شتاب‌دهنده چیست؟

مراسم معرفی بهترین شتاب‌دهنده‌ها در آمریکا در سال 2015
مراسم معرفی بهترین شتاب‌دهنده‌ها در آمریکا در سال 2015

اگر هنوز وارد دنیای استارتاپ‌ها نشده‌اید، احتمالا به این دلیل است که نمی‌دانید شتاب‌دهنده چیست و اگر هم به‌تازگی وارد دنیای استارتاپ‌ها شده باشید، هنوز این اصطلاح به گوشتان نخورده است. آیا شتاب‌دهنده چیزی است که به حرکت سریع‌تر کمک می‌کند؟ در این مقاله براساس تجربیات، موفقیت و البته شکست‌های دیگران در این حوزه به مفهوم شتاب‌دهنده می‌پردازیم.

تعریف شتاب‌دهنده استارتاپ

شتاب‌دهنده استارتاپ، در واقع مجموعه و مکانی است که استارتاپ‌ها در مرحله اول می‌توانند برای گرفتن مشاوره و راهنمایی لازم به آن‌جا بروند و به شبکه‌های مربوطه دسترسی پیدا کنند تا به رشد مناسب و سریع آن‌ها کمک کنند.

دنیای امروز، دنیای کارآفرینی است. امروزه استارتاپ‌ها توانسته‌اند در سطح جهانی تبدیل به کسب و کار چند میلیون دلاری شوند. در کشور ما نیز کارآفرینان به سرعت خود را با موج استارتا‌پ‌ها در سطح جهانی همراه ساخته‌اند. کسب و کارهایی مثل تخفیفان، دیجی‌کالا، و کافه بازار خیلی سریع موفقیت خود را نشان دادند و چنان جوی ایجاد کردند که حتی واشنگتن پست نیز در خصوص استارتاپ‌های ایران مقاله‌ای چاپ کرد. در این میان می‌خواهیم به موضوع شتاب‌دهنده‌ بپردازیم و بگوییم نقش موثر شتاب‌دهنده در کسب و کار چیست؟

مفهوم شتاب‌دهنده

شتاب‌دهنده در واقع شرکت‌هایی هستند که ایده‌های جدید را مطالعه کرده و روی آن‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند. این شرکت‌ها به ایده‌پردازان کمک می‌کنند تا بتوانند با کمک آن‌ها ایده‌های خود را به مرحله اجرا درآورند. آن‌ها در ابتدا ایده‌ها را بررسی می‌کنند و از میان آن‌ها ایده‌های برگزیده را گلچین کرده و مورد حمایت قرار می‌دهند.

روند کار به این صورت است که پس از انتخاب ایده برتر، شتاب‌دهنده مبلغی را در اختیار استارتاپ قرار می‌دهد و استارتاپ به همراه تیم خود برای اثبات طرحش و به مرحله تجاری رساندن آن چند ماه زمان دارد. در عوض این کمک مالی که شتاب‌دهنده به استارتاپ می‌کند، درصدی از سهام استارتاپ را نیز برمی‌دارد.

علاوه بر کمک مالی، شتاب‌دهنده امکانات و حتی فضا در اختیار استارتاپ منتخب قرار می‌دهد و هم‌چنین مربیان و مشاوران حرفه‌ای نیز بر کار تیم‌ها نظارت می‌کنند و تجربیات خود را در اختیار آن‌ها قرار می‌دهند.

شتاب‌دهنده‌ها ۴ مشخصه دارند که آن‌ها را از بقیه متمایز می‌کند:

· دارای دوره‌ای ثابت هستند.

· مبنای کارشان گروهی و بر پایه همکاری است.

· بر مبنای منتورینگ و آموزش، تیم‌ها را هدایت می‌کنند.

· در یک روز با عنوان «DemoDay»، استارتاپ‌ها دیگر از آن‌ها جدا می‌شوند و توسط شتاب‌دهنده‌ها به سرمایه‌گذاران معرفی می‌شوند.

دلیل فعالیت شتاب‌دهنده‌ چیست؟

اگر دو تیم را در نظر بگیریم که یکی با شتاب‌دهنده همکاری داشته و دیگری نداشته است و آن دو را مقایسه کنیم، می‌بینیم که تیمی که با برنامه‌ شتاب‌دهنده همراهی داشته است، در دستیابی به موفقیت در کسب و کار خود شتاب و سرعت بیشتری داشته است. هم‌چنین با مقایسه این دو تیم درمی‌یابیم تیم‌هایی که تحت حمایت شتاب‌دهنده قرار دارند و در یک دوره شتاب‌دهی شرکت می‌کنند، خیلی سریع‌تر وارد مرحله بعدی سرمایه‌گذاری خود می‌شوند.

در واقع، هدف مجموعه شتاب‌دهنده این است که با برگزاری دوره‌های فشرده، شرکت‌های نوپا را حمایت کنند و موفقیت و پیشرفت آن‌ها را تسریع ببخشند. حمایت آن‌ها هم به‌صورت مالی است و هم در اختیار قرار دادن فضای کسب و کار اداری. منبع اصلی درآمد شتاب‌دهنده‌، سهام‌های آتی شرکت‌های تحت حمایت خود است. دو نمونه از استارتاپ‌های موفق جهانی که از طریق شتاب‌دهنده‌ها رشد کرده و هم‌اکنون کسب و کارهای بزرگی هستند، تویتر و دراپ باکس هستند.

