تغییر تم در ری‌اکت و نکست، رویکردها، ابزارها و معماری

قبل از پیاده‌سازی، باید انتخاب کنیم

در دنیای ری‌اکت و نکست، تغییر تم فقط یک قابلیت ظاهری نیست؛ یک تصمیم معماری است.
قبل از اینکه حتی یک خط کد نوشته شود، باید بدانیم:

  • آیا از امکانات خود ری‌اکت و نکست استفاده کنیم؟

  • یا به سراغ کتابخانه‌های آماده برویم؟

  • هرکدام چه تأثیری روی پیچیدگی نرم‌افزار دارند؟

در این مقاله، تمرکز ما روی پاسخ به همین سؤال‌هاست؛ نه پیاده‌سازی.


چند نوع راه برای تغییر تم داریم؟ (نمای کلی)

به‌طور کلی، دو رویکرد اصلی برای تغییر تم در ری‌اکت و نکست وجود دارد:

  • پیاده‌سازی با امکانات خود ری‌اکت و نکست

  • استفاده از کتابخانه‌های آماده (Third-party)

هر رویکرد، فلسفه، مزایا و هزینه‌های خاص خودش را دارد.
قبل از مقایسه، این دو مسیر را شفاف از هم جدا می‌کنیم.


رویکرد اول: تغییر تم با امکانات خود ری‌اکت و نکست

در این رویکرد:

  • ری‌اکت مسئول منطق و وضعیت (State) تم است

  • CSS مسئول ظاهر و رنگ‌بندی

  • هیچ وابستگی خارجی به پروژه اضافه نمی‌شود

ابزارهایی که معمولاً استفاده می‌شوند:

  • Context API

  • useState یا useReducer

  • متغیرهای CSS

  • LocalStorage یا Cookie

  • در نکست: مدیریت رندرینگ سمت سرور و hydration

ویژگی‌های این رویکرد:

  • کنترل کامل روی رفتار تم

  • درک دقیق از آنچه در سیستم اتفاق می‌افتد

  • مناسب برای پروژه‌هایی که:

MVP هستند

نیاز به انعطاف بالا دارند

یا تیم می‌خواهد پیچیدگی را کنترل کند

📌 پست قبلی من دقیقاً به این رویکرد (پیاده‌سازی داخلی با ری‌اکت و نکست) اختصاص داشت
و در ادامه، لینک آن به‌عنوان «قسمت اول» قرار می‌گیرد.


رویکرد دوم: تغییر تم با استفاده از کتابخانه‌های آماده

در این رویکرد، بخش زیادی از منطق تغییر تم به یک کتابخانه سپرده می‌شود.

کتابخانه‌های رایج برای تغییر تم

بسته به استک پروژه، معمولاً با این گزینه‌ها مواجه می‌شویم:

next-themes

  • محبوب‌ترین انتخاب برای نکست

  • پشتیبانی از رندرینگ سمت سرور، تم سیستم و Cookie


styled-components / emotion

  • دارای ThemeProvider داخلی

  • مناسب پروژه‌های مبتنی بر CSS-in-JS


MUI ThemeProvider

  • سیستم تم بسیار قدرتمند اما opinionated


Chakra UI

  • طراحی مبتنی بر تم از ابتدا

  • مناسب تیم‌هایی که سرعت توسعه اولویت دارد


کتابخانه‌ها دقیقاً چه چیزی را ساده می‌کنند؟

به‌صورت خلاصه، کتابخانه‌ها:

  • تشخیص Dark / Light / System را آماده ارائه می‌دهند

  • مشکلات رندرینگ سمت سرور در نکست را حل کرده‌اند

  • API مشخص و استاندارد برای تغییر تم دارند

  • Boilerplate کد را کاهش می‌دهند

یعنی:

زمان کمتر برای راه‌اندازی و تصمیم‌گیری کمتر برای توسعه‌دهنده.


هزینه این سادگی چیست؟

در کنار مزایا، باید واقع‌بین بود.

معایب استفاده از کتابخانه‌های آماده

  • 🔻 افزایش وابستگی به ابزارهای خارجی

  • 🔻 محدود شدن به تصمیمات معماری کتابخانه

  • 🔻 سخت‌تر شدن دیباگ در پروژه‌های بزرگ

  • 🔻 مهاجرت دشوار در آینده

  • 🔻 نیاز به یادگیری API اختصاصی هر کتابخانه

در پروژه‌های کوچک یا MVP،
این وابستگی‌ها گاهی زودتر از حد انتظار به مانع تبدیل می‌شوند.


آیا کتابخانه‌ها باعث پیچیدگی نرم‌افزار می‌شوند؟

پاسخ کوتاه:
بله، اگر بدون نیاز واقعی استفاده شوند.

پاسخ دقیق‌تر:

  • در پروژه‌های کوچک: استفاده از

    کتابخانه برابر است= پیچیدگی اضافی

  • در پروژه‌های بزرگ و تیمی: استفاده از

    کتابخانه برابر است با = استانداردسازی و صرفه‌جویی در زمان

بنابراین مسئله «خوب یا بد بودن» نیست؛
مسئله تناسب انتخاب با بزرگی پروژه است.


مقایسه تصمیم‌گیری: پیاده‌سازی داخلی یا کتابخانه؟

استفاده از امکانات خود ری‌اکت و نکست مناسب است اگر:

  • پروژه MVP یا Early-stage است

  • کنترل معماری برایت مهم است

  • می‌خواهی وابستگی خارجی کم باشد

  • تیم کوچک یا تک نفره است

استفاده از کتابخانه مناسب است اگر:

  • پروژه بزرگ یا Enterprise است

  • چندین تیم روی رابط کاربری کار می‌کنند

  • استانداردسازی مهم‌تر از کنترل کامل است

  • Time-to-Market اولویت بالاتری دارد


یک نکته مهم معماری

تغییر تم یک فیچر Feature ساده نیست؛
بلکه بخشی از زیرساخت رابط کاربری است.

هرچه این زیرساخت سنگین‌تر شود:

  • تغییرات آینده سخت‌تر می‌شوند

  • هزینه نگهداری افزایش پیدا می‌کند

به همین دلیل:

ساده‌ترین راهی که نیاز فعلی پروژه را پوشش دهد، معمولاً بهترین انتخاب است.


ادامه مسیر

در این پست درباره:

  • انواع رویکردهای تغییر تم

  • ابزارها و کتابخانه‌ها

  • مزایا و معایب هر مسیر

  • و تصمیم‌گیری معماری

صحبت کردیم.

📌 برای مشاهده پیاده‌سازی عملی تغییر تم با امکانات خود ری‌اکت و نکست، قسمت اول این سری را از لینک زیر بخوانید

https://virgool.io/products-services/%F0%9F%8E%A8-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D9%85-theme-switching-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%AA-%D9%88-%D9%86%DA%A9%D8%B3%D8%AA-ybjplhb0wvp9

مرا دنبال کنید. اگر نیاز به مشاوره و سفارش طراحی سایت با ری اکت و نکست و یا تغییرات در این نوع پروژه ها دارید با من در تماس باشید.