هوش مصنوعی مولد میتواند برای رهبران زمان بیشتری بسازد
بحران اعتماد و درگیری شغلی در سازمانها
رهبران امروز با بحرانی جدی روبهرو هستند: کاهش مشارکت کارکنان و افت اعتماد به مدیران.
طبق گزارش Gallup، سطح درگیری کارکنان در آمریکا در سال ۲۰۲۴ به پایینترین حد دهسالهی خود رسیده و تنها ۳۱٪ از کارکنان واقعاً در کارشان درگیرند؛ در حالی که ۱۷٪ کاملاً بیانگیزه و منفعلاند.
در گزارش شاخص اعتماد ادلمن (Edelman Trust Barometer) برای سال ۲۰۲۵ نیز آمده است که تنها ۷۵٪ از کارکنان در جهان به کارفرمایان خود اعتماد دارند—سه درصد کمتر از سال قبل.
این روندها فشار زیادی روی رهبران وارد کرده تا بیش از هر زمان دیگری بر مهارتهای انسانی تمرکز کنند؛ مهارتهایی مانند خودآگاهی، ارتباط شفاف، همدلی و شفقت.
اما مطالعهای از بیش از ۳۰۰ رهبر که بهزودی منتشر میشود، نشان داده فقط ۱۶٪ از آنها واقعاً از این ویژگیهای انسانی برخوردارند—ویژگیهایی که باعث افزایش اعتماد، وفاداری و عملکرد تیمی میشود.
تفاوت میان رهبران انسانی و غیرانسانی چشمگیر است:
کارکنانِ رهبرانی که در این مهارتها ضعیفاند، ۴۹٪ اعتماد کمتر، ۳۹٪ تعهد سازمانی پایینتر و ۵۹٪ تمایل بیشتر به ترک سازمان دارند.
در مقابل، رهبرانی که در این مهارتها قویاند، محیط کاریای میسازند که در آن اعتماد ۹۷٪ بیشتر، تعهد ۶۵٪ بیشتر و تمایل به استعفا ۳۷٪ کمتر است.
هوش مصنوعی؛ تهدید یا فرصت؟
با اینکه ورود هوش مصنوعی به محیط کار ترس از تغییر و بیثباتی را افزایش داده، اما در عین حال فرصتی تازه برای تقویت مهارتهای انسانی در رهبری فراهم کرده است.
در همکاری ما با شرکتهایی مانند IBM، دیدیم که سازمانها میتوانند از AI نه برای جایگزین کردن انسان، بلکه برای آزاد کردن زمان رهبران استفاده کنند تا آنها بتوانند روی مهمترین بخش کارشان تمرکز کنند: انسانها.
IBM یکی از نمونههای موفق این رویکرد است.
این شرکت نهتنها از AI برای افزایش بهرهوری استفاده میکند، بلکه هدفش را بر این گذاشته که رهبرانش بتوانند بیشتر با افرادشان در ارتباط باشند.
سه گام کلیدی که IBM و شرکتهای پیشرو دنبال میکنند چنین است:
بازتعریف هدف AI از صرفهجویی در زمان به ایجاد فرصت برای رهبری انسانی
استفاده از زمان آزادشده برای رشد مهارتهای نرم و انسانی رهبران
بهکارگیری AI بهعنوان یک مربی یا همراه برای توسعهی رهبری
بیایید ببینیم این سه گام در عمل چطور اجرا میشوند.
۱. بازتعریف رویکرد صرفهجویی در زمان
سفر IBM با هوش مصنوعی در حوزه منابع انسانی، از سادهسازی فرایندها شروع شد.
یکی از اولین پروژهها، اتوماسیون روند ارتقا شغلی بود — فرایندی که معمولاً ساعتها وقت رهبران را صرف جمعآوری اطلاعات و پر کردن فرمها میکرد.
اما پیش از شروع کار، یکی از مدیران جملهای گفت که مسیر پروژه را تغییر داد:
«هر دقیقهای که صرف این کارهای اداری میکنم، دقیقهای است که نمیتوانم کنار تیمم باشم.»
از همینجا تمرکز تیم HR تغییر کرد — از صرفهجویی در زمان به استفادهی بهتر از زمان.
نیکل لامورو (Nickle LaMoreaux)، معاون ارشد منابع انسانی IBM، توضیح میدهد:
«آیا میخواهم مدیران وقتشان را صرف وارد کردن داده کنند یا ترجیح میدهم آن زمان را صرف گفتوگوی رودررو با کارمندشان کنند تا بدانند چرا ارتقا گرفته یا نگرفته و چه مسیر رشدی پیش رو دارد؟»
نتیجه این شد که با استفاده از دستیار هوشمند AskHR، مدیران میتوانند کارهای اداری مثل ارتقا یا انتقال کارمند را ۷۵٪ سریعتر انجام دهند — و زمان صرفهجوییشده را به گفتوگوهای انسانی اختصاص دهند.
