تاثیر پروتز سینه بر شیردهی، ماموگرافی و سلامتی زنان
پروتز سینه صرفاً یک اقدام زیبایی برای تغییر شکل و افزایش حجم سینه نیست، بلکه تصمیمی است که میتواند با نگرانیهایی درباره شیردهی، انجام ماموگرافی و سلامت طولانیمدت سینه همراه باشد. بسیاری از زنان پیش از انتخاب عمل پروتزسینه، افزایش سایز سینه ، این پرسش را دارند که آیا این جراحی بر توانایی شیردهی، دقت تشخیص در تصویربرداریها و وضعیت عمومی بافت سینه تأثیر میگذارد یا خیر.
شناخت دقیق پیامدهای احتمالی این جراحی بر شیردهی، امکان انجام ماموگرافی و ارزیابی سلامت سینه، برای تصمیمگیری آگاهانه ضروری است تا فرد بداند تحت چه شرایطی میتواند از مزایای زیبایی پروتز بهرهمند شود و در عین حال، کمترین اختلال در عملکرد طبیعی سینه ایجاد گردد.
پروتز سینه چیست و چگونه در بدن قرار میگیرد؟
پروتز سینه یک ایمپلنت مصنوعی است که با هدف افزایش حجم، اصلاح فرم یا بازسازی سینه استفاده میشود. این ایمپلنت معمولاً از جنس سیلیکون یا سالین ساخته میشود و پوستهای انعطافپذیر دارد که شکل طبیعی سینه را شبیهسازی میکند.
در زمان جراحی، پزشک با ایجاد برش در ناحیه مناسب، معمولاً زیر سینه، اطراف هاله یا زیر بغل، فضایی را در بافت سینه ایجاد میکند و پروتز را در آن ناحیه قرار میدهد. این عمل بسته به انتخاب جراح و شرایط بیمار میتواند در لایههای مختلف انجام شود. در صورت فرسودگی یا تغییر شکل ایمپلنت در سالهای بعد، امکان تعویض پروتز سینه وجود دارد.
انواع پروتز سینه
پروتزهای سینه در چند دسته اصلی قرار میگیرند که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند:
۱. پروتز سیلیکونی
پرکاربردترین مدل است و به دلیل نزدیک بودن بافت آن به احساس سینه طبیعی، بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد. ژل سیلیکونی داخل آن باعث ایجاد فرم ثابت و زیبا میشود.
۲. پروتز سالینی (آبنمکی)
این مدل با آبنمک استریل پر میشود و در برخی موارد پس از قرار گرفتن در بدن، تزریق مایع انجام میگیرد. فرم نهایی کمی محکمتر است و در صورت نشت، بدن مایع آن را جذب میکند.
۳. پروتزهای قطرهاشکی یا آناتومیک
شکل این نوع به فرم طبیعی سینه نزدیکتر است و بیشتر برای افرادی مناسب است که بازسازی سینه یا اصلاح فرم نامتقارن نیاز دارند.
۴. پروتزهای گرد
این مدل برای افزایش حجم یکنواخت در همه قسمتهای سینه استفاده میشود و ظاهر برجستهتری ایجاد میکند.
محل قرارگیری پروتز سینه
جایگذاری پروتز یکی از مهمترین بخشهای جراحی است و میتواند روی ظاهر و عملکرد سینه تأثیر بگذارد. سه محل اصلی برای قرارگیری وجود دارد:
۱. زیر بافت سینه (Subglandular)
در این روش، پروتز در لایهای درست پشت بافت پستان و جلوی عضله سینه قرار میگیرد. فرمگیری سریعتر است و دوران نقاهت کوتاهتری دارد.
۲. زیر عضله (Submuscular)
در این تکنیک، ایمپلنت زیر عضله سینهای بزرگ قرار داده میشود. این روش که معمولاً با عنوان پروتز سینه زیر عضله شناخته میشود، ظاهر طبیعیتر و پوشش بیشتری ایجاد میکند و برای افراد با بافت سینه کمحجم انتخاب مناسبی است.
۳. دو لایه یا Dual Plane
روش ترکیبی است که بخشی از پروتز زیر عضله و بخشی زیر بافت قرار میگیرد. این تکنیک برای ایجاد فرم طبیعیتر و کاهش احتمال نمایان شدن لبههای پروتز کاربرد دارد.
