چرا ۲۱ میلیون ایرانی وارد دنیای کریپتو شده اند؟

آمارهای بازار کریپتو به ما نشان می‌دهند که در کشور ایران، بیش از ۲۱.۹ میلیون نفر (حدود ۴۲٪ افراد جامعه آنلاین بالغ) سرمایه‌گذاری در بازار رمزارز را تجربه کرده‌اند. شاید این رقم برای شما یک عدد ساده باشد، اما به عقیده کارشناسان، مهم‌ترین شاخصی است که نشان می‌دهد ما در آستانه یک تحول دیجیتال بی‌سابقه هستیم.

رشد رمزارز در ایران به‌سرعت از یک پدیده نوظهور و جدید به یک روند فراگیر تبدیل شده است. در واقع ازآنجایی‌که در ایران همواره شاهد تورم‌های چند نرخی، ناپایداری اقتصادی و محدودیت‌های مالی بین‌المللی بوده‌ایم، رمزارزها به‌عنوان راهی موثر برای حفظ ارزش سرمایه و دسترسی به فرصت‌های مالی جدید، جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده‌اند.

آمار ۲۱ میلیون نفری ایرانیانی که وارد دنیای رمزارز شده‌اند، به‌صورت ناخودآگاه ما را به این سمت می‌برند که تعداد گسترده‌ افراد حامل چه انگیزه‌ها، چه انتظاراتی و چه پرسش‌هایی است؟ چه عواملی باعث می‌شوند که در چنین مقطعی این موج ورود شکل بگیرد؟ در حال حاضر چه فرصت‌ها و چالش‌هایی پیش روی ماست؟ 

در ادامه این مقاله با ما همراه باشید تا به‌صورت گام‌به‌گام تحلیل کاملی روی ورود کاربران ایرانی به بازار کریپتو انجام دهید و شما را با آمارها و فرصت‌های آن آشنا کنیم. 

موج جهانی کریپتو و سهم ایران

بر اساس گزارش معتبر Triple A، در حال حاضر بیش از ۵۶۰ میلیون نفر ( معادل حدود ۶.۸٪ از جمعیت جهانی) در سراسر جهان رمزارز دارند. همچنین برخی گزارش‌ها این عدد را تا ۶۵۹ میلیون کاربر در دسامبر ۲۰۲۴ برآورد کرده‌اند.

این رشد چشمگیر، پذیرش گسترده‌ای را نشان می‌دهد که فقط در چند سال گذشته اتفاق افتاده است. نکته بسیار مهمی که باید به آن توجه کنید این است که نوسانات بازار کریپتو مانع بزرگی برای ورود کاربران نبوده است. در واقع این صنعت با وجود نوسانات، همچنان وزن سنگینی در اقتصاد جهانی محسوب می‌شود و حتی در سال ۲۰۲۳ ارزش کل بازار آن از مرز ۱.۶ تریلیون دلار عبور کرد. 

در این چشم‌انداز جهانی، ایران با ۲۱ میلیون کاربر رمزارز (تقریبا ۲۵٪ جمعیت کشور) رتبه قابل توجهی دارد. این نسبت، بیانگر یکی از بالاترین نرخ‌های نفوذ رمزارز در جهان است که موضوعات مهمی مانند افزایش آگاهی، تمایل به حفظ ارزش دارایی و جست‌وجوی جایگزین‌های مالی در شرایط تورمی و تحریمی را نشان می‌دهد.

دلایل ورود گسترده ایرانی‌ها به کریپتو

ورود گسترده ایرانیان به دنیای کریپتو بدون دلیل نیست. در واقع شرایط اقتصادی کشور و میزان تورم آن باعث شد که مردم ایران در مرحله اول به دنبال راهی برای حفظ سرمایه خود باشند و سپس برای سرمایه‌گذاری و کسب سود بیشتر اقدام کنند. 

بازار کریپتو به دلیل مزایای خاصی که برای کاربران ایرانی دارد، به یک انتخاب عالی برای آن‌ها تبدیل شد. البته ایرانیان در کنار مزایای بازار کریپتو، دلایل دیگری هم برای ورود به این بازار دارند. در ادامه با ما همراه باشید تا مهم‌ترین دلیل ورود گسترده ایرانی‌ها به بازار کریپتو را بیان کنیم:

تورم و کاهش ارزش ریال

بدون شک، مهمترین محرک ورود ایرانیان به بازار رمزارزها، شرایط خاص اقتصادی کشور بوده است. در واقع باوجود تورم‌های افسارگسیخته و کاهش ارزش پول ملی، مردم به دنبال یک پناهگاه امن برای حفظ ارزش دارایی‌های خود بوده‌اند. در چنین شرایطی، رمزارزها با ماهیت غیرمتمرکز و فارغ از کنترل بانک‌های مرکزی، خود را به‌عنوان یک «ذخیره‌کننده ارزش» مدرن و کارآمد معرفی کردند. 