۲. استفاده از زمان آزاد برای رشد مهارتهای انسانی
در بسیاری از شرکتها، دربارهی اهمیت مهارتهای نرم (Soft Skills) زیاد صحبت میشود، اما کمتر پیش میآید که برای آموزششان اقدامی جدی شود.
اکنون، با تغییر ماهیت کار بهواسطهی AI، این مهارتها از همیشه حیاتیتر شدهاند.
IBM تصمیم گرفته مهارتهای انسانی را به معیار رسمی عملکرد رهبران تبدیل کند.
در ارزیابیهای سالانه، رهبران نهفقط بر اساس نتایج کسبوکار، بلکه بر اساس رفتارهای رهبری هم سنجیده میشوند — شامل سه محور:
افراد، اجرا، و استراتژی.
در بخش «افراد»، تأکید بر رهبری اصیل و همدلانه است: الهام دادن، گوش دادن، اعتمادسازی و ایجاد حس تعلق.
برای نمونه، وقتی با کمک AI فرایند ارزیابی عملکرد سادهتر شد، از مدیران خواسته شد زمان آزادشده را صرف گفتوگو با کارکنانی کنند که ارتقا نگرفتهاند و درباره مسیر پیشرفتشان صحبت کنند.
در سال ۲۰۲۴، بیش از ۷۰٪ مدیران ارشد IBM بازخورد ۳۶۰ درجه دریافت کردند تا آگاهیشان از نقاط قوت و ضعف انسانیشان افزایش یابد.
همچنین برنامههای آموزشی جدیدی ایجاد شد، مثل ماژول آنلاین
«رهبری در عصر هوش مصنوعی مولد»
که به همهی مدیران یاد میدهد چطور در محیطی مجهز به AI، انسانیتر و مؤثرتر باشند.
۳. استفاده از AI بهعنوان مربی رهبری
شاید عجیب به نظر برسد، اما تجربهی سهسالهی ما نشان داده هوش مصنوعی میتواند به رهبران کمک کند انسانیتر باشند.
AI میتواند در نقش یک «مربی دیجیتال» عمل کند — از تمرین گفتوگوهای دشوار گرفته تا پیشنهاد نحوهی بازخورد دادن یا درک بهتر رفتار انسانها.
اما یک نکتهی مهم وجود دارد:
نباید رابطهی انسانی را خودکارسازی کرد.
رهبران موفق از AI برای آماده شدن و درک بهتر موقعیتها استفاده میکنند، نه برای تقلید کورکورانه از پاسخهای ربات.
لامورو در اینباره میگوید:
«همیشه باید یک انسان در حلقه باشد. هدف این نیست که کامل به نظر برسیم، بلکه این است که واقعی، شفاف و متصل باشیم.»
در IBM، از رهبران خواسته شده از AI برای بازاندیشی در سبک رهبری خود، شناخت سوگیریها و تمرین گفتوگوهای دشوار استفاده کنند — بدون اینکه اصالت و صداقت انسانیشان را از دست بدهند.
نتیجهگیری
هنوز زود است دربارهی اثر نهایی این تغییرات قضاوت کنیم،
اما یک چیز روشن است:
IBM روی قدرت رهبری انسانی در عصر هوش مصنوعی سرمایهگذاری کرده است.
بهجای اینکه از AI بترسد، آن را ابزاری میداند برای آزاد کردن وقت رهبران تا بتوانند واقعاً رهبر باشند، نه مدیر وظایف.
لامورو میگوید:
«ما هنوز همهچیز را دربارهی رهبری در عصر AI نمیدانیم، اما یک چیز مسلم است: نوع تازهای از رهبران لازم است — رهبرانی انسانمحور.»
در نهایت، هر سازمانی—صرفنظر از اندازه یا صنعت—میتواند از این الگو الهام بگیرد:
سرمایهگذاری در تکنولوژی و انسان بهصورت همزمان، راز موفقیت در عصر جدید رهبری است.
مطلبی دیگر از این انتشارات
تولید محتوا؛ تخصص و مهارت
مطلبی دیگر از این انتشارات
کاربرد ایمیل مارکتینگ در کسب و کار شخصی من
مطلبی دیگر از این انتشارات
چرا حتی با سبیلهای آویخته هم عذرخواهی کردن مهم است؟