حوزه مدیریت شهری مرتبط با مشکلات موجود در حمل و نقل و در نتیجه عدم مدیریت بهینه حمل و نقل و ترافیک شهری است. اتلاف زمان درحجم انبوه ترافیک خودروها، ،افزایش تصادفات، ناهماهنگی میان نیروهای امدادی، عدم توزیع مناسب خدمات به علت نبود اطلاعات آماری صحیح، نبود سیستم‏ های پیام رسان بلادرنگ، افزایش آلودگی هوا به علت عدم نظارت دقیق بر عمکرد آلاینده‏ ها، عدم اطلاع از پر یا خالی بودن پارکینگ مقصد از جمله موارد و مشکلات موجود دراین حوزه به شمار می‏آیند. یکی از بهترین راهکارها به منظور رفع چالش‏ های مطرح شده در کنار اصلاح زیرساخت‏ های حمل و نقل در کلان شهرها و همچنین ارتقاء سطح فرهنگی در این حوزه، به خدمت گرفتن تکنولوژی ‏های جدید در حوزه خدمات شهری و یکپارچه سازی اطلاعات بدست آمده از سیستم‏ های مختلف بوده که پلتفرم موبیلیتی به عنوان پلتفرمی جامع در مدیریت حمل و نقل شهری به عنوان یک مدل شناخته شده در این حوزه مطرح می‏ باشد. در این پلتفرم ضمن یکپارچه‏ سازی زیرسیستم ‏های مختلف موثر در مدیریت حمل و نقل شهری مطابق با نیاز هر شهر و ارائه اطلاعات بلادرنگ برای مدیران و شهروندان، با به کارگیری الگوریتم‏ های مختلف به ارائه هوش عملیاتی به هنگام و در نتیجه بینش عملیاتی به عنوان عاملی سازنده در ایجاد شهری پویا پرداخته شده است. مزایای به کارگیری این راهکار عبارتند از: بهبود نظارت در تمام فرایندهای مدیریت شهری تصمیم‏ گیری سریع با به کارگیری بینش بلادرنگ ایجاد ارتباط بین تیم ‏ها، سیستم ‏ها و زیرساخت ‏ها ایجاد هماهنگی بین سازمانی بهره ‏برداری بهینه از منابع فعلی شهر و بهینه سازی کاربرد آن‏ها نظارت مداوم و مدیریت بر دارایی ‏ها مدیریت بر نیروهای عملیاتی پیش بینی و آمادگی به موقع برای موقعیت های اضطراری تصمیمات متمرکز و خودکار پاسخ دهی سریع به حوادث اطلاع رسانی به شهروندان و در صورت لزوم کمک گرفتن از آنها مدیریت دارایی ‏ها گزارش‏ دهی.نویسندگان: بهنام اکبرزاده افشاری1، راهله محمدی 2[1] کارشناس ارشد رشته مدیریت شهری و پژوهشگر شهر هوشمند، شهرداری تهران behnam.afshari@gmail.com [2] پژوهشگر شهر هوشمند و مدرس دانشگاه mohamadi962@gmail.comمراجعاستادی‌جعفری، مهدی، امیرعباس رصافی،1392، ارزیابی سیاستهای توسعه پایدار در بخش حمل و نقل شهری با استفاده از مدل‌های سامانه پویایی( مطالعه موردی شهر مشهد)، دو فصلنامه مدیریت شهری، شماره 36.بختیاری، پیمان،1388،جایگاه انرژی های تجدید پذیر در نظریه حمل و نقل پایدار مسافر، فصلنامه مطالعات مدیریت ترافیک، سال چهارم، شماره 12.پاکزاد،جهانشاه،1375،هویت و این همانی با فضا، نشریه صفه. سال ششم. شماره 21.حسینی، سید علی،1390، اصول و مبانی برنامه‌ریزی شهری و روستایی‌رشت، انتشارات دریای دانش.دو ماهنامه شهرنگار،1391، رصد خانه شهری و شهر هوشمند، شماره 60 و 61.دهناد، سید‌محمد‌حسین،1397، حمل و نقل هوشمند یکی از مولفه های رسیدن به شهر هوشمند، مطالب آموزشی.سلطانی، علی، احمد علی نامداریان،1389، بررسی تاثیر نیروهای مختلف در شکل گیری فضای شهری، نشریه هویت شهر، دوره 4، شماره7.فلاح، مسعود، حمیدرضا صارمی،1393،بررسی شاخص ها و معیارهای شهر هوشمند در توسعه شهری پایدار،اولین کنفرانس ملی شهرسازی، مدیریت شهری و توسعه پایدار، تهران، موسسه ایرانیان، انجمن معماری ایران.کمانداری، محسن، محمد رحیم رهنما، 1396،ارزیابی شاخص های شهر هوشمند در مناطق چهارگانه شهر تهران، فضای جغرافیایی،شماره 17.مجمع جهانی راه (پیارک)، 1383،حمل ونقل هوشمند. ترجمه سعید صفري، ناشر معاونت آموزش، تحقیقات و فناوري وزارت راه و ترابری، گزارش كميته فني شماره ۱۶.مجموعه گزارشهای تدوین نقشه راه هوشمندسازی شبکه برق جزیزه هرمز، گزارش سوم، اردیبهشت 1392.· Giffinger,R.Fertner,C,Kramar,H.,Kalasek,R.,Pichler-Milanovic,N.,&Meijers,E.SmartCities: Ranking of European Medium-Sized Cities,2007.· UN Population Division, 2008. World Urbanization Prospects: The 2007 Revision, Highlights.