تکنیک های تسلط بر ضمیر ناخودآگاه خود و استفاده از قدرت آن

تسلط بر ذهن ناخودآگاه: تمام انسانهای این کره خاکی باورها و ترس هایی دارند که تو ضمیر ناخودآگاه شان دفن شده و از پیشرفت اونها تو زندگی جلوگیری میکنه ،پس خیلی مهمه که درک کنیم ذهن یا ضمیر ناخودآگاه چیه؟

من حسین رنجبر توکلی هستم و در دومین قسمت از پادکست هوپوکست موضوع تسلط بر ذهن ناخوداگاه رو بررسی کردم. اگر دوست دارید نسخه صوتی این مقاله رو میتونید از صفحه اینستاگرام هوپوکست بشنوید. هوپوکست عضوی از گروه هوپو hoopoe.life می‌باشد.

ذهن انسان دو جنبه دارد:

• ذهن عقلانی (یا همون خودآگاه)
• ضمیرناخودآگاه

جنبه های خوداگاه و ناخودآگاه ذهن انسان

ذهن عقلانی اون بخش از ذهنه که افکار و باورهاش برای انسان آشکار هستند. یا بخوام بهتر بگم فرد متوجه افکار و باورهای خود هست و به همین خاطر این فرد روی افکار سوار میشه و تسلط داره نه افکار روی فرد. چون وقتی انسان آگاهه که چه فکر و باورهای تو سرش داره، می تونه اون افکار رو کنترل کنه. اما ذهن ناخودآگاه ضمیره پنهانه که به دلیل همین پنهان بودن از کنترل انسان خارج میشه.

مثلا یه کوه یخی را در نظر بگیرید می بینید که فقط ۱۰ درصد از کوه های یخ بیرون از آب قرار دارند و قابل مشاهده هستند و ۹۰ درصد دیگر آنها در زیر آب پنهان هستند کوه یخ مثال کاملی از ذهن انسان است. بسیار مهم و لازمه که بدونید اگر ذهن انسان را به ۱۰ قسمت تقسیم کنیم ۹ قسمت از آن را ناخودآگاه تشکیل می دهد. و فقط یک دهم از آن را خود آگاه تشکیل میدهد پس نتیجه میگیریم که شما در شرایط معمول فقط می تونید که 10 درصد از ذهن خودتون رو کنترل کنید یعنی که ۹۰ درصد قدرت ذهنی انسان تحت نفوذ ناخودآگاه قرار دارد.

می خواهم یک گریز بزنم و بدون مقدمه کتاب درمان شوپنهاور را بهتون معرفی کنم که در آینده حتما مفصل راجب به این کتاب و نویسنده کتاب براتون توضیح میدم . روانکاوان در کشورهای غربی معتقدند بیشتر از ۷۰ درصد از تفکرات،اعمال و کلام انسان ها تحت نفوذ ذهن ناخودآگاه قرار داره.

شاید براتون جالب باشه که بدونید محتویات ذهن ناخودآگاه بین زمان تولد تا حدود ده سالگی شکل می گیره و تمام قدیمی ترین خاطرات، احساسات و برداشتها از وقایع دوران کودکی و همینطور باورهای انسان توی این ضمیر ناخوداگاه دفن شده و از دسترس انسان ها خارج شده.

تمامی موجودات کوچک و بزرگ این عالم، متفاوت از یکدیگر و منحصر به فرد خلق شده اند و هر کدام دارای ویژگی های مخصوص به خود هستند. اما انسان ها هیچ چیز را نمی بینند و اغلب مواقع در حال یادآوری اولین تجربیات خود نسبت به موضوعات مختلف هستند.

انسان ها متوجه نیستند که رفتار و عملکرد شان بر اساس همین باورهاست و البته در جهت تایید همین باور ها هم شکل می گیره . به همین خاطر وقتی با باورهای خود در زندگی روبه رو می شوند باد میندازن به غبغبشون و می گن حق به جانب می گن "دیدی گفتم ...!!!" و با این جمله به باورهاشون مهر تایید می زنند و متوجه نیستند که با عملکرد خودشان این باور رو تو زندگی خودشون به وجود اوردن و ایجاد کرده اند.

