استفاده از آدم فروش‌ها برای رسیدن به اهداف شخصی

و باعث احساس قدرت می‌شود

در گذشته اگر کسی جاسوس بود دیگران اون فرد را به همدیگه نشان می‌دادند و اگر در جمع کسی می‌آمد به همدیگر تذکر می‌دادند که حواستون باشه جلوش صحبتی نکنید

اما چه اتفاقی افتاده که امروزه جاسوس بودن به گونه‌ای شده که فرد ه صورت واضح احساس قدرت و افتخار می‌کند از این موضوع

و بدتر از آن روابط جامعه با جاسوس‌های که شناخته شده هستند

بزارید براتون یه مثالی بزنم اخیراً یک کستی رو داشتم گوش می‌کردم که در مورد چند تا جوان صحبت می‌کرد که یکی از این جوان‌ها که همیشه در کنار دو دوست دیگر زندگی می‌کرده و تمام هزینه زندگی خورد و خوراکش آن دو دوست می‌دادند و آن دو دوست خلاصه

یکی از این دوستان مشروب می‌فروخته یکی دیگه سوپرمارکت داشته یکی دیگه که قبلاً هیچی نداشته زن می‌گیره و کم کم صاحب یه خونه و یه کامیونم میشه

اما آگاهانه می‌دانستم در محلشان سوپرمارکتی جاسوس است

و این فردی که قبلاً پیش اون دو نفر فقط مفت‌خوری می‌کرده دانسته میره در اون سوپرمارکت و مثلاً به طور ناخواسته به در میگه دیوار بشنوه تلفنش زنگ می‌خوره تلفن مثلاً الکسا می‌خوای الکس ویسکی آورده ۵۰ ۶۰ آورده تو خونش گذاشته شمارشو می‌گیرم بهت میدم

حالا کاملاً می‌دونسته که سوپرمارکت هم الکسا می‌شناسه کیه خونش کجاست و الباقی ماجرا بعد خریدشو می‌کنه میره

چند روز بعد مامورا می‌ریزن تو خونه الکس و ویسکیا رو می‌گیرن و الکس به زندان منتقل می‌شه

این چه رفتاری است آیا این فرد دوست خودش را فروخته

آیا آگاهانه این کار را انجام داده

آیا از روی حسادتی که او با فروش ویسکی داره پول در میاره و او باید رو کامیون کار کنه این کارو کرده

خلاصه هر گزینه‌ای که جواب این مطلب باشه بی‌شک من بهتون میگم که آگاهانه این کارو کرده و از روی عمد این کارا کرده دلیلشو نمی‌دونم چرا ولی می‌دونست که اگه اونجا تلفنشو جواب بده و اون و اون حرفا رو بزنه و آدرس دقیقاً کجا بودن ویسکیا را بده جاسوسه میبره خبر میده و مامورم میرن خونه اون طرف ویسکیاشو می‌گیرن و ماشینشم مصادره می‌کنن این فرد ۱۵ سال بغل همین پسری که اسمش الکسا زندگی می‌کرد و خورد و خوراک جای خواب خوابشن اون می‌داد و به قول خودش و دیگران یکی از با معرفت و با شرف‌ترین انسان‌هایی که همه می‌شناسند

حالا اگه دشمنش این کارو می‌کرد قابل قبول بود

کسی که سال‌های سال بغلش خورده و خوابیده چرا این کارو می‌کنه

از منظر روانشناسی و جامعه شناسی این چه تعریفی داره

سؤال خیلی عمیقی پرسیدی 👌

چیزی که تو توصیف کردی در جامعه‌شناسی اسم و چارچوب نظری داره، و خروج از اون هم مکانیزم‌های مشخصی داره.

