https://virgool.io/feed/@shahvazian fa 2026-06-16 12:54:08 https://files.virgool.io/upload/users/3074977/avatar/hBiGFE.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@shahvazian https://virgool.io/@shahvazian/%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%DB%8C%D8%B2%D9%86%D8%B3-%D9%85%D8%AF%D9%84-%D8%AE%D9%88%D8%B4%D9%85%D8%B2%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B3%D8%A8-%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D8%AA%D8%AD%D9%88%DB%8C%D9%84-%D8%A2%D9%86%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%BA%D8%B0%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B2-sahhtevswesr بیزنس مدل سفارش آنلاین غذا شروع….آیا می‌دانید که اولین پیتزا با تحویل آنلاین توسط پیتزا هات انجام شد؟ بله، در سال ۱۹۹۴، خدمات تحویل غذا یک ایده تجاری نوپا بود اما امروز، سفارش و تحویل غذای آنلاین به یک صنعت چند میلیارد دلاری در دنیا تبدیل شده است که روز به روز تنور آن در ایران نیز داغ‌تر می‌شود. بازاری که در سال‌های گذشته شاهد حضور رقبای بزرگی مثل اسنپ‌فود، چیلوری، ریحون و مامان‌پز بود اما اسنپ‌فود توانست این رقابت را به نفع خود تمام کند (Winner-takes-all)و تبدیل به پلتفرم غالب بازار شود. در این بین، مامان‌پز برعکس بقیه رقبای بازنده، با تغییر هوشمندانه مدل کسب‌وکار خود، همچنان در بازار گوشه‌ای در حال فعالیت و گرفتن سهم بازار است. در ماه‌های اخیر هم که ورود افود (oFood)از مجموعه گلرنگ و همچنین فیدیلیو نوید روزهای داغ برای رقابت دوباره در این صنعت می‌دهد، رقابتی که می‌تواند به شکوفایی بیشتر این صنعت در ایران، ارایه ارزش‌های بیشتر به مشتریان و بهبود تجربه مشتریان و رستوران‌دارها در استفاده از این پلتفرم‌ها منجر شود.در این پست قصد دارم بیزنس-مدل‌های رایج تحویل آنلاین غذا را به صورت خیلی خلاصه معرفی کنم و در کنار آن به یکی از جذاب‌ترین کسب‌وکارهای تحویل آنلاین غذای ایران از منظر بیزنس مدل و پیچیدگی‌های ذاتی یعنی مامان‌پز بپردازم. تلاش می‌کنم که در نوشته‌های بعدی با بررسی عمیق‌تر مدل‌های مختلف کسب‌وکاری این حوزه، شما را در درک دقیق‌تر این صنعت و یافتن فرصت‌های جدید در آن همراهی کنم.صنعت تحویل غذای آنلاینبا گذشت هر روز، برنامه کاری بسیاری از ما شلوغ و شلوغ‌تر می شود به‌شکلی که حقیقتا زمان کمتری برای خیلی از کارها مثل پخت و پز، تمیزکاری و… باقی می ماند. اینجاست که تکنولوژی برای حل مسائل ساده و پیچیده و گاهی عجیب و غریب ما آدم‌ها راه‌حل‌های جذابی ارایه می‌دهد. از خانه‌های هوشمند و ربات‌های کاربردی گرفته تا پلتفرم‌های متنوع ایکامرس همه و همه به کمک آمده‌اند تا راحتی بیشتری را به ما تقدیم کنند. پلتفرم‌های سفارش آنلاین و تحویل غذا درب منزل یکی از این فناوری‌های دوست داشتنی است که کار ما را در رسیدن به لحظات خوشمزه صرف غذا ساده و راحت‌تر از گذشته کرده است.اپلیکیشن سفارش آنلاین عذابر اساس داده‌های Statista، بازار سفارش آنلاین غذا با درآمد خیره کننده ۴۳۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴، رونق قابل توجهی را تجربه خواهد کرد. انتظار می رود این بازار با نرخ رشد مرکب سالانه ۴.۳۵ درصد در بازه زمانی ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۹ رشد کند و به حجم بازار ۵۳۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۹ برسد. عوامل اصلی این گسترش قابل توجه بازار عبارتند از: افزایش درآمد، نفوذ بیشتر اینترنت و فراگیر شدن تلفن‌های هوشمند که امکان انتخاب گسترده و راحتی را برای کاربران در استفاده از خدمات تحویل غذا فراهم می‌کند. علاوه بر این، پیشرفت‌های فناوری در روش‌های تحویل، از جمله پهپادها، هوش مصنوعی، تکنولوژی‌های جدید بازاریابی و استفاده گسترده‌تر از دستگاه‌های هوشمند کمک بزرگی به رشد سریع‌تر این بازار کرده است.با نگاهی به آمار و ارقام این صنعت، بیشتر از قبل متوجه بزرگی و جذابیت آن می‌شویم، از جمله:پیش‌بینی می‌شود چین با درآمد تقریبی 182 میلیارد دلار آمریکا در سال ۲۰۲۴، در صدر بازار درآمدزایی سفارش آنلاین غذا قرار گیرد.استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در پلتفرم‌های آنلاین سفارش غذا در سال ۲۰۲۳ با رشدی ۲۲ درصدی روبرو شد.پیش‌بینی می‌شود که تعداد کاربران آنلاین سفارش غذا در سراسر جهان در سال ۲۰۲۹ به ۲.۸ میلیارد نفر برسد.مارکت سایز بازار سفارش آنلاین غذابازیگران کلیدی در بازار سفارش آنلاین غذادر بخش قبلی به چشم انداز کلی از بازار سفارش آنلاین غذا در سطح جهان پرداختیم. حال، نگاهی به بازیگران کلیدی این بازار در برخی کشورها می اندازیم:تقریبا ۹۰ درصد از کل تحویل غذا در چین توسط دو شرکت بزرگ Meituanو Ele.meانجام می‌شود.در سطح جهانی، اگرچه اوبر ایتس Uber Eats محبوب ترین اپلیکیشن سفارش غذا به شمار می‌رود، اما از نظر تعداد کل کاربران، شرکت دلیوری هیرو Delivery Hero پیشتاز است.در ایالات متحده، با بیش از ۵۰ درصد سهم بازار، دوردش DoorDashبه عنوان محبوب‌ترین اپلیکیشن سفارش آنلاین غذا شناخته می‌شود.جالب آن است که بدانید ارزش کل DoorDash چیزی نزدیک به ۱۳ میلیارد دلار است و ارزش کل UberEats به حدود ۲۰ میلیارد دلار رسیده است.اپلیکیشن سفارش عذای آنلاین دوردشدر لیست زیر به مهم‌ترین بازیگران این صنعت در کل جهان اشاره کردم:Uber Eatsگسترده‌ترین سرویس تحویل غذا در سطح جهان با فعالیت در شش قارهJust Eatپیشرو در تحویل غذا در انگلستان و فعال در اروپا و استرالیاDoorDashرهبر فعلی در تحویل آنلاین غذا در ایالات متحدهDeliverooپیشگام بازار انگلستان که اکنون در ۱۳ کشور فعالیت می‌کندGrubhubاگریگیتور بیرون‌بر در آمریکا با تعداد کاربر بالا در شهر نیویورکPostmatesزیرمجموعه Uber Eats با سهم بازار حدود پنج درصد از تحویل غذا در ایالات متحدهTakeaway.comیک اگریگیتور اروپایی که مسئولیت بخش اعظمی از تحویل آنلاین غذا در آلمان، هلند و بلژیک را بر عهده داردDelivery Heroاین شرکت از طریق چندین زیرمجموعه، بر پلتفرم‌های تحویل غذا در بیش از ۴۰ کشور تسلط داردEle.meاپلیکیشن تحویل غذای متعلق به گروه علی‌بابای چین که جایگاه دوم را در بازار چین به خود اختصاص داده استMeituanبزرگ‌ترین سرویس تحویل غذا از نظر درآمد، حجم و تعداد کاربران با بیش از ۶۰۰ میلیون کاربر در چینRappiمدعی در بازار آمریکای جنوبی با فعالیت در ۹ کشورiFoodمحبوب‌ترین اگریگیتور در برزیل با سهم قابل توجه (بیش از ۷۰ درصد) از سفارشات غذای بیرون‌بر این کشورZomatoمحبوب‌ترین اپلیکیشن داخلی تحویل غذا در هند که در ژانویه ۲۰۲۰، بخش هندی Uber Eats را خریداری کردتوجه داشته باشید که این لیست صرفا به معرفی برخی از بازیگران کلیدی این بازار پرداخته است و بازیگران دیگری نیز در سطح جهان و مناطق خاص فعالیت می‌کنند.تعداد کاربران در اپلیکیشن‌های سفارش آنلاین غذاشرکت Delivery Hero: این شرکت با برندهای تابعه خود مانند foodpanda، Glovo، PedidosYa، tabalat و Beamin، دارای بیشترین تعداد کل کاربران فعال در سطح جهان است. این برندها در مناطق مختلف دنیا فعالیت می کنند.شرکت Uber Eats: اگر چین را از بازی خارج کنیم، اپلیکیشن Uber Eats بیشترین تعداد کاربر را در یک اپلیکیشن واحد در اختیار دارد. این بدان معناست که در سطح جهانی، به غیر از چین، کاربران بیشتری از اپلیکیشن Uber Eats نسبت به هر اپلیکیشن از گروه Delivery Hero استفاده می‌کنند.تعداد کاربران اپلیکیشن های سفارش آنلاین غذابرتری DoorDash در بازار آمریکاشرکت DoorDash در سال ۲۰۲۰ توانست از رقبای خود در ایالات متحده ( دومین بازار بزرگ سفارش آنلاین غذا) پیشی گیرد و در حال حاضر با ۶۷ درصد سهم بازار، رهبر این صنعت در امریکا باشد.بازار امریکا در سفارش آنلاین غذاتعداد نصب اپلیکیشن‌های سفارش آنلاین غذا در سال ۲۰۲۳در بخش قبلی با بازیگران اصلی در بازارهای مختلف آشنا شدیم، بد نیست نگاهی به تعداد نصب اپلیکیشن‌های سفارش آنلاین غذا در سطح جهان در سال ۲۰۲۳ بیندازیم:اپلیکیشن سفارش آنلاین غذای چینی Ele.me در سال ۲۰۲۳ بیشترین تعداد دانلود را در سطح جهان به خود اختصاص داد. این موضوع نشان دهنده تسلط چین بر بازار دانلود اپلیکیشن‌های سفارش آنلاین غذا است. پس از Ele.me، مجموعه اپلیکیشن‌های متعلق به شرکت Delivery Hero با برندهای مختلف در سراسر جهان، در رتبه دوم بیشترین دانلود در سال ۲۰۲۳ قرار گرفتند. این موفقیت نشان دهنده حضور پر رنگ این شرکت در بازارهای جهانی است.تعداد نصب اپ های سفارش آنلاین غذاانواع مدل‌های کسب و کار در سفارش آنلاین غذاهمانطور که می دانید، بازار سفارش آنلاین غذا با تنوع بالایی از مدل های کسب و کار اداره می شود. در ادامه به بررسی برخی از مدل های کلیدی این صنعت می پردازیم:۱-سفارش فقط غذا (Order Only Model): مدلی با پتانسیل بالا برای شروعمدل سفارش فقط غذا، که برخی آن را مدل کسب و کار پلتفرم به مصرف کننده (Platform-to-Consumer) نیز می‌نامند، یک نقطه شروع عالی برای ورود به بازار سفارش آنلاین غذا به شمار می‌رود.در این مدل، مالک سرویس سفارش غذا ( اپلیکیشن سفارش غذا) با رستوران‌های متفاوت قرارداد می‌بندد تا آن‌ها را به مشتریان مختلف جهت سفارش آنلاین غذا معرفی کند. در کنار این معرفی امکان مشاهده نظرات و امتیازهای کاربران نیز فراهم است. با این حال، مسئولیت تحویل غذا بر عهده ناوگان حمل و نقل خود رستوران یا یک شرکت پیک موتوری طرف قرارداد با رستوران است و مالک پلتفرم مسئولیتی بابت تحویل غذا به مشتری نهایی ندارد.