شاید برایتان جالب باشد که بیشتر از ۹۰ درصد مکالمه میان انسانها ناگفته و بدون کلام در جریان است. از خودآگاهشون دستور می گیرد و البته ذهن ناخودآگاه همیشه بیدار و هوشیاره هیچ ترجیحی هم بین افکار مثبت و منفی وجود نداره. هر چیزی که از ذهن عقلانی خارج میشه ناخوداگاه دریافت و ضبط مینماید به خاطر همین این حوزه، حوزه خطرناک از وجود انسانه.

البته از طرف دیگه اگر کسی بتواند با اراده و آگاهی، افکار مثبت را وارد ذهن خود کند به موفقیت های بزرگی دست پیدا می کنه.

انسان با قدرت ناخودآگاه خود می تواند دست به انجام هر کاری بزند.

دوستان عزیزم باور کنید که این یک شعار نیست دوباره تکرار می کنم با قدرت ناخودآگاه خود می توانید دست به انجام هر کاری بزنید. قدرت ذهن ناخودآگاه در میان تمام انسان ها به یک اندازه و به نسبت ۲۰ میلیون به ۴۰ عدد در مقابل ذهن خودآگاه میباشد راه در اختیار داشتن زندگی آگاهی است و هدف اصلی ما نیز در هوپوکست انتقال این آگاهی به زبان ساده. هر زمان که آگاه زندگی کنیم افسار زندگی در دستمان خواهد بود. یک راه رسیدن و حفظ آگاهی دنبال کردن حرکت دم و بازدم میباشد تا زمانی که تنفس خود را دنبال می کنیم خاطرات ذهن ناخودآگاه وارد زندگی امروز ما نمی شوند و ما می تونیم درک حقیقی از وقایع لحظه ای حال داشته باشیم.

در لحظه، آگاهانه زندگی کنید

جا دارد که در اینجا به دوستانم وعده دهم که چنان چه عمری باقی باشد در آینده نزدیک درباره انواع مراقبه و کریا یوگا بیشتر صحبت کنم. کنترل زندگی به دست ذهن ناخودآگاه و فراموش نکنید ،به محض اینکه انسان زندگی آگاهانه خود را فراموش کند ،مجدداً خواهد بود آگاهی یعنی حضور کامل در لحظه حال، فقط تو این شرایطه که باورهای انسان نمیتوانند بر حقیقت زندگی او غالب شوند.

بسیاری از شما دوستان بار ها و بارها شنیده و خوانده اید که در لحظه و آگاه زندگی کنید اما به شما نمی گویند چگونه. در کتابی خواندم که هر کاری که می خواهید انجام دهید! اما آگاهانه انجام دهید. درک عمیقی میخواهد زیرا در هر لحظه از زندگی که بیدار و هوشیار نباشیم ضمیر ناخوداگاه که خیلی هم قویتر از خود آگاه ماست به طور خود کار افسار زندگی رو به دست میگیره و رفتارهایی را تحت عنوان رفتارهای ناخواسته تو انسان به وجود میاره مثلا پسری که از کودکی شاهد بوده که پدر ،مادرش رو کتک میزند امروز اون هم همسر خود را کتک میزند یا دختری که از نسل های قبل فرهنگ سوختن و ساختن را شنیده یا دیده باشد نمی تونه احترام واقعی نسبت به نیاز شخصی خود داشته باشد.

پس انسانی که در لحظه و با آگاهی زندگی نکند به حتما سعادت خودش رو از دست می د و همانطور که گفتم باورهای ضمیر ناخودآگاه از قدرت بی اندازهای برخوردار است که تنها به کمک آگاهی می توان از محاصره ش فرار کرد.