به عبارتی ساده‌تر، بسیاری از کاربران ایرانی:

خرید ارزهای دیجیتالی مانند بیت‌کوین (BTC) یا اتریوم (ETH) را راهکاری عالی و مطمئن برای مصون ماندن از کاهش قدرت خرید ریال خود دیدند.

دسترسی به صرافی‌های داخلی و خارجی

وجود زیرساخت‌های نسبتا قابل دسترس، یکی دیگر از دلایل بسیار مهمی بود که کاربران ایرانی را به سمت بازار کریپتو هدایت کرد. از یک طرف صرافی‌های داخلی مانند نوبیتکس و والکس با فراهم کردن امکان خرید و فروش با ریال، ورود به این بازار را برای تازه‌کاران بسیار ساده کردند و  از سوی دیگر، پلتفرم‌های بین‌المللی مانند بایننس و کوکوین هم با پشتیبانی از بازارهای همتا به همتا (P2P)، راهی برای دسترسی ایرانیان به بازار جهانی و طیف وسیع‌تری از دارایی‌ها را فراهم کردند. این دسترسی دوگانه توانست شکاف بین کاربران ایرانی و بازار جهانی را تا حد زیادی پر کرد.

جذابیت نسل جوان (Gen Z و دهه ۷۰ شمسی)

نسل جوان ایران برخلاف نسل قدیمی با اینترنت و فناوری رشد کرده است، به همین دلیل تمایل بیشتری به تجربه‌های نوآورانه‌ مانند کریپتو نشان می‌دهد.

در واقع بازار کریپتو با ویژگی‌هایی مانند دیجیتال‌محوری، پتانسیل رشد بالا و عدم نیاز به ساختارهای سنتی، برای نسل جوان ایران بسیار جذاب است. 

این نسل که به فناوری و اینترنت عادت دارد، با تصمیم‌گیری‌های سریع و هیجانی و با انگیزه کسب سودهای قابل توجه در بازه‌های زمانی کوتاه‌تر، به حجم عظیمی از کاربران فعال این بازار تبدیل شده‌اند. جالب است بدانید که برای بسیاری از آن‌ها کریپتو بخشی از هویت مدرن و سبک زندگی دیجیتال به شمار می‌آید.

رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی

کانال‌های اطلاع‌رسانی و اینفلوئنسرها نقش بسزایی در افزایش محبوبیت بازار کریپتو ایفا کرده‌اند. در واقع تبلیغات وسوسه‌انگیز موفقیت‌های دیگران و توصیه‌های اینفلوئنسرهای محبوب، به طور مستقیم بر تصمیم‌گیری هزاران نفر تاثیر می‌گذارد و حس کنجکاوی و ترس از جا ماندن (FOMO) را در بین عموم تقویت می‌کند.

برای فهم بهتر این موضوع، کافیست که جستجوی کوتاهی در شبکه‌های اجتماعی انجام دهید. با انجام این کار متوجه می‌شوید که ابزارهایی مانند اینستاگرام، تلگرام و حتی تویتر، به کانال اصلی آموزش، تحلیل بازار و انتشار اخبار حوزه کریپتو و رمزارز تبدیل شده‌اند.

توزیع جغرافیایی کاربران ایرانی

بررسی‌ها نشان می‌دهد که آشنایی با ارزهای دیجیتال در سراسر ایران گسترش یافته است، اما شدت و میزان آن در استان‌های مختلف تفاوت قابل‌توجهی دارد.

در واقع برخی استان‌ها مانند خوزستان و مازندران در صدر فهرست قرار گرفته‌اند و بیش از ۹۵٪ از مردم آن‌ها با رمزارزها آشنا هستند. در طرف مقابل استان‌هایی مانند قم یا ایلام فاصله قابل‌توجهی با میانگین کشوری دارند. این موضوع نشان می‌دهد که علاوه بر کلان‌شهرها، مناطق مختلف ایران هم به این موج جهانی پیوسته‌اند.