مدل کسب و کار سفارش آنلاین غذاهمانند بقیه مدل‌هایی که در سطرهای آتی به آن اشاره می‌کنم، دریافت کمیسیون از هر سفارش، فروش اشتراک جهت حضور رستوران در لیستینگ و فروش موقعیت برتر در لیستینگ ( شبیه گوگل ادز) از مهم‌ترین روش‌‌های درآمدزایی پلتفرم‌ها در این صنعت است.نمونه‌ها:برخی از اپلیکیشن‌های سفارش آنلاین غذا مانند Grubhub و Seamless با این مدل کسب و کار فعالیت می‌کنند.۲-مدل کسب و کار سفارش و تحویل (Order and Delivery): سهولت برای رستوران، سود بیشتر برای پلتفرمدر این مدل، سه وجه اصلی پلتفرم بدین شکل با هم همکاری می کنند:صاحبان رستوران: مسئولیت تهیه غذا بر عهده رستوران‌ها است.مدیر یا مالک پلتفرم: که مسئولیت مدیریت پلتفرم سفارش آنلاین غذا و مدیریت دلیوری را بر عهده دارد.ارائه دهنده خدمات پیک موتوری: تحویل غذا توسط پیک های خود پلتفرم یا پیک‌های مستقل یا شرکت‌های پیک موتوری طرف قرارداد با پلتفرم انجام می شود.بخش اعظمی از عملکرد این مدل کسب و کار مشابه مدل قبلی است با این تفاوت که در این مدل، مسئولیت تحویل غذا بر عهده پلتفرم است؛ بنابراین، پلتفرم برای موفقیت در این نوع مدل کسب و کار، باید استانداردهای بالایی را برای بخش حمل و نقل خود تعیین کند.این مدل برای رستوران‌ها ایده‌آل است، زیرا مسئولیت تحویل غذا با پلتفرم است و بار این موضوع از دوش رستوران‌ها برداشته می‌شود. در این مدل، اما تحویل غذا یا توسط شرکت‌های ثالث خدماتی (شرکت های پیک موتوری طرف قرارداد با پلتفرم) یا توسط خود رستوران انجام می شود. این مدل برای رستوران هایی که دارای خدمات تحویل اختصاصی نیستند یا اگر هستند به دنبال انعطاف پذیری بیشتر در مدیریت زنجیره تأمین خود می‌باشند، بسیار مناسب است. همچنین، این مدل به پلتفرم سفارش آنلاین غذا این امکان را می دهد تا با ارائه خدمات تحویل اختصاصی، کنترل بیشتری بر کل فرآیند داشته باشد.در مدل‌های تحویل غذا معمولا از دو روش زیر برای ارسال غذا استفاده می‌شود:مدل Point-to-point: در این روش، پیک، غذای یک مشتری را از یک رستوران گرفته و آن را به مشتری تحویل می‌دهد.مدلMilk Run: در این روش، پیک سفارش چندین مشتری را از رستوران جمع کرده و به دست آن‌ها می‌رساند.نمونه‌ها: UberEats و Deliveroo نمونه‌های موفقی از این مدل کسب و کار به‌شمار می‌روند. UberEats ناوگان اختصاصی خود را دارد که برای ارائه خدمات ایمن‌تر و سریع‌تر، دستورالعمل‌های خاصی را برای پیک‌های موتوری خود تعیین کرده‌ است. در ایران، اسنپ فود و افود از جمله پلتفرم‌هایی هستند که از این مدل کسب‌وکاری استفاده می‌کنند. البته که این پلتفرم‌ها ترکیبی هستند و دیگر مدل‌های کسب‌وکاری را در خود جای داده‌اند که در ادامه به آن‌ها نیز اشاره می‌کنم.۳-مدل کاملا یکپارچه سفارش آنلاین غذا (Fully Integrated Model): کنترل کامل، نیاز به سرمایه‌گذاری بالامدل کاملا یکپارچه که به مدل Full Stack نیز شناخته می‌شود، مدلی است که در آن صاحب پلتفرم، مسئولیت کل زنجیره غذایی را بر عهده دارد. کسب و کاری آشپزخانه ابریاین مدل کسب و کار سفارش آنلاین غذا، از آماده سازی غذا تا تحویل آن به مشتری، منحصر به فرد است و مستلزم سرمایه گذاری کلان است که در۲ نوع اداره می‌شود:۱-مدل آشپزخانه مرکزی (Central Kitchen): در این مدل، غذا به صورت انبوه در یک آشپزخانه مرکزی تهیه و سپس با بسته‌بندی مناسب برای مشتریان ارسال می‌شود. این مدل معمولا برای کسب و کارهای بزرگ سفارش آنلاین غذا کاربرد دارد و امکان تولید و توزیع کارآمدتر غذا را فراهم می‌کند.۲-مدل آشپزخانه‌های ابری (Cloud Kitchen): در این روش، آشپزخانه‌های ابری، مسئولیت آماده‌سازی غذا را برعهده دارند و این غذا تحت برند مورد نظر کارفرما به مشتری تحویل داده می‌شود. با این حال، این آشپزخانه‌ها پذیرایی حضوری ندارند و تنها مسئولیت آماده سازی غذا و تحویل آن به بخش تحویل را بر عهده دارند. این مدل با نام‌های دیگری مثل:آشپزخانه‌های ابری Cloud kitchensآشپزخانه‌های شبح یا مخفی Ghost Kitchensآشپزخانه‌های مجازی Virtual Kitchensآشپزخانه‌های تاریک Dark Kitchensشناخته می ‌شوند.مدل کسب و کار آشپزخانه ابریدر این مدل، پلتفرم، مسئولیت حفظ استانداردهای کیفیت غذایی را بر عهده دارد، این استانداردها نه تنها شامل بخش تحویل غذا بلکه شامل آماده سازی غذا نیز می‌شود.هزینه، یکی از بزرگترین چالش‌های این مدل است. در حالی که هزینه‌های مربوط به تحویل غذا و سایر موارد ممکن است در مقایسه با سایر مدل‌ها مشابه باشد، اما در این مدل، تهیه غذا نیز یک بخش هزینه‌براضافه به شمار می‌رود.نمونه‌ها: در ایران سرویس موفقی مثل مامان‌پز و اسنپ‌کیچن با این مدل فعالیت می‌کند اما دو سرویس بزرگ سفارش آنلاین غذا به نام‌های Munchery و Maple به دلیل هزینه‌های بالا در این مدل کسب و کار با شکست مواجه شدند.توصیه می‌کنم که حتما نوشته‌های بعدی را دنبال کنید چرا که توضیحات بیشتری درباره هر مدل، مزایا، معایب و روش‌های درآمدزایی آن بیان خواهم کرد.آشپزخانه‌های ابری: ترند جدید در صنعت تحویل غذای جهانیکی از روندهای قابل توجه در این بخش، محبوبیت روزافزون آشپزخانه‌های ابری است. این آشپزخانه‌ها، تاسیساتی هستند که به طور خاص برای تهیه غذا برای سفارش های آنلاین طراحی شده اند. این آشپزخانه‌ها هیچ فضایی برای پذیرایی حضوری یا سفارشات بیرون‌بر ندارند و تنها بر روی آماده‌سازی غذا برای تحویل تمرکز دارند.آشپزخانه ابری یا مجازیافزایش محبوبیت این نوع آشپزخانه‌ها به دلیل هزینه عملیاتی پایین آن‌ها و تعطیلی بسیاری از رستوران‌های با امکان سرو غذا در محل، در طول همه‌گیری کووید-۱۹ بیشتر شد. این مدل آشپزخانه‌ها، به صاحبان خود این امکان را می‌دهند تا با حداقل سرمایه‌گذاری اولیه، شعبه‌های خود را به سرعت در چندین مکان گسترش دهند و به همین دلیل در سال‌های اخیر شاهد افزایش قابل توجه آنها بوده‌ایم.مزایای آشپزخانه‌های ابری شامل موارد زیر است:کاهش هزینه‌های سربار: هزینه اجاره فضای آشپزخانه‌های ابری معمولا از اجاره یک رستوران فیزیکی پایین‌تر است، به‌خصوص در مناطق پر رونق شهری.انعطاف پذیری بیشتر: صاحبان می‌توانند با اجاره آشپزخانه‌های ابری در مناطق مختلف شهر، شعاع فعالیت خود را گسترش دهند و بدون نیاز به سرمایه‌گذاری کلان، بازارهای جدید را امتحان کنند.امکان تست ایده‌های جدید: رستوران‌ها می توانند از آشپزخانه‌های ابری برای تست منوهای جدید یا برندهای مجازی استفاده کنند، بدون اینکه ریسک راه‌اندازی یک رستوران کامل را به جان بخرند.نحوه عملکرد آشپزخانه‌های مخفی به شرح زیر است:1. دریافت سفارش: مشتریان از طریق اپلیکیشن‌های سفارش آنلاین غذا یا وب‌سایت رستوران، غذای خود را سفارش می‌دهند.2. آماده سازی غذا: آشپزخانه ابری نزدیک، سفارش را دریافت کرده و غذای مورد نظر را آماده می‌کند.3. تحویل غذا: رانندگان پیک موتوری، غذای آماده را از آشپزخانه ابری تحویل گرفته و به‌دست مشتری می‌رسانند. برخی از آشپزخانه‌های ابری نیز امکان سفارش بیرون‌بر را به مشتریان خود ارائه می‌دهند.در نتیجه، آشپزخانه‌های ابری به‌عنوان یک راه‌حل نوآورانه در صنعت سفارش آنلاین غذا عمل می‌کنند و این امکان را برای رستوران‌ها و برندهای غذایی فراهم می‌آورند تا بدون نیاز به راه‌اندازی رستوران‌های فیزیکی، به بازار عرضه غذاهای آنلاین دسترسی پیدا کنند.از نظر هزینه، فضای مورد نیاز برای راه اندازی این نوع کسب و کار تا ۶۰ درصد کمتر از یک رستوران سنتی است.آمار مربوط به بازار رو به رشد آشپزخانه های ابریاندازه بازار جهانی آشپزخانه های ابری در سال ۲۰۲۰ بالغ بر ۵۱.۹۶ میلیارد دلار آمریکا بود و پیش‌بینی می‌شود که این رقم با نرخ رشد مرکب سالانه ۱۲.۴ درصد درصد از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۸ افزایش یابد.طعم دلنشین غذای خانه: مامان‌پز، نمونه موفق ایرانی از بیزنس-مدل آشپزخانه‌های ابریمامان‌پز حاصل یک ایده جالب است که در سال ۱۳۹۳ توسط تبسم لطیفی بنیان نهاده شد. این شرکت اولین وب‌سایت سفارش غذای خانگی در ایران و جهان محسوب می‌شود که البته در بستر اپلیکیشن و از طریق تماس تلفنی هم قابل استفاده است. این پلتفرم که در زمان هیاهوی استارت‌آپ‌ها و سرمایه‌گذاری‌های بزرگ و متعدد سرمایه‌گذاران خطرپذیر در بازار ایران لانچ شد، به‌دلیل حضور پررنگ یک کارآفرین زن در اکوسیستم تازه استارت‌آپی کشور و همچنین پرداختن به مقوله اشتغال آفرینی برای زن‌ها به شدت مورد توجه قرار گرفت و سرزبان‌ها افتاد.سفارش غذای شرکتی مامان پزهر چه از آن هیجانات استارت‌آپی سالهای ۹۲ تا ۹۶ گذشت و فشار بازار و واقعیت‌های کسب وکاری در فضای رقابتی پدیدار شد، استارت‌آپ‌های بیشتری از میدان خارج شدند. مشکل عمده این استارت‌آپ‌ها بیشتر به مدل کسب‌وکاری ناکارآمد، عدم مقیاس‌پذیری و ریخت‌وپاش‌های غیرضروری مربوط می‌شد. در این میان مامان‌پز با هوشمندی و چرخش‌های استراتژیک (Pivot) در بیزنس مدل خود توانست از آن برهه عبور کند و جایگاه خود را در بازار جدید و با بیزنس مدل جدید تحکیم بخشد. هم‌اکنون مامان‌پز به یکی از مهم‌ترین بازیگران سرویس غذای شرکتی ( البته با طعم خانگی) تبدیل شده که توانسته است ارزش‌های جدیدی را در این حوزه به مشتریان خود ارایه کند.مامان‌پز از ابتدا بیزنس-مدل آشپزخانه‌های ابری را انتخاب کرد اما مشتریان خود را از جنس مشتریان نهایی (End User) برگزید. با توجه به محدودیت‌هایی که مدل کسب‌وکاری انتخاب شده داشت، بعد از مدتی مشخص شد که مامان‌پز عملا قابلیت مقیاس‌پذیری ندارد، چرا که:۱- در بیزنس-مدل آشپزخانه مجازی، تعداد آشپزخانه‌ها محدود و لوکیشن و جانمایی آن‌ها بر اساس الگوریتم‌هایی انجام می‌شود که فرآيند تحویل به کاربران در بهینه‌ترین حالت ممکن انجام شود. اما بخش بزرگی از جانمایی مامان‌ها خارج از اراده مامان‌پز بود. چرا که اساسا مامان‌پز علاقه داشت که مامان‌ها در خانه خود آشپزی کنند تا علاوه برآنکه مامان‌ها در محیط مورد علاقه خود ( یعنی خانه) فعالیت انجام می‌دهند، آن حس و حال و هوای خانگی پختن به طعم غذا نیز اضافه شود.