بازخوانی پرونده‌ای قدیمی، به بهانه قطع شدن اینترنت و همه چی!

یک آپدیت بی‌ربط به متن

برای حل مشکل نداشتن تب جدیدترین نوشته‌ها و کامنت گذاشتن، این نوشته و این یکی رو بخونین

نوبت قبلی که لازم شد ویرگول رو به جای توییتر استفاده کنم، زمان جنگ بود که اینترنت‌ها قطع شده بود. این بار امّا اگرچه تا دقایق آخر به نظر میومد دولت داره عقل و شعور به خرج می‌ده و با وجود اعتراضات و فراخوان، اینترنت رو قطع نکرده، امّا در دقایق اضافی بازی (که به طرز عجیبی واقعاً ۹۰ دقیقه بعد از ساعت فراخوان بود) اینترنت رو قطع کرد. نه حتی داخلی، قطع کامل. حتی DNS رو قطع کرد. حتی پیامک رو! آخرین باری که یادم میاد پیامک قطع شده باشه، خرداد ۱۳۸۸ بود.

بعد از آبان ۹۸، جدای از همه همه اتهامات غلط درباره نقش آروان در قطع اینترنت، تنها موضوعی که اندکی عقلانیت درش بود و می‌شد درباره‌اش بحث کرد، این بود: «چون جایگزین داخلی وجود داره می‌تونن اینترنت قطع کنن و اگر شما جایگزین داخلی رو به وجود نمی‌آوردین، نمی‌تونستن».

گذشته از نادرستی این ادعا که قبل از آروان زیرساخت داخلی وجود نداشته (حتی همون زمان هم آروان سهم ناچیزی از میزبانی داخلی داشت)، همون زمان بارها به غلط بودن این منطق مهم بودن هزینه (و بالتبع کاهش هزینه به خاطر وجود جایگزین) پرداخته شد و گفته شد «وقتی کار به اونجا برسه که دکمه قطع رو بزنن، چنین چیزی در نظر گرفته نمی‌شه». اگرچه رویه قطع اینترنت در آبان ۹۸ هم همین رو نشون میداد (اول قطع شد، کارها مختل شد، و بعد امیر ناظمی دنبال چاره افتاد و اون نامه‌ی معروف رو زد). امّا الان بهتر میشه غلط بودن استدلال «کاهش هزینه» رو به چشم دید:

جایگزین پیامک چیه که بودنش باعث شده پیامک با خیال راحت قطع بشه؟

قطع پیامک، باعث میشه نه فقط ارتباط ساده بین آدم‌ها، که حتی استفاده از برنامه‌های داخلی و حتی بانک‌ها ناممکن بشه! به جز پیامک، الآن DNS هم که نقشی حیاتی در اینترنت داره و بدون اون حتی به سرویس‌های داخلی هم نمی‌شه دسترسی داشت، از دیشب قطعه! اینترنت سرورها قطعه! و...

وقتی موضوع امنیتی باشه، جایگزین و مختل نشدن کارهای روزمره برای تصمیم‌گیر اهمیتی نداره.

جنبه‌ی دیگه غلط بودن این ادعا، در نظر نگرفتن میزان کنترل‌پذیر بودن شبکه است. باز الآن که وسط ماجرا هستیم احتمالاً درکش برای آدمی که تخصص شبکه نداره راحت‌تره: الآن اسنپ و تپسی و... روی اینترنت موبایل بازه، رو اینترنت خونگی نه. یا زمان جنگ، بعد از یک روز گوگل باز شد، و بقیه اینترنت نه. یعنی حتی استدلال «کاهش هزینه» رو هم قبول کنیم، داخلی بودن سرویس تقریباً تاثیری روی هزینه نداره.

به همین دلایل خیلی قبل‌تر در توییتر نوشته بودم که جادی (که به عنوان متخصص به این موضوع پرداخت بود) یا بدیهیات شبکه رو بلد نیست (که معاذالله!)، یا مختصص پروپاگانداست.

پی‌نوشت: دوران جنگ، درباره میزان جدایی ناپذیر بودن خدمات داخلی از اینترنت نوشته بودم و قبل‌تر نوشته بودم اتفاقاً همین تنیده شدن زندگی‌ها در تارهای اینترنت، مانع از قطع اینترنته. چیزی که به واسطه گسترش ضریب نفوذ اینترنت و سرویس‌های اینترنتی داخلی امکان‌پذیر شده.