دوست عزیزی از من خواست که تمریناتی نیز در این پادکست به شما ارائه دهم لازم می دانم که اینجا با یک تمرین ساده چرخه ذهن را به شما توضیح دهم. از شما می خواهم که یک ورق کاغذ برداشته و چهار دایره در چهار جهت آن بکشید. جملاتی را که میگویم در درون هر کدام از این دایره ها یادداشت کنید در دایره بالا قدیمیترین ترس ها و باورهای ناخودآگاه از زمان تولد تا ده سالگی خود را بنویسید. در دایره سمت راست چاشنی ها یعنی اتفاقات روزمره ای که باعث برانگیخته شدن باورهای ناخوداگاه می شود را بنویسید و در دایره پایین سیستمهای دفاعی یعنی روشی که به کمک آن درد درونی خود را بی حس میکنید را بنویسید و در دایره سمت چپ نتیجه سیستم های دفاعی. آنچه در دایره بالا قرار داده به این معناست که از زمان تولد تا ۱۰ سالگی حوادثی در زندگی انسان رخ داده است که خود این وقایع چندان اهمیتی نداشتند ولی برداشتی که شخص در دوران کودکی از آن داشته موجب شده است که یک دسته از ترس ها و باورها در ضمیر ناخودآگاه او شکل بگیرند . به عنوان مثال دختری که پدر وی به مادرش و خانوادهاش وفادار نبوده این باور را می یابد که مردان غیر قابل اعتماد هستند. دایره سمت راست اشاره به اتفاقات روزمره دارد که موجب میشود قدیمیترین ترس ها و باورهای انسان بروز کنند در اینجا دختر خانمی که به عنوان مثال در دوران کودکی شاهد خیانت پدر بوده همیشه بنا به باور خود انتظار خیانت و بی وفایی از مردان را دارد و قادر به برقراری ارتباط سالم با آنها نیست، وی تمام رفتارهای آنها را با سوء برداشت تعبیر کرده و به کوچکترین برخورد آنها با دید شک و تردید بد دلی نگاه می کنه.

سیستمهای دفاعی که در دایره پایین قرار دارد حرکت یا عاداتی است که انسان برای بی حس کردن خویش در ارتباط با قدیمی ترین و نهفته ترین ترس و دردهای درونی خود ایجاد می کند در مثالی که گفتم قدیمی ترین درد در ذهن این دختر آن است که مردان خیانت کار هستند و نمی توان به عشق آنها اعتماد کرد در نتیجه سیستم تدافعی که این دختر خانوم برای دفن کردن باور خود ایجاد می کند ، میتواند یکی از مواردی باشد که در ادامه برایتان میگویم و البته این را نیز بگویم که هزاران انسان در حال استفاده از آنها به دلایل مختلف هستند. یکی از انواع سیستم های دفاعی خشم ناگهانی و خارج از کنترل، که هیچ ارتباطی با واقعیت لحظه ندارد شدت این خشم از لمس درد درونی جلوگیری میکند. کار مفرط ،که فرصت فکر کردن به کمبودها و لمس و مواجه شدن با درد رو از انسان میگیرد هم یکی دیگر از سیستم های دفاعی می باشد.

مواجهه با مشکلات و سختی ها در زندگی

انواع اعتیادها از جمله انواع مواد مخدر ،رابطه های مسموم ،الکل، خرید ،معاشرت های بیهوده و یا هر رفتار دیگری که به صورت مفرط یا خارج از کنترل انجام شود. خیال پردازی یا رویابافی که انسان را از لحظه ای حال و لمس مشکلات و دردهای درونی دور نگه می دارد. یکی دیگر از سیستم های دفاعی بیماری های روان تنی می باشد یعنی ایجاد بیماریهای جسمانی در خود به کمک ذهن تا فرصت فکر کردن به مسائل و مشکلات درونی و واقعی وجود نداشته باشد زیرا وقتی جسم انسان بیمار و دردمند است ذهن دیگر فرصتی برای یادآوری کمبودهای درونی نخواهد داشت.

به عنوان مثال دختری که به خاطر رفتار اشتباه پدرش نسبت به تمامی مردان دنیا دچار سوءظن بود، متوجه میشه که شانس داشتن یک رابطه خوب و عاطفی و همینطور داشتن یک همسر و خانواده عالی رو از دست داده و از خودش گرفته.

