به یاد ساول آرون کریپکی


ساول کریپکی فیلسوف و منطقدان آمریکایی مانند بسیاری از دیگر فیلسوفان معاصر نبود. راهی که او در آکادمی فلسفه پیمود را می‌توان با کلمه "نامعمول" توصیف کرد. از همان ابتدای کودکی می‌شد فهمید که شخصی خاص در فلسفه در حال ظهور است. به گفته آشنایان و خودش، خواندن عبری را از سن شش سالگی و خواندن آثار شکسپیر را تا سن 9 سالگی تمام کرده بود و قبل از تمام شدن دوران ابتدایی، کل کارهای دکارت را به خوبی فرا گرفته بود و اولین مقاله خود در زمینه منطق موجهات را در سن 17 سالگی به چاپ رسانده بود.

سال 1958 در رشته ریاضیات وارد دانشگاه هاروارد شد و 1962 نیز فارغ التحصیل شد. او در سال آخر تحصیل خود در هاروارد به دانشجویان تحصیلات تکمیلی در دانشگاه MIT منطق پیشرفته درس می‌داد (ساختمان‌های دانشگاه هاروارد و MIT رو به روی هم در ایالت ماساچوست قرار دارند). از قول خودش نقل شده که اگر می‌توانست به دانشگاه نمی‌رفت:

"احتمالا می‌توانستم هر چه را که در دانشگاه یاد گرفتم، خود به تنهایی فرا بگیرم".

بعد از مدتی که در هاروارد تدریس کرد، از سال 1968 تا 1976 در دانشگاه راکفلر به تدریس مشغول شد. در 1978 کرسی استادی در دپارتمان فلسفه دانشگاه پرینستون را پذیرفت و نزدیک به 25 سال در آنجا درس می‌داد. در سال 2002 به دانشگاه CUNY در نیویورک رفت و تا آخر عمرش با درجه استاد ممتازی همانجا ماند. او در سال 2001، جایزه معتبر Rolf Schock را که از آن به عنوان نوبل فلسفه نام می‌برند، دریافت کرد.

کارهای کریپکی را در چهار دسته می‌توان تقسیم کرد:

  1. معناشناسی کریپکی برای منطق موجهات که در مقاله‌های متعددی در دوران نوجوانی و جوانی‌ش چاپ کرد.
  2. مجموعه سخنرانی‌های نامگذاری و ضرورت که بعدا با همین نام کتابی نیز منتشر شد.
  3. تقریر و تفسیر او از آرای ویتگنشتاین
  4. نظریه صدق‌ش


کریپکی در 1970 سی ساله بود که برای ایراد سخنرانی در دانشگاه پریسنتون از او دعوت شد. سه سخنرانی او در آنجا بعدا به همت گیبلرت هارمن و تامس نیگل گردآوری و بعد از تصحیح با نام نام گذاری و ضرورت (Naming and Necessity) در 1972 چاپ شد. از همان سال 1972 و چاپ کتاب، تاثیر شگرفش برای فلسفه و به خصوص فلسفه زبان اعیان شده است. ریچارد رورتی فیلسوف فقید و به نام آمریکایی در معرفی کتاب نوشته:

"وقتی این سخنرانی‌ها در مجموعه‌ای منتشر شد، فلسفه تحلیلی را زیر و رو کرد. هر کسی یا خشمگین بود، یا به وجد آمده بود، یا کاملا حیرت زده، کسی بی‌تفاوت نبود."

از آن زمان تا حالا نزدیک به 11 هزار بار به این کتاب ارجاع داده شده است. در سال 2013 کتاب تاثیرگزار دیگر او به نام ارجاع و وجود (Reference and Existence) به چاپ رسید که می‌توان گفت که به نوعی ادامه کتاب نام گذاری و ضرورت به شمار می‌آید.

در اینجا می‌توان به نوشته‌های منتشر شده او دسترسی پیدا کرد.

ساول آرون کریپکی، زاده 13 نوامبر 1940 و درگذشته در تاریخ 15 سپتامبر 2022.