مهاجرت از نکست جی اس 15 به ری اکت 19: چالش‌ها، موانع و بررسی گزینه بازنویسی یا انتقال پروژه

امروزه Next.js یکی از محبوبترین فریمورکهای React به شمار میرود که با امکانات قدرتمندش مانند SSR، API Routes، و قابلیتهای جدید React Server Components به توسعهدهندگان اجازه میدهد برنامههایی با عملکرد بالا و بهینه بسازند. نسخه 15 Next.js با معرفی کامپوننتهای Server و Client ساید امکانات نوینی ارائه کرده است و این باعث میشود مهاجرت به React 19 خام چالشبرانگیزتر شود.

اکثر توسعهدهندگان در پروژههای خود ممکن است به دلایل مختلفی (مثل نیاز به سادهسازی یا استفاده از اکوسیستم متفاوت) تصمیم بگیرند برنامه خود را از Next.js به React استاندارد منتقل کنند. در این آموزش، به طور کامل به چالشهای این مهاجرت میپردازیم، با مثالهای کدنویسی واقعی، و در نهایت درباره منطقی بودن یا نبودن این انتقال صحبت خواهیم کرد.

۱. تفاوتهای بنیادین میان Next.js و React 19

سرمایهگذاری روی Next.js معطوف به امکاناتی است که فراتر از React خام ارائه میکند. مثلاً:

سیستم روتینگ خودکار: در Next.js همه فایلهای درون /pages به طور خودکار به عنوان مسیر صفحه به کار میرود. در React 19 این مفهوم وجود ندارد و باید به صورت دستی با کتابخانههایی مانند react-router-dom مسیرها را مدیریت کرد.
سرور ساید رندرینگ (SSR) و استاتیک ژنریشن (SSG): Next.js به صورت پیشفرض از این مفاهیم پشتیبانی میکند، ولی React خام چنین امکاناتی ندارد و باید با ابزارهای جانبی مثل Express همراه شود یا از راهکارهای دیگر بهره گرفت.
کامپوننتهای Server و Client: نسخه 15 Next.js قابلیت تعریف کامپوننتهایی دارد که فقط روی سرور یا فقط روی کلاینت اجرا میشوند (Server Components، Client Components). این قابلیت هنوز به طور کامل در React خام پیادهسازی نشده است.

۲. چالشهای اساسی در مهاجرت از Next.js 15 به React 19

۲.۱. کامپوننتهای Client-Side و Server-Side

در Next.js 15، مشخص کردن کد به صورت کامپوننت سرویسساید یا کلاینتساید با استفاده از دستور use client بسیار ساده است. مثلاً:

// فایل components/ClientOnlyComponent.jsx
'use client';


import React, { useState } from 'react';

export default function ClientOnlyComponent() {
  const [count, setCount] = useState(0);


  return (
    <button ={() => setCount(count + 1)}>
      شمارنده: {count}
    </button>
  );
}

این کامپوننت فقط در مرورگر اجرا میشود و به سرور سمت رندرینگ نهایی ارسال نمیشود. حالا اگر در React 19 بخواهیم همین رفتار را شبیهسازی کنیم، خود React چنین سیستمی ندارد و باید کل کامپوننت و منطق آن به صورت کلاینتساید باشد. روش معمول این است که کامپوننتهای کلاینت را در React به صورت عادی بنویسیم، اما باید در بارگذاری سمت سرور حواستان باشد چون React به طور پیشفرض SSR ندارد.

مثلا در React 19 وقتی از کتابخانهای مثل react-router-dom استفاده میکنید و پروژهتان رندر سمت سرور ندارد یا محدود است، باید اطمینان حاصل کنید که کامپوننتهایی که مخصوص کلاینت هستند، بدون مشکل اجرا میشوند.

۲.۲. روتینگ و لینکها

یکی از بزرگترین تغییرات برای مهاجرتدهندگان، نحوه مدیریت روتینگ است.

در نکست جی اس 15:

اگر بخواهید صفحهای به نام about.jsx بسازید، کافی است فایل pages/about.jsx را بسازید و آدرس /about به صورت خودکار کار میکند.