۲-در بیزنس-مدل آشپزخانه مجازی، آشپزخانه‌ها امکان پخت یک مدل غذا ( رسپی) یا چند مدل غذا با تعداد زیاد را دارند، از این جهت، تدارک یک ناوگان پیک (فیلیت) برای هر یک از آشپزخانه‌ها کاری اقتصادی و بهینه است. اما در مامان‌پز هر مامان ظرفیت پخت فقط چند مدل معدود غذا و آن هم به تعداد محدود را دارد و این موضوع دریافت، توزیع و تحویل غذا در تعداد بالا را به امری غیر ممکن تبدیل می‌کند.استارتاپ مامان پزشاید برای شما این سوال پیش آمده باشد که چرا مامان‌پز ناوگانی مثل اسنپ یا میاره ایجاد نمی‌کند تا بتواند هر سفارش را جداگانه از مبدا به مقصد پردازش و حمل کند؟دو جواب اساسی برای این سوال وجود دارد:۱- تعداد پخت ناچیز توسط هر تامین‌کننده ( مامان‌ها) و عدم جانمایی آن‌ها در همه نقاط شهر ( با توجه به محدودیت تعداد تامین‌کننده در این مدل کسب‌وکار) و از طرفی پخش بودن درخواست‌ها در کل مناطق تهران، امکان ارایه یک سرویس اقتصادی در حمل و توزیع به وسیله پیک موتوری را غیر ممکن می‌سازد. اسنپ‌فود و سرویس‌های مشابه سفارش‌های نزدیک به رستوران‌ها را هدف قرار می‌دهند و برای آن‌ها صرفه اقتصادی تا حدی اتفاق می‌افتد. البته این چالش در آینده می‌تواند با استفاده از پهپاد‌های حمل‌کننده حل شود.۲- مامان‌پز با استایل و نگاه کسب‌وکاری متفاوت از دیگر دلیوری‌های غذا مثل اسنپ‌فود و اوفود جلو می‌رود. مامان‌پز به دنبال کسب‌وکاری با سایز متوسط است که در کنار خلق ارزش، در گوشه این بازار بزرگ، حاشیه سود بیشتری نسبت به دیگر مدل‌ها داشته باشد و سود خوبی از فعالیت‌های خود تولید کند. با این نگاه قرار نیست که مامان‌پز به‌دنبال ایجاد یک ناوگان بزرگ شبیه آنچه که در اسنپ هستیم، باشد.سفارش آنلاین غذای خانگی مامان‌پز در اواخر سال ۹۶ برای حل مشکل مقیاس‌پذیری و رشد کسب‌وکار، در کنار فروش آنلاین غذای خانگی به مصرف‌کننده نهایی، دو مسیر جدید را امتحان کرد. مسیر اول حرکت به سمت تامین غذای پرسنل شرکت‌ها بود که طی آن مدیران سازمان‌ها از طریق مامان‌پز می‌توانستند غذاهای متنوع خانگی بر سر میز ناهار کارمندان خود بگذارند. اما دومین مسیری که مامان‌پز در پیش گرفت همکاری استراتژیک با پلتفرم‌های آنلاین غذا نظیر چیلیوری و اسنپ‌فود بود که طی آن این پلتفرم‌ها غذاهای مامان‌پز را به صورت تضمینی و در مقیاس بالا خریداری و با همان برند مامان‌پز عرضه می‌کردند.این رویکرد نیز با انحلال چلیوری، شیوع ویروس کرونا و در نهایت عدم رضایت مامان‌پز از سرویس اسنپ‌فود به در بسته خورد تا مامان‌پز در سال ۱۴۰۱مسیر دوم را به طور کامل کنار بگذارد و تمرکز کامل کسب‌وکار خود را به سمت تهیه و توزیع غذای شرکتی تغییر دهد.دقت داشته باشید که یکی از چالش‌های همیشگی این‌چنین کسب‌وکاری، تغییرات کیفی غذا میان مامان‌ها و یا حتی تغییر کیفی غذای یک مامان است. این تغییر کیفیت اجتناب ناپذیر است اما با بازخوردها، سیستم امتیازدهی به مامان‌ها، کنترل و کمک به مامان‌ها در تامین مواد اولیه مناسب و راهکارهای دیگر قابل کنترل در دامنه نوسانی مناسب است. این سطح از پیچیدگی در این بیزنس مدل به‌خوبی سختی و چالش‌های فراوان مدیریت اجرایی و عملیاتی این کسب وکار را نمایش می‌دهد که مامان‌پز خیلی جسورانه و متعهدانه از پس آن برآمده استغذای شرکتی مامان پز‌اکنون مامان‌پزرویکرد مامان‌پز در ایجاد سازمانی با مقیاس کوچک و متوسط و انتخاب بازار گوشه‌ای، دست آن را برای چرخش و تغییر سریع بیزنس-‌مدل باز نگاه داشته است. شاید این چابکی مامان‌پز درتغییر استراتژی و جاری‌سازی آن موجب حفظ این بیزنس تا کنون و رسیدن به سودآوری شده است.هم‌اکنون در در مدل کلاسیک غذای شرکتی مامان‌پز، مدیریت سازمان تصمیم‌گیرنده است و متناسب با بودجه سازمان و ذائقه کارمندان، یک منو اختصاصی هفتگی طراحی و از طریق مامان‌پز در اختیار مامان‌ها برای پخت روزانه قرار می‌دهد. مامان‌پز مسئولیت نظارت بر کیفیت و همچنین رساندن به موقع غذا بر سر میز ناهار شرکت‌ها را بر عهده می‌گیرد و همچنین با صدور فاکتورهای رسمی و استاندارد، دغدغه‌های ثبتی دفاتر و مالیاتی سازمان‌ها را رفع می‌کند.هرچند سرویس کلاسیک غذای شرکتی مامان‌پز توانسته است تا حد خوبی محدودیت‌های مقیاس‌پذیری این کسب‌وکار را رفع کند اما هنوز با چالش‌هایی مهمی روبه‌رو است که از جمله می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:۱- در مدل کلاسیک و به دلیل محدودیت‌های ذاتی عملیات مامان‌پز از سوی مامان‌ها و چالش‌ها و هزینه‌های ارسال غذا، یک شرکت ۲۰نفره نمی‌تواند روزانه چند مدل غذا از مامان‌های متفاوت سفارش دهد.۲- ممکن است که یک مامان با ظرفیت پخت ۳۰ پرس غذا درگیر تامین ناهار یک شرکت ۲۰ نفره شود و از مابقی ظرفیت خود بهره‌مند نشود.۳- مامان‌پز نیز دسترسی مستقیم به مصرف‌کننده نهایی ندارد که بتواند با امتیاز و نظر کارمندان، نظارت کیفی موثرتری بر خروجی پخت مامان‌ها داشته باشد.این موضوعات در کنار موارد دیگری نظیر پیچیده بودن فرایند منوگذاری اختصاصی شرکت‌ها در مدل کلاسیک، سبب شد که مامان‌پز سرویس جدیدی با نام «مینی‌هاب» طراحی کند.در این سرویس عملا مامان‌پز از مدل B2Bبه مدل B2B2C تغییر جهت داد تا مامان‌پز بتواند از طریق سازمان‌ها، سرویس را به دست مصرف‌کننده نهایی یعنی کارمندان برساند و سردرد مدیریت سازمان در تامین ناهار پرسنل را به کمترین میزان کاهش دهد. در این مدل، منوها توسط مامان‌پز و مبتنی بر داده‌های موجود از سفارش هفته‌های گذشته مشتریان تعیین و در نرم‌افزار ویژه کارمندان بارگذاری می‌شود. کارمندان می‌توانند غذای هفته خود را از میان بیش از ۶۰مدل غذا در دسته‌بندی‌های گوناگون انتخاب و تا یک روز قبل از ارسال غذا، ثبت سفارش کنند.مامان‌ها به صورت روزانه تمام غذاهایی که پیش‌تر به آن‌ها اعلام شده را پخت و برای مینی‌هاب ارسال می‌کنند. این غذاها در مینی‌هاب جمع‌آوری و متناسب با سفارش هر شرکت پردازش و به صورت یک‌جا و در بسته‌بندی مناسب به شرکت‌ها می‌رسد. در کنار انتخاب و ثبت سفارش، کارمندان می‌توانند امتیاز و نظرات هر غذا را در اپلیکیشن مشاهده و نسبت به سفارش خود نیز اظهار نظر کنند. البته در این مدل همچنان چالش انتخاب غذا از یک روز قبل باقی‌ است اما چون سازمان به‌عنوان لایه میانی در این مدل قرار دارد، شدت این چالش نسبت به حالت مستقیم بسیار کمتر است.یکی دیگر از جذابیت‌های سرویس غذای شرکتی مامان‌پز (اعم از کلاسیک و مینی‌هاب)، تنوع پرداخت هزینه غذاست. به این ترتیب که سازمان‌ها می‌توانند، تمام و یا بخشی از هزینه را پرداخت و برای آن فاکتور رسمی دریافت کنند. در مدل پرداخت‌های هیبریدی، باقی‌مانده هزینه غذا توسط کارمندان از طریق درگاه و یا شارژ کیف پول انجام می‌شود. به کمک پرداخت هیبریدی، سازمان به جای تامین غذای ارزان و بی‌کیفیت، بودجه‌ای را در اختیار کارمندان قرار می‌دهد تا بتوانند با پرداخت مابه‌التفاوت، کماکان به غذای خانگی و باکیفیت دسترسی داشته باشند.مزایای مامان پز برای شرکت هاخوشبختانه اپلیکیشن سمت مامان مامان‌پز، در کارهای حسابداری به مامان‌ها کمک می‌کند و برآوردها و گزارش‌های مالی خوبی برای مدیریت بهتر دخل و خرج به مامان‌ها ارایه می‌کند. مامان‌پز در ادامه برنامه‌های جالبی برای توسعه و افزایش کیفیت سرویس خود در نظر گرفته است که به چندی از مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌کنم:ارایه غذا در کلاس‌‌های قیمتی متفاوت ( بر اساس حجم غذا)کمک به تامین مواد اولیه سالم و خوش قیمت برای مامان‌ها ( حتی شاید خرید مستقیم مواد اولیه و پخش میان مامان‌ها)به‌نظر می‌رسد که ساخت آشپزخانه های اشتراکی در محل‌های تمرکز مامان‌ها هم می‌تواند یکی از راهکارهای اساسی برای حل مشکلات تامین و لجستیک باشد.آینده صنعت تحویل غذای آنلاین:استفاده فزاینده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین: در حالی که استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در پلتفرم‌های آنلاین سفارش غذا در سال ۲۰۲۳ با رشدی ۲۲ درصدی روبرو شد این فناوری‌ها بیشتر برای شخصی‌سازی تجربه‌ کاربری، بهینه‌سازی مسیرهای تحویل و مدیریت کارآمدتر موجودی کالا مورد استفاده قرار می‌گیرد.تمرکز بر پایداری: تمایل به بسته‌بندی سازگار با محیط زیست و کاهش ضایعات مواد غذایی به‌صورت مداوم در حال افزایش است که این امر نشان‌دهنده تقاضای مصرف‌کنندگان در این زمینه است.توسعه خدمات جدید: شرکت‌ها برای جذب بخش بیشتری از بودجه غذایی مصرف‌کنندگان، خدمات خود را با مواردی همچون تحویل مواد غذایی، کیت‌های آماده‌سازی غذا و حتی کلاس‌های آشپزی مجازی گسترش می‌دهند.