مراقبتهای بعد از عمل پروتز سینه
رعایت نکات مراقبتی پس از جراحی، نقش مهمی در بهبود بهتر و دستیابی به شکل مطلوب سینهها دارد. مراقبت صحیح باعث میشود نتیجه عمل پروتزسینه طبیعیتر دیده شود و احتمال عوارض کاهش یابد. در ادامه مهمترین توصیهها را بهصورت ساده و قابل درک مرور میکنیم.
استفاده از سوتین طبی
پس از جراحی، سوتین طبی باید بهطور مداوم استفاده شود تا سینهها در وضعیت ثابت قرار بگیرند و از جابهجایی پروتز جلوگیری شود. این سوتین به کاهش ورم و شکلگیری مناسب سینه کمک میکند.
پرهیز از فعالیت سنگین
انجام فعالیتهای شدید، ورزشهای پرفشار و بلند کردن اجسام سنگین میتواند به ناحیه جراحی فشار وارد کند. بهتر است تا زمان تشخیص پزشک، فعالیتها آرام و کنترلشده باشد. این موضوع برای افرادی که افزایش سایز سینه انجام دادهاند اهمیت بیشتری دارد.
خوابیدن در وضعیت درست
خوابیدن به پشت و با شیب ملایم، کمک میکند تورم کمتر شود و پروتز در محل مناسب ثابت بماند. خوابیدن به پهلو یا روی شکم در هفتههای اول توصیه نمیشود.
مصرف دقیق داروها
داروهای آنتیبیوتیک و مسکن باید طبق دستور پزشک مصرف شود تا خطر عفونت کاهش پیدا کند و روند درمان سریعتر پیش برود. قطع یا تغییر دارو بدون نظر پزشک میتواند مشکلساز باشد.
مراقبت از زخم جراحی
خشک و تمیز نگه داشتن محل بخیه بسیار مهم است. بهتر است پانسمان طبق نظر پزشک تعویض شود و از تماس مستقیم آب تا زمان مجاز خودداری گردد.
محدودیت در رانندگی
به دلیل فشار روی عضلات و احتمال جابهجایی پروتز، رانندگی در روزهای ابتدایی توصیه نمیشود. زمانی که دامنه حرکتی بازوها بهتر شد، میتوان رانندگی را با احتیاط آغاز کرد.
توجه به علائم غیرطبیعی
در صورت مشاهده درد غیرعادی، قرمزی شدید، تب، یا تغییر شکل ناگهانی سینه، باید فوراً با پزشک تماس گرفته شود. در برخی افراد ممکن است پس از سالها نیاز به تعویض پروتز سینه وجود داشته باشد، بنابراین پیگیریهای دورهای اهمیت دارد.
مراجعات منظم به پزشک
ویزیتهای منظم به پزشک کمک میکند وضعیت پروتز، بهبود زخم و هماهنگی فرم سینهها بررسی شود. در صورت بروز هر تغییر مشکوک، پزشک اقدامات لازم را در زمان مناسب انجام میدهد.
پروتز سینه و تأثیر آن بر سلامت بدن
پروتز سینه یک روش رایج برای بهبود فرم و افزایش حجم سینه است و بهطور کلی ایمن محسوب میشود. مواد بهکاررفته در پروتزهای امروزی استاندارد هستند و در بیشتر افراد بدون ایجاد مشکل در بدن باقی میمانند. با این حال، مانند هر جراحی دیگری، ممکن است در برخی موارد تغییراتی در بافت سینه یا واکنشهای جسمی ایجاد شود که نیازمند پیگیری پزشکی است. آگاهی از این موارد به تصمیمگیری بهتر و مراقبت صحیح کمک میکند.
عوارض احتمالی پروتز سینه
هرچند بیشتر بیماران عمل پروتزسینه را بدون مشکل خاصی تجربه میکنند، اما احتمال بروز برخی عوارض—معمولاً نادر—وجود دارد:
پس زدن پروتز (BIA-ALCL بسیار نادر)
بدن برخی افراد ممکن است نسبت به جسم خارجی حساس شود. این حالت معمولاً با تورم یا تجمع مایع در اطراف پروتز بروز میکند و در صورت تشخیص سریع قابل درمان است.
کپسولار کانترکچر
این وضعیت زمانی رخ میدهد که بافت اطراف پروتز بیشازحد سفت شود. این سفتی میتواند باعث درد، فشار یا تغییر شکل سینه شود و یکی از شایعترین مشکلات پس از ایمپلنت است.