برنامه شتاب‌دهی یک مجموعه شتاب‌دهنده چگونه است؟

جهانی کردن کسب و کار نو می‌تواند دلهره‌آور باشد، ولی برنامه‌های شتاب‌دهنده قطعا می‌تواند به این روند کمک کند. مدت زمانی که هر شتاب‌دهنده برای برنامه‌هایش ارائه می‌دهد از یک شتاب‌دهنده تا شتاب‌دهنده دیگر متفاوت است اما، اکثر برنامه‌ها ۳، ۶ یا ۹ ماه طول می‌کشند و روند کلی آن‌ها به شکل زیر است:

مرحله درخواست: معمولا باید به‌صورت آنلاین درخواست خود را برای برنامه شتاب‌دهنده ارسال کنید و اگر ایده و تیم شما به‌قدر کافی خوب باشند، از مرحله اول بررسی گذر می‌کنید و از شما دعوت می‌کنند تا شخصا به دفتر مجموعه شتاب‌دهنده بروید و پروژه خود را ارائه کنید.

هفته استقبال و خوش‌آمدگویی: در صورت پذیرفته شدن، معمولا در ابتدا به مدت یک هفته شما را با تیم شتاب‌دهنده، شرکای مرتبط، سرمایه‌گذاران یا مربیان و سایر کارآفرینانی که همراه شما در این برنامه شرکت خواهند کرد آشنا می‌‌کنند.

مربیگری، مربیگری، مربیگری: این در واقع همان مکانی است که تمام شتاب‌دهنده‌ها معمولا برنامه خود را براساس اهداف خاص خود توسعه می‌دهند. این برنامه به شما در پیدا کردن نقاط ضعف‌تان به‌عنوان یک شرکت و همکاری با یکدیگر برای برطرف کردن آن‌ها و کمک به غلبه بر موانع کمک می‌کند. برنامه شتاب‌دهی می‌تواند در قالب مشاوره واقعی و مربیگری از طرف تیم شتاب‌دهنده باشد. این برنامه سعی در آشناسازی شما با سرمایه‌گذاران خاص که به حوزه کاری شما علاقمند هستند دارد و کمک می‌کند تا به سرمایه‌گذاری خطرپذیر دست یابید.

روز نمایش نسخه (Demo Day): اکثر شتاب‌دهنده‌ها در آخر تمام برنامه‌ها یک روز را برای نمایش نسخه آزمایشی اختصاص می‌دهند، و این روزی است که شتاب‌دهنده معمولا کل شبکه خود را برای تماشای گام‌های استارتاپ دعوت می‌کند تا همه شاهد پیشرفت تیم استارتاپی در برنامه باشند و آن را در ایجاد ارتباطات کاری لازم کمک کنند.

منبع درآمد شتاب‌دهنده‌ها کجاست؟

مثل تمام کسب و کارها، این مدل نیز می تواند متفاوت باشد اما، درآمد شتاب‌دهنده‌های استارتاپ‌ها در قالب مالکیت شرکت است. این بدین معنی است که اگر شرکت شما برای شرکت در دوره برنامه شتاب‌دهی پذیرفته شد، ممکن است شتاب دهنده درصدی از شرکت شما را از آن خود کند. برخی از شتاب دهنده‌ها حتی برای خدمات خاصی هم که می‌دهند پول مطالبه می‌کنند که این چندان معمول نیست.

چه کسانی باید متقاضی برنامه‌های شتاب‌دهنده‌ها باشند؟

دلایل زیادی وجود دارد که یک استارتاپ باید درخواست برنامه شتاب‌دهنده را مدنظر قرار دهد اما، قاعده کلی این است که شما باید شروع کنید تا کسب و کار خود را به واقعیت تبدیل کنید. منظور این است که شما ایده قوی دارید، تحقیقات اولیه بازار را انجام داده‌اید، یک تیم بنیادی دارید، اولین پیش‌نویس مدل کسب و کارتان را نوشته‌اید، و شاید در حال حاضر با مشتریان احتمالی خود نیز صحبت کرده باشید.

درخواست دادن برای یک شرکت شتاب‌دهنده مثل یک مصاحبه شغلی است. در واقع، این یک رقابت است و شما می‌خواهید مطمئن شوید که به‌بهترین شکل ممکن دیده می‌شوید. در این‌جا نکاتی را بیان می‌کنیم که می‌تواند در پذیرفته شدن طرح و درخواست شما کمک‌کننده باشد.

1. برنامه خود را با شتاب‌دهنده خاص تطبیق دهید. وقتی یک درخواست تهیه می‌کنید و آن را به تمام شتاب‌دهنده‌ها ارسال می‌کنید، کاملا مشخص است. کسانی که این کار را انجام می‌دهند، به‌ندرت به مرحله بعد می‌رسند.

2. درخواست خود را به‌صورت فایل پی.دی.اف ارسال کنید. ارسال درخواست به‌صورت فایل پاورپوینت یا کینوت، خوب نیست و امکان دارد در اجرای آن به مشکل برخورد کنید. فایل پی.دی.اف این اطمینان را به شما می‌دهد که فردی که درخواست شما را می‌خواند آن را به‌ترتیبی که شما دلتان می‌خواهد خواهد خواند.

3. درخواست را به‌طور کامل پر کنید. البته لازم نیست که تمام سؤالات را پاسخ دهید اما، هر چه اطلاعات بیشتری ارائه کنید، مجموعه شتاب‌دهنده خیلی بهتر می‌توانند در خصوص درخواست استارتاپ شما تصمیم‌گیری کند.

4. سعی کنید که متفاوت باشید، آن شتاب‌دهنده‌ای که درخواستتان را برایش می فرستید، قبل از شما ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ طرح و درخواست را خوانده است. بعد از مدتی همه درخواست‌ها برایشان یکی به‌نظر می‌رسد.