ترس از دست دادن پول؛ مانع پنهان رشد مالی و آرامش درونی

ترس از دست دادن پول یکی از رایج‌ترین اما پنهان‌ترین موانع رشد مالی است. این ترس همیشه با فقر یا کمبود واقعی همراه نیست؛ گاهی حتی افرادی با درآمد مناسب نیز زیر فشار این اضطراب زندگی می‌کنند. واقعیت این است که ترس مالی بیش از آن‌که به میزان پول مربوط باشد، به احساس امنیت درونی گره خورده است. از نگاه مهری فاطمی، پول زمانی منبع آرامش می‌شود که فرد پیش از آن، به ثبات روانی رسیده باشد.

ترس مالی از کجا شکل می‌گیرد؟

ریشه ترس از دست دادن پول معمولاً به تجربه‌های گذشته بازمی‌گردد؛ تجربه‌هایی مانند بی‌ثباتی مالی خانواده، شاهد بودن دعواهای مالی والدین یا حتی یک شکست اقتصادی در بزرگسالی. این تجربه‌ها در ذهن ثبت می‌شوند و بعدها به شکل احتیاط افراطی یا اضطراب دائمی بروز می‌کنند. مهری فاطمی معتقد است ذهن، برای محافظت، این ترس را حفظ می‌کند؛ حتی اگر دیگر ضرورتی نداشته باشد.

تفاوت احتیاط سالم و ترس فلج‌کننده

احتیاط مالی سالم باعث برنامه‌ریزی و مدیریت بهتر پول می‌شود، اما ترس افراطی نتیجه‌ای معکوس دارد. فرد ممکن است:

از سرمایه‌گذاری اجتناب کند

فرصت‌های رشد را از دست بدهد

دائماً بدترین سناریوها را تصور کند

در چنین شرایطی، پول به‌جای ابزار، به منبع نگرانی تبدیل می‌شود. به باور مهری فاطمی، این ترس زمانی خطرناک می‌شود که فرد را از حرکت بازمی‌دارد.

ترس از دست دادن پول و عزت نفس

ترس مالی اغلب با عزت نفس پایین هم‌پوشانی دارد. وقتی فرد ارزشمندی خود را به میزان دارایی گره می‌زند، از دست دادن پول به معنای از دست دادن هویت تلقی می‌شود. این نگاه باعث می‌شود هر نوسان مالی، ضربه‌ای روانی باشد. مهری فاطمی تأکید می‌کند که جدا کردن «ارزش شخصی» از «وضعیت مالی» یکی از مهم‌ترین مراحل بلوغ مالی است.

پیامدهای پنهان این ترس

ترس از دست دادن پول فقط حساب بانکی را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد؛ بلکه:

روابط را پرتنش می‌کند

تصمیم‌گیری را سخت و فرسایشی می‌سازد

لذت بردن از داشته‌ها را کاهش می‌دهد

بسیاری از افراد حتی در زمان ثبات مالی هم آرامش ندارند، زیرا ذهنشان دائماً در حال پیش‌بینی بحران است. مهری فاطمی این وضعیت را «فقر روانی در دل وفور» می‌نامد.

چگونه با ترس از دست دادن پول مواجه شویم؟

اولین گام، پذیرش ترس بدون سرزنش است. تلاش برای انکار یا جنگیدن با آن، معمولاً اثر معکوس دارد. نوشتن نگرانی‌ها، بررسی واقع‌بینانه احتمال‌ها و تقویت مهارت‌های مالی، به‌تدریج از شدت این ترس می‌کاهد. از نگاه مهری فاطمی، امنیت واقعی زمانی شکل می‌گیرد که فرد هم توان مدیریت پول را داشته باشد و هم به توانمندی‌های خود اعتماد کند.

نقش آگاهی در کاهش ترس مالی

آگاهی مالی و روانی، دو بال اصلی عبور از ترس هستند. وقتی فرد بداند در صورت بروز مشکل چه گزینه‌هایی دارد، ذهن آرام‌تر می‌شود. این آگاهی، جایگزین کنترل افراطی می‌شود. مهری فاطمی باور دارد ترس زمانی کاهش می‌یابد که «دانستن» جای «حدس زدن» را بگیرد.

جمع‌بندی

ترس از دست دادن پول، اگر نادیده گرفته شود، می‌تواند مسیر رشد مالی و آرامش روانی را مسدود کند. این ترس بیش از آن‌که نشانه واقعیت بیرونی باشد، بازتاب ناامنی درونی است. با افزایش آگاهی، تقویت عزت نفس و بازتعریف رابطه با پول، می‌توان این ترس را به احتیاطی سالم تبدیل کرد. همان‌طور که مهری فاطمی تأکید می‌کند، پول در ذهنی آرام بهتر مدیریت می‌شود تا در ذهنی همیشه نگران.