جابجایی پروتز
در صورت عدم رعایت مراقبتهای اولیه یا وارد شدن ضربه قوی، پروتز ممکن است از محل اولیه خود جابهجا شود. این مسئله ظاهر سینه را تغییر میدهد و نیازمند بررسی پزشک است.
احتمال پارگی پروتز (بسیار نادر)
پروتزهای جدید دوام بالایی دارند، اما امکان پارگی در اثر ضربه شدید، فرسودگی یا فشار غیرعادی وجود دارد. پارگی پروتز سیلیکونی معمولاً بدون درد و تدریجی است و در بسیاری موارد تنها با تصویربرداری مشخص میشود.
چه زمانی نیاز به تعویض پروتز وجود دارد؟
تعویض پروتز الزامی همیشگی نیست، اما در شرایط خاص انجام میشود:
بروز علائم کپسولار کانترکچر شدید: زمانی که سفتی بافت اطراف پروتز باعث درد یا تغییر فرم سینه شود.
پارگی یا نشتی پروتز: در صورت مشاهده علائم مشکوک یا تأیید پارگی در تصویربرداری مانند MRI.
جابجایی قابلتوجه پروتز: اگر تغییر موقعیت پروتز ظاهر یا احساس سینه را تحتتأثیر قرار دهد.
تغییرات ظاهری ناشی از بارداری، وزن یا افزایش سن: در برخی موارد برای اصلاح افتادگی یا تغییر فرم سینه، تعویض پروتز همراه با سایر تکنیکها انجام میشود.
عدم رضایت از سایز یا مدل قبلی: برخی افراد پس از سالها تصمیم به تغییر اندازه یا نوع پروتز میگیرند.
بهصورت کلی، اگر مشکلی وجود نداشته باشد و فرد از نتیجه رضایت داشته باشد، نیازی به تعویض پروتز سینه نیست و ایمپلنتها میتوانند سالها بدون ایجاد مشکل در بدن باقی بمانند.
پروتز سینه و ماموگرافی؛ آیا مشکلی ایجاد میشود؟
وجود پروتز سینه مانع انجام ماموگرافی نیست، اما به دلیل قرار گرفتن ایمپلنت در مسیر تابش، بخشی از بافت سینه ممکن است کمتر دیده شود. برای جبران این موضوع، تکنیکی به نام جابجایی ایمپلنت انجام میشود؛ در این روش رادیولوژیست پروتز را به عقب هدایت میکند تا بافت طبیعی سینه در تصویر واضحتر دیده شود.
ماموگرافی در بیماران دارای ایمپلنت همچنان یکی از دقیقترین روشهای غربالگری سرطان پستان محسوب میشود. تنها نکته مهم این است که قبل از شروع تصویربرداری، رادیولوژیست باید از وجود پروتز مطلع باشد تا مراحل با دقت و فشار کنترلشده انجام شود و خطر فشردگی بیشازحد کاهش یابد.
آیا پروتز احتمال سرطان را بالا میبرد؟
پروتزهای سینه، چه سیلیکونی و چه سالینی، خطر سرطان پستان را افزایش نمیدهند. تحقیقات علمی نشان دادهاند که مواد بهکاررفته در ایمپلنت با بافت سینه واکنش سرطانزا ایجاد نمیکنند و حضور پروتز نقشی در ایجاد تومورهای پستان ندارد.
تنها مورد نادری که در سالهای اخیر مطرح شده، نوع خاصی از لنفوم مرتبط با کپسول اطراف پروتز است (BIA-ALCL) که بسیار کمشیوع است و با سرطان سینه متفاوت محسوب میشود. این وضعیت در صورت استفاده از پروتزهای با سطح خاص و در برخی بیماران دیده شده و با تشخیص سریع درمانپذیر است.
به طور کلی، مطالعات معتبر جهانی تأیید میکنند که ایمپلنتها نه احتمال ابتلا به سرطان را افزایش میدهند و نه مانع تشخیص زودهنگام آن میشوند، به شرطی که ماموگرافی و معاینات دورهای بهطور منظم انجام شود.
پروتز سینه در دوران بارداری و پس از زایمان
پروتز سینه معمولاً مانعی برای بارداری یا روند طبیعی تغییرات دوران بارداری نیست. ایمپلنت در جای خود ثابت میماند و به بافت شیردهی وارد نمیشود، بنابراین بیشتر زنان میتوانند دوران بارداری خود را بدون مشکل خاصی تجربه کنند. تنها نکته قابل توجه این است که بافت سینه بهطور طبیعی در دوره بارداری حجیمتر و حساستر میشود و این تغییرات ممکن است در کنار پروتز، باعث احساس کشیدگی یا فشار بیشتر در برخی افراد شود.
