دوران بارداری یکی از حساسترین دورههای زندگی مادر و جنین است. تغذیه صحیح در این دوره نه تنها سلامت مادر را تضمین میکند، بلکه رشد مناسب جنین، تکامل مغزی و کاهش خطر بیماریهای آینده را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. بر اساس آخرین دستاوردهای پزشکی تغذیه مادر در بارداری باید بر مبنای اصول علمی و نیازهای ویژه این دوران طراحی شود.
پروتئین برای رشد بافتهای جنینی، جفت و افزایش حجم خون مادر ضروری است. نیاز روزانه مادر باردار حدود ۱/۱ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن است. منابع مناسب: گوشت بدون چربی، ماهی پخته، تخممرغ، حبوبات و لبنیات کمچرب.
کربوهیدراتها منبع اصلی انرژی هستند و باید حدود ۴۵–۶۵٪ کالری روزانه را تشکیل دهند. توصیه میشود بیشتر از غلات کامل، میوهها و سبزیجات استفاده شود و مصرف قندهای ساده محدود گردد.
اسیدهای چرب امگا-۳ (بهویژه DHA) نقش حیاتی در رشد مغز و شبکیه جنین دارند. منابع: ماهیهای کمجیوه (مثل سالمون وکولی و قزل الا)، گردو و بذر کتان. مصرف چربیهای ترانس و اشباع باید به حداقل برسد.
فولیک اسید: پیشگیری از نقایص لوله عصبی.
آهن: پیشگیری از کمخونی مادر و رشد مناسب جنین.
کلسیم: برای تکامل استخوانی جنین.
ویتامین D: بهبود جذب کلسیم و تقویت سیستم ایمنی.
ید: رشد مغزی و عملکرد تیروئید.
۱. رشد مغزی: دریافت کافی امگا-۳، ید و پروتئین با رشد شناختی بهتر و IQ بالاتر در آینده مرتبط است.
۲. رشد استخوانی: کلسیم و ویتامین D کافی باعث تشکیل استخوانهای محکمتر میشود.
۳. پیشگیری از زایمان زودرس: کمبود آهن و اسید فولیک خطر زایمان زودرس و وزن پایین هنگام تولد را افزایش میدهد.
۴. سلامت متابولیک آینده کودک: تغذیه نامناسب مادر (بهویژه مصرف زیاد قند و چربیهای ناسالم) خطر ابتلا به چاقی و دیابت در کودکی و بزرگسالی را بالا میبرد.
ماهیهای پرجیوه (مثل کوسه و شیر ماهی و کلیه ماهی های بزذگ جثه)
گوشت و تخممرغ نیمپز (خطر لیستریوز و سالمونلا)
پنیرهای نرم غیرپاستوریزه
کافئین بیش از ۲۰۰ میلیگرم روزانه (معادل ۲ فنجان قهوه)
الکل و دخانیات بهطور کامل ممنوع
مصرف روزانه مکمل فولیک اسید و آهن برای همه مادران باردار ضروری است.
دریافت انرژی باید در سهماهه دوم و سوم حدود ۳۰۰ کالری بیشتر در روز نسبت به قبل از بارداری باشد.
تغذیه متعادل و متنوع، کلید رشد سالم جنین و پیشگیری از عوارض مادری است.
تغذیه صحیح در دوران بارداری یکی از مهمترین عوامل در تضمین آینده سلامت جنین و مادر است. یک رژیم متعادل با پروتئین کافی، کربوهیدرات پیچیده، چربیهای سالم و ریزمغذیهای ضروری میتواند به رشد مطلوب جنین، کاهش عوارض بارداری و ارتقای سلامت بلندمدت کودک کمک کند.
اگر به دنبال اطلاعات علمی، کاربردی و بهروز در زمینه بارداری و سلامت کودکان هستید، حتماً در کانال یوتیوب من به نام doctorkoodakshoma (دکترکودک شما) عضو شوید. در آنجا ویدیوهای آموزشی بر اساس منابع معتبر جهانی مانند Nelson و CDC منتشر میکنم تا شما و فرزندتان آیندهای سالمتر داشته باشید.
