وقتی بهای خیانت را خانواده می‌پردازد

نویسنده: وینیت اوپندرا

چرا یک نفر باید تن به بازی خطرناک و پر از اضطرابِ لو دادن اطلاعات حیاتی کشورش به بیگانگان بدهد؟ اگر در این باره یک نظرسنجی آنلاین راه بیندازیم، احتمالاً گزینه «ایدئولوژی و سیاست» بیشترین رای را می‌آورد. اما واقعیت این است که ایدئولوژی معمولاً یک پوشش روشنفکرانه و دهان‌پُرکن است برای پنهان کردن نیازهای عمیق‌تر، ملموس‌تر و زمینی‌تر انسان؛ نیازهایی که مستقیماً به وسوسه‌های مالی، مادی یا غریزی گره خورده‌اند.

اما داستان به همین‌جا ختم نمی‌شود. این تصمیم‌های مخفیانه، مثل سنگی هستند که در برکه انداخته می‌شوند؛ موج حاصل از آن‌ها نه‌تنها امنیت بین‌المللی را تکان می‌دهد، بلکه آرامشِ لایه‌های درونی خانواده‌ی خودِ خائن و مأمورانی را که به دنبال او هستند، به‌کل نابود می‌کند.

در فیلم «خفیه» (به معنی پنهان یا سرّی) ساخته‌ی ویشال بهاردواج، ما دقیقاً با همین موج‌های ویرانگر مواجه می‌شویم.

داستان یک خیانت؛ به خاطر چند بطری نوشیدنی لوکس!

شخصیت راوی دویل‌ال موهان (با بازی علی فضل)، کارمند سازمان اطلاعات هند (R&AW)، نمونه‌ی بارز همین وسوسه‌های مادی است. او کشورش را به زندگی در عمارت‌های شیک، لباس‌های لوکس و کلوب‌های اعیانی فروخته است. در بخش دوم فیلم، مادرش لالیتا (با بازی ناونیندرا بهل)، در یک سکانس فوق‌العاده جذاب و پر از طنز تلخ، فهرستی از این تجمل‌گرایی‌های پسرش را ردیف می‌کند.

شاید از بیرون احمقانه به نظر برسد که کسی زندگی خود و خانواده‌اش را به خاطر چند جلوه‌ی مادی به لبه‌ی پرتگاه بفرستد، اما زیاده‌خواهی انسان مرزی ندارد. با این حال، ویشال بهاردواج (کارگردان) بیشتر از اینکه روی خودِ فرآیند جاسوسی تمرکز کند، به طوفانی علاقه‌مند است که اقدامات راوی در زندگی سه مادر به پا می‌کند.

سه مادر، سه دنیای متفاوت

• مادر اول؛ لالیتا (مادر راوی): زنی که در طول فیلم از یک کاراکتر سخت‌گیر و تندخو، به زنی خسته و درهم‌شکسته در غربت تبدیل می‌شود؛ زنی که در اوج بحران‌های سیاسی پسرش، بزرگ‌ترین دغدغه‌اش نبودنِ خدمتکار در خانه است!

• مادر دوم؛ چارو (همسر راوی با بازی وامیقا گبی): او خانه را با نظمی ساعت‌وار اداره می‌کند، فرزندش را به مدرسه می‌فرستد، مادرشوهرش را به مراسم‌های مذهبی می‌برد و خودش برای فرار از این روزمرگی، به دنیای موسیقی‌های قدیمی و پرانرژی پناه می‌برد. اما ناگهان تمام دنیای آرامش فرو می‌ریزد.

• مادر سوم و محور اصلی داستان؛ کریتسنا مهرا یا همان KM (با بازی درخشان تابو): او مأمور ارشد سازمان اطلاعات است و وظیفه دارد نفوذی‌ای را که باعث مرگ همکارش شده، پیدا کند. فیلم با صدای او آغاز می‌شود؛ روایتی حسی و عمیق که تماشاگر را به دالان‌های تاریک جاسوسی می‌کشاند. KM در حالی که در یک تراژدی واقعی دست‌وپا می‌زند، حتی وقت نمی‌کند به تئاتر مدرسه‌ی پسر نوجوانش برسد.

زنان؛ ستون‌های نامرئی دنیای بهاردواج

فیلم «خفیه» بر اساس رمان «فرار به ناکجاآباد» نوشته عمار بوشان ساخته شده و داستان آن در فضای پس از جنگ کارگیل (بین هند و پاکستان) می‌گذرد. اما این یک فیلم اکشنِ پر از انفجار نیست؛ قدرت فیلم در روابط ملموس، دیالوگ‌های عمیق و طنز زیرپوستی آن است.

در دنیای کارگردان، زنان ستون‌های اصلی و مرکز ثقل داستان هستند. از بازی مقتدرانه و چندلایه‌ی تابو گرفته تا آزمری هاق بادون (در نقش هینا) که تعلیق و جذابیت فیلم را دوچندان کرده است. حتی شخصیت‌های فرعی مثل «گیتا» (زن دکه‌دار نزدیک محل مراقبت مأموران) با یک نگاه ساده و پرتحقیر به همسر مرددش، تمام بار سنگین نگاه‌های مردسالارانه‌ای را که زنان تحمل کرده‌اند، به تصویر می‌کشد. اوج این قدرت‌نمایی زنان را در سکانس مهمِ دور میز شام می‌بینیم؛ جایی که کارگردان به سبک شاهکارهای شکسپیر، از یک موقعیت ساده مثل صرف غذا، بالاترین حدِ تنش و درام را خلق می‌کند.

در مقابل، مردان این فیلم در میان آتشِ کارهای خود گرفتار و مستاصل شده‌اند. راوی (علی فضل) تصویری از یک مرد دست‌وپاچلفتی است که در اقیانوسی از اشتباهات خود غرق می‌شود و بازی عالی فضل، این کاراکتر را به ترکیبی از کمدی موقعیت و تراژدی تبدیل کرده است.

چرا باید «خفیه» را دید؟

«خفیه» با مدت زمان ۲ ساعت و ۳۷ دقیقه، فیلمی نیست که با ریتم تند شما را هیجان‌زده کند، اما موسیقی متن مبهم و اضطراب‌آور، بازی‌های فوق‌العاده (به‌ویژه تابو و وامیقا گبی) و نگاه عمیقش به تأثیرات خانوادگیِ خیانت، باعث می‌شود که نتوانید از آن چشم بردارید. این فیلم در حال حاضر در پلتفرم نتفلیکس در دسترس است (البته با درجه سنی بزرگسال).

اگر به درام‌های جاسوسی با تمرکز بر روابط انسانی و روان‌شناختی علاقه‌مندید، شاهکار جدید ویشال بهاردواج را از دست ندهید.

نظر شما چیست؟ آیا فیلم را دیده‌اید؟ به نظر شما چقدر سینمای هند توانسته از کلیشه‌های قدیمی فاصله بگیرد و به این سطح از پختگی در ژانر جاسوسی برسد؟ نظراتتان را در کامنت‌ها بنویسید.

منبع

https://lifeisacinemahall.wordpress.com/2023/10/15/khufiya-the-domestic-price-of-betrayal/