بارداری بعد از پروتز مشکلی دارد؟
بارداری پس از عمل پروتزسینه بهطور معمول خطری برای مادر یا جنین ایجاد نمیکند. پروتز داخل بافت سینه قرار دارد و نه به غدد شیردهی آسیب میزند و نه باعث اختلال در رشد سینه در دوران بارداری میشود. با این حال، چند نکته قابل توجه است:
تغییرات هورمونی ممکن است ظاهر سینه را کمی تغییر دهد و پس از زایمان یا پایان شیردهی، احتمال افتادگی یا کشش پوست بیشتر شود.
احساس سنگینی یا حساسیت سینهها ممکن است در برخی افراد بیشتر از حالت عادی باشد، زیرا بافت طبیعی سینه در کنار پروتز بزرگتر میشود.
در صورتی که قبل از بارداری جراحی با تکنیک صحیح انجام شده باشد و به اعصاب یا مجاری شیر آسیبی وارد نشده باشد، شیردهی معمولاً بدون مشکل ادامه پیدا میکند.
بهطور کلی، پروتز سینه محدودیتی برای بارداری ایجاد نمیکند و بیشتر خانمها دوره بارداری و شیردهی را بدون اختلال جدی تجربه میکنند.
آیا پروتز سینه بر شیردهی تأثیر دارد؟
بهطور کلی پروتز سینه بهتنهایی مانع شیردهی نمیشود و بسیاری از زنان پس از جراحی قادر هستند شیردهی طبیعی داشته باشند. میزان تأثیر پروتز بر شیردهی بیشتر به نوع جراحی، محل برش و تکنیک قرارگیری ایمپلنت بستگی دارد تا خودِ پروتز.
مواردی که میتوانند شیردهی را تحتتأثیر قرار دهند:
محل برش جراحی
برشهای زیر سینه کمترین تأثیر را بر غدد و مجاری شیر دارند. برش اطراف هاله پستان ممکن است احتمال آسیب به مجاری یا اعصاب را کمی افزایش دهد.
جایگذاری پروتز
در روشهایی مانند پروتز سینه زیر عضله، فشار کمتری بر بافت شیردهی وارد میشود و احتمال اختلال کمتر است.
وضعیت اعصاب نوک سینه
تحریک نوک سینه در تولید شیر نقش دارد. در صورتی که عصبگیری سالم بماند، توانایی شیردهی معمولاً حفظ میشود.
نکات مهم:
شیر مادر در زنان دارای پروتز کاملاً ایمن است و سیلیکون یا سالین وارد شیر نمیشود.
اگر قبل از عمل، فرد بهطور طبیعی بافت شیردهی کمحجمی داشته باشد، ممکن است بعد از عمل نیز میزان شیر محدود باقی بماند.
تکنیک صحیح جراحی مهمترین عامل در حفظ توانایی شیردهی است.
در مجموع، پروتز سینه معمولاً مانع شیردهی نمیشود و با انتخاب روش مناسب و جراح باتجربه، اغلب زنان میتوانند شیردهی موفق و بیخطر داشته باشند.
نتیجهگیری
پروتز سینه راهی مؤثر برای خوشفرم کردن و افزایش حجم سینه است و میتواند در بسیاری از زنان اعتمادبهنفس بیشتری ایجاد کند. این جراحی برای افرادی مناسب است که از اندازه یا فرم سینههای خود رضایت ندارند یا بهدنبال اصلاح تغییرات پس از بارداری، کاهش وزن یا جراحیهای درمانی هستند. با این حال، انتخاب پروتز باید با ارزیابی دقیق و مشاوره مستقیم با متخصص انجام شود تا مناسبترین نوع پروتز و روش جراحی مطابق شرایط فرد تعیین شود و نتیجهای ایمن و رضایتبخش به دست آید.
مطلبی دیگر از این انتشارات
راهنمای جامع دستگاه سنجش زردی نوزاد (بیلیچک)
مطلبی دیگر از این انتشارات
معرفی و دریافت نوبت از دندانپزشکان معروف در شمال تهران با رسانه دندانپزشکان ایران
مطلبی دیگر از این انتشارات
پانسمان نقره برای زخم پای دیابتی | درمان مؤثر زخمهای مزمن و عفونی