همکاری با رستوران‌ها و سرآشپزها: مشارکت‌های انحصاری با رستوران‌ها و سرآشپزهای مشهور به عنوان راهبردی برای ارائه منوی منحصر به فرد و جذب علاقه‌مندان به غذا نیز در حال فراگیر شدن استبلاکچین برای شفافیت: استفاده از فناوری بلاکچین برای بهبود ردیابی غذا و تضمین ایمنی و کیفیت غذا از رستوران تا مصرف‌کننده نیز یکی از ترندهای نوظهور در این صنعت به‌شمار می‌رود. محمد شهاب شهوازیان محمد شهاب شهوازیان Wed, 29 May 2024 22:57:06 +0330 https://virgool.io/@shahvazian/%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D8%A7%D9%84-qb0att6wtpai پرداخت‌یارها و تحول در سیستم پرداخت الکترونیکبا رشد فزاینده اقتصاد دیجیتال، فرآیند‌های پرداخت به‌شکل چشمگیری متحول شده است. ظهور درگاه‌های پرداخت آنلاین، کیف پول دیجیتال و دیگر روش‌های پرداخت سریع، نه‌تنها انجام تراکنش‌های ما را متحول کرده است بلکه، شکاف بین کسب‌وکارها و مشتریان را با سیستم‌های پرداخت الکترونیکی امن و کارآمد پر کرده است. در این مقاله، به‌طور اختصاصی به یکی از کارآمدترین واسط‌های پرداخت یعنی پرداخت‌یارها می‌پردازیم، و درباره احتمالات هیجان‌انگیزی که آینده برای آن‌ها رقم خواهد زد، گمانه‌زنی می‌کنیم. در انتهای نوشته نیز به تغییرات هیجان‌انگیز پیشگام صنعت پرداخت‌یاری ایران یعنی زرین‌پال و رونمایی از هویت بصری جدید آن می‌پردازیم.گذشته درگاه‌های پرداخت: آغازین و سادهریشه‌های شکل‌گیری درگاه‌های پرداخت را می‌توان در روزهای اولیه تجارت الکترونیک ردیابی کرد. با شروع کسب‌وکارهای آنلاین و فرصت شگفت‌انگیز اینترنت برای رشد آن‌ها، نیاز به یک روش امن و قابل اعتماد برای پردازش تراکنش‌های آنلاین به شدت احساس می‌شد. نسل اول درگاه‌های پرداخت عمدتاً به فرآیندهای دستی متکی بودند که اغلب شامل هدایت کاربران به پلتفرم‌های خارجی برای پردازش پرداخت می‌شد که معمولا تجربه کاربری افتضاحی داشتند و از امنیت چندانی نیز برخوردار نبودند. با این حال، این سیستم‌های اولیه، بستر را برای راه‌حل‌های پیچیده‌تر اما بهتر، فراهم کردند. داستان درگاه‌های پرداخت امروزی با معرفی پروتکل امنیتی SSL در اواخر دهه ۱۹۹۰ شروع شد. با ظهور و گسترش استفاده این پروتکل امنیتی، گامی مهم در جهت ایمن‌سازی تراکنش‌های آنلاین رقم خورد و این فناوری رمزگذاری، راه را برای ظهور درگاه‌های پرداخت ایمن‌تر و کاربرپسندتر هموار کرد.اکنون درگاه‌های پرداخت: یکپارچگی و امنیتامروزه، درگاه‌های پرداخت به راه‌حل‌های یکپارچه و کم نقصی تبدیل شده‌اند که تجربه‌ای روان و ساده برای مشتریان خود، در عین حفظ استانداردهای بالای امنیتی ارائه می‌دهند. شاید بتوانیم بخش مهمی از این روانی و سادگی را به معرفی شدن APIها (رابط‌های برنامه‌نویسی کاربردی) نسبت دهیم که خود منجر به یک تغییر اساسی دیگری در این صنعت شد. استفاده کسب‌وکارها از API های پرداخت، موجب شد تا پردازش فرآیند پرداخت مستقیماً در وب‌سایت‌ها و برنامه‌های کاربردی آن‌ها خود ادغام شود و در نتیجه این ادغام و یکپارچه‌سازی، اصطکاک موجود در فرآیند پرداخت به میزان قابل توجهی کاهش یافته و منجر به افزایش نرخ تبدیل برای این کسب‌وکارها شد.یکپارچگی و امنیت دو رکن اساسی در سیستم های پرداخت الکترونیکدرگاه‌های پرداخت مدرن اقدامات امنیتی قدرتمندی مانند توکنایز کردن (تبدیل داده‌های حساس به توکن) و تأیید دو عاملی را برای محافظت از اطلاعات حساس پرداخت اجرا می‌کنند. انطباق با استاندارد امنیت اطلاعات صنعت پرداخت (PCI DSS) تضمین می‌کند که داده‌های مشتری با نهایت دقت و مراقبت مدیریت شود.علاوه بر این، گسترش روزافزون دستگاه‌های تلفن همراه منجر به ظهور درگاه‌های پرداخت موبایلی شده است. کیف پول‌های دیجیتال و برنامه‌های پرداخت موبایلی، تلفن‌های هوشمند را به کیف پول‌های مجازی تبدیل کرده‌اند و به کاربران این امکان را می‌دهند تا با یک تاچ یا اسکن ساده، پرداخت خود را انجام دهند. این سطح از راحتی در پرداخت، به پذیرش پرداخت‌های دیجیتال بیش از پیش سرعت بخشیده است.پرداخت‌یارها: پذیرش آسان پرداخت‌های الکترونیکی برای کسب‌وکارهادر میان هیاهوی درگاه‌های پرداخت، کسب‌وکارهایی از جنس پرداخت و با هدف یاری رساندن به کسب‌وکارهای کوچک و متوسط شکل گرفتند که به آن‌ها درگاه‌های پرداخت واسط یا پرداخت‌یار می‌گویند. پرداخت‌یارها عموما با هدف ساده‌سازی فرآیند پذیرش پرداخت، به ویژه برای مشاغل کوچک و متوسط و با کارکرد از جنس تسهیلگری نقش خود را در افزایش تجارت الکترونیک و رشد اقتصاد دیجیتال ایفا می‌کنند. پرداخت‌یارها با آسان کردن فرآیند ثبت‌نام، ادغام با روش‌های پرداخت متعدد، ارائه گزارش‌های کاربردی و متنوع، امنیت بالا و ارایه مدل‌های مختلف تسویه وجوه، راه‌حلی جامع برای پذیرش پرداخت ارائه می‌دهند.به‌واقع، هم‌اکنون، پرداخت‌یارها عنصری حیاتی در اکوسیستم سیستم‌های پرداخت محسوب می‌شوندکه انواع مختلف روش‌های پرداخت را در یک پلتفرم واحد تجمیع می‌کنند. این ساده‌سازی به نفع هر دو طرف، یعنی کسب‌وکارها و مصرف‌کنندگان است و به تجربه‌ای کارآمدتر و روان‌تر در پرداخت‌ها منجر می‌شود.یکی از مزایای کلیدی پرداخت‌یارها، توانایی آنها در ساده‌سازی فرآیند پرداخت آنلاین است. کسب‌وکارها می‌توانند به جای راه‌اندازی درگاه‌های پرداخت جداگانه برای هر نوع روش پرداخت، از یک پلتفرم واحد ارائه شده برای پذیرش انواع مختلف پرداخت‌ها استفاده کنند.پرداخت‌یارها همچنین نقش مهمی در گسترش تعداد مشتریان یک کسب‌وکار ایفا می‌کنند. با پذیرش طیف وسیع‌تری از گزینه‌های پرداخت، کسب‌وکارها می‌توانند طیف وسیع‌تری از مشتریان را جذب کنند. این موضوع می‌تواند به‌ویژه برای کسب‌وکارهایی که در سطح بین‌المللی فعالیت می‌کنند، سودمند باشد، زیرا به آنها امکان می‌دهد تا به ترجیحات پرداخت مشتریان در کشورهای مختلف پاسخ مناسب و درستی دهند.تاریخچه جهانی پرداخت الکترونیکدهه ۱۹۹۰:ظهور اولین شرکت‌های پرداخت آنلاین مانندPayPal و Confinity که بعداً به PayPal تبدیل شدتمرکز بر ارائه خدمات پرداخت به مصرف کنندگاندهه ۲۰۰۰:رشد و توسعه خدمات پرداخت آنلاینظهور شرکت‌های درگاه پرداخت مانند Stripe و Adyenتمرکز بر ارائه خدمات پرداخت به کسب و کارهادهه ۲۰۱۰:گسترش جهانی خدمات درگاه پرداختظهور فناوری‌های جدید مانند پرداخت موبایلی و بلاک چینارائه خدمات نوین و متنوع توسط شرکت‌های پرداخت واسط و تجمیع‌کننده پرداختدهه ۲۰۲۰:افزایش رقابت بین شرکت‌های درگاه پرداختتمرکز بر ارائه خدمات با ارزش افزودهنقش آفرینی در توسعه اقتصاد دیجیتالبرخی از نقاط عطف مهم:۱۹۹۹: تاسیس PayPal۲۰۰۵: تاسیس Stripe۲۰۱۰: تاسیس Adyen۲۰۱۳: ورود Apple Pay به بازار۲۰۱۶: ورود Google Pay به بازار۲۰۲۰: افزایش محبوبیت پرداخت موبایلی۲۰۲۱: رشد و توسعه خدمات مبتنی بر بلاک چینتاریخچه پرداخت الکترونیک در ایرانفرایند پرداخت الکترونیک به صورت رسمی از سال ۱۳۸۴ در ایران شروع شد. همانطور که انتظار می‌رفت در شروع، شرکت‌هایی که واسط بین بزرگ‌ترین سازمان‌های مالی کشور یعنی بانک‌‌ها و کسب‌‌وکارها بودند و عمدتا هم زیر مجموعه همان بانک‌ها به‌شمار می‌رفتند، شروع به ارایه خدمت درگاه پرداخت مستقیم و تحت عنوان PSP (Payment Service Provider) کردند. این شرکت‌ها، مسئول ارائه خدمات پرداخت الکترونیک به افراد/کسب‌وکارها بودند و خدماتی مانند دستگاه کارت‌خوان (POS)، عابربانک (ATM)، درگاه پرداخت (IPG) و غیره را به مشتریانشان ارائه می‌کردند. تعداد محدود PSPها، قوانین سخت‌گیرانه، رفتارهای دولتی و شبه دولتی در پشتیبانی از کسب‌وکارها، امکانات محدود و از همه مهم‌تر عدم ارائه درگاه به کسب‌وکارهایی که در قالب شبکه‌های اجتماعی یا شخصیت‌های حقیقی فعالیت می‌کردند، سبب شد تا این ساختار پاسخگوی نیاز بسیاری از کسب‌وکارها نباشد و مدل دیگری دیگری برای پاسخگویی به نیاز مشتریان ایجاد شود که ما آن‌ها را به‌عنوان پرداخت‌یارها می‌شناسیم.از معروف‌ترین پرداخت‌یارهای ایران می‌توانیم به زرین‌پال، زیبال، آیدی‌پی، پی‌پینگ و جیبیت اشاره کنیم.پرداخت یار چیست؟پرداخت‌یار به معنی شخصیت حقوقی ثبت شده است که در چارچوب سند تدوینی و بر اساس قرارداد منعقده با شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت و تفاهم‌نامه منعقده با شرکت شاپرک فعالیت می‌کند. پرداخت‌‌یار پرداخت‌های بدون حضور کارت از جمله پرداخت‌های درون برنامه‌ای مبتنی بر زیرساخت‌های همراه را دریافت کرده و به شبکه شاپرک ارسال می‌کند.در واقع، پرداخت‌یارها شرکت‌های واسطه‌ای هستند که با شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت مستقیم یا pspها همکاری می‌کنند تا خدمات مالی مبتنی بر پرداخت اینترنتی (درگاه پرداخت) را به کاربرانشان ارائه کنند. پرداخت‌یارها عملیات پرداخت را ساده و به آن‌ها سرعت می‌بخشند و کیفیت و امنیت تراکنش‌های اینترنتی را افزایش می‌دهند. با این‌که پرداخت‌یارها بخشی از مشکلات سیستم‌های مالی را رفع می‌کنند و پیچیدگی کمتری در ارائه خدمات دارند، اما حوزه خدماتشان محدودتر از pspها است. پرداخت‌یارها فقط مجاز به ارائه درگاه پرداخت هستند و سایر خدمات (مانند فاکتور آنلاین و درگاه پرداخت شخصی و غیره) را در قالب سرویس‌های جانبیِ درگاه پرداخت ارائه می‌کنند. پرداخت‌یارها در مواردی مانند تسویه‌حساب و واریز مبلغ به حساب کاربرانشان، منعطف‌تر هستند و شرایط مناسب‌تری را فراهم می‌کنند.رگولاتوری در برابر پرداخت‌یارهادر چند سال اخیر، همواره به نظر رسیده است که قوانین سفت و سخت رگولاتوری در حال مقابله با پرداخت‌یارها است. البته که باید نتیجه قوانین را در دراز مدت تحلیل و بررسی کرد اما در ظاهر رگولاتوری، مهم‌ترین مزیت پرداخت‌یارها یعنی ارایه درگاه به کسب‌وکارهای کوچک خانگی را هدف قرار داد. تا قبل از سال 1399، پرداخت‌یارها یک مزیت بزرگ نسبت به pspها داشتند که افراد حقیقی و کسب‌وکارهای کوچک و خانگی می‌توانستند بدون نیاز به اینماد و کد مالیاتی، از پرداخت‌یارها درگاه بگیرند اما از سال 1400، داشتن اینماد و کد مالیاتی برای فعال‌سازی تمامی درگاه‌ها اجباری شد و این مزیت رقابتی از بین رفت. هر چند که همچنان پرداخت‌یارها مزایای مهمی برای این کسب‌وکارها دارند و قادرند درخواست‌های آن‌ها را در سریع‌ترین حالت ممکن بررسی و به سرانجام برسانند.