بار دیگر فضای طرفین درگیر در جنگ به سمت التهاب حرکت میکند. فارغ از تحلیلهای کلان سیاسی، آنچه اکنون در اتاق مدیران میگذرد، مواجهه با سیل اطلاعات ضدونقیض و نبود تصویر کامل از آینده است. در چنین فضایی، وسوسه «صبر کنیم ببینیم چه میشود» از همیشه قویتر است.
اما اینجا یک دوگانه اشتباه شکل میگیرد: بسیاری فکر میکنند یا باید بهترین تصمیم را گرفت یا صبر کرد تا اطلاعات کامل شود. حقیقت این است که در شرایط جنگی، هیچکدام از این دو گزینه در دسترس نیست. بهترین تصمیم یک توهم است و اطلاعات کامل، یک انتظار بیپایان.
مدیر خوب کسی نیست که بهترین تصمیم را میگیرد. مدیر خوب کسی است که با اطلاعات ناقص، تصمیم قابل دفاع میگیرد. تصمیمی که اگر فردا مشخص شود بخشی از دادهها اشتباه بوده، باز هم بتوان منطق پشت آن را توضیح داد و از آن دفاع کرد.
چرا تصمیمهای کوچک اما پیوسته برنده میشوند؟
تصمیمگیری در ابهام، عضلهای است که با تمرین رشد میکند. هر تصمیم کوچک، داده جدیدی تولید میکند، مسیر را کمی روشنتر میکند و سازمان را از حالت انفعال خارج میکند. برعکس، بیتصمیمی، سازمان را در وضعیت «معلق» قرار میدهد. وضعیتی که هزینه پنهان آن فرسایش اعتماد تیم، از دسترفتن فرصتهای لحظهای و عقبماندن از رقبایی است که در همین ابهام، دست به کار شدهاند.
جرج پاتن، این اصل را چنین روایت کرده است:
یک نقشه خوب که همین حالا با قدرت اجرا شود، بهتر از یک نقشه کامل است که هفته آینده اجرا شود.
این نقلقول، عصاره فلسفه تصمیمگیری در ابهام است. قابل توجه است که پاتن نمیگوید «بدون فکر عمل کنید.» او میگوید وسواس کمالگرایی را کنار بگذارید و با همان اطلاعاتی که دارید، حرکت کنید. حرکت، خودش اطلاعات جدید میآفریند.
اهمالکاری استراتژیک، بلای جان سازمانهای معلق
همانطور که در نوشتههای پیشین اشاره کردم، اهمالکاری در شرایط نه جنگ و نه صلح، تلهای مرگبار است. هیچکاری نکردن و در برزخ ماندن، بهظاهر «محافظهکاری» و «سنجش شرایط» نام میگیرد، اما در واقع گریز از بار مسئولیت تصمیم است.
هزینه تعویق را دستکم نگیرید. این هزینه در صورتهای مالی نمیآید، در ایزو و ترازنامه جایی ندارد، اما در چابکی، روحیه تیم و جایگاه رقابتی شما خود را نشان میدهد.
حرف آخر
منتظر تصویر کامل نباشید. قرار نیست ابهام کم شود. قرار است شما در ابهام، عضله تصمیمگیری خود را قویتر کنید. تصمیمهای کوچک، پیوسته و قابل دفاع بگیرید. که فردا، حتی اگر خطا کرده باشید، نه به خاطر انفعال که به خاطر حرکت شجاعانه قضاوت شوید.
