ادبیات و رفتار مسئولان، آیینهی فرهنگ مدیریتی دولت است. هر جمله، واکنش یا رفتار از سوی یک مقام دولتی، در چشم مردم نه صرفاً یک موضع شخصی، بلکه بازتابی از منش و منطق حاکم بر دولت تلقی میشود. وقتی یک مسئول در برابر پرسش یک خبرنگار از مسیر ادب و منطق منحرف میشود، ماجرا دیگر فقط یک «خطای گفتاری» نیست؛ بلکه نشانهای است از ضعف در گفتمان پاسخگویی و فاصله گرفتن از روح مردمداری و تواضع در قدرت.
در دولت مردمی، مسئول باید زبان مردم را بفهمد و صدای نقد را بشنود، نه آنکه در برابر پرسش، دیوار بکشد. هر لغزش زبانی از سوی مدیران، میتواند به اندازه یک بحران سیاسی، اعتماد عمومی را آسیب بزند.
اتفاقات اخیر در حاشیه گفتوگوی معاون وزیر بهداشت با یکی از خبرنگاران، بار دیگر بحث ادبیات مسئولان در مواجهه با رسانه را به صدر توجه افکار عمومی آورد. چنین رخدادهایی یادآور این واقعیتاند که قدرت اگر با ادب و متانت همراه نباشد، در کوتاهمدت شاید به ظاهر برایش اقتدارآفرین بهنظر برسد، اما در بلندمدت جز تضعیف اعتماد و فاصله گرفتن از مردم نتیجهای ندارد.
مسئولی که در برابر پرسش، با عصبانیت و تحقیر پاسخ میدهد، نه تنها از شأن خود میکاهد، بلکه از حرمت جایگاهی که به او سپرده شده است نیز میکاهد. اقتدار واقعی، در توانایی تعامل، پاسخگویی و احترام است، نه در تندی و فریاد.
در نظام اسلامی، واژهی «مسئولیت» بار معنایی عمیقی دارد. «مسئول» در حقیقت اسم مفعول از ریشهی «سؤال» است؛ یعنی کسی که باید مورد سؤال قرار گیرد، نه کسی که از سؤال فرار کند یا سائل را تخطئه نماید. در نگاه علوی، قدرت نه امتیاز بلکه امانت است، و کسی که امانتی به او سپرده شده، باید در برابر صاحب امانت پاسخگو باشد.
اگر قرار باشد مسئول از نقد و پرسش برنجد، اساس مسئولیتپذیری از معنا تهی میشود.
خبرنگار، دشمن مسئول نیست؛ چشم بینای مردم و وجدان بیدار جامعه است.
پرسشگری رسانه در حقیقت همان چیزی است که فساد را مهار میکند و عملکرد را شفاف میسازد. جامعهای که در آن خبرنگار بترسد سؤال بپرسد، دیر یا زود دچار رکود فکری و اداری میشود.
وقتی مقام دولتی به جای تبیین و روشنگری، از دایره ادب خارج میشود، پیام پنهان او به مردم این است که «قدرت سرکوب از پاسخگویی برتر است». و این دقیقاً نقطهی انحراف از گفتمان انقلاب اسلامی است؛ گفتمانی که بر خدمت، تواضع، مردممحوری و شفافیت بنا شده است.
رفتار خجالت آور اخیر معاون پرمدعا و متکبر وزیر بهداشت، مصداقی است عیان از فاصله گرفتن از «گفتمان خدمت». در گفتمان انقلاب اسلامی، مسئول نه در جایگاه قدرت، بلکه در موضع خدمت و پاسخگویی قرار دارد.
اگر مدیران دولت امروز باور کنند که اقتدار در تواضع و ادب معنا مییابد، نه در فریاد و تندی، گفتوگوی میان مردم و دولت صمیمیتر و سازندهتر خواهد شد.
ادبیات قدرت، حتی اگر به خیال واهی و باطل، پرطنین و قاطع باشد، در غیاب تواضع، چیزی جز تکبر سیاسی نیست. اما ادبیات خدمت، با وجود سادگیاش، قلبها را تسخیر میکند. در دوران رسانه و آگاهی، آنکه درست سخن میگوید، از آنکه بلند سخن میگوید مؤثرتر است.
#مطالبه_گری
#مسئول_مردمی
#معاون_بی_ادب