به‌صورت کلی سرویس‌های ارایه شده توسط پرداخت‌یارها مشتری‌پسند‌تر، جذاب‌تر، امن‌تر و سریع‌تر است و قابلیت‌ مهمی همچون ارایه لینک و یاQr Code برای پرداخت را در اختیار کسب‌وکارها قرار می‌دهند که شرکت‌های PSP قادر به ارایه آن نیستند. در این سرویس، کسب‌وکارها بدون نیاز به وب‌سایت و از طریق شبکه‌های اجتماعی (اینستاگرام، تلگرام و غیره) و تنها از طریق ارایه لینک یا یک QR Code قادرند از مزایای درگاه پرداخت الکتروینک بهره‌مند شوند.در جدول ذیل که از سایت پی‌پینگ برداشته شده است، می‌توانید تفاوت‌های اساسی میان PSPها و را ملاحظه کنید.استفاده از درگاه‌های پرداخت واسط یا پرداخت‌یارها مزایای متعددی را به همراه دارد، از جمله:تسهیل تراکنش‌ها: درگاه‌های پرداخت واسط با امکان پذیرش انواع روش‌های پرداخت، فرآیند تراکنش را ساده می‌کنند و به طور بالقوه منجر به افزایش فروش می‌شوند. طبق مطالعه‌ای ازMcKinsey & Company، کسب‌وکارهایی که روش‌های پرداخت متنوعی را پیاده‌سازی کرده‌اند، شاهد افزایش فروش خود تا ۳۰ درصد بوده‌اند چرا که که مشتریان از داشتن گزینه‌های پرداخت متعدد استقبال می‌کنند و این امر باعث بهبود تجربه خرید و تشویق آن‌ها به خرید می‌شود.کاهش هزینه تراکنش و امنیت بالاتر: درگاه‌های پرداخت واسط با ارائه پرداخت‌های امن و هزینه‌های تراکنش پایین‌تر، جریان نقدی کسب‌وکارها را بهبود می‌بخشند. امنیت، جنبه‌ای حیاتی در هر سیستم پرداختی است و درگاه‌های پرداخت واسط از فناوری‌های رمزگذاری پیشرفته برای ایمن‌سازی تراکنش‌ها استفاده می‌کنند که آرامش خاطر را برای هر دو طرف (کسب‌وکار و مشتری) به ارمغان می‌آورد. بر اساس گزارشی از KPMG، کسب‌وکارهایی که از درگاه‌های پرداخت واسط استفاده می‌کنند، می‌توانند در مقایسه با سیستم‌های پرداخت سنتی، تا ۲۰ درصد در هزینه‌های تراکنش صرفه‌جویی کنند.دسترسی به تحلیل‌های با ارزش از داده‌های مشتری: پرداخت‌یارها دیتاهای باارزشی از داده‌های مشتری در اختیار کسب‌وکارها قرار می‌دهند که می‌تواند برای بهبود استراتژی‌های بازاریابی و تقویت روابط با مشتریان مورد استفاده قرار گیرد.یکپارچه‌سازی آسان: یکپارچه‌سازی آسان درگاه‌های پرداخت واسط با سیستم‌های تجاری موجود یا CMSهای محبوب بازار، هزینه مالی و زمانی بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک و خرد را در راه‌اندازی کاهش می‌دهد.دسترسی به بازار جهانی: درگاه‌های پرداخت واسط به کسب‌وکارها امکان دسترسی به بازار جهانی را می‌دهند و فرصت‌هایی برای فروش و رشد بین‌المللی ایجاد می‌کنند. طبق گزارشی ازForrester Research، کسب‌وکارهایی که از درگاه‌های پرداخت واسط استفاده می‌کرده‌اند، افزایش ۵۰ درصدی در فروش بین‌المللی را گزارش داده‌اند.هزینه راه‌اندازی و نگهداری به‌صرفه: ثبت‌نام اولیه و پیاده‌سازی درگاه پرداخت پرداخت‌یارها ساده و هزینه‌ اولیه کمی دارد و نیاز به سرمایه‌گذاری کسب‌وکارها در سخت‌افزار یا نرم‌افزار پرداخت را برطرف می‌کند.سرعت بالای راه‌اندازی و شروع: پرداخت‌یارها به کسب‌وکارها این امکان را می‌دهند تا قابلیت‌های پرداخت را به سرعت در وب‌سایت‌ها یا برنامه‌های کاربردی خود ادغام کنند و در نتیجه زمان لازم برای راه‌اندازی را کاهش دهند.تجربه کاربری ساده: پرداخت‌یارها معمولا تجربه پرداخت را برای کاربران ساده و روان ارائه می‌دهند که تضمین کننده موفقیت تراکنش‌ها و بهبود رضایت مشتری است.ویژگی‌ها و خدمات اضافی: پرداخت‌یارها بیشتر اوقات خدمات جانبی همانند ارایه گزارش‌های دقیق، مدیریت تسهیم، تشخیص تقلب و ابزارهای دیگری را ارائه می‌دهند تا کسب‌وکارها را به ابزارهای بهتری مجهز کنند.مقیاس‌پذیری: پرداخت‌یارها در مقیاس‌های بالای پرداخت و تعداد تراکنش‌های بسیار زیاد نیز سرویس‌های قابل اعتماد و سریعی ارایه می‌دهند.پشتیبانی اصولی از مشتری: بسیاری از پرداخت‌یارها، پشتیبانی قابل اتکا و ۲۴ ساعته به مشتریان خود ارائه می‌دهند تا به کسب‌وکارها در رفع هر گونه مشکل یا پرسشی در مورد پردازش پرداخت کمک کنند.بازار گسترده مشتریان پرداخت‌یارهاپرداخت‌یارها طیف وسیعی از کسب‌وکارها را به عنوان مشتری هدف خود قرار می‌دهند، از جمله می‌توان به کسب‌وکارهای خرد و خانگی، ارایه‌دهندگان خدمات حرفه‌ای ( همانند پزشکان و مشاوران)، سازمان‌های غیرانتفاعی، نهادهای دولتی، موسسات آموزشی، فریلنسرها، بازارگاه‌های آنلاین، خرده‌فروشی‌ها، رستوران‌ها و حتی صنایع اشاره کرد.گستره استفاده از خدمات پرداخت‌یارها بسیار وسیع است به‌طوری که بر اساس گزارش سازمان مدیریت کسب‌وکارهای کوچک ایالات متحده امریکا، در سال ۲۰۲۰، ۳۱.۷ میلیون کسب‌وکار کوچک در این کشور وجود داشته است. این کسب‌وکارهای کوچک که ۹۹.۹ درصد از کل کسب‌وکارهای ایالات متحده را تشکیل می‌دهند، اغلب برای ساده‌سازی فرآیندهای پرداخت خود به پرداخت‌یارها روی می‌آورند.طبق گزارشی در سال ۲۰۲۰ توسط McKinsey & Company، بیش از ۸۰ درصد از کسب‌وکارهای تجارت الکترونیک از پرداخت‌یارها استفاده می‌کنند. همچنین بر اساس مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۸ توسط Forrester Research، حدود ۶۰ درصد از خرده‌فروشی‌ها از درگاه‌های پرداخت واسط استفاده کردند.بر اساس گزارشی که در سال ۲۰۲۰ توسط Upwork تهیه شد، بیش از ۹۰ درصد از فریلنسرها از پرداخت‌یارها استفاده می‌کنند. طبق گزارشی در سال ۲۰۲۰ توسط انجمن ملی رستوران‌داران (National Restaurant Association)، حدود ۶۰ درصد از رستوران‌ها نیز از پرداخت‌یارها استفاده کرده‌اند.آینده درگاه‌های پرداخت: نوآوری و هوش مصنوعیبا پیشرفت مداوم فناوری، آینده درگاه‌های پرداخت، نوید پیشرفت‌های انگیزه‌بخش‌تری را می‌دهد. در اینجا به برخی از روندها و احتمالاتی که انتظار آن را می‌کشیم، اشاره شده است:تأیید هویت با روش‌های بیومتریک: می‌توانیم انتظار داشته باشیم که استفاده از روش‌های تأیید هویت بیومتریک مانند تشخیص چهره و اثر انگشت برای تأیید تراکنش‌ها، امنیت و سهولت استفاده را افزایش می‌دهد.بلاکچین و ارزهای دیجیتال: ادغام فناوری بلاکچین و ارزهای دیجیتال با درگاه‌های پرداخت می‌تواند علاوه بر امنیت بیشتر، تاثیر زیادی در گسترش تجارت فرامرزی و سرعت و شفافیت بیشتر آن کند.هوش مصنوعی و یادگیری ماشین: درگاه‌های پرداخت می‌توانند با الگوریتم‌های هوش مصنوعی و یادگیری ماشین کار کنند تا تقلب را به صورت لحظه‌ای شناسایی و به جلوگیری از آن کمک کنند و امنیت را در سطح بالاتری تضمین نمایند.پرداخت‌های مبتنی بر اینترنت اشیا: با محبوب‌تر شدن اینترنت اشیا (IoT)، می‌توان در آینده شاهد ادغام درگاه‌های پرداخت با دستگاه‌های هوشمند باشیم که امکان انجام تراکنش‌های بدون نقص را در اکوسیستم فراهم ‌می‌کند.پرداخت‌های صوتی: ظهور دستیارهای صوتی می‌تواند منجر به پرداخت‌های خودکار صوتی شود و به کاربران امکان دهد با استفاده از دستورات صوتی، پرداخت خود را انجام دهند.خانواده یک میلیونی زرین پالوقتی از پرداخت‌یارها در ایران گفته می‌شود، ناخودآگاه اولین برندی که به ذهنمان می‌رسد، زرین‌پال است که نقش جاده صاف کن این صنعت در ایران را نیز بر عهده داشته است.این شرکت در سال ۱۳۸۹ توسط علی و مصطفی امیری بنیانگذاری شد و هم‌اکنون یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های پرداخت‌یار ایران به‌شمار می‌رود. از جمله ویژگی‌های جذاب درگاه پرداخت زرین پال می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:از دیگر سرویس‌های کاربردی این شرکت می‌توان موارد ذیل را برشمرد:زرین لینک: با مدیریت فرآیند فروش به روشی هوشمندانه و سریع، باعث افزایش فروش محصولات و خدمات، از طریق شبکه‌های اجتماعی یا وب‌سایت می‌شود.زرین کارت: زرین‌‌کارت یک کارتِ بانکی عضو شبکه‌‌ی شتاب و متصل به یک حساب بانکی است که از تمام ویژگی‌‌ها و امکانات یک حساب بانکی تمام عیار برخوردار است. زرین‌‌کارت این امکان را برای کاربران خود فراهم می‌‌سازد تا از تعرفه‌‌ی کارمزد کم‌‌تر در روزهای عادی و کارمزد رایگان در سه‌‌شنبه‌‌های طلاییِ زرین‌‌پال بهره‌‌مند شوند.تسهیم یا درگاه پرداخت اشتراکی: تسهیم بهترین روش برای مدیریت مالی کسب‌ و کارهای شراکتی است که به واسطه‌ی آن، درآمد حاصل از فروش محصولات یا خدمات، در سهم‌های ثابت یا متغیر میان شرکای تجاری تقسیم شده و به صورت جداگانه به حساب هر شخص واریز می‌‌شودزرین پلاس: از زرین‌پال، فرصتی فراهم کرده است تا کسب و کارها در هر اندازه و دسته‌بندی شغلی، با در دست داشتن ابزاری قدرتمند برای وفادارسازی مشتریان و افزایش فروش محصولات خود، بتوانند کسب و کار خود را به بهترین شکل توسعه و گسترش دهند و جایگاه برترین فروشگاه منطقه را به خود اختصاص دهند.هویت جدید زرین‌پال: بدون مرززرین‌پال در تاریخ دوم بهمن‌ماه ۱۴۰۲، با انتشار بیانیه‌ای، خبر از تغییر هویت بصری خود با شعار «بدون مرز» را داد.در بیانیه زرین‌پال آمده است که «تمام رویدادهای بزرگ و سرنوشت‌ساز نسل انسان، در ساختن یا برداشتن مرزها است. از برداشته شدن مرز بین بهشت و سیبی که گاز زده شد، تا قلمرو سازی انسان‌ها برای یکدیگر. از کشیده شدن دیوارهای بین غرب و شرق یا شمال و جنوب تا برداشتن مرز‌‌ها و چارچوب‌های ذهنی برای اختراع‌های ناجی نسل بشر. از برداشته شدن مرز بین زمین و کهکشان‌ها تا مرز بین خشکی و دریا. از برداشته شدن فاصله‌ بین انسان‌ها به وسیله اینترنت، تا خط کشی و محدود شدن توسط اینترنت. از اختراع پول و بانک‌های مرکزی، تا تمرکز زدایی و برداشته شدن مرزها توسط رمز ارزها و فناوری بلاک‌چین. از برداشته شدن مرز بین انسان و هوش مصنوعی تا مرز باریک بین حقیقت و دروغ. از برداشته شدن مرز بین فناوری‌ و نیازهای نسل انسان تا کشیدن مرزهای بدون نیاز در فناوری‌های مالی.»