آثار پول‌شویی!

۴ـ آثار پول شویی:

هم پیوندی نزدیك و آشكار پدیده پول شویی با فعالیت های مجرمانه یا غیر قانونی ، و نقش اساسی آن در ترغیب یا تسهیل فعالیت مجرمانه و فراهم نمودن امكان تداوم یا حتی تقویت جرائم سازمان یافته ، ضرورت شناسایی و رویارویی با این پدیده شوم ، و عزم بین المللی برای مبارزه با این معضل را به ویژه از دهه ۱۹۸۰ به این سو آشكار میكند .

۱ـ۴ آثار اقتصادی :

۱ـ۱ـ۴ تضعیف بخش خصوصی : یكی از آثار مهم اقتصادی پول شویی در بخش خصوصی نمود پیدا میكند . پول شویان با هدف پنهان كردن عواید حاصل از فعالیت های غیر قانونی خود ، با استفاده از شركتهای پیشرو ، عواید مزبور را با وجوه قانونی مخلوط میكنند . برای مثال ، در برخی كشورها برای پوشش عواید حاصل از قاچاق مواد مخدر ، پیتزا فروشی ها مورد استفاده قرار می گیرند . این گونه شركت ها در واقع به وجوه غیر قانونی قابل توجهی دسترسی دارند كه به آن ها كمك میكند محصولات و خدمات خود را با قیمتی كم تر از سطح قیمت بازار ارائه كنند . گاهی شركت های مزبور میتوانند محصولات خود را حتی با قیمتی كمتر از هزینه تولید ، عرضه كنند . براین اساس ، این شركت ها نسبت به شركت های قانونی كه سرمایه خود را از بازارهای مالی تامین میكنند ، از قدرت رقابت بیشتری برخوردارند . این امر رقابت را برای شركت های قانونی بسیار مشكل میكند و باعث بیرون راندن آن ها توسط شركت ها و سازمان های مجرم ، از بازار و تضعیف بخش خصوصی قانونی در اقتصاد میشود .

۲ـ۱ـ۴ تضعیف یكپارچگی و تمامیت بازارهای مالی ؛ موسسات مالی متكی به عواید حاصل از فعالیت های مجرمانه ، در مدیریت مناسب دارایی ها ، انجام به موقع تعهدات و عملیات خود با مشكلات و چالش های بیش تری مواجه اند . برای مثال ، مقدار زیادی پول با هدف پول شویی وارد موسسه مالی میشود ، اما به طور ناگهانی و بدون اعلام و اخطار ، در پاسخ عوامل غیر بازاری ، مانند اقدامات قانونی ، از موسسه خارج میشود . این امر ممكن است مشكلاتی در زمینه نقد شوندگی و امور اجرایی در بانك ها ایجاد كند .

۳ـ۱ـ۴ كاهش كنترل دولت بر سیاست های اقتصادی ؛ براساس برآوردهای انجام شده ، حجم پول شویی در جهان بین ۲ تا ۵ درصد تولید ناخالص داخلی جهان است . در بعضی از كشورهای در حال رشد ، این عواید غیر قانونی ممكن است میزان بودجه دولت را تحت شعاع قرار دهد ودر نتیجه كنترل دولت بر سیاست گذاری های اقتصادی را كاهش دهد . در واقع گاهی حجم زیاد دارایی های انباشته شده مبتنی بر عواید حاصل از پول شویی ، بازارها یا حتی اقتصادهای كوچك را در تنگنا قرار میدهد .

از آنجا كه پول شویان وجوه به دست آمده را در جایی سرمایه گذاری میكنند كه احتمال كشف آن نسبت به جایی كه بازدهی بیش تری دارد ، كمتر است ، پول شویی تاثیر معكوسی بر نرخ ارز و نرخ بهره خواهد داشت . به عبارت دیگر پول شویی خطر بی ثباتی ناشی از تخصیص نادرست منابع را كه خود حاصل فعالیت های مصنوعی و غیر واقعی است ، افزایش می دهد .

به طور خلاصه ، پول شویی و دیگر جرائم مالی ممكن است به تغییرات مبهم و غیر قابل توجیه در تقاضای پول و نوسان های شدید در جریان های سرمایه ، نرخ ارز ، و نرخ بهره منجر شود .

ماهیت غیر قابل پیش بینی پول شویی همراه با كاهش كنترل دولت بر سیاست های اقتصادی ، دستیابی به سیاست های صحیح و كار آمد اقتصادی را با مشكل مواجه می كند .

