وجود دوستان برای سلامت روانی انسان بسیار مهم هستند و بسیاری از متفکران بزرگ تاریخی و محققان مدرن به همین نتیجه رسیدهاند. دوستی و رفاقت فواید زیادی دارد که میتواند زندگی آدمها را بهبود ببخشد. مطالعات صورت گرفته نشان دادهاند که آدمها نیاز دارند به افرادی که بدون قضاوت شدن، احساسات خود را بروز دهند که میتواند سلامت روان آنها را بهبود ببخشد. ولی بیان احساسات و بروز دادن آن برای همه انسانها آسان نیست؛ زیرا از سنین پایین به آنها گفته میشود که همیشه ازنظر جسمی و عاطفی قوی باشید و احساسات خود را اصلاً بروز ندهید.
این موضوع باعث شده است که انسانها دریافتن دوستان صمیمی و مورد اعتماد در جامعه امروزی با چالشهای زیادی روبرو شوند. با توجه به اخبار، تجربیات و سخنانی که روزانه میشنویم باعث سختگیری افراد دریافتن یک دوست صمیمی شده است. برای حل این مشکل و ارتقای آگاهی افراد، از جنبههای مختلف اعتقادی و علمی اهمیت رفیق و رفاقت را در این مقاله شرح خواهیم داد تا افراد بتوانند یک معیاری برای انتخاب رفیق خوب داشته باشند.
دارم امید عاطفتی از جانب دوست کردم جنایتی و امیدم به عفو اوست
دیدگاه 1
یَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِنْ دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ(آل عمران/ 118)
ای کسانی که ایمان آوردهاید از غیر خودتان [دوست و] هم راز مگیرید [آنان] از هیچ نابکاری در حق شما کوتاهی نمیورزند آرزو دارند که در رنج بیافتید دشمنی از لحن و سخنشان آشکار است و آنچه سینههایشان نهان میدارد بزرگتر است در حقیقت ما نشانهها [ی دشمنی آنان] را برای شما بیان کردیم اگر تعقل کنید.
دیدگاه 2
هَا أَنْتُمْ أُوْلَاءِ تُحِبُّونَهُمْ وَلَا یحِبُّونَکُمْ (آلعمران/ 119)
شما کسانی هستید که آن ها را دوست میدارید، اما آنها شمارا دوست ندارند.
دیدگاه 3
وَإِذَا لَقُوکُمْ قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْا عَضُّوا عَلَیکُمْ الْأَنَامِلَ مِنْ الغَیظِ (آلعمران/ 119)
و هنگامی که شمارا ملاقات میکنند، (بهدروغ) میگویند: ایمان آوردهایم، اما هنگامیکه تنها میشوند، از شدتِ خشم بر شما، سرانگشتان خود را به دندان میگزند.
دیدگاه 4
ادْفَعْ بِالَّتِی هِی أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِی بَینَکَ وَبَینَهُ عَدَاوَةٌ کَأَنَّهُ وَلِی حَمِیمٌ (فصلت/ 34)
بدی را با نیکی دفع کن، ناگاه (خواهی دید) همان کس که میان تو و او دشمنی میکند، گویی دوستی گرم و صمیمی است.
دیدگاه 5
فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنْ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ کُنْتَ فَظًّا غَلِیظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِکَ (آلعمران/ 159)
به (برکت) رحمت الهی، در برابر آنان (=مردم) نرم (و مهربان) شدی و اگر خشن و سنگدل بودی، از اطراف تو پراکنده میشدند.
دیدگاه 6
یَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْیَهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِيَاءَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَمَنْ یَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا یَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ(مائده/ 51)
ای کسانی که ایمان آوردهاید یهود و نصاری را دوستان [خود] مگیرید [که] بعضی از آنان دوستان بعضی دیگرند و هر کس از شما آنها را به دوستی گیرد از آنان خواهد بود آری خدا گروه ستمگران را راه نمینماید.
دیدگاه 7
وَدُّوا لَوْ تَکْفُرُونَ کَمَا کَفَرُوا فَتَكُونُونَ سَوَاءً فَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ أَوْلِيَاءَ حَتَّى یُهَاجِرُوا فِی سَبِيلِ اللَّهِ...(نساء/ 89)
[منافقان] همان گونه که خودشان کافر شدهاند آرزو دارند [که شما نیز] کافر شوید تا با هم برابر باشید پس زنهار از میان ایشان برای خود دوستانی اختیار مکنید تا آنکه در راه خدا هجرت کنند...
دیدگاه 8
یَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا آبَاءَكُمْ وَإِخْوَانَكُمْ أَوْلِيَاءَ إِنِ اسْتَحَبُّوا الْکُفْرَ عَلَى الْإِيمَانِ وَمَنْ یَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ(توبه/23)
ای کسانی که ایمان آوردهاید اگر پدرانتان و برادرانتان کفر را بر ایمان ترجیح دهند [آنان را] به دوستی مگیرید و هر کس از میان شما آنان را به دوستی گیرد آنان همان ستمکارانند
دیدگاه 9
یَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْکَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَجْعَلُوا لِلَّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا مُبِينًا(نساء/ 144)
ای کسانی که ایمان آوردهاید به جای مؤمنان کافران را به دوستی خود مگیرید آیا میخواهید علیه خود حجتی روشن برای خدا قرار دهید.
دیدگاه 10
یَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِینَكُمْ هُزُوًا وَلَعِبًا مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْکِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ أَوْلِيَاءَ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ(مائده/ 57)
اى كسانى كه ايمان آورده ايد كسانى را كه دين شما را به ريشخند و بازى گرفته اند [چه] از كسانى كه پيش از شما به آنان كتاب داده شده و [چه از] كافران دوستان [خود] مگيريد و اگر ايمان داريد از خدا پروا داريد.
