کوچک اما بزرگ : متغیرهایی که پیامدهای بزرگ دارند اما دیده نمی شوند.

یک مددکار : در تحلیل پدیده های اجتماعی ، گاهی آن قدر به متغیرهای کلان و سبب شناسی های پیچیده و چندلایه تمرکز می کنیم که فراموش می کنیم به پیرامون خود و به متغیرهای خرد که به نظر کوچک و کم اهمیت به نظر می رسند ، توجه کنیم.

من در یادداشت های مختلف ، به اهمیت تحلیل های چندمتغیره ، تاکید کردم ، اما در این یادداشت می خواهم ، از زوایه دیگری به موضوع نگاه کنم.

اجازه بدهید با مثال ، منظورم را توضیح بدهم.

-         چرا کودکان و نوجوانان ، پیشرفت تحصیلی ضعیفی دارند؟

-         چرا کودکان و نوجوانان ، به خود آسیب می زنند؟

-         چرا کودکان و نوجوانان ، دچار افسردگی می شوند؟

-         چرا کودکان و نوجوانان ، دچار انزوای اجتماعی می شوند؟

-         چرا کودکان و نوجوانان ، به رفتارهای پرخطر گرایش پیدا می کنند؟

ممکن است در پاسخ به این پرسش ها ، فهرست گسترده ای از متغیرهای سبب ساز را تهیه کنیم که هر یک با وزن مشخصی ، بر سلامت روانی اجتماعی کودکان و نوجوانان و گرایش آنان به رفتارهای مخاطره آمیز ، تاثیر بگذارند  و همه هم درست هستند. اما در این بین متغیری وجود دارد که پای ثابت تمامی تحلیل های چندمتغیره در مورد سبب شناسی اختلال های روانی اجتماعی و گرایش به رفتارهای پرخطر است. متغیری که کوچک و ساده به نظر می رسد و به چشم نمی آید اما سبب ساز پیامدهای گسترده و عمیق روانی و اجتماعی در سلامت کودکان و نوجوانان و آینده آنان هستند.

این متغیر ، که من آن را بصورت دوتایی به کار می برم ، « استرس / اضطراب » است. متغیری که به ظاهر ، ساده و گذرا است و در پاره ای از موارد هم با خوش باوری ، آن را همچون چالشی برای رشد کودکان و نوجوانان می بینیم اما به مرور چهره واقعی خود را نشان می دهند و تبدیل به یک هیولا می شوند که سلامت و رشد آنان را دچار مخاطره می کنند.

تصویر زیر به خوبی گویا است.

همانطور که در نقشه رگرسیونی بالا می بینید ، « استرس / اضطراب » پای ثابت پیش بینی اختلال های روانی اجتماعی و رفتارهای پرخطر هستند که برخی از مهم ترین آن ها به شرح زیر است.

-         مشکلات تحصیلی

-         افسردگی

-         گوشه گیری اجتماعی

-         آسیب به خود

این نقشه رگرسیونی نشان می دهد که پرداختن به « استرس / اضطراب » تا چه اندازه برای والدین ، مدارس ، برنامه ریزان و حتی خود کودکان و نوجوانان ، می تواند مهم باشد. چه بسیار کودکان و نوجوانانی که دچار « استرس / اضطراب » هستند و بی توجهی به این موضوع ، سلامت ، آینده و حتی جان آنان را به خطر می اندازد و در عمل گویا زندگی ایشان و زمان برای شان متوقف می شود.

این دیگر مانند سایر متغیرها ، کار چندان سختی نیست. کافی است به ریشه های « استرس / اضطراب » توجه کرده و آن ها را رفع کنیم. از همینجا شروع کنیم.