زرین‌پال با اشاره به انتزاعی بودن مفهوم مرز در ذهن انسان، لوگو جدید را در کنار هویت بصری تمام زیرمجموعه‌های خود، طیفی از رنگ‌ها و اشکال هندسی می‌داند که هر کدام برای توانمند کردن کسب‌وکارهای آنلاین و چرخاننده اقتصاد دیجیتال طراحی شده‌اند. به باور مدیران زرین‌پال، امروز رنگ زرد همیشگی برند زرین‌پال، در کنار رنگ‌های دیگر معنا پیدا می‌کند و زمان بازطراحی و بازتعریف مرز‌هاست.به‌نظر می‌رسد که زرین‌پال در این تغییر هویت بصری خود و استفاده از شعار بدون مرز، به‌دنبال آن است که خود را به‌عنوان یک لیدر در حال تغییر، آینده‌نگر و نوآور معرفی کند. چه بسا در تاریخ بسیاری از شروع‌کنندگان یا پیشگامان صنعتی به‌واسطه عدم توجه به تغییرات در حال اتفاق و همچنین آینده پیش‌رو، نتوانستند جایگاه خود را در آن صنعت حفظ کنند و در نهایت از بین رفتند. زرین‌پال با این تغییر به‌طور واضح این پیام را منتقل می‌کند که به شدت به تعهد خود در قبال نوآوری، آینده مالی افراد و کسب وکارها پایبند است و به‌طور پویا و مداوم در حال یافتن و ارایه راه‌حل‌ها جذاب برای گسترش قلمرو خود در حوزه پرداخت ایران است. البته که این هویت بصری یک خط و نشان کامل زرین‌پال برای رقبایش به‌شمار می‌رود که حاکی از آن است که زرین‌پال همواره از روند‌های صنعت پرداخت در ایران جلوتر حرکت می‌کند و علاقه دارد که همانند زمان شکل‌گیری خود، ‌باز هم از جوانب دیگر، آینده صنعت تکنولوژی مالی در ایران را شکل دهد. زرین‌پال برای این دستاوردهای مدنظرش، به دنیای بدون مرزبندی نیاز دارد تا با رویکرد‌های بدون چارچوب و مسئله‌محور، ایده‌های جسورانه خود را یک قدم جلوتر از رقبا به بار بنشاند.از نظر من، اوج شعار بدون مرز در زرین‌پال جایی است که این شرکت با رویکرد فعالانه و چارچوب فکری بدون مرز بتواند راه‌حل‌های نوآورانه خود را با بیشترین هارمونی و هم‌افزایی به جامعه ارایه کند.بدون مرز، اما هماهنگ و هارمونیک...... محمد شهاب شهوازیان محمد شهاب شهوازیان Sun, 17 Mar 2024 18:36:14 +0330 https://virgool.io/@shahvazian/%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AE%D8%B1-%D8%A8%D8%B9%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%DA%A9%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-bnpl-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%AC%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-pwhdjyshgtch بدون تردید از سال گذشته به این طرف، یعنی از ۱۴۰۱ تا کنون، با تبلیغات متعددی با مفهوم کلی ((الان بخر، بعدا پرداخت کن)) یا اصطلاحا BNPL هم از سوی سرویس‌دهندگان و هم در صفحه اول بسیاری از فروشگاه‌ها یا خدمات‌دهندگان آنلاین مواجه شده‌اید. کمپین‌های بازاریابی متعددی هم، آنلاین و آفلاین، از سوی برندهای مطرح این حوزه برگزار شده که شاید بتوانم از کمپین (( قرض‌نگیر از تارا دستی بگیر)) به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین کمپین‌های برگزار شده در این حوزه توسط برند تارا اشاره کنم. در این نوشته تلاش دارم تا بیشتر ابعاد این سرویس پرداخت، رشد و توسعه آن در جهان و از همه مهم‌تر تاثیر آن بر اقتصاد دیجیتال صحبت کنم.سرویس"Buy Now Pay Later" یا ((الان بخر، بعدا پرداخت کن)) که به اختصار به آن BNPL می‌گوییم، نوعی سرویس پرداخت است که به مصرف کننده این امکان را می‌دهد که صورت‌حساب خرید‌های خود را به اقساط کوچکتر و قابل مدیریت‌ تقسیم کند. در این مدل، مصرف‌کننده می‌تواند کالاها یا خدمات مدنظر خود را در همان لحظه خریداری کند، اما مبلغ پرداختی را در تعداد اقساط مشخص، در آینده پرداخت کند.سرویس BNPL در کشورهای توسعه‌یافته، مانند ایالات متحده، بریتانیا و استرالیا، به سرعت محبوب شد اما در سال‌های اخیر، این سرویس در بسیاری از کشورهای جهان از جمله ایران در حال رشد است.تاریخچه:کمپانی امریکایی Affirm اولین شرکتی بود که در سال ۲۰۱۲ به طور رسمی وارد این حوزه شد. دو سال بعد، کمپانی استرالیایی Afterpay و سه سال بعد یعنی در سال ۲۰۱۵، کمپانی سوئدی Klarnaفعالیت خود در این حوزه (بعد از ۱۰ سال از راه‌اندازی کمپانی)، شروع کرد. این شرکت‌ها به‌عنوان پیشگامان این سرویس نقش مهمی در گسترش آن به‌خصوص در زمان پاندمی کرونا و همزمان با اوج‌گیری اقتصاد دیجیتال داشتند.روش پرداخت BNPL در دوران کرونا و با اوج‌گیری خرید آنلاین واقتصاد دیجیتال، جذابیت فوق‌العاده‌ای یافت وبا سرعت بالایی رشدکرد. به‌طور مثال تعداد مشتریان این سرویس در امریکا از ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ نزدیک به ۴ برابر شد و به عدد ۴۵ میلیون کاربر رسید.این سروس در میان جوانان، به‌خصوص نسل Z و نسل هزاره ( نسل Y) و افرادی که درآمد ثابتی نداشتند به سرعت محبوب شد که این امر به دلیل سهولت استفاده از BNPL و امکان تقسیم پرداخت ها به اقساط کوچکتر بود.البته که این سرویس در دوران پاندمی کرونا به خرده فروشان کمک زیادی کرد تا فروش خود را افزایش دهند.ساختار کلی سرویس BNPL:بیشتر مدل‌های BNPL بر اساس ساختاری تقریبا مشابه زیر عمل می‌کنند:راه‌اندازی آسان و سریع: بسیار ساده و در چند دقیقه راه‌اندازی و اعتبار به کاربر اختصاص داده می‌شود.بدون نیاز به ضمانت و ضامن: معمولا به مستندات ضمانتی مثل چک و سفته و همچنین ضامن نیازی ندارد.بدون نیاز به امتیاز بانکی: با اینکه معمولا اعتبار اهدا شده به کاربر به‌صورت پلکانی و بر اساس خوش‌حسابی کاربر محاسبه و زیاد می‌شود اما نیازی به امتیاز موجودی حساب ندارد.خرید فوری: مشتری می‌تواند کالا یا خدمات را در همان لحظه خریداری ‌کند بدون آنکه نیاز باشد اطلاعات زیادی مثل شماره کارت و تاریخ و... را وارد کند.تقسیم پرداخت: به جای پرداخت کامل، مبلغ خرید به چندین قسط تقسیم می‌شود. معمولاً این قسط‌ها در دوره‌های زمانی خاص (مثل هفته‌ای یا ماهیانه) تعیین می‌شوند.عدم هزینه اضافی: بسیاری از سرویس‌دهندگان BNPL از مصرف‌کنندگان هزینه کارمزد دریافت نمی‌کنند و در بیشتر موارد نرخ بهره صفر است. البته که ارایه‌دهندگان این سرویس، کارمزد خود را از فروشگاه‌ها و بر اساس پارامترهای متفاوت دریافت می‌کنند.مدل‌های تخصیص اعتبار BNPL معمولا در کشورهای مختلف یا با توجه به شرکت سرویس‌دهنده تفاوت دارد اما می‌توان آن را در سه مدل زیر خلاصه کرد:پرداخت بعد از ۳۰ روز: اعتبار در این حالت در ابتدای ماه به کاربر اختصاص داده شده و کاربر باید آن را در چند روز اول ماه بعد تسویه کند که معمولا ۳ تا ۷ روز است. در صورت عدم تسویه، معمولا جریمه‌های سنگینی اعمال می‌شود.پرداخت به‌صورت اقساط با تعداد کم: در این روش، کل مبلغ به اقساط ماهیانه ۲ تا ۴ ماهه و بدون کارمزد و نرخ بهره تقسیم می‌شود. البته برخی شرکت‌های سرویس‌دهنده‌ ممکن است نرخ بهره پایین اعمال کنند.پرداخت به‌‌صورت اقساط بین ۶ تا ۳۶ ماه با نرخ بهره و کارمزدکاربرد BNPL در دسته‌های متفاوت خرده فروشی:خدمات پرداخت در لحظه (BNPL) تاثیر زیادی در رشد فروش آنلاین کالاهای مختلف داشته است. در اینجا به برخی از دسته‌های برتر کالاهایی که به دلیل BNPL شاهد افزایش فروش بوده‌اند اشاره شده است:پوشاک و اکسسوری: در بیشتر کشورها،‌ دسته مد و پوشاک به‌دلیل آنکه کالای مصرفی و فصلی محسوب می‌شود و به‌شدت به ترند و مد روز وابسته است، بیشترین تاثیر را در میان دسته‌های متفاوت کالایی از سرویس BNPLپذیرفته‌اند. به‌طور مثال در کشور امریکا دسته مد و فشن بیشترین سهم از پرداخت با سرویس BNPL دارد. در سال ۲۰۲۱ در امریکا ۵ درصد از کل فروش مد و فشن و ۱۲ درصد از فروش آنلاین مد و فشن به روش BNPL پرداخت شده است.الکترونیک و لوازم خانگی: این سرویس برای فروش آنلاین صنعت الکترونیک و لوازم خانگی یک موهبت بوده است. مصرف‌کنندگان با احتمال بیشتری اقلام گران‌قیمتی مانند تلویزیون، لپ‌تاپ و یخچال را خریداری می‌کنند، چرا که به کمک BNPL می‌توانند هزینه آن‌ها را در طول زمان تقسیم و پرداخت کنند.محصولات سلامت و زیباییلوازم خانگی و مبلمانهدیه‌ها و تجربیات ( مثل خرید بلیط کنسرت، رویدادهای مختلف و...)در بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲، سهم بازار صنایع مختلف در استفاده از این سرویس به‌طور متوسط در دنیا بدین صورت بوده است:خرده‌فروشی: ۶۰ درصدحمل‌ونقل: ۱۵ درصدگردشگری: ۱۰ درصدخدمات: ۱۵ درصدتاثیر BNPL بر اقتصاد دیجیتالاکنون بخر، بعدا پرداخت کن، یا اصطلاحا BNPL را می‌توان به‌عنوان یک نیروی تحول‌آفرین جدی در اقتصاد دیجیتال دانست که علاوه بر خلق ارزش‌هایی مثل راحتی و انعطاف‌پذیری برای مشتریان در خریدهای آنلاین، ‌موجب تغییر رفتار مصرف‌کننده برای خرید آنلاین بیشتر و حتی سوق بسیاری از خریداران آفلاین به سمت خرید آنلاین شده است. در واقع تأثیر این سرویس پردخت بر اقتصاد دیجیتال چندوجهی است و باید منتظر پیامدهای مثبت و منفی آن در کوتاه مدت و بلند مدت باشیم.بر اساس تحقیقات Precedence Research در سال ۲۰۲۳ اندازه بازار BNPLنزدیک به ۲۵۷ میلیارد دلار بوده است که پیش‌بینی می‌شود این رقم در سال ۲۰۲۴ به ۳۷۰ میلیارد دلار برسد. طبق تخمین این موسسه، نرخ رشد مرکب سالانه BNPL بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۳۰ نزدیک به ۴۴ درصد خواهد بود که رشد فوق‌العاده‌ای را برای این سرویس پرداخت در سال‌های آینده نشان می‌دهد.البته در تحقیقات جداگانه دیگری که توسط Business Research Company انجام شده، اندازه بازار این سرویس در سال ۲۰۲۳ معادل ۱۵۷ میلیارد دلار برآورد شده که پیش‌بینی می‌شود به عدد ۲۳۳ میلیارد دلار در ۲۰۲۴ با نرخ رشد مرکب سالانه ۴۸.