معنی گنج حکمت گمان فارسی دوازدهم

گویند که بطی در آب روشنایی ستاره می‌دید. پنداشت که ماهی است؛ قصدی می‌کرد تا بگیرد و هیچ نمی‌یافت.

می‌گویند که مرغابی‌ای در آب روشنایی ستاره دید و فکر می‌کرد ماهی است؛ تلاش می‌کرد تا آن را بگیرد ولی چیزی پیدا نمی‌کرد.

چون بارها بیازمود و حاصلی ندید، فرو گذاشت.

چون بار‌ها تلاش کرد و نتیجه‌ای نگرفت، از آن کار صرف نظر کرد.

دیگر روز هرگاه که ماهی بدیدی، گمان بردی که همان روشنایی است؛ قصدی نپیوستی و ثمرت این تجربت آن بود که همه روز گرسنه بماند.

از روز‌های دیگر هر وقت ماهی می‌دید، فکر می‌کرد همان روشنایی و نور است؛ تلاشی نمی‌کرد و نتیجه این تجربه آن شد که همیشه گرسنه ماند.

معنی کلمات حکایت گمان:

بط: مرغابی

گمان: فکر و خیال

ثمرت: نتیجه