استان‌های پیشرو در استفاده از کریپتو

درصد بالای این دسته از استان‌ها نشان می‌دهد که مردم آن‌ها آشنایی بالاتری با رمزارزها دارند و حتی بازار کریپتو در آن‌ها سریع‌تر در حال رشد است.

بر اساس داده‌های ارائه‌شده، استان‌های خوزستان و مازندران با ۹۵٪ بالاترین میزان آشنایی را دارند و در صدر جدول قرار می‌گیرند. پس از آن، استان‌های فارس، البرز و گیلان با ۹۴٪ در جایگاه بعدی قرار دارند. استان‌های آذربایجان غربی و زنجان نیز با ۹۳٪ درصد آشنایی در رتبه سوم هستند. در سطح بعدی، استان‌های اصفهان، خراسان رضوی و کردستان با ۹۱٪ قرار دارند و در نهایت استان لرستان با ۹۰٪ کمترین میزان آشنایی در میان این استان‌ها را به خود اختصاص داده است. این آمار به‌خوبی توزیع میزان آشنایی در استان‌های مختلف را نشان می‌دهد و می‌تواند مبنایی برای تحلیل‌های مقایسه‌ای باشد.

استان‌های با آگاهی پایین‌تر

برخی از استان‌های ایران حضور کمرنگ‌تری در بازار کریپتو دارند، اما هرگز نمی‌توان پتانسیل بالای آن‌ها را برای بالا بردن آمار خود نادیده گرفت. در واقع پایین بودن درصد آشنایی، به‌معنای وجود فرصت‌های جدید برای آموزش، توسعه زیرساخت و ارائه ابزارهای بومی در این مناطق است.

بر اساس داده‌های جدید، استان قم با ۵۷٪ پایین‌ترین درصد آشنایی را دارد. استان ایلام با ۶۶٪ در رتبه بعدی قرار گرفته است. استان‌های کهگیلویه و بویراحمد و سیستان و بلوچستان هر دو با ۷۱٪ در یک سطح هستند و در نهایت استان خراسان جنوبی با ۷۷٪ بالاترین درصد آشنایی در میان این گروه را دارد. این آمار نشان‌دهنده اختلاف قابل توجه در میزان آشنایی میان استان‌های مختلف است.

چالش‌های کاربران ایرانی در مسیر ورود

ورود به دنیای رمزارز در شرایط اقتصادی و سیاسی ایران، یک مسیر پر از دست‌انداز و پرفراز و نشیبی را در مقابل شما قرار می‌دهد. در واقع شما به‌عنوان یک کاربر بازار کریپتو با موانع متعددی رو‌به‌رو می‌شوید که همه آن‌ها می‌توانند بر جذابیت این بازار تاثیر بگذارد و سرعت رشد را هم تحت تاثیر قرار دهند. در ادامه با ما همراه باشید تا این چالش‌های مهم را بررسی کنیم: 

  • نبود قانون‌گذاری مشخص و چارچوب نظارتی محدود: با وجود تلاش‌های محدودی که در این زمینه انجام شده است، اما همچنان بازار رمزارز در ایران قانون شفافی ندارد. بانک مرکزی پرداخت با رمزارزها را ممنوع کرده است و شما می‌توانید فعالیت‌های خود را فقط تحت مجوزهای محدود انجام دهید. 

  • ریسک‌های امنیتی و حملات سایبری: هک صرافی نوبیتکس با برداشت حدود ۹۰ میلیون دلار، نشان‌دهنده ضعف‌های امنیتی و تاثیر منفی حملات سیاسی/سایبری بر اعتماد عمومی است.

  • کلاهبرداری و ابزارهای ناشفاف مالی: نبود زیرساخت‌های جرم‌یابی قوی و ضعف در قوانین ضدپولشویی، کاربران را در معرض خطر کلاهبرداری، سو استفاده و تقلب قرار می‌دهد. 

  • محدودیت ابزارهای بومی برای مدیریت پرتفوی: بیشتر کاربران برای حفظ دارایی و مدیریت سبد رمز ارزی، به ابزارهای خارجی وابسته‌ هستند و ابزار داخلی قابل‌اعتمادی در دسترس نیست.

