این عناوین تنها بخشی کوچک و معروفی از شبهعلمهایی هستند که طرفداران محکم و متعصبی هم در جهان امروز دارند:
انرژی درمانی، چاکرا و چشم سوم، تله پاتی، قانون جذب، موفقیت کوانتومی، درمان بیماریها با طب سنتی، مثبت اندیشی کارکردی، استفاده ده درصدی از مغز، طالعبینی، اخترگرایی یا آسترولوژی (تاثیر ماه تولد در شخصیت)، رابطه سحرخیزی با موفقیت شخص، اثر برمودا، عرفان حلقه، تناسخ، تئوریهای توطئه، چشم زخم، فنگشویی، تاثیر مثبت روزهداری بر سلامتی، قانون راز، قانون کارما، ثروت آفرینی با ذهن و مدیتیشن، ارتباط ثروت با فرکانس، ارتعاشات و بسامد، ژن برتر در انسانها (نژادگرایی)، اثر انرژی مثبت و انرژی منفی و...
شبهعلم یا Pseudoscience ناعلمی است که با لباس علم خودنمایی میکند و طرفداران یا پیروانشان اصرار به علمی بودن و کارا بودن آن دارند. شبهعلم، از واژههای علمی یا مثالهای بدون منبع و صرفا زیبا برای تقویت و تثبیت مواضعی صحبت میکند که اساسا پایهٔ علمی ندارند و نمیشود آنها را اندازه گرفت یا مستندشان کرد.
علم چیست و چرا مهم است؟
علم دانش مبتنی بر دادههای قابل اثبات و تجدیدپذیر است؛ دروغ نمیگوید، نظاممند و قابل تکرار است، فقط ادعا نیست. علم قصد دارد از طریق آزمایش و تجزیه و تحلیل به نتایج قابل اندازهگیری شفاف دست پیدا کند. در واقع نخستین معیار علمی بودن یک پدیده، پیروی از اصل ابطالپذیری و امکان راستی آزمایی آن است.
ادعای طرفداران و پیروان شبهعلم چیست؟
اکثر افرادی که شبهعلم را دوست دارند، مدعیاند که اینها از درک و ظرفیت و قبول افراد معمولی خارج است و اگر آنها را قلبی بپذیرید حتما کار میکند. میگویند اگر شما موفق نیستید و نمیفهمید، ظرف تفکر شما گنجایش این مطالب را ندارد و آماده درک آنها نیستید.
لازم به ذکر است که الزاما هرچیزی که علم نیست، مضر یا غلط مطلق نیست. اما شبهعلم، میتواند گمراه کننده باشد یا از آن به راحتی در جهت سواستفاده و سودجویی استفاده کرد.
با احترام؛ مهدی روزبه.