همچنین برای لینکدهی در نکست جی اس <Link> را اینگونه استفاده میکنید:

import Link from 'next/link';
function Home() {
  return (
    <div>
      <Link href="/about">
        برو به صفحه درباره ما
      </Link>
    </div>
  );
}

در React 19 با استفاده از react-router-dom:

مسیرها باید به صورت دستی تعریف شوند و <Link> متفاوت است:

import { BrowserRouter as Router, Routes, Route, Link } from 'react-router-dom';

import About from './About';

import Home from './Home';

function App() {

  return (

    <Router>

      <Routes>

        <Route path="/" element={<Home />} />

        <Route path="/about" element={<About />} />

      </Routes>

      <nav>

        <Link to="/about">برو به صفحه درباره ما</Link>

      </nav>

    </Router>

  );

}

در اینجا امکانی که نکست جی اس به صورت خودکار ارائه میداد، باید با تعریف دستی مسیرها و اجزای مختلف آمده شود. اگر پروژه بزرگی داشته باشید که تعداد زیادی صفحه با روابط پیچیده داشته باشد، این بخش کاری زمانبر و پرخطا خواهد بود.

۲.۳. مدیریت داده و API ها

نکست جی اس از getServerSideProps و getStaticProps برای بارگذاری اولیه داده در صفحات پشتیبانی میکند:

export async function getServerSideProps() {

  const res = await fetch('https://api.example.com/data');

  const data = await res.json();

  return { props: { data } };

}

export default function Page({ data }) {

  return <div>{JSON.stringify(data)}</div>;

}

این کد در زمان رندر سمت سرور اجرا شده و داده را قبل از ارسال به کلاینت آماده میکند.

اما در ری اکت 19 چنین مفهومی وجود ندارد و باید بارگذاری داده را خودتان به صورت کلاینتساید یا با استفاده از کتابخانههایی مثل React Query انجام دهید.

مثلاً:

import { useEffect, useState } from 'react';

export default function Page() {

  const [data, setData] = useState(null);

  useEffect(() => {

    fetch('https://api.example.com/data')

      .then(res => res.json())

      .then(setData);

  }, []);

  if (!data) return <p>در حال بارگذاری...</p>;

  return <div>{JSON.stringify(data)}</div>;

}

اگر پروژه شما وابسته به SSR برای SEO یا عملکرد باشد، از دست دادن این امکان، نقطه ضعف محسوب میشود.

۲.۴. استایلدهی و بارگذاری منابع

نکست جی اس به صورت پیشفرض از CSS Modules، Sass و ابزارهای CSS-in-JS پشتیبانی میکند و کانفیگهای آن پیشفرض کار میکنند.

مهاجرت به ری اکت یعنی باید خودتان بسته به ساختار پروژه این امکانات را راهاندازی کنید، مثلاً:

نصب و کانفیگ webpack یا Vite برای CSS Modules
تنظیم Babel برای JSX و CSS-in-JS
اطمینان از اینکه همه فایلهای استایل به درستی در پروژه new React استفاده میشوند.

اگر در نکست جی اس از قابلیتهای Image Optimization یا API Middleware استفاده کرده باشید، باید برای این نیازها راهکارهای جداگانه ایجاد کنید.

۲.۵. مشکلات ناسازگاری نسخهها

اگر پروژه نکست جی اس شما از نسخه 13 یا حتی پایینتر است، احتمالاً با ری اکت 19 کاملاً سازگار نیست.

مثلاً نکست جی اس 13 از ری اکت 19 به بالا بهره میبرد و مفاهیمی چون React Server Components در آن پشتیبانی میشود، ولی با ری اکت 18هنوز دقیقاً استانداردهای کامل آن پیاده نشده است. پس بعضی از کامپوننتها یا ویژگیهای نکست جی اس ممکن است بعد از مهاجرت کار نکنند یا خطا بدهند.

۳. آیا بازنویسی پروژه بهتر است یا مهاجرت؟

اگر پروژه شما بزرگ، پیچیده و وابسته به قابلیتهای خاص نکست جی اس (مثل رندر سمت سرور، Server Components، API Routes، Image Optimization) است، ترجیحاً بازنویسی پروژه با توجه به معماری جدید ری اکت و معیارهایی که دارید، مناسبتر است. بازنویسی به شما امکان میدهد سیستم روتینگ، منطق مدیریت داده، و معماری UI را از نو طراحی کنید؛ بدون اینکه تلاش کنید مشکلات محدودیتهای مهاجرت را دور بزنید.

اما اگر پروژه کوچکتر است یا صرفاً در لایهی ری اکت (و نه رندر سمت سرور یا API Next.js) توسعه یافته، مهاجرت ممکن است معقول باشد. در این حالت باید تمام کامپوننتها تست شوند و به تدریج روتینگ و ماژولها تغییر پیدا کنند تا مجدداً ساختار پروژه با ری اکت 19 سازگار شود.

