کیلویی چند؟

این روزها کلیپی در اینستاگرام (پی کی رفع فیلتر میشه)، پخش شده است که فروشنده ای در یک سوپر مارکت با عصبانیت داد می زند که اصل مذاکره باید با کارخانه دارها باشد نه آمریکا. البته منظور او از کارخانه دادرها همان تولید کنندگان هستند که بیشتر از انها خواهیم گفت. گوینده سپس یک کیک روغنی 30 گرمی را روی ترازو می گذارد و می گوید این کیک 15 هزار تومان است و یعنی کیلویی 500 هزار تومان به فروش می رسد. گوینده قیمت یک کیلیو کیک را با قیمت یک کیلوموز مقایسه می کند و می گوید موز که با هزینه عوارض و گمرک و هزینه حمل و نقل می آید ایران از این کیک ارزان تر است.

حالا که من اقتصاد خوانده برایم جالب شده است که ببینم کالایی که میخرم چه قیمتی دارند و چگونه حساب می شوند. ولی قبل از هرچیز باید یک سری مطالب را دقیق تر بررسی کنیم.

ببینید وقتی یک کالا تولید می شود، مسلما مواد اولیه خریداری شده که تا کارخانه حمل شده است توسط ماشین آلات تبدیل به محصول نهایی می شود. پس در اینجا چند نوع هزینه صرف شده است که همه این هزینه ها در دل بهای تمام شده قرار می گیرد. هزینه اول، هزینه خرید مواد اولیه است، بعد از آن حقوق و دستمزد کارگران محترم خط تولید پرداخت می شود و بعد از آن سایر هزینه ها مثل هزینه انرژی و باربری و استهلاک ماشین آلات و ... پس تمام این موارد هزینه بهای تمام شده یک کالا می شود.

مسلما تولید کننده با در نظر گرفتن سود حاصل از ایده و تجارت خود، محصول را با یک قیمتی به بازار ارائه می کند. پس اختلاف قیمت فروش و قیمت تولید می شود سود ناخالص تولید کننده.

وقتی از این سود ناخالص سایر هزینه های اداری و عمومی و فروش و هزینه هایی مثل مالیات و نرخ بهره را کم کنیم به سود اصلی تولید کننده می رسیم.

اما یک لنگرگاه ذهنی دیگر که باعث می شود ما نسبت به حاشیه سود و سود خالص صنایع نگاه متفاوت داشته باشیم؛ بحث خرید محصولات غذایی از رستوران یا خرید آب میوه است. بعد از خرید از رستوران معمولا با حساب سرانگشتی متوجه می شویم که با پول یک فاکتور می توانیم همان غذا یا آبمیوه را در خانه چنیدن بار تهیه کنیم. اینجا ما فقط هزینه مواد اولیه را می بینیم و هزینه خرید و حمل کالا، هزینه انرژی و سایر مواد افزودنی و استهلاک لوازم آشپزی و از همه مهم تر هزینه حقوق و دستمزد فرد آشپز را در خانه لحاظ نمی کنیم. از این بابت فکر می کنیم تهیه یک محصول در خانه اقتصادی تر است.

بحث ما بر سر این است که خرید یک کالا باید برای تولید کننده سود داشته باشد (چون بنگاه اقتصادی با خیریه متفاوت است) و برای ما هم مطلوبیت ایجاد کند. حالا با این بهانه من قصد دارم قیمت برخی کالا ها و سود آنها و اختلاف قیمت با محصول فرآوری نشده در ادامه بررسی کنیم.

فعلا از موارد کوچک شروع کرده ام و بعدا به موارد کلی و بیشتر می رسیم. شما هم اگر خواستید لطفا در کامنت ها کمکم کنید.

کیک کاکائویی با مغز کاکائو و روکش شکلات بریتونا ( Britona ) وزن 34 گرمی

قیمت تولید کننده: 182.425 ریال

قیمت مصرف کننده: 235.000 ریال

حاشیه سود ناخالص28.8 درصد

قیمت یک کیلیوگرم: 6.911.764 ریال - قیمت یک کیلیو شیرینی تر در قنادی 390 تا 450 هزار تومان. اختلاف قیمت 55 درصد

بادام زمینی نمکی مزمز 35 گرم

قیمت تولید کننده: 162.340 ریال

قیمت مصرف کننده: 200.000ریال

حاشیه سود ناخالص 23 درصد

قیمت یک کیلیوگرم: 5.000.000 ریال - قیمت بادام زمینی فله ای 300 تا 350 هزار تومان - اختلاف قیمت کارخانه با بار فله: 42 درصد