سکوت در نهج‌البلاغه؛ چرا گاهی حرف نزدن عاقلانه‌تر است؟

منبع: حکمت‌های نهج‌البلاغه
موضوع محوری: سکوت، گفتار، خرد

در حکمت‌های نهج‌البلاغه، امام علی(ع) بارها به موضوع زبان و سکوت اشاره می‌کند. نه از سر انزوا، نه به‌عنوان فرار از مسئولیت، بلکه به‌عنوان یک مهارت. امام سکوت را نقطه مقابل حرف‌زدن نمی‌داند؛ آن را مکمل عقل می‌بیند.

امام علی می‌گوید بسیاری از خطاهای انسان نه از نیت بد، بلکه از زبان بی‌مهار شروع می‌شود. حرفی که بدون فکر گفته می‌شود، ممکن است رابطه‌ای را خراب کند، فرصتی را بسوزاند یا سوءتفاهمی بسازد که به‌سادگی جمع نشود. برای همین، سکوت در نگاه امام نشانه ضعف نیست؛ نشانه کنترل است.

اگر دقت کنیم، امام هرگز انسان را به خاموشی دائمی دعوت نمی‌کند. او بین «سکوت آگاهانه» و «لال بودن» فرق می‌گذارد. سکوتی که از فکر می‌آید، ارزشمند است. سکوتی که از ترس می‌آید، نه.

در زندگی امروز هم این حکمت کاملاً قابل لمس است. خیلی از دعواها، قهرها و فاصله‌ها فقط به‌خاطر یک جمله نابجا شکل گرفته‌اند. امام علی می‌گوید عاقل کسی است که بداند چه وقت حرف بزند و چه وقت مکث کند.

جمع‌بندی

در نهج‌البلاغه، سکوت انتخاب آگاهانه است، نه عقب‌نشینی.

تگ‌ها:سکوت، زبان، حکمت‌ها، نهج‌البلاغه