۳ درصد برسد. در این تحقیقات عواملی مثل رشد ایکامرس و خرید آنلاین، تقاضای نسل جدید برای پرداخت‌ ساده و منعطف و در نهایت رشد استفاده از کیف پول دیجیتال و پرداخت موبایلی به‌عنوان موتور محرک افزایش فزاینده استفاده از این سرویس نام برده شده است.بر اساس برآورد این موسسه، رشد استفاده از این سرویس در سال‌های آینده به‌صورت نمایی خواهد بود به‌طوری که اندازه بازار این سرویس برای سال ۲۰۲۸ عددی نزدیک به ۱۱۰۰ میلیارد دلار با نرخ رشد مرکب سالانه ۴۴.۶ درصد برآورد شده است. آنچه که Business Research Company بابت این نرخ رشد بالا به آن اشاره کرده است عواملی مثل گسترش استفاده از این سرویس در فروشگاه‌های فیزیکی، رشد ایکامرس فرامرزی (Cross-Border e-commerce)، پذیرش توسط خرده‌فروشان سنتی، تاکید بر ارزش‌هایی مثل وام یا قرض مسئولانه و محافظت از توان اقتصادی مشتری از جمله آن‌ها است.ترندهای نزدیک مورد اشاره برای این سرویس از جمله دیگر مواردی بود که در گزارش این موسسه به آن اشاره شده و مهم‌ترین آن‌ها شامل یکپارچگی با سامانه‌های پوز فروشگاهی، پیشنهاد‌های شخصی‌سازی شده برای مشتریان بر اساس هوش مصنوعی، همکاری‌های نزدیک بین ارایه دهندگان این سرویس و برندها و فروشگاه‌های مطرح و یکپارچکی با کلاب‌های مشتریان فروشگاه‌ها می‌شود.همچنین بر اساس تحقیقات دیگر انجام شده توسط Accenture در سال ۲۰۲۱ در امریکا، سهم بازار پرداخت به روش BNPL نزدیک به ۲ درصد از تجارت الکترونیک امریکا بوده است. برآورد این موسسه نشان می‌دهد که این رقم در سال ۲۰۲۵ می‌تواند به ۱۳ درصد از اقتصاد دیجیتال امریکا برسد.عوامل رشد خیره‌کننده این سرویس متعدد و گاهی چند بعدی است اما می‌توان مهم‌ترین آن‌ها را به شکل زیر جمع‌بندی کرد:افزایش پذیرش مصرف‌کنندگان: این سرویس به‌طور فزاینده‌ای در میان مصرف‌کنندگان، به ویژه نسل Z و نسل هزاره‌ ( نسل Y)، محبوب شده است. بخشی از این محبوبیت به دلیل سادگی و انعطاف آن است و بخش مهمی از آن هم به دلیل مدل رفتاری این دو نسل است که همواره علاقه دارند از رویه‌های گذشته دوری کنند، روش‌های جدید و ترند را برای انجام کارهای خود برگزینند و اینکه این دو نسل بیش از بقیه نسل‌ها شبکه‌های اجتماعی و کمپین‌های مارکتینگی را دنبال می‌کنند و تحت تاثیر آن‌ها قرار می‌گیرند. در نظرسنجی‌های انجام شده ۶۵ درصد از پاسخ دهندگان نسل Z و هزاره‌ گفته‌اند که اگر در خریدی بتوانند از BNPL استفاده کنند، احتمال خرید آن‌ها خیلی بیشتر می‌شود. این در مقایسه با ۴۵ درصد از پاسخ دهندگان نسل X و ۳۵ درصد از پاسخ دهندگان نسل بیبی بومر است. در تحقیقات صورت گرفته توسط Exploding Topics، پیش‌بینی می‌شود که بیش از نصف کاربران نسل Z از سرویس BNPL برای پرداخت‌های خود استفاده خواهند کردگسترش شرکت‌های سرویس‌دهنده: ارائه دهندگان BNPL همواره در حال گسترش سرویس خود برای طیف گسترده‌تری از محصولات و خدمات مانند سفر، کالاهای خانگی، مراقبت‌های بهداشتی، بیمه، آموزش، سلامت و..... هستند. این امر BNPL را برای طیف گسترده‌تری از ارایه دهندگان کالا و خدمات و از طرف دیگر مصرف‌کنندگان آن‌ها جذاب‌تر و قابل دسترس کرده است.افزایش محبوبیت خرید آنلاین: در چند سال اخیر، سهم بازار خرید آنلاین از کل بازار در حال رشد بوده و این روند حداقل تا چند سال آینده ادامه دارد. سرویس پرداخت BNPL به‌خوبی توانسته است با موج سواری بر رشد فروش آنلاین، راه ساده و سریعی را برای تبدیل شدن به انتخاب اول مشریان برای پرداخت صورت‌حساب‌های آنلاین خود باز کند. یک مطالعه در امریکا نشان داده است که ۴۲ درصد از مصرف‌کنندگانی که در سال گذشته ازBNPL استفاده کرده‌اند، از آن برای خریدهای آنلاین خود استفاده کرده‌اند.تاثیرات مثبت و منفی BNPL بر اقتصاد دیجیتال هنوز به‌طور کامل نمایان نشده است. شاید بتوان گفت که تا کنون، بیشتر، تاثیرات کوتاه‌مدت و میان‌مدت آن به‌چشم آمده است. اما وقتی صحبت از اقتصاد می‌شود، تاثیرات بلندمدت حائز اهمیت می‌شود و باید در طولانی مدت حتما مورد بررسی قرار گیرد. آنچه که تا کنون به‌عنوان تاثیرات مثبت این سرویس دیده شده است شامل موارد ذیل است:افزایش خرید محصولات و خدمات در بین مصرف‌کننده: بدون شک این سرویس موجب تعدد خرید یا هزینه‌ کرد بیشتر مصرف‌کننده، به‌ویژه در میان گروه‌های سنی جوان و افرادی که انعطاف‌پذیری مالی محدودی دارند، شده است. سادگی اعطای اعتبار، اعتبار سنجی سریع، عدم نیاز به امتیاز کارکرد حساب، عدم نیاز به ضامن و چک ضمانت، سهولت استفاده و شرایط بازپرداخت انعطاف‌پذیر ، سادگی بازپرداخت اقساط و همه و همه موجب شده است که این سرویس خریدهای آنی و همچنین خریدهای غیر ضروری یا اصطلاحا Wants, No Needs را تشویق کرده و به مصرف‌کننده این امکان را دهد تا اقلام بیشتر و بزرگ‌تری را بدون فشار بر بودجه فوری خود خریداری کند. این امر خود منجر به افزایش فروش و درآمد برای خرده‌فروشان آنلاین و کمک به رشد اقتصاد دیجیتال نیز شده است.احساسی‌شدن کاربر برای خرید بیشتر: به دلیل آن‌که این سرویس به قدرت خرید کاربران اضافه می‌کند و کاربر بابت بازپرداخت آن در موعد مقرر، کارمزدی پرداخت نمی‌کند، کاربر با امید به آینده و کسب درآمد بیشتر، دست به خرید بیشتری در زمان حال می‌زند و ترجیح می‌دهد که به جای تفکر خیلی منطقی نسبت به این موضوع، از احساس خرسندی ناشی از خرید و پس از خرید خود را سرگرم کند.بهبود جذب و حفظ مشتری: این شیوه پرداخت، خود را به‌‌عنوان یک ابزار موثر برای جذب مشتریان جدید و حفظ مشتریان موجود ثابت کرده است. مطالعات نشان می‌دهد که خرده‌فروشانی که BNPL را می‌پذیرند، با احتمال بیشتری نسبت به گذشته قادرند این مشتریان را جذب کنند و وفاداری بلندمدت را در آن‌ها تقویت کنند. در مطالعه ای توسط Accenture این سرویس به کاهش هزینه ها از جمله هزینه کاستومر سرویس و جذب مشتری جدید کمک می‌کند به‌طوری که در سال ۲۰۲۱ این کمک به رقم ۵۹۰ میلیون دلار در امریکا رسید که ۸۰ درصد آن ناشی از کاهش هزینه کاستومر سرویس و جذب مشتری جدید بوده است. در واقع این سرویس موجب افزایش ۸.۲ میلیارد دلاری فروش برای خرده‌فروشان و کسب‌وکارهای کوچک و متوسط امریکا شد.افزایش نرخ سبد و افزایش فروش کالاهای گران‌قیمت:به دلیل آنکه این سرویس قادر است قدرت خرید مصرف‌کننده را افزایش دهد، موجب رشد خرید کالاهای گران‌قیمت‌تر یا افزایش ارزش سبد می‌شود که این امر از یک طرف باعث فروش کالاهایی می‌شود که قبلا به ندرت از طریق آنلاین به‌فروش می‌رسید و از طرف دیگر موجب بزرگ شدن سبد و افزایش درآمد و سود فروشگاه‌ها با ثابت نگه‌داشتن هزینه جذب مشتری می‌شود. این امر هم به بزرگ‌شدن اقتصاد دیجیتال کمک می‌کند و هم موجب ساده‌تر شدن مقیاس‌پذیری خدمات‌دهندگان و فروشگاه‌ها می‌شود. آمار نشان می‌دهد که استفاده از BNPL موجب افزایش ۱۷ درصدی ارزش سبد و افزایش ۲۰ درصدی نرخ تبدیل فروشگاه‌های آنلاین در امریکای شمالی شده استتوسعه بازار: پرداخت به روش BNPL، توانسته است بازارهای جدیدی را به‌ویژه برای آن‌هایی که معمولا توسط سرویس‌دهندگان سنتی تسهیلات، مثل بانک‌ها، نادیده گرفته می‌شدند، بگشاید. ماهیت فراگیر این سرویس با پر کردن شکاف بین خریدهای مورد نظر مشتری و منابع مالی موجود او باعث شده است که افرادی که سوابق اعتباری محدود یا امتیاز اعتباری پایینی دارند یا از حساسیت بیشتری به قیمت برخوردارند از این به بعد امکان دسترسی به کالاها و خدماتی را داشته باشند که قبلاً برای آن‌ها در دسترس نبوده است. این موضوع باعث نفود بیشتر اقتصاد دیجیتال در میان افراد یاد شده و در نتیجه به‌شکل محسوسی موجب گسترش و بزرگ‌شدن اندازه بازار تجارت الکترونیک و کسب و کارهای خرده‌فروشی آنلاین می‌شود.تسریع درپذیرش و روی‌آوردن به خرید آنلاین: ایمنی، سادگی و انعطاف‌پذیری پرداخت به روش BNPL خود موجب رشد خرید آنلاین می‌شود. به‌کمک این روش، علاوه بر آنکه بسیاری از مصرف‌کنندگان با عادت خرید حضوری به سمت خرید آنلاین سوق داده می‌شوند، مصرف‌کنندگان با عادت خرید آنلاین نیز با احتمال بیشتری خریدهای آنلاین خود را تکمیل می‌کنند که این امر به افزایش خرید‌های آنلاین و سوق به خرید از این طریق منجر می‌شود. مطالعات متعددی نشان می‌دهد که استفاده از این روش پرداخت توانسته است فروش آنلاین بسیاری از خرده‌فروشی‌ها را به‌طور متوسط تا ۲۰ درصد در سال افزایش دهد.تاثیرگذاری در شرایط سخت اقتصادی یا اجتماعی: در طی پاندمی کرونا، به‌دلیل شرایط سخت و خطرناک خرید فیزیکی، بسیاری از مصرف‌کنندگان به خرید آنلاین روی آوردند،‌ این درحالی بود که شرایط اقتصادی کشورها با پیچیدگی‌های زیادی روبه‌رو شد و قدرت خرید بسیاری از مردم در جهان کاهش یافت. در واقع سرویس پرداخت BNPL در این دوران به مصرف‌کنندگان این امکان را داد تا خریدهای آنلاین خود را ساده‌تر انجام داده و حتی اگر بودجه کافی برای پرداخت کامل در همان زمان را نداشتند، بتوانند کالا یا خدمت مورد نظر خود را خریداری کنند و پرداخت آن را به زمان دیگری موکول کنند.افزایش ارایه خدمات و محصولات جدید در بازار: این سرویس به بسیاری از خرده‌فروشان آنلاین کمک کرد تا محصولات و خدمات جدیدی را به بازار عرضه کنند. خرده‌فروشان آنلاین توانستند با استفاده از BNPL، محصولات و خدمات جدیدی را به بازار عرضه کنند که به دلیل قیمت بالا، خرید آن برای بسیاری از مصرف‌کنندگان مقرون‌به‌صرفه نبود. لذا به کمک این سرویس سهم فروش آنلاین از کل خرده‌فروشی افزایش یافت و منجر به رشد اقتصاد دیجیتال گردید.