چیزی که تا به الان به اون پرداخته شد نحوه شکل گیری و نتایج وجود باورهای غلط و ترس های انسان بود. تو ادامه ی این پادکست می خوام درباره معرفی مدرسه زندگی و شروع تغییرات بپردازم

زندگی برای هر کدوم از انسانها شرایطی را فراهم می کند که طی آن دائماً با ترس ها و باورهای قدیمی خود روبرو می شود. درد بزرگترین محرک انسان برای ایجاد تغییر و تحولات است. تمام افرادی که تو زمینه خودشناسی و همینطور توی زندگی خودشون پیشرفت های چشمگیری داشته اند قبل از شروع رشد خود به اوج درد رسیدند و با خودشون عهد کردند که دیگر نمی خواهند با این درد زندگی کنند

معمولاً انسانها در این لحظه به زانو درآمده و در مقابل خداوند اعتراف می کند که دیگر نمی داند باید چه راهی را در زندگی پیش بگیرند، در این لحظه از آنجایی که راهکارهای فرد هیچ کدام به نتیجه نرسیدند منیت و خودخواهی و خودپسندیش فرد ترک برمی داره و خراب میشه.

لحظه ای که خودپسندی و حس غرور و همینطور تعصبات و باورهای قدیمی از بین میروند لحظه ای روحانیه چرا که هستی انسان که با نیروی الهی یگانه است پاسخ همه مشکلات انسان رو تو خودش داره و و اون نیروی الهی پشت منیت و خودپسندی فرد با دستاشو باز کرده و با آغوش باز و مهربان منتظر لحظه ای است که شخص سپر خودپسندیش رو بندازه و حالت تدافعی خودش را رها کند تا بتونه بغلش کنه و کمکش کنه.

تنها کافی است که ذهن رو خالی کنیم و منیت و خودپسندی رو کنار بزاریم و باورهامون رو زیر ذرهبین قرار دهید تا رشد شروع بشه.

منیت همان نقاب و شخصیتی است که انسان با افکار خود ایجاد میکند . در عرفان نیز سعی بر این است که خود مصنوعی انسان یعنی همان باورها و افکار منیت او ،مانند کنار زدن لایه های پیاز لایه به لایه کنار گذاشته شوند. هر بار که با مدیتیشن یا همان مراقبه نفس خود را دنبال می کنید ذهن شما ساکت می شود و شما در یک ضمیر ساکت مشاهده خواهید کرد که لایههای از خود مصنوعی و باورهای قدیمی مانند پوست پیاز از شما جدا می شوند.

پس با توجه دقیق و دنبال کردن دم و بازدم می بینید که کلمه من کم رنگ شده و آنچه باقی مانده آگاهی از لحظه حال است که از عصاره ذات یا همان هستی نشات می گیره.

روش مراقبه به این ترتیب است که روزی یک یا دو بار در یک محل ساکت طوری بنشینید که سر گردن و ستون فقرات در یک خط عمودی قرار داشته باشند و بعد با چشمانی بسته حرکت دم و بازدم خویش را دنبال کنید افرادی که این تمرین را به اجرا میگذارند مشاهده خواهند کرد که ذهن خالی شده و به همین دلیل تفکر از بین رفته و آنچه باقی میماند حسی از آگاهی در لحظه است.

زمانی که بدون فکر در آغوش سکوت و آگاهی هستید مشاهده خواهید کرد که عصاره و ذات خویش که همان هستی است را درک کردید. هستی در نقطه مقابل شخصیت قرار دارد. وقتیه که انسان باور های مخرب خود را کنار میگذارد و به جای نشان دادن عکس العمل دست به عمل میزند.

عکس العمل یعنی نشان دادن واکنش به محرک خارجی در چارچوب باورهای قدیمی ولی در مقابل آن عمل یعنی حضور داشتن در لحظه درک واقعیت لحظهای حال و نشان دادن رفتار مستقل از باورهای ذهن ناخودآگاه که متناسب با موقعیت لحظه حال باشد.

کسی که پی برده تمام نتایج زندگیاش مربوط به باورهای او است یهویی حس قربانی بودن را رها می کند. شخصی که خود را آفریننده ی نتایج زندگی میداند و احساس قربانی بودن را رها کرده است به قدرت زیادی دست مییابد زیرا زندگی در لحظه، آرامش، نشاط و انرژی و توان جسمی، سکوت، ثبات و همچنین خوشبینی را در زندگی انسان به ارمغان می آورد.