  • محدودیت دسترسی و قطع اینترنت: قطعی‌ها و فیلترینگ‌های مقطعی اینترنت، تاثیر زیادی بر دسترسی کاربران به صرافی‌ها و بازارهای جهانی دارد. برای مثال، در ژانویه ۲۰۲۵، به‌مدت چند هفته میلیون‌ها نفر نتوانستند رمزارز تهیه کنند یا معامله‌ای انجام دهند. 

فرصت طلایی برای زنان در دنیای کریپتو

آمارها نشان می‌دهند که سهم زنان از معاملات رمزارزی در ایران رشد قابل توجهی داشته است. در واقع این آمارها به ما می‌گویند که:

خانم‌های ایرانی سهم حدود ۲۲٪ را به خود اختصاص داده‌اند. توجه داشته باشید که این عدد نسبت به سال قبل، رشد ۵۰٪ داشته است. 

همچنین افزایش مشارکت خانم‌ها در بازار کریپتو نشان می‌دهد که بازار زنان تازه‌وارد، (مخصوصا در قالب ابزارهای مالی بومی مانند فونیکس)، فرصت بسیار مهمی برای نفوذ و گسترش خدمات است.

نسل جدید زنان سرمایه‌گذار ایرانی، با رویکرد بلندمدت، تأملی‌تر و با انگیزه‌هایی مانند استقلال مالی یا یادگیری مالی وارد بازار می‌شوند. علاوه بر این، آمار سایت aol.com نشان می‌دهد:

۸۲٪ زنان حوزه کریپتو، قصد خرید مجدد را دارند.

لازم به ذکر است که زنان در ایران با تولید محتوا، آموزش و مشارکت در جوامع بلاک‌چینی، مشغول ساختن اکوسیستی حمایتی و دانش‌محور هستند. این رشد فعال نشان از پتانسیل قوی برای ابزارهایی مانند فونیکس دارد تا با رویکردی تخصصی مخاطب زن را جذب کنند.

آینده کریپتو در ایران؛ تهدید یا فرصت؟

معمولا بیشتر افرادی که در حوزه کریپتو فعالیت دارند، می‌خواهند بدانند که آینده این بازار در داخل ایران به چه شکل است؟ در پاسخ به این افراد باید گفت که آینده کریپتو در پیچیده‌ترین تلاقی سیاست، فناوری و اقتصاد قرار دارد. 

در واقع از یک‌سو، رشد سریع کاربران نیاز به عصر نوآوری مالی و حفظ ارزش دارایی در مقابل تورم را برجسته کرده است و از سوی دیگر، نبود زیرساخت‌های امن، قوانین روشن و اعتماد عمومی، این بازار را در معرض تهدیداتی مانند هک، نظارت گسترده و ممنوعیت‌های بانکی قرار می‌دهد.

با اینکه دولت و نهادهای حاکمیتی گام‌هایی برای شفاف‌سازی، اعمال مالیات و تنظیم‌گری برداشته‌اند، اما همچنان جایی برای نوآوری و ابزارهای بومی وجود دارد. به‌طورکلی آینده بازار کریپتو در ایران، ترکیبی از تهدید و فرصت است. البته این فرصت‌ها با توسعه ابزارهای بومی امن، چارچوب‌های قانونی دقیق و فرهنگ‌سازی مالی می‌توانند شکل واقعی‌تری به خود بگیرند. 

فونیکس اپلیکیشن مدیریت دارایی رمز ارز
فونیکس اپلیکیشن مدیریت دارایی رمز ارز

راهکارهای مدیریت رمزارزها در بازار ایران

مدیریت حرفه‌ای دارایی‌های رمزارزی در بازار پرنوسانی مانند ایران، نیازمند ابزارهایی است که بتوانند اطلاعات دقیق، لحظه‌ای و قابل‌اعتماد را در اختیار شما قرار دهند. فونیکس به‌عنوان یک پلتفرم جامع و بومی، دقیقا با همین هدف طراحی شده است. 

شما می‌توانید با اتصال مستقیم به حساب‌های صرافی خود از طریق API، ارزش دارایی‌ها و تراکنش‌ها را به‌صورت لحظه‌ای رصد کنید و پیگیری موجودی کیف‌پول‌های خارجی خود را روی بلاکچین‌های مختلف (BTC، ERC20، Polygon و...) انجام دهید. همچنین می‌توانید تراکنش‌ها را به‌صورت دستی اضافه کنید تا تصویری کامل از وضعیت دارایی‌هایتان داشته باشید.