چطور می‌توان قابلیت Discover Weekly اسپاتیفای را دو برابر جذاب‌تر کرد: یک مطالعه موردی UX

یاسین اصلاحی | مدرس، محقق و طراح ارشد محصول

۱. مقدمه

در روز دوشنبه هفته دوم تیرماه امسال، پلی‌لیست Discover Weekly اسپاتیفای را باز کردم. از میان ۳۰ آهنگ پیشنهادی، فقط دو آهنگ وارد لیست “آهنگ‌های مورد علاقه” من شد. و من تنها کسی نیستم که این تجربه را داشته است.

Discover Weekly یکی از محبوب‌ترین قابلیت‌های اسپاتیفای است؛ پلی‌لیست هفتگی ۳۰ آهنگ جدید که هر دوشنبه به‌روزرسانی می‌شود و هدفش این است که شما را غافلگیر و خوشحال کند. اما برای بسیاری از کاربران، این جادو همیشه کار نمی‌کند.

در این مطالعه موردی، بررسی می‌کنیم "چرا تعامل با Discover Weekly گاهی افت می‌کند" و "چگونه با چند تغییر طراحی مبتنی بر اصول روانشناسی رفتاری و طراحی تعامل می‌توان فرایند کشف موسیقی را دو برابر جذاب‌تر کرد."

۲. زمینه (Context)

• محصول: پلی‌لیست Discover Weekly اسپاتیفای

• نقش من: طراح و محقق تجربه کاربری

• مدت زمان: ۳ هفته (تحقیق → ایده‌پردازی → نمونه‌سازی اولیه)

Discover Weekly از سال ۲۰۱۵ شروع به کار کرد و به سرعت به یک عادت هفتگی برای میلیون‌ها کاربر تبدیل شد. اما با رشد عظیم کتابخانه اسپاتیفای، برخی کاربران دچار خستگی از پلی‌لیست شدند. آهنگ‌ها گاهی تصادفی به نظر می‌رسیدند و روند کشف آهنگ جدید، هیجان گذشته را نداشت.

۳. مشکل (Problem)

طبق بررسی‌ها، سه چالش اصلی وجود داشت:

کمبود کنترل سریع: کاربران نمی‌توانند به‌راحتی الگوریتم را داخل همان پلی‌لیست آموزش دهند.

قطع ارتباط احساسی: پلی‌لیست با حال و هوای فعلی کاربر (مثلاً دوشنبه بارانی یا جمعه آفتابی) هماهنگ نیست.

1. خستگی تعامل: گوش دادن به ۳۰ آهنگ و تصمیم‌گیری برای هر کدام، وقت‌گیر و گاهی خسته‌کننده است.

نقل قول کاربر از مصاحبه‌ها:

«گاهی حس می‌کنم این پلی‌لیست برای نسخه‌ی قدیمی‌تر من ساخته شده، نه کسی که الان هستم.»

۴. تحقیقات کاربران (Research)

۵ مصاحبه کوتاه با کاربران فعال اسپاتیفای (16 تا 40 ساله) انجام شد. الگوهای مشترک:

• پلی‌لیست‌ها به عنوان ابزار هم‌خوان با احساس: کاربران موسیقی‌ای را دوست دارند که با حال و هوایشان هماهنگ شود یا آن را تغییر دهد.

• تأثیر فرهنگ Swipe: اپ‌هایی مثل Tinder و TikTok کاربران را به تصمیم‌گیری سریع و شهودی عادت داده‌اند.

• میل به بازخورد آنی: کاربران دوست دارند اثر تعامل خود را فوراً ببینند.

۵. فرضیه طراحی (Hypothesis)

با افزودن انتخاب حالت روحی (Mood Selector) و تعامل Swipe مستقیم در داخل Discover Weekly می‌توان:

• ارتباط احساسی آهنگ‌ها با کاربر را افزایش داد.

• حس بازی‌گونه و کشف لذت‌بخش ایجاد کرد.

• به کاربر امکان داد سریع‌تر پلی‌لیست شخصی‌سازی‌شده‌اش را بسازد.

۶. راهکار طراحی (Design Solution)

ویژگی ۱: انتخاب حالت روحی (Mood Selector)

قبل از پخش پلی‌لیست، کاربر می‌تواند یک برچسب احساس انتخاب کند (مثل: آرام، تمرکز، مهمانی، نوستالژی).
این انتخاب ترتیب آهنگ‌ها را متناسب با حال و هوای فعلی کاربر تغییر می‌دهد.

ویژگی ۲: آموزش با Swipe

• Swipe به راست → ذخیره آهنگ (افزودن به لیست دلخواه).

• Swipe به چپ → رد کردن و اطلاع به الگوریتم برای حذف آهنگ‌های مشابه.

• استفاده از انیمیشن‌های ظریف برای حس رضایت در کشف.

ویژگی ۳: سیستم پاداش هفتگی (Streak)

اگر کاربر در یک هفته حداقل ۵ آهنگ جدید ذخیره کند، نشان “Discovery Streak” دریافت می‌کند.
این رفتار، بازگشت هر دوشنبه و تعامل بیشتر را تقویت می‌کند.

۷. جریان کار جدید (Flow)

قبل از بازطراحی:
باز کردن پلی‌لیست → پخش آهنگ → تصمیم ذخیره یا رد → دوباره ادامه پلی‌لیست.

بعد از بازطراحی:
انتخاب حال و هوا → Swipe برای ذخیره یا رد → بازخورد فوری → مشاهده پیشرفت Streak.

۸. نتایج تست

در یک تست کوتاه (A/B) با ۱۵ کاربر:

• افزایش ۲۵٪ در تعداد آهنگ‌های ذخیره‌شده.

• افزایش ۱۵٪ در بازگشت هفتگی کاربران به Discover Weekly.

• احساس کاربران: ۸۷٪ گفتند تجربه جدید “جذاب‌تر” یا “بسیار جذاب‌تر” است.

۹. درس‌های آموخته شده

1. کشف موسیقی به احساس گره خورده است، نه فقط به الگوریتم.

2. تعاملات کوچک تغییرات بزرگ می‌سازند — یک Swipe ساده می‌تواند رفتار کاربر را تغییر دهد.

3. آگاهی از زمینه (Context Awareness) کلید افزایش ارتباط محصول با کاربر است.

۱۰. جمع‌بندی

Discover Weekly همچنان یکی از بهترین قابلیت‌های اسپاتیفای است. اما با اضافه کردن تعاملات احساسی، شخصی‌سازی سریع، و بازخورد آنی می‌توان آن را از یک الگوریتم منفعل، به یک تجربه بازی‌گونه و هیجان‌انگیز ارتقا داد.

برای ما طراحان، این یک یادآوری است:
"طراحی خوب فقط درباره محتوا نیست؛ مهم‌تر از آن، نحوه دعوت کاربر به تعامل با آن محتواست."

اگر این مطالعه موردی برای شما جالب بود، لطفاً آن را با دوستان طراح یا دوستداران موسیقی به اشتراک بگذارید.
دوست دارم بدانم: شما اگر جای من باشید، Discover Weekly را چگونه بازطراحی می‌کنید؟