جبر و اختیار حجاب

این مطلب در شماره‌ی سوم مجله‌ی دانشجویی «مداد» در دی و بهمن 1389(پرونده‌ی «حجاب؛ اجباری یا اختیاری») چاپ شد. نشریه‌ی مداد به صاحب‌امتیازی، مدیر مسئولی و سردبیری امیرحسین مجیری در دانشگاه صنعتی اصفهان منتشر می‌شد. نوشته‌های چاپ شده، لزومن نظر نشریه و عواملش نبودند. همچنین نویسنده‌ی این مطلب ممکن است بعدن نظر متفاوتی پیدا کرده باشد.

نویسنده: فاطمه (نام مستعار)

جبر و اختیار دو قطبی هستند که همیشه مورد توجه عام و خاص بوده و نمی‌شود ان را امری امروزی و به روز دانست بلکه از گذشته تا حال بوده و در آینده نیز جدال بین جبرگراها و اختیار گرایان خواهد بود و مثلا نمی‌شود گفت که همه چیز اختیاری است و هرکسی می‌تواند هر کاری که می‌خواهد انجام دهد؛ اگر این طور باشد که قانون‏گرایی در جامعه معنایی ندارد ما باید ابتدا اختیار و یا جبر را تعریف کنیم و ببینیم که در چه مواردی می‌توانیم از اختیاراتمان استفاده کنیم و در چه مواردی باید از جبر استفاده شود. البته باید این را هم در نظر گرفت که این دو امر کاملا نسبی هستند و موردی که در زمانی خلاف عرف و ممنوع بوده ممکن است در زمانی آزاد و مشروع باشد در مورد حجاب هم همین امر صدق می‌کند ما ابتدا باید بدانیم که اصلا حجاب می‌تواند اجباری و یا اختیاری باشد و یا کسی حق این را دارد که در این مورد قانون بگذارد و باید این را از سوابق تاریخی و دینی خود استخراج کنیم. البته باید تغییرات زمانی و مکانی به این منظور را که مثلا نمی‌شود بعضی از قوانین صدر اسلام را در قرن حاضر اجرا کرد، هم در نظر گرفت.

در باب حجاب و قدمتش در ایران، به نظر من این قضیه بسیار ریشه‌ای و بنیادین است و شاید به همین راحتی نشود گفت که از فردا حجاب اختیاری است باید در این مورد بحث‌ها و گفتمان‌های بسیاری انجام شود و صاحب نظرانی که واقعا معلومات این کار را دارند اظهار نظر کنند و اما به نظر من بهترین راه پرسش از خود مردم است؛ یعنی همه‏پرسی ترتیب داده شود و این امر به رای گذاشته شود تا هر کس نظر خود را بیان دارد.