تولید محتوای اثربخش

وقتی حرف از تولید یا خلق محتوا می‌زنیم، منظور انتقال یک پیام است. محتوایی که پیامی را منتقل نکند، محتوای اثربخشی نیست. اما چطور می‌توان بهترین راه انتقال پیام به مخاطب را پیدا کرد؟

قبل از هر چیز این‌را بگویم که علیرغم دانستن این موضوع که محتوا می‌تواند از هر جنس (متن، تصویر، صدا) باشد، در این مطلب منظور از محتوا، محتوای متنی است.

اینجا نکاتی را بیان کرده‌ام که به شما در خلق محتوای اثربخش کمک می‌کند.

چرایی تولید محتوا

اولین سوالی که پیش از انجام کار باید از خودتان بپرسید این است: چرا تولید محتوا می‌کنید؟ پاسخ قدرتمند و مطمئن به این سوال، می‌تواند شما را در مسیر تولید محتوای مورد نظرتان تا حد زیادی پیش ببرد. چرایی تولید محتوا، یعنی ارزشی که به‌خاطر آن محتوا خلق می‌کنید.

درگیر کردن احساس با محتوا

انسان‌ها برای درک زندگی از حواس پنج‌گانه‌ استفاده می‌کنند. اصل ماجرا درگیر کردن این حس‌هاست. اگر توانستید با تولید محتوا برای انتقال پیامتان هرچه بیشتر این حس‌ها را درگیر کنید، موفق‌تر عمل کرده‌اید. محتوای شما باید بتواند مخاطب را به جایی ببرد که می‌خواهد. اگر نوشته‌ی شما درباره‌ی جنگلی در شمال ایران است، محتوایی درگیر کننده است که مخاطب با خواندن آن احساس کند وسط جنگل ایستاده است و صدای قطرات باران را روی برگ‌های درختان می‌شنود؛ حتی اگر قبلا به آنجا رفته‌باشد، باید بفهمد نام این جنگل چیست.

شاید این جمله را بسیار شنیده‌اید: نگو، نشان بده. برای درگیر کردن حس افراد، این مهم‌ترین نکته‌ای است که باید رعایت شود. شما در مقام تولیدکننده‌ی محتوا می‌توانید از قدرت کلمه‌ها استفاده کنید و آنچه را می‌خواهید، با کلمه‌ها به مخاطبتان نشان دهید؛ اما دقت کنید که نشان دادن به مخاطب تنها یک ابزار است، نه هدف نهایی تولید محتوا. این ابزاری است تا بتوانید ارزش اصلی‌تان را از طریق آن به‌بهترین نحو به خواننده منتقل کنید. پیش از استفاده از ابزار، باید پیامتان را پیدا و برای بیان آن با کمک ابزار تلاش کنید.

داستان‌سرایی

داستان همیشه مخاطب دارد. همه‌ انسان‌ها می‌توانند مخاطب یک داستان باشند. اگر بتوانید داستان‌سرایی را در روند تولید محتوایتان وارد کنید، تولید محتوای اثربخش به کار آسان‌تری تبدیل خواهد شد. خواننده از داستان‌ها می‌آموزد، لذت می‌برد و در نهایت درگیر می‌شود.

داستان خودتان را بنویسید
داستان خودتان را بنویسید

هنر تولید محتوا

تولید محتوا هنر است. تمامی هنرها را می‌توان از یک جنس دانست: راهی برای بیان یک پیام به مخاطب. وقتی کلمه‌ها هنرمندانه کنار هم قرار بگیرند، شفاف‌تر و زیباتر از هر ابزار دیگری می‌توانند پیام خود را برسانند. کلمه‌ها می‌توانند با تخیل خواننده ترکیب شوند و تصویر دلخواه او را ایجاد کنند. این دلیل به‌تنهایی کافی است تا تولید محتوا را هنر بدانیم.

علاوه بر آن بهتر است تا حد ممکن در تولید محتوا از زیاده‌گویی فاصله بگیریم. کلمات اضافی که آسیبی به معنای محتوا نمی‌زنند، می‌توانند حذف شوند. اگر جمله‌ای در متنتان وجود دارد که با حذف آن تغییری در اصل متن ایجاد نمی‌شود، بهتر است آن‌ را حذف کنید. هنر محتوانویس آن است که بتواند با کمترین کلمه‌ها باارزش‌ترین معنا را بدون ابهام منتقل کند.

نوع محتوا

محتواهایی که تولید می‌شوند، معمولا از دو نوع خارج نیستند:

  1. محتوای علمی که واقعیتی را بازگو و منتقل می‌کند. این مقاله‌ها از ساختار رسمی خاص خود تبعیت می‌کنند. مقاله‌های دانشگاهی از این نوع هستند و نیاز به منبع و شاهد برای بیان واقعیت‌ها دارند.
  2. محتوای متقاعدکننده که روی صحبت ما بیشتر این نوع نوشته‌ها است. در این مدل محتوا، سعی می‌کنیم مخاطب را به‌شکلی درگیر و در مورد موضوعی خاص، او را مجاب کنیم؛ دیدگاه نویسنده اهمیت پیدا می‌کند و الزامی برای داشتن منبع و شاهد وجود ندارد.

با توجه به نوع محتوایی که تولید می‌کنید، لازم است برای حفظ اثربخشی، ساختار مربوط به آن نوع را رعایت کنید.

آغاز و پایان

هر محتوای متنی باید استانداردهایی را در آغاز و پایان رعایت کند. در هر بخش از متن، چه در هر پاراگراف و چه در کل متن به شروع و نتیجه‌گیری توجه کنید. با این‌کار تکلیف خواننده را با متنتان روشن می‌کنید. خواننده باید بتواند با خواندن تنها جمله‌های اول و آخر حدس بزند کل متن در مورد چیست.

رعایت اصول نگارشی

شاید به‌عنوان آخرین نکته لازم است بگویم اگر می‌خواهید تولید کننده‌ی محتوای اثربخش و حرفه‌ای باشید، باید محصول نهایی‌تان علاوه بر موارد بالا از استانداردهای نگارشی لازم برخوردار باشد. با خواندن یکی دو کتاب در زمینه اصول نگارش فارسی از پس این‌کار برخواهید آمد. هیچ‌گاه به‌عنوان نویسنده‌ی مطلب، ویرایش کامل آن‌را به ویراستار موکول نکنید و خودتان این‌کار را یاد بگیرید و به‌بهترین شکلی که می‌توانید، ویرایش اولیه را انجام دهید.

همیشه در نظر داشته‌باشید که مخاطب، محور اصلی تولید محتواست. شما محتوا را برای مخاطب می‌نویسید و میزان اثربخشی آن درنهایت توسط بازخوردها و میزان درگیری مخاطب تعیین می‌شود. پس برای مخاطب بنویسید، نه برای گوگل و نه برای خودتان.