چند روز پیش یکی از دوستان از من مشورت خواست که آیا برای فرزند 8 ساله خودش معلم برنامهنویسی بگیرد، اصلا نیاز هست فرزندش برنامهنویسی یاد بگیرد یا نه؟ اینها سؤالاتی هست که این روزها خیلیها میپرسند:
«چی یاد بگیریم که ده سال بعد هنوز شغل داشته باشیم؟»
«چه شغلهایی را هوش مصنوعی از بین میبرد؟»
و در واقع، همهی این پرسشها به یک دغدغهی مشترک برمیگردد:
چطور در برابر موج بزرگ هوش مصنوعی، مزیت رقابتی خودمان را حفظ کنیم؟
برای پاسخ دادن، چند نکته را باید در نظر گرفت:
۱. آینده با امروز فرق دارد
ما داریم در مورد آینده صحبت میکنیم، پس اگر چیزی امروز خیلی مهم است، الزاماً در آینده هم مهم نمیماند. مثلاً امروز همه دنبال یادگیری زبان انگلیسی، برنامهنویسی یا قبولی در پزشکیاند؛ اما اینها لزوماً روند غالب ۱۰ تا ۲۰ سال آینده نخواهند بود.
دنیا سریعتر از همیشه در حال تغییر است، و ارزش مهارتها هم مدام جابهجا میشود.
۲. بعضی شغلها واقعاً از بین میروند
اینکه بگوییم «هوش مصنوعی فقط کمک میکند، و شغلها را از بین نمیبرد» واقعیت ندارد. هر فناوری بزرگی در تاریخ، بخشی از مشاغل را حذف کرده است. از چاپ گرفته تا اینترنت. فقط کافی است نگاهی به تاریخ بندازید تا مشاغل سنتی که امروز نیستند را پیدا کنید.
بنابراین بهتر است بدانید کجا ایستادهاید و اگر شغلتان در معرض خطر است، از حالا برایش برنامهریزی کنید.
۳. هوش مصنوعی رفتنی نیست
خیال نکنید دولتها یا مردم میتوانند جلوی رشد هوش مصنوعی را بگیرند. محدود شدن هوش مصنوعی فقط در صورتی ممکن است که تمام کشورها، شرکتها و مردم جهان با هم توافق کنند آن را متوقف کنند و همین جمله نشان میدهد که چقدر بعید است!
پس بهجای مقاومت، باید سلاح مناسب برای زندگی در این دنیا را پیدا کنیم.
۱. مهارتهای فکری و شناختی: احتمالاً در آینده دانستن Syntax یا زبان برنامهنویسی بهمراتب کمتر از مهارتهای انسانی اهمیت دارد. مهارتهای زیر احتمالا در آینده به شما کمک کند:
1️⃣تفکر انتقادی و تحلیلی: یعنی یاد بگیریم سؤال بپرسیم، استدلال کنیم و اطلاعات را بدون تعصب بررسی کنیم.
2️⃣ حل مسئلهی خلاقانه: آینده پر از مسائلی است که جواب آماده ندارند؛ باید برای ناشناختهها آماده باشیم.
3️⃣ یادگیری مستقل: بهجای تمرکز روی یاد گرفتن یک مهارت خاص، یاد بگیریم چطور یاد بگیریم و چطور چیزهای قدیمی را کنار بگذاریم (Unlearn).
۲. مهارتهای انسانی و اجتماعی: این مهارتها همان چیزهایی هستند که ماشینها بهسختی تقلید میکنند:
1️⃣ همدلی و کار تیمی: درک دیگران و همکاری مؤثر در تیمهای چندفرهنگی، مهارتی حیاتی برای دنیای جهانی آینده است.
2️⃣تفکر طراحی و خلاقیت هنری: وقتی بیشتر محتواها ماشینی میشوند، خلاقیت انسانی ارزشمندتر از همیشه خواهد بود.
3️⃣ رهبری و مدیریت شخصی: با رشد کسبوکارهای کوچک و فردی، هرکسی باید بتواند خودش را مدیریت کند و برای خودش کار کند.
۳. مهارتهای فناورانه: حتی اگر برنامهنویسی به شکل امروز از بین برود، «فهم دیجیتال» بخشی از سواد آینده خواهد بود:
1️⃣آشنایی با منطق هوش مصنوعی: لازم نیست متخصص یادگیری ماشین باشید، کافی است بفهمید ماشینها چطور تصمیم میگیرند.
2️⃣کار با ابزارهای هوش مصنوعی: از ChatGPT تا ابزارهای طراحی دیجیتال و اتوماسیون؛ با این ابزارها بازی کنید، تجربه کنید، و ازشان نترسید.
3️⃣ درک روندها و مدلهای جدید: مثلاً مفهوم Agentic AI یا سیستمهای خودکار تصمیمگیر، چیزهاییاند که آیندهی کار را شکل میدهند.
کانال تورق در تلگرام: 🆔@Tavaroghstd