دیدگاه 11
«یَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوا بِمَا جَاءَكُمْ مِنَ الْحَقِّ يُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَإِيَّاكُمْ أَنْ تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ رَبِّكُمْ إِنْ كُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهَادًا فِي سَبِيلِي وَابْتِغَاءَ مَرْضَاتِي تُسِرُّونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَأَنَا أَعْلَمُ بِمَا أَخْفَيْتُمْ وَمَا أَعْلَنْتُمْ وَمَنْ يَفْعَلْهُ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ) ممتحنه/ 1(
ای کسانی که ایمان آوردهاید دشمن من و دشمن خودتان را به دوستی برمگیرید [به طوری] که با آنها اظهار دوستی کنید و حال آنکه قطعاً به آن حقیقت که برای شما آمده کافرند [و] پیامبر [خدا] و شما را [از مکه] بیرون میکنند که] چرا] به خدا پروردگارتان ایمان آوردهاید اگر برای جهاد در راه من و طلب خشنودی من بیرون آمدهاید [شما] پنهانی با آنان رابطه دوستی برقرار میکنید در حالی که من به آنچه پنهان داشتید و آنچه آشکار نمودید داناترم و هر کس از شما چنین کند قطعاً از راه درست منحرف گردیده است.
«یَا وَیْلَتَى لَیْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيلًا* لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جَاءَنِي وَکَانَ الشَّيْطَانُ لِلْإِنْسَانِ خَذُولًا»؛ ای وای کاش فلانی را دوست [خود] نگرفته بودم. او [بود که] مرا به گمراهی کشانید پس از آنکه قرآن به من رسیده بود و شیطان همواره فروگذارنده انسان است.
دیدگاه 12
إِنَّمَا الْمُومِنُونَ إِخْوَةٌ(حجرات/ 10)
همة مومنین با همدیگر دوست و برادر هستند.
دیدگاه 13
یا وَیلَتى لَیتَنِی لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَلِیلاً(فرقان/28)
ای وای بر من، کاش فلان (شخص گمراه) را دوست خود انتخاب نکرده بودم!
دیدگاه 14
... وَ إِنَّ کثِیراً مِنَ الْخُلَطاءِ لَیبْغِی بَعْضُهُمْ عَلی بَعْضٍ إِلاَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ قَلِیلٌ ما هُمْ... (ص/24)
... بسیاری از دوستان و افرادی که با هم سر و کار دارند به یکدیگر ستم میکنند، مگر کسانی که ایمان آورده و اعمال صالح انجام دادهاند، امّا عده آنان کم است.
· انسان بر دیندوستش خواهد بود، بنابراین هر یک از شما دقت کند که با چه کسی دوست میشود. (بحارالانوار جلد 74 صفحه 192)
· انسان همراه کسی محشور میشود که او را دوست بدارد. (بحارالانوار جلد 17 صفحه 13)
· هرکس با دوستی خاندان پیامبر بمیرد شهید مرده است. (البته دوستی اهلبیت نباید لقلقه زبان باشد، باید دستورات اهلبیت (ع) عمل شود). (بحارالانوار جلد 27 صفحه 111)
· خوشبختترین مردم کسی است که با مردم بزرگوار دوستی و معاشرت کند. (بحارالانوار جلد 74 صفحه 187)
· همنشین شایسته همانند عطر فروش است، اگر چیزی به تو ندهد بوی عطرش به تو خواهد رسید. (کنزالعمال جلد 9 حدیث 24676)
· از همنشینی با مردگان بپرهیزید. پرسیدند: یا رسولالله! مردگان چه کسانی اند؟ فرمود: هر ثروتمندی که ثروتش او را به سرکشی وادارد. (تنبیه الخواطر صفحه 284)
· کسی که دیدن او شمارا به یاد خدا اندازد، و گفتار او دانش شمارا بیفزاید، و کردار او شمارا به یاد آخرت اندازد. (بحارالانوار جلد 74 صفحه)
· سه چیز دوستی مسلمانان را نسبت به هم صفا دهد، با دوست خود با خوشرویی برخورد کند (البته نه اینکه هر خلاف دوست و رفیقمان را با یک لبخند تائید کنیم، بلکه تا میتوانیم همدیگر را امربهمعروف و نهی از منکر کنیم)، در مجالس برای او جا باز کند، و او را بانامی که بیشتر آنها دوست دارد صدا کند. (اصول کافی جلد 4 صفحه 457)
· هر که یک سال از برادر خویش قهر کند چنان است که خون وی را ریخته است. (نهج الفصاحه)
· روا نیست که مؤمنی به برادر خویش بهتندی نظر کند که مایه آزار او شود. (نهج الفصاحه)
· سه چیز دوستی را یکرنگ میسازد: هدیه کردن عیبهای یکدیگر، پاسداری در غیاب (و بدگویی نکردن) و یاری رساندن در سختی. (مجموعه ورام، ج ۲، ص ۱۲۱)
· هر چیزی اساس و پایهای دارد و اساس اسلام، محبت ما اهلبیت است. (کافی، جلد ۲، صفحه ۴۵)
· کسی که با حب و دوستی به آل محمد علیهمالسلام بمیرد، مورد آمرزش و غفران الهی قرار میگیرد. (مستدرک سفینة البحار، جلد ۲، صفحه ۱۶۱)
· نورانیترین شما در روز قیامت، کسی است که آل محمد را بیشتر دوست بدارد. (شواهد التنزیل، جلد۲، صفحه۳۱۰)
خوشا آنان که یارشان، رفیقشان الله و اهل بیت باشد.
ادامه دارد...
