بهینه‌سازی در ری‌اکت ۱۹ و نکست ۱۶: مبانی تئوری

این پست را برای خواندن به دو یا سه قسمت تقسیم کنید. اصول بنیادی ری اکت و نکست را در یک جلسه بخوانید. سپس استراتژی های ترکیبی و الگوهای معماری پیشنهادی و سپس دو قسمت باقیمانده را بخوانید.

اگر در قسمت‌هایی از متن نیاز به ویرایش و تصحیح وجود دارد به من در نظرات یادآوری کنید.

همچنین مرا دنبال کنید و بگویید این پست چه مقدار به شما کمک کرد یا اصلا چه مقدار برای شما واضح یا مبهم بود.

این اولین پست من پس از قطعی اینترنت است که نسبتا طولانی و تخصصی تر است. در هفته ای که گذشت پستهای عمومی یا تخصصی با سطح ابتدایی نوشتم زیرا به منابع و مراجع دسترسی نداشتم.

اصول بنیادی ری‌اکت ۱۹

1. ری‌اکت کامپایلر (ویژگی اصلی ری‌اکت ۱۹)

  • مکانیزم عمل: کامپایلر در مرحله‌ی ساخت (build-time) کدهای JSX را تحلیل می‌کند

  • تشخیص خودکار وابستگی‌ها: ردگیری تغییرات state و props بدون نیاز به هوکهای دستی

  • حذف نیاز به useMemo و useCallback: کامپایلر بهینه‌سازی‌ها را به صورت خودکار انجام می‌دهد

  • تحلیل استاتیک: درخت کامپوننت‌ها تحلیل شده و بهینه‌سازی‌های لازم اعمال می‌شود


2. الگوریتم رندرینگ بهبود یافته

  • انتقال داده‌ها (Data Transfer): کاهش سربار ارتباطی بین کامپوننت‌ها

  • حذف رندرهای زائد: شناسایی و جلوگیری از رندرهای غیرضروری

  • بهبود الگوریتم آشتی (Reconciliation): الگوریتم مقایسه‌ی درخت مجازی کارآمدتر


3. Actions (عملیات سروری یکپارچه)

  • مدیریت وضعیت غیرهمزمان: هندلینگ عملیات‌های ناهمزمان async operations بدون useEffect اضافی

  • بهینه‌سازی شبکه: کاهش رفت و برگشتهای round trips سرور-کلاینت

  • حالت بارگذاری loading یکپارچه: مدیریت خودکار وضعیت‌های بارگذاری loading و خطا error


اصول بنیادی نکست ۱۶

1. Partial Prerendering رندرینگ جزئی یا تکه تکه (PPR)

  • رندر جزئی: ترکیب استاتیک و دینامیک در یک صفحه

  • استراتژی: بخش‌های استاتیک از پیش رندر شده، بخش‌های دینامیک با Suspense

  • مزیت: زمان پاسخگویی سریع‌تر با حفظ دینامیک بودن


2. Server Actions سرور اکشنهای پیشرفته

  • مستقیم در کامپوننت‌ها: فراخوانی توابع سرور بدون API Routes اضافی

  • اعتبارسنجی مجدد (Revalidation): کنترل دقیق cache invalidation

  • تحلیل‌گر پروتکل: کاهش سربار serialization/deserialization


3. بهینه‌سازی‌های کشینگ Caching

  • استراتژی‌های چندلایه: ترکیب CDN، سرور، و کش مرورگر

  • Tag-based Invalidation: گروه‌بندی داده‌ها و ابطال هدفمند

  • Revalidation اعتبارسنجی هوشمند: بر اساس زمان یا رویداد


استراتژی‌های ترکیبی ری‌اکت ۱۹ + نکست ۱۶

1. تقسیم کد (Code Splitting) هوشمند

  • تحلیل مسیرها: تقسیم کد بر اساس مسیرهای پرتکرار

  • ·پیش‌بارگذاری (Prefetching): بارگذاری پیش‌دستانه‌ی باندل‌های لازم

  • بارگذاری تنبل (Lazy Loading): بارگذاری کامپوننتها در زمان نیاز


2. مدیریت وضعیت بهینه

  • سرور-کلاینت هماهنگ: سنکرون وضعیت بین دو طرف

  • استریمینگ داده: ارسال تدریجی داده‌ها بدون منتظر ماندن کامل

  • حافظه‌ی موقت (Memoization): ذخیره‌سازی نتایج محاسبات سنگین


3. بهینه‌سازی تصاویر و رسانه

  • تحویل تطبیقی: اندازه و فرمت مناسب برای هر دستگاه

  • بارگذاری اولویت‌بندی شده: اولویت به عناصر حیاتی

  • ذخیره‌سازی پیشرفته: کش‌های چندسطحی برای رسانه


الگوهای معماری پیشنهادی

1. معماری چندلایه رندر

[Static Shell] → [Suspense Boundaries] → [Dynamic Islands]

2. مدیریت داده‌ها

  • استاتیک نزدیک به کاربر: کش‌های لبه (Edge Cache)

  • دینامیک برنامه‌ریزی شده: پیش‌واکشی داده‌های موردنیاز

  • به روزرسانی های افزایشی: فقط بخش تغییرکرده ارسال شود


3. الگوی ترکیب کامپوننت‌ها

کامپوننت‌های مستقل: هر کامپوننت منطق بهینه‌سازی خود

مرزهای واضح: جداسازی مسئولیت‌های رندر

جریان داده‌ی یک‌طرفه: پیش‌بینی‌پذیری تغییرات


نظریه‌های پشت بهینه‌سازی

1. اصل حداقل تلاش (Least Effort Principle)

  • کاهش محاسبات تکراری

  • حداقل انتقال داده

  • کمترین تعامل با DOM


2. تئوری پردازش مرحله‌ای

  • تقسیم کار به مراحل موازی

  • اولویت بندی وظایف حیاتی

  • به تعویق انداختن غیرضروری ها


3. اصل محلیت ارجاع (Locality of Reference)

  • گروه بندی داده های مرتبط

  • پیش واکشی بر اساس الگوهای دسترسی

  • ذخیره سازی سلسله مراتبی


اندازه‌گیری و تحلیل

1. معیارهای کلیدی

  • زمان اولین نمایش محتوا (FCP)

  • تعامل پذیری اولیه (FID)

  • تأخیر اولین ورودی (INP)

  • پایداری بصری (CLS)


2. تحلیل عملکرد

  • Waterfall Analysis: شناسایی گلوگاه ها

  • Bundle Analysis: شناسایی باندل های سنگین

  • Runtime Profiling: تحلیل رفتار زمان اجرا

این اصول تئوریک بدون نیاز به نوشتن کد، پایه‌ای برای ساخت برنامه‌های واکنشگرا و کارآمد فراهم می‌کنند. کلید موفقیت، درک این مفاهیم و اعمال آنها در معماری کلی برنامه است.