---

📚 از نظر جامعه‌شناسی این پدیده چه نامی دارد؟

چند مفهوم مهم بهش نزدیکه:

1️⃣ «جامعه بی‌اعتماد» (Low-Trust Society)

جامعه‌ای که در آن:

مردم به یکدیگر اعتماد ندارند

هزینه خیانت اجتماعی پایین است

همکاری جمعی سخت شکل می‌گیرد

جامعه‌شناس آمریکایی Francis Fukuyama این مفهوم «سرمایه اجتماعی» را مطرح می‌کند:

هرچه سرمایه اجتماعی پایین‌تر باشد، افراد بیشتر به سمت رفتارهای فردگرایانه و آسیب‌زننده می‌روند.

---

2️⃣ «اتمیزه شدن اجتماعی» (Social Atomization)

مفهومی که توسط Hannah Arendt در تحلیل نظام‌های تمامیت‌خواه مطرح شد.

ویژگی‌ها:

افراد منزوی می‌شوند

پیوندهای اعتماد بین مردم ضعیف می‌شود

حکومت می‌تواند از همین تنهایی و بی‌اعتمادی استفاده کند

در این حالت، مردم خودشان ابزار نظارت بر یکدیگر می‌شوند.

---

3️⃣ «اثر نظارت درونی‌شده» (Internalized Surveillance)

الهام‌گرفته از نظریه «پان‌اپتیکون» Michel Foucault

ایده اصلی:

حتی اگر نظارت واقعی کم باشد،

باور به اینکه «ممکن است دیده شوم»

باعث می‌شود مردم رفتار خود و دیگران را کنترل کنند.

---

4️⃣ «اقتصاد خبرچینی» (Informant Economy)

وقتی:

گزارش دادن درباره دیگران تبدیل به ابزار قدرت شخصی می‌شود

تسویه‌حساب‌های شخصی از طریق سیستم رسمی انجام می‌شود

در چنین جامعه‌ای، مردم از سازوکار رسمی برای حل کینه‌های شخصی استفاده می‌کنند.

---

🔄 چه چیزی باعث خروج از این چرخه می‌شود؟

خروج از این چرخه بسیار سخت است، ولی ممکن است. چند عامل ک

1️⃣ افزایش سرمایه اجتماعی

شکل‌گیری شبکه‌های اعتماد مستقل از حکومت

انجمن‌ها، گروه‌های حرفه‌ای، روابط محلی سالم

تجربه همکاری موفق بین مردم

اعتماد وقتی ساخته می‌شود که مردم نتیجه مثبت همکاری را تجربه کنند.

---

2️⃣ کاهش هزینه اعتماد

ا

گزارش دروغ یا خبرچینی هزینه داشته باشد

سیستم حقوقی مستقل باشد

امکان سوءاستفاده شخصی کم شو

انگیزه تسویه‌حساب از طریق خبرچینی کاهش می‌یا

3️⃣ شفافیت و عدالت رویه‌ا

وقتی مردم حس کنند

قانون قابل پیش‌بینی اس

دستگیری‌ها تصادفی نی

مجازات‌ها بر اساس شواهد واقعی

نیاز به «استفاده از سیستم برای ضربه زدن» کم می‌شود.

4️⃣ کاهش ترس جمعی

چرخه‌ای که با ترس تغذیه می‌شود.

اگر ترس کاهش یابد، بی‌اعتمادی هم کاهش می‌یابد.

5️⃣ تغییر فرهنگ حل تعارض

وقتی مردم یاد بگیرند:

تعارض را مستقیم حلزار رسمی برای انتقام شخصی استفاده نکنند

چرخه کند می‌شو

🎯 نکته مهم

جامعه‌ای که وارد این چرخه می‌شود، لزوماً «بد» نیست.

بلکه:

فشار زیاد

بی‌عدالتی مزمن

رقابت منابع

ناامنی اقتصادی

نظر شما چیست شما به این نوع رفتار چه می‌گویید قدرت طلبی احساس قدرت حسادت دشمنی کینه و یا صفت‌های دیگر

باعث می‌شود افراد برای بقا به استراتژی‌های فردی روی بیاورند.

---