چند تکنیک برای تغییر ترس و باورهای ضمیر ناخودآگاه

حال در اینجا می خواهم برایتان چند تکنیک برای تغییر دادن ترس و باورهای ضمیر ناخودآگاه به گویم:

تکرار جملات تاکیدی؛ جمله ای مخالف با برداشت و باورهای مخرب قدیمی انسان، مثلا تکرار جمله دنیا سرشار از برکت و فراوانی است. درمقابل باور به کمبود و فقر . تعداد دفعات این تکرار دارای اهمیت بوده و بهتر است صدها بار در روز تکرار شود

تجسم سازی حداقل روزی یکبار به مدت ۵ دقیقه در یک محل ساکت و آرام قرار گرفته و طوری بنشینید که سر، گردن و ستون فقرات عمودی و در یک راستا قرار داشته باشند چشمان خود را ببندید و با چندین دم و بازدم ذهن و عضلات بدن خود را رها کنید. سپس نتیجه دلخواه خود را در ارتباط با هر موضوعی، با جزئیات کامل تجسم سازی کنید. تمام حواس پنجگانه تان را در این تکنیک به کار بگیرید یعنی بهقدری در عمق تصویر دلخواهتان فرو روید که بتوانید صدا ،طعم حس، و همه ی دیگر ویژگی ها و جزئیات آن را احساس کنید. ۳ :وانمود کنید به شخص دلخواه تان تبدیل شده اید یعنی طوری رفتار کنید که گویی هم اکنون نیز در شرایط و موقعیت دلخواهتان در تمام جنبه های زندگی قرار دارید.

در رابطه با افرادی که به دلیل کم توجهی والدین خود دچار کمبود اعتماد به نفس و مشکلاتی از این قبیل هستند پیشنهاد می کنم که تمرینی را میگویم به اجرا بگذارند: افرادی که به هر دلیل کودکی ناخوشایندی داشتند چندین بار در روز به خاطرات گذشته خود بازگردند و پدر مادری را در تلاش هستند که به هر ترتیب درست مخالف والدین خود مجسم کنند که در تمام طول روز به شما عشق می ورزند و دائماً توانایی های شما را مورد توجه و تحسین قرار دهند آنها به هر وسیله و زبانی عشق و علاقه خود را به شما انتقال می دهند در واقع آنچه را که در کودکی نداشتهاید خودتان در ذهن خود خلق کنید.

شاید در اولین نگاه این تمرین عجیب و احمقانه به نظر برسد اما نتیجه آن به طور حتم قابل توجه خواهد بود این تمرین از این جهت کارساز است که ناخودآگاه انسان تفاوتی میان خیال و واقعیت قائل نیست پس تجسم را به عنوان واقعیت می پذیرد .

در ضمن در اینجا لازم می دانم بگویم که تمرین که به شما داده ام به این معنا نیست که والدین فعلی شما انسان های بد و نامناسب ای بودند و یا هستند و در حقیقت بیشتر مواقع گناه کمبودهای انسان متوجه والدین آنها نمیباشد زیرا در برخی موارد آنها حتی به طور مستقیم کلامی در منع فرزند خود به کار نمی برند و این خود کودک و برداشت های ذهنی او است که از پیشرفت وی جلوگیری میکند.

و در انتها لازم می دانم بگویم که هیچ فردی تا خود شخصاً مایل به ایجاد تغییر و تحول در زندگی خویش نباشد تلاش برای بهبود آنها کاملا بی فایده خواهد بود. زیرا بسیاری از اشخاصی که هنوز به اوج درد خویش نرسیده اند، تمایلی به ایجاد تغییرات ندارند پس اولین شرط برای کمک به سایرین ، خواست قلبی آنها است و این را نیز بدانید: برای تغییر جهان باید تغییر را از شخص خودتان آغاز کنید پس در اولین قدم به جای تلاش برای التیام درد دیگران به بررسی زندگی و مسائل خود بپردازید و مطمئن باشید که تاثیر تغییرات ایجاد شده در شما به زودی در عزیزانتان نیز منعکس خواهد شد.

این مقاله خلاصه ای از پادکست ذهن ناخودآگاه و سرچشمه باورهای غلط آن بود.