کمک به رشد فروش آنلاین کالاهای مصرفی با ارزش کم:کالاهای مصرفی با ارزش کم که در دسته‌های مختلفی مثل پوشاک، آرایشی بهداشتی، لوازم تحریر یا حتی لوازم دیجیتال یا خانگی یافت می‌شوند، اغلب اقلام جزئی هستند که مصرف‌کنندگان تمایل دارند آنها را فوراً داشته باشند. این سرویس به مصرف‌کنندگان این امکان را داد تا این اقلام را بدون نیاز به پرداخت کامل و با سرعت زیادی در همان زمان خریداری کنند. کالاهای مصرفی با ارزش کم اغلب اقلام غیرضروری هستند که مصرف‌کنندگان ممکن است در صورت عدم استفاده ازBNPL از خرید آن‌ها صرف نظر کنند یا خرید آن‌ها را به زمان نامشخصی به تعویق بیندازند اما BNPLباعث شد که مصرف‌کنندگان این اقلام را بدون نگرانی در مورد هزینه‌ آن‌ها خریداری کنند.بهبود جریان نقدی کسب و کار: فروشگاه‌های بسیاری برای افزایش فروش تلاش می‌کردند که با سازوکارهای داخلی، فروش اقساطی را برای مشتریان خود پیاده سازی کنند. با اینکه این موضوع منجر به فروش بیشتر آن‌ها می‌شد اما پیچیدگی بازپس‌گیری اقساط، ضررهای ناشی از نکول و کاهش نقدینگی فروشگاه جلوی رشد و توسعه فروشگاه را می‌گرفت. استفاده از این سرویس باعث شده است که فروشگاه‌ها با افزایش فروش دیگر درگیر ریسک نکول و عملیات بازپس گیری و ارتباط با مشتریان نشوند و آن را از طریق پرداخت کردن کارمزد کمی به گردن سرویس‌دهندگان سرویس BNPLبیندازند و در نتیجه روی کسب‌وکار خود متمرکز شوند.اثرگذار در کشورهایی با نرخ تورم بالا: بدون تردید در کشورهایی که تورم بالایی دارند یا دورنمای اقتصادی کشورشان ضعیف و به‌سمت تورمی شدن است، حتی از نظر منطقی نیز استفاده از سرویسی که با کارمزد پایین یا صفر درصد، پرداخت صورت‌حساب را حتی برای یک‌ماه هم به تعویق بیندازد، امری منطقی و قابل لمس است.افزایش خرید‌های مد روز: بسیاری از خرید‌ها تحت تاثیر مد و ترند صورت می‌گیرد و معمولا جزو اولین‌ها بودن در این مدل خرید‌ها برای بسیاری خوشایند است. BNPL با افزایش قدرت خرید در لحظه مصرف‌کننده، راهگشای بسیار ضروری برای این سبک از خریدها است.البته این سرویس به جز آثار مثبت اقتصادی، آثار اجتماعی و روانی مثبت و متعددی هم با خود به همراه دارد از جمله:این سرویس فشار روانی و حس منفی ناشی از بی‌عدالتی و تبعیض در جامعه را برای افرادی که قادر نیستند به دلایل مختلف از جمله نداشتن چک، اعتبار یا امتیاز بانکی، ضامن معتبر، تسهیلات بانکی دریافت کنند را کاهش می دهد.گاها خرید کالا یا استفاده از خدمات، بدون برنامه‌ریزی و به‌اجبار و به‌صورت اتفاقی رخ می‌دهد. مثل یک خرابی و نیاز به تعمیر یا خرید وسیله جدید، مریضی و نیاز به خدمات پزشکی، خرابی خودرو و نیاز به خرید قطعه جدید و بسیاری از این موارد. پرداخت به شیوه BNPL با افزایش قدرت خرید در لحظه، موجب می‌شود که آثار روحی و روانی آن اتقاق غیر منتظره و نگرانی‌های مرتبط با تامین مالی آن به‌شدت کاهش یابد و چالش‌های روانی ناشی از تامین مالی از طریق قرض‌گرفتن از دوستان و آشنایان برای مصرف‌کننده از میان رود. به جرات یکی از بهترین کمپین‌هایی که خیلی خوب و دقیق به اثر اجتماعی این سرویس اشاره کرده است، کمپین جدید تارا ( یکی از سرویس‌دهندگان معتبر و پرطرفدار BNPL در ایران) با کپی (( قرض نگیر، از تارا دستی بگیر)) بوده است. تارا در این کمپین به‌خوبی توانسته است خود را به‌عنوان یک دوست نشان داده که قرض گرفتن ازش بسیار ساده، سریع و بدون هیچ نگرانی است. در واقع تارا برای مصرف‌کننده یا بهتر است بگوییم مخاطب کمپین، مثل یک دوست صمیمی و کار راه‌انداز است که مخاطب می‌تواند همیشه روی دوست خود حساب کند، دوستی که مخاطب پیش او اعتبار دارد و با وجود این دوست نیازی به قرض گرفتن از دیگران ندارد. آرت‌ورک کمپین نیز با استفاده درست از مفهوم خانواده، کارایی این سرویس را برای همه اعضای خانواده و همه نسل‌ها به‌خوبی نمایش می‌دهد.سرویس BNPL در ایراناستفاده از سرویس BNPL در ایران نیز با سرعت زیادی در حال رشد است اما آمار دقیقی از میزان استفاده و نرخ رشد آن وجود ندارد. با این حال رشد فزاینده این سرویس در ایران که با همراهی سرویس‌دهندگان متفاوت و معتبری در بازار در حال گسترش است، حاصل عوامل متعددی از جمله موارد ذیل است:نفوذ بالای تلفن‌های هوشمند: ایران یکی از بالاترین نرخ‌های نفوذ تلفن هوشمند در جهان را دارد و بیش از 90 درصد از مردم صاحب تلفن هوشمند هستند. این امر دسترسی ایرانیان به خدمات BNPL را به صورت آنلاین و از طریق برنامه‌های تلفن همراه آسان‌تر کرده است.افزایش تقاضا برای راحتی: ایرانی‌ها معمولا به دنبال راه‌های راحت‌تری برای خرید هستند و سرویسBNPL روشی راحت برای تقسیم هزینه خریدها در طول زمان ارائه می‌دهد.تورم زیاد و کاهش ارزش ریال در برابر دلار: با توجه به وضعیت تورمی کشور و کاهش مداوم ارزش ریال در برابر دلار، مدل‌ پرداخت BNPL یکی از روش‌هایی است که علاوه بر کمک به کاهش اثرات تورم به سرمایه‌گذاری خرد مثل خرید اندک طلا، رمز ارز یا مشابه آن به‌صورت ماهانه کمک زیادی می‌کند.وضعیت موجودی کالاها: به دلیل تحریم‌ها، چالش‌های تولید و وارادات و البته تصمیم‌های شبانه دولت‌ها در ایران، همیشه نگرانی از ناموجود شدن کالاها وجود دارد و همین عامل باعث می‌شود که خریداران ایرانی به مدل‌هایی از پرداخت که به آن‌ها کمک می‌کند تا نقدینگی خود را در سریع‌ترین زمان ممکن برای خرید کالاهای مورد نیازشان تامین کنند، استقبال ویژه‌ای می‌کنند.وضعیت جمعیتی ایران و جوان بودن جمعیت ایران در شرایط فعلیچالش‌ها و اثرات سوء فراگیر شدن BNPL:با همه مواردی که در ستایش از این سرویس و تاثیرات مثبت اقتصادی و اجتماعی آن بیان کردیم، تاثیرات چالش‌برانگیز متعددی نیز می‌توان برای آن یافت. البته همچنان تاثیرات بلندمدت و گاها حاشیه‌ای استفاده از آن برای متخصصان ناشناخته مانده که احتمالا در سال‌های آینده بروز می‌کند. از جمله چالش‌های کنونی استفاده از این سرویس می‌توان موارد زیر را برشمرد:افزایش خطرات ناشی از بیش از حد هزینه کردن: سهولت و انعطاف‌پذیری BNPL ممکن است خریدهای آنی و بیش از حد را تشویق کند که منجر به بدهکاری زیاد تعدادی از مصرف‌کنندگان می‌شود؛ مصرف‌کنندگانی که پیامدهای بلندمدت پرداخت‌هایBNPL را دست کم گرفته و این موضوع منجر به انباشت بدهی غیرمنتظره برای آن‌ها می‌شود.عملکردهای ناعادلانه یا سودجویانه: برخی از ارائه‌دهندگان BNPL ممکن است برای افزایش تعداد استفاده‌کننده از سرویس خود و کسب سود بیشتر، فعالیت‌ها و کمپین‌های اغراق‌آمیز با شرایط و ضوابط گمراه‌کننده را طراحی و اجرا کنند که موجب شود بخشی از مصرف‌کنندگان که از نظر رفتاری پتانسیل آسیب‌پذیری بیشتری دارند، به دام فعالیت‌های سودجویانه آن‌ها بیفتند.پتانسیل ادغام بازار: محبوبیت رو به رشد BNPL می‌تواند منجر به ادغام‌های بزرگ در میان سرویس‌دهندگان بازار شود و بدین ترتیب موجب تسلط گروهی بر کل صنعت شود. این امر می‌تواند رقابت را کاهش دهد و با ایجادشرایط محدود‌کننده، مزایا و ارزش‌های جذاب این سرویس را برای مصرف‌کننده کاهش دهد.سواد مالی و آموزش مصرف‌کننده: ظهور BNPL مستلزم افزایش سواد مالی و آموزش مصرف‌کننده است. مصرف‌کنندگان باید پیامدهای پرداخت‌های BNPL از جمله جریمه‌های سنگین و ریسک احتمال انباشت بدهی را درک کنند و با آگاهی بیشتری، مرز و محدوده استفاده از این خدمات را برای خود تعیین کنند.افزایش مصرف‌گرایی در جامعه: این سرویس موجب خریدهای غیر ضروری بیشتر و در نتیجه افزایش مصرف‌گرایی و انباشت بدهی ناشی از آن در جامعه می‌شود. بر اساس مطالعات موسسه Credit Karma، نزدیک به ۴۰ درصد از مشتریان امریکایی که از سرویس BNPL استفاده کرده‌اند، بیش از یک بازپرداخت خود را انجام نداده یا فراموش کرده‌اند که این امر موجب کاهش رتبه اعتباری بیش از ۷۲ درصد از آن‌ها شده است.هزینه های مالی: برخی از ارائه دهندگان BNPL برای استفاده از خدمات خود از فروشگاه‌ها، کارمزدهای بالایی دریافت می کنند. این کارمزدها در بلند مدت می‌تواند تاثیر زیادی بر روی قیمت کالاها یا پایین آمدن درآمد فروشگاه‌ها شود.جمع‌بندی:سرویس پرداخت BNPL را می‌توان یکی از تاثیرگذارترین روش‌های جدید پرداخت در چند سال اخیر دانست که با سوارشدن بر موج اقبال به سمت خرید آنلاین، به شکل فزاینده‌ای در سال‌های اخیر رشد کرده است و خود توانسته عامل مهمی در رشد فروش آنلاین کالاهای مختلف شود. با ادامه تکامل BNPL ، انتظار می‌رود که نقشی حتی مهم‌تر در آینده خرید آنلاین ایفا کند.با توجه به وضعیت خاص اقتصادی ایران، این سرویس توانسته است جای خود را در میان کاربران و علی‌الخصوص نسل Z و نسل Yبه راحتی پیدا کند. تعدد برندها و شرکت‌های بزرگ ارایه دهنده این سرویس در ایران مثل تارا ( با حمایت گلرنگ)، اسنپ، تالی ( با حمایت توسن و آپ)، دیجی‌پی ( با حمایت دیجی‌کالا)، تنوع مدل‌های ارایه شده، سادگی و سهولت راه‌اندازی، عدم نیاز به ضامن و کارکرد حساب موجب استقبال مصرف‌کنندگان و پذیرش تعداد زیادی از برندها و فروشگاه‌های معتبر در دسته‌های مختلف کالایی از این سرویس شده است.بدون تردید BNPL می‌تواند بعد از پاندمی کرونا ناجی جدیدی برای رشد و رونق گرفتن تجارت الکترونیک در کشور باشد به شرط آنکه جدای از عملکرد ارایه دهندگان این سرویس، دولت و حاکمیت در رگولاتوری و قانون‌گذاری، سرمایه‌گذاران در تامین‌ مالی این سرویس‌ها و دیگر عوامل پیدا و پنهان، نقش خود را به‌درستی تعریف و ایفا کنند.با وجود مزایایBNPL، همواره باید مراقب استفاده نادرست برخی از مصرف‌کنندگان و سواستفاده‌های برخی از سرویس‌دهندگان بود که این امر مستلزم آموزش سواد مالی به مصرف‌کنندگان و نظارت بیشتر بر عملکرد شرکت‌های ارایه دهنده این سرویس‌ها است. محمد شهاب شهوازیان محمد شهاب شهوازیان Sun, 21 Jan 2024 23:34:32 +0330