۴. نمونه یک پروژه ساده مهاجرت نکست جی اس به ریاکت 19 با جزییات

فرض کنید بخواهیم صفحه سادهی Next.js زیر را با روتینگ، لینک، و بارگذاری داده تبدیل کنیم:

// pages/index.jsx (Next.js 15)

import Link from 'next/link';

export async function getServerSideProps() {

  const res = await fetch('https://api.example.com/posts');
  const posts = await res.json();

  return { props: { posts } };
}

export default function Home({ posts }) {
  return (
    <div>
      <h1>لیست نوشتهها</h1>

      <ul>

        {posts.map(post => (

          <li key={post.id}>{post.title}</li>

        ))}

      </ul>

      <Link href="/about">درباره ما</Link>

    </div>
  );
}

تبدیل پروژه فرضی نمونه نکست جی اس به ریاکت 19:

۱. ابتدا از react-router-dom برای روتینگ استفاده میکنیم.

۲. داده را از طریق useEffect و کلاینت ساید واکشی میکنیم (چون React به صورت پیشفرض SSR ندارد).

// App.jsx
import { BrowserRouter as Router, Routes, Route, Link } from 'react-router-dom';
import Home from './pages/Home';
import About from './pages/About';

export default function App() {

  return (

    <Router>
      <nav>
        <Link to="/">خانه</Link> | <Link to="/about">درباره ما</Link>
      </nav>

      <Routes>

        <Route path="/" element={<Home />} />
        <Route path="/about" element={<About />} />

      </Routes>

    </Router>
  );
}

// pages/Home.jsx

import { useEffect, useState } from 'react';

export default function Home() {

  const [posts, setPosts] = useState(null);

  useEffect(() => {
    fetch('https://api.example.com/posts')

      .then(res => res.json())
      .then(setPosts);

  }, []);

  if (!posts) return <p>در حال بارگذاری...</p>;

  return (

    <div>

      <h1>لیست نوشتهها</h1>

      <ul>
        {posts.map(post => (

          <li key={post.id}>{post.title}</li>

        ))}
      </ul>

    </div>
  );
}

// pages/About.jsx

export default function About() {

  return <h1>صفحه درباره ما</h1>;

}

در این تغییر، دو نکته مهم وجود دارد:

در Next.js ناوبری و مسیرها خودکار است ولی در React باید دستی تنظیم شوند.
در React داده باید به صورت کلاینت ساید بارگذاری شود مگر از راهکار SSR مجزا استفاده شود.

این نمونه ساده مشکلاتی که ممکن است پروژههای بزرگتر مواجه شوند را نشان میدهد.

۵. نکات مهم برای مهاجرت موفق

بررسی دقیق وابستگیها: از پکیجها و امکاناتی که Next.js ارائه میکند استفاده شده؟ آیا آنها در React موجود هستند؟
مدیریت روتینگ: برنامهریزی و درک کامل روتینگ React و ابزارهایی مانند react-router-dom ضروری است.
پردازش داده: جایگزینهای SSR و API Routes باید راهاندازی شود.
کامپوننتهای Client و Server: اگر پروژه از use client استفاده کرده، باید بازنویسی کامپوننتها انجام شود.
نسخههای React و Next.js: ناسازگاری نسخهها میتواند مشکلساز شود، بنابراین بررسی و بهروزرسانی لازم است.

۶. بالاخره که چی؟

مهاجرت از نکست جی اس 15 به ریاکت 19 پروژهای زمانبر و چالشبرانگیز است. امکانات و قابلیتهای خاص نکست جی اس نمیتوانند همیشه به سادگی به ری اکت عادی منتقل شوند. هرچند که ری اکت 19 به عنوان لایبرری پایه بسیار قدرتمند و منعطف است، اما وظایف پیشفرض و اتوماتیکی که نکست جی اس انجام میدهد از جمله رندر سمت سرور و روتینگ پویا در آن دیده نمیشود.

بنابراین اگر پروژهای بزرگ با معماری پیشرفته دارید، بهتر است از بازنویسی کامل و طراحی مجدد کد استفاده کنید تا مهاجرت نیمبند که میتواند خطاها و ناهماهنگیهای متعددی ایجاد کند. البته میتوانید پروژه را مرحله به مرحله توسعه دهید و بخشهای ریاکت خالص را در نکست جی اس به کار گیرید (مانند اپلیکیشنهای ترکیبی) تا انتقال نرمتری داشته باشید.