کورتیزول را بیشتر با نام «هورمون استرس» میشناسند، زیرا یکی از اصلیترین هورمونهایی است که بدن هنگام قرار گرفتن زیر فشار و استرس ترشح میکند.با اینکه بیشتر مردم هورمون کورتیزول را چیز بدی در نظر میگیرند و آن را به مشکلاتی مانند آکنه، افزایش وزن یا فشار خون بالا پیوند میدهند، ولی این هورمون کارهای بیشتری نسبت به واکنش در برابر استرس انجام میدهد و در واقع یکی از عناصر کلیدی برای زنده ماندن به شمار میرود.
غدد فوق کلیوی، به دنبال سیگنالهایی که از «هیپوتالاموس» و «غدهی هیپوفیز» دریافت میکند، وظیفهی ترشح کورتیزول را بر عهده دارد که یک گونه هورمون استروئیدی گلوکوکورتیکوئید ضروری به شمار میرود. سطح کورتیزول در صبح، کموبیش ساعت 7، در بیشترین میزان و در شب هم در کمترین اندازه قرار دارد؛ این بازهی زمانی با نام «ریتم شابهروزی» شناخته میشود. کورتیزول همچنین هم در کسانی که زیر فشارهای شدید و استرسی هستند و هم در کسانی که سلامتی کامل دارند، وجود دارد. این هورمون حیاتی دارای اهداف و وظیفههای بسیاری در بدن است و به طور روزانه کنش و واکنشهای شیمیایی گوناگون و بیشماری را در بدن انجام میدهد.
راهکاری کلیدی برای رعایت تعادل هورمونی، مهار کردن اشتهای نابهجا و گام برداشتن در مسیر تندرستی به شمار میرود. این راهکارها همچنین میتوانند به سلامت غدد فوق کلیوی هم کمک کنند و باعث شوند وزنتان تغییر نکند، در درازای روز انرژی بیشتری داشته باشید و شبها هم بهتر بخوابید.
استرس های شدید و مزمن، امروزه با بسیاری از بیماریها و مشکلات گوناگون همراه هستند. استرس، هر کسی را تا اندازهای تحت تأثیر قرار میدهد و سلامتی را با ارسال پیامهای شیمیایی به بخشهای سراسر بدن از جمله قلب و رگهای خونی، سیستم ایمنی، ششها، دستگاه گوارش، اندامهای حسی و مغز به خطر میاندازد. استرس این توانایی را دارد که تنفس را افزایش دهد و ضربان قلب، درد و تنشهای عضلانی، اشتها و پرخوری را بالا ببرد. همچنین مشکلات خواب و بیخوابی یا بدخوابی را هم در پی دارد.
داشتن یک برنامهی ورزشی منظم (کموبیش 30 تا 60 دقیقه در بیشتر روزهای هفته، بسته به شدت آن) یکی از بهترین راهکارها برای مهار استرس، تعادل هورمونها، خواب بهتر و کمک به کارکرد طبیعی سوختوساز بدن از جمله تعادل سطح قند خون به شمار میرود. نکتهی مهم این است که از ورزش بیش از اندازه و تمرینزدگی دوری کنید، زیرا منجر به افزایش سطح کورتیزول میشود.
گیاهان آداپتوژن یا انطباقپذیر، به چندین روش کاهش سطح کورتیزول را به دنبال دارند. آنها به تعادل هورمونها کمک میکنند و به دلیل ویژگیهای آنتیاکسیدانی، ضدویروسی و ضدباکتریایی، منجر به کاهش التهاب میشوند. افزون بر این، دارای اثرات ضدافسردگی طبیعی، کاهش خستگی، برقراری تعادل فشار خون و سطح قند خون هم هستند
آشواگاندا
گون
شیرینبیان
رودیولا
گیاهی است از که هزاران سال پیش در قلب طب سنتی هند یا آیورودا برای کاهش استرس، بهبود خواب، تقویت سیستم ایمنی و حتی تقویت عملکرد ذهنی و بدنی محبوبیت داشته است.
آشواگاندا به عنوان یک گیاه آداپتوژن یا تطبیقدهنده شناخته می شود، به این معنا که به بدن در مقابله با استرسهای فیزیکی، روانی و خستگی کمک میکند و به بدن کمک میکند تا سطح کورتیزول ناشی از استرس های روزانه را کنترل کند.
افزایش انرژی تمرکز و استقامت
بهبود کیفیت خواب و ریکاوری
آنتی اکسیدان و ضد التهاب
تقویت عملکرد ذهنی و شناختی
کاهش استرس و اضطراب
تعادل هورمونی طبیعی و نشاط
کاهش استرس و بهبود خواب
کمک به کاهش چربیهای بدن
تقویت سیستم ایمنی و کاهش التهاب
اگرچه کورتیزول را معمولا چیز بدی میدانند، ولی یکی از حیاتیترین هورمونها در بدن است و برای زندگی ضروری به شمار میرود. چیزهایی که این هورمون را به یک عامل دردساز دگرگون میکنند، مصرف دارو، کمبود ورزش، مصرف غذاهای ناسالم و فرآوریشده، استرس و اضطراب بالا هستند. شما با داشتن یک سبک زندگی سالم و با دور ماندن از موقعیتهای استرسزا میتوانید تا حد زیادی از این مشکلات جلوگیری کنید.
