«قوی باش.»
«گریه نکن.»
«تو دیگه بزرگ شدی.»
جملههایی که شاید از نظر بزرگترها تشویقکننده باشد،
اما برای خیلی از نوجوانها معنای دیگری دارد:
حق نداری ضعیف باشی.
فشار پنهانِ قوی بودن در نوجوانی
نوجوانی دورهای است که احساسات شدیدتر از همیشه تجربه میشوند؛
غم، ترس، اضطراب، سردرگمی و حتی ناامیدی.
اما در همین دوره، نوجوان یاد میگیرد که:
نباید زیاد ناراحت باشد
نباید گریه کند
نباید ضعفش را نشان بدهد
و اینطور میشود که خیلی از نوجوانها نقش قوی بودن را بازی میکنند.
چرا نوجوانها فکر میکنند باید همیشه قوی باشند؟
1️⃣ چون احساساتشان جدی گرفته نشده
وقتی نوجوان ناراحتیاش را گفته و شنیده:
«این که چیزی نیست»
یا
«بزرگترش رو دیدی»
کمکم یاد میگیرد احساساتش را پنهان کند.
2️⃣ چون از قضاوت میترسند
نوجوانها میترسند اگر ضعف نشان دهند:
مسخره شوند
ضعیف خطاب شوند
جدی گرفته نشوند
پس ترجیح میدهند سکوت کنند.
3️⃣ واکنشهای تند به اشتباه
وقتی هر اشتباه با دعوا، تحقیر یا سرزنش همراه باشد،
نوجوان یاد میگیرد قبل از دیگران، خودش را تنبیه کند.
4️⃣ نداشتن فرصت برای بیان احساسات
نوجوانی که نمیتواند:
ناراحتیاش را بگوید
اشتباهش را توضیح دهد
بدون قضاوت شنیده شود
احساساتش را به درون میبرد
و آنجا تبدیل به خودسرزنشی میشود.
کاهش اعتمادبهنفس
ترس از شروع کردن
اضطراب و بیانگیزگی
خستگی ذهنی
احساس بیارزشی
نوجوانی که مدام خودش را مقصر میداند،
کمکم باور میکند که به اندازه کافی خوب نیست.
اشتباه را طبیعی بدانند
بهجای سرزنش، گفتوگو کنند
نمره و نتیجه را از شخصیت جدا کنند
تلاش را ببینند، نه فقط نتیجه
اجازه بدهند نوجوان اشتباه کند و یاد بگیرد
گاهی یک جمله ساده مثل
«اشتباه کردی، اما هنوز ارزشمندی»
میتواند خیلی چیزها را تغییر دهد.
بدان که:
اشتباه کردن بخشی از رشد است
تو فقط یک اشتباه یا یک نمره نیستی
سختگیری بیش از حد، کمکت نمیکند
سعی کن با خودت مهربانتر باشی.
همانطور که با یک دوست رفتار میکنی.
نوجوانها زود خودشان را سرزنش میکنند،
چون فشار زیادی را تحمل میکنند.
وقتی درک، حمایت و گفتوگو جای سرزنش را بگیرد،
نوجوان یاد میگیرد:
اشتباه کند،
یاد بگیرد،
و همچنان به خودش ایمان داشته باشد.
کمکم یاد میگیرد احساساتش را پنهان کند.