۴ـ۱ـ۴ اخلال و بی ثباتی در اقتصاد ؛ اشخاصی كه اقدام به پول شویی می كنند ، به دنبال سود حاصل از سرمایه گذاری وجوه غیر قانونی خود در فعالیت های اقتصادی نیستند ، بلكه هدف آن ها نگهداری اصل وجوه و عواید مزبوراست . بنابراین ، آن ها وجوه خود را به لزوم در فعالیت هایی كه برای كشور محل استقرار وجوه مزبور ، سود آور باشد سرمایه گذاری نمی كنند . علاوه بر این ، از آنجا كه پول شویی باعث هدایت وجوه از سرمایه گذاری سالم به سوی سرمایه گذاری های با كیفیت پایین میشود ، به رشد اقتصادی لطمه وارد میكند . برای مثال در بعضی از كشورها ، وجوه مزبور به سوی سرمایه گذاری در بخش هایی مانند ساختمان سازی ، هتل داری و .... سوق یافته است ، اما این جهت گیری وجوه ، به دلیل تقاضای واقعی نبوده بلكه از منافع كوتاه مدت پول شویان ناشی شده است و به محض این كه بخش های مزبور خاصیت خود را برای پول شویان از دست بدهند ، آن ها سرمایه های خود را از آن بخش ها خارج می كنند و این موضوع خسارت شدیدی به بخش های مزبور و كل اقتصاد وارد میكند

۵ـ۱ـ۴ كاهش درآمد دولت ؛ یكی دیگر از آثار زیانبار پول شویی كاهش درآمدهای دولت است كه به طور غیر مستقیم به اشخاصی كه مالیات خود را صادقانه پرداخت میكنند ، لطمه میزند . علاوه براین ، پول شویی گرد آوری مالیات را نیز با مشكل مواجه میكند .

۶ـ۱ـ۴ ایجاد موانعی برای خصوصی سازی ؛ پدیده پول شویی اقدامات كشورها برای انجام اصلاحات اقتصادی از طریق خصوصی سازی را بامشكل مواجه میكند . اگرچه خصوصی سازی منافع اقتصادی قابل توجهی به همراه دارد ، میتواند به صورت ابزاری برای پول شویی مورد استفاده قرار گیرد . سازمان های مجرم از توان مالی بیش تری برای خرید شركت های دولتی برخوردارند . در واقع آن ها میتوانند با خرید شركت ها و موسسات مورد نظر خود مانند بانك ها ، از آن ها برای پنهان كردن عواید حاصل از فعالیت های مجرمانه و همچنین گسترش فعالیت های غیر قانونی استفاده كنند .

۷ـ۱ـ۴ ریسك اعتباری ؛ هیچ كشوری تمایل ندارد كه اعتبار خود و نهادهای مالی خود را با همكاری در انجام پول شویی ، به ویژه در شرایط كنونی اقتصاد جهانی از دست بدهد . پول شویی و جرائم مالی دیگر مانند دست كاری در بازار ، داد و ستد اوراق بهاداربا استفاده از اطلاعات محرمانه ، اختلاس ، نقش جذب كنندگی سود و اعتماد و اطمینان را در بازار از بین میبرد . كاهش اعتبار به دلیل انجام فعالیت های مزبور ، فرصت های مناسب جهانی و رشد و پایداری را كاهش میدهد و باعث رشد سازمان های مجرم با اهداف كوتاه مدت میشود.

علاوه بر این ، در صورتیكه به اعتبار مالی كشوری خدشه وارد شود ، به دست آوردن اعتبار مجدد بسیار مشكل و مستلزم صرف منابع قابل توجهی است ، در حالی كه میتوان از طریق مقابله با پول شویی و كنترل مناسب آن از ایجاد این گونه مشكلات جلوگیری كرد .

۲ـ۴ آثار اجتماعی :

علاوه بر آثار زیانبار اقتصادی ، پول شویی خطرات و هزینه های اجتماعی قابل توجهی نیز به همراه دارد . این پدیده ، فرآیندی حیاتی برای انجام جرائم مهم وعمده است و امكان گسترش فعالیت های غیر قانونی را برای قاچاقچیان مواد مخدر ، كالا و .... و سایر مجرمان فراهم می كند . علاوه بر این هزینه های دولت را به دلیل نیاز به تدوین و اجرای قانون و هزینه های بیش تر برای مراقبت های بهداشتی – مانند درمان معتادان مواد مخدر – برای مبارزه با پیامدهای جدی پول شویی افزایش می دهد .

یكی از آثار منفی اجتماعی – اقتصادی پول شویی ، انتقال قدرت اقتصادی از بازار ، دولت و شهروندان به مجرمان و سازمان های متخلف است . قدرت اقتصادی منتقل شده به سازمان ها و اشخاص مجرم اثر مخربی بر همه اركان و اجزای جامعه دارد . درصورت گسترش پول شویی در جامعه و عدم مبارزه جدی با آن و افزایش قدرت پول شویان ، ممكن است دولت تحت كنترل آن ها قرار گیرد .

واژگان کلیدی : پول شویی، قاچاق مواد مخدر و اسلحه و کالا، قاچاق انسان، امنیت، مبارزه

نویسنده: وکیل دادگستری، قاسم توکلی گردفرامرزی