خلاصه‌ای از یک راه‌حل برای برون رفت از بحران فعلی

نزدیک به چهار سال پیش زمانی که بحران رکود تورمی در اقتصاد ایران در حال شکل‌گیری بود، متنی نوشتم و گفتم که راهکار برون رفت از بحران رکود تورمی، این است که دولت با کسری بودجه زیاد اقدام به سرمایه‌گذاری کند و از آن طرف با سیاست انقباضی شدید مانع حرکت سریع نقدینگی شود. بدین ترتیب اقتصاد از رکود تورمی خارج خواهد شد. توضیحات مربوط را در آن متن دادم.

به دلایلی که همه می‌دانیم دولت این سیستم را پیاده نکرد و رکود تورمی عمیق‌تر شد. حال می‌خواهم خلاصه‌ای بگویم از کاری که دولت می‌تواند انجام دهد. چون می‌دانم برای کسی مهم نیست که چه می‌گویم خیلی خلاصه توضیح می‌دهم برای آن احمق هایی که تصور میکنن هیچ راهی وجود ندارد و بدبختی قطعی است.

بودجه مداری یا بودجه بندی دوری اینگونه است که دولت کسری بودجه عظیمی ایجاد می‌کند. این کسری بودجه را تماما و مشخصا در ابرپروژه‌های اقتصادی سرمایه‌گذاری می‌کند.

این پول را نیز از پایه پولی تامین مالی می‌کند به این ترتیب که بانک مرکزی اوراق خزانه‌داری دولت را خریداری می‌کند.

این موضوع از منظر بازار پول چند ویژگی مهم دارد اول آنکه منجر به کاهش نرخ بهره می‌شود. زیرا پول افزایش یافته و در نتیجه فشار بر بنگاه‌ها از منظر هزینه پول کاهش می‌یابد و خود منجر به رونق اقتصادی خواهد شد.

از آن طرف نقدینگی در بازار بین بانکی و همینطور بازار اوراق اخزا را افزایش می‌دهد که خود منجر به کاهش ریسک خواهد شد.

همچنین می‌دانیم تا زمانی که اقتصاد با گپ تولید مواجه است، افزایش نقدینگی منجر به افزایش تورم نخواهد شد.

برای آنکه این پایه پولی منجر به رشد تورم نشود و همینطور منجر به بهبود وضعیت بانک‌ها شود، بانک مرکزی باید الزامات کفایت سرمایه را سفت‌ و سخت اجرا کند. در این میان با افزایش پایه پولی و در صورتی که نقدینگی کمتر از رشد پایه پولی افزایش پیدا کند، شاهد آن خواهیم بود که سلامت بانک‌ها افزایش می‌یابد.

همچنین بانک مرکزی می‌تواند بانک‌های مشکل دار را به عنوان بانک عامل تعیین کند که خود منجر به فرصت تنفس به این بانک‌ها شود تا بتوانند صورت‌های مالی خود را بهبود دهند.

حال با این کسری بودجه (در حد ۵۰۰ همت) چکار می‌توان کرد؟ تمام این پول را در ابرپروژه‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنیم. ابرپروژه‌هایی مانند تولید فولاد یا پتروشیمی. در اینجا پول هنگفتی وارد اقتصاد می‌شود که خود منجر به رشد اقتصاد خواهد شد.

سال آینده دولت می‌تواند از همین رشد اقتصادی مالیات گرفته و بودجه سال بعد را تامین مالی کند. همانطور که گفتم این کسری بودجه هرگز منجر به تورم نخواهد شد چرا که مستقیما وارد تولید می‌شود و تا زمانی که گپ تولید باز است، نقدینگی منجر به رشد تورم نخواهد شد.