اگر اهل کتاب باشید، احتمالاً نام نویسندگانی مثل ویکتور هوگو، تولستوی، داستایفسکی، سارتر، کامو، مارکز یا اومبرتو اکو را شنیدهاید. شاید هم برخی از آثارشان را خوانده باشید. اما یک سؤال مهم وجود دارد:
چرا «بینوایان» با «جنایت و مکافات» فرق دارد؟ چرا «تهوع» شبیه «صد سال تنهایی» نیست؟ و چرا هنگام خواندن بعضی رمانها احساس میکنیم وارد دنیایی کاملاً متفاوت شدهایم؟
پاسخ را باید در چیزی جستوجو کرد که منتقدان ادبی آن را مکتب ادبی مینامند.
هر مکتب ادبی، در واقع یک نوع نگاه به انسان، جهان و داستان است. نویسندگان هر دوره، تحت تأثیر شرایط اجتماعی، سیاسی، فلسفی و فرهنگی زمان خود، شیوهای خاص برای روایت زندگی انتخاب کردهاند. از دل این انتخابها، مکاتب گوناگونی پدید آمده است؛ مکاتبی که هر کدام جهان را از زاویهای متفاوت میبینند.
بعضی از آنها بر احساسات و تخیل تأکید دارند؛ بعضی میخواهند واقعیت را بیپرده نشان دهند؛ بعضی به سراغ ناخودآگاه و رؤیا میروند؛ و بعضی دیگر اساساً در وجود حقیقتی واحد تردید میکنند.
در این مجموعه، قصد نداریم صرفاً چند اصطلاح ادبی را حفظ کنیم. هدف ما این است که با شناخت این مکاتب، هنگام خواندن یک رمان، بهتر بفهمیم نویسنده در چه فضایی میاندیشیده و اثر خود را بر چه بنیانی ساخته است.
در طول این سفر، با مهمترین جریانهای رماننویسی جهان آشنا خواهیم شد:
رمانتیسم
رئالیسم
ناتورالیسم
سمبولیسم
مدرنیسم
جریان سیال ذهن
اگزیستانسیالیسم
رئالیسم سوسیالیستی
سوررئالیسم
رئالیسم جادویی
پستمدرنیسم
مینیمالیسم
در هر قسمت تلاش میکنیم به زبانی ساده و کاربردی، به سه پرسش پاسخ دهیم:
1. این مکتب چگونه شکل گرفت؟
2. مهمترین ویژگیهای آن چیست؟
3. برای آشنایی با آن، چه کتابی بخوانیم؟
این مجموعه برای همه کسانی است که دوست دارند کتابها را عمیقتر بخوانند، نویسندگان را بهتر بشناسند و هنگام ورود به جهان یک رمان، بدانند با چه نوع نگاهی به زندگی روبهرو هستند.
پس اگر شما هم دوست دارید در کنار خواندن کتابها، سرزمین ادبیات را هم بشناسید، در این سفر همراه ما باشید.
