پشت درهای شریف | تماشاخانه | حسین صدری
🔸 رقابت بر سر ولیعهدی در یک امپراتوری موروثی، داستانی دیرینه و دراز دارد. آوازهٔ خونریزیهایی که برای کسب قدرت برپا شده هنوز در گوشمان طنینانداز است. هرچند این روایات بهظاهر کلیشهایاند؛ اما باز هم در تنگنا آینهٔ عبرت ما میشوند، چه کودتاهایی که به قتل فجیع و شنیع در ملأعام انجامیدهاند و چه کشورهایی که با سهلانگاری کاسبان مقام به خاک و خون کشیده شدهاند.
🔹 در میانهٔ این کشمکش و تنگناهای بیپایان، «آکیرا کوروساوا»، کارگردان نامدار و پیشکسوت ژاپنی، با اقتباسی آزاد از نمایشنامهٔ «شاه لیر» شکسپیر، شاهکاری به نام «Ran» را خلق کرد. این فیلم نهتنها بازآفرینی یک تراژدی جهانی است، بلکه آینهای از فرهنگ و تاریخ ژاپن نیز محسوب میشود؛ آداب، رسوم و جهانبینی مردمانی را منعکس میکند که در میان جنگ، وفاداری و سرنوشت، معنا میجویند. «هیدتورا» ژنرالی قدرتمند و خردورز، تصمیم میگیرد قدرت خویش را میان سه پسرش تقسیم کند و آرامآرام از جایگاه فرمانروایی کنار رود؛ تصمیمی که سرآغاز سقوط، خیانت و رویدادی ناگوار و مهیب میشود.
🔹 در شروع فیلم شخصیتها از پیش تعیینشده هستند که هرکدام با دیالوگهای گوناگون خود را تشریح میکنند. هرچقدر که میگذرد، گذشتهٔ کاراکترها برای توضیح حال فعلی آنها اهمیت بیشتری پیدا میکند که در نهایت آمال و آرزوهایشان درعمل بازتاب پیدا میکند. اهدافی شوم و دسیسههایی خطرناک بهتدریج ذهن آنها را از خود انباشته ساخته است. طمع و جاهطلبی در راه تکیهٔ بیچونوچرا بر تخت پادشاهی، پیدرپی خون میریزد و همگان را در مصائبی مشمئزکننده فرو میبرد. این تلخیها تا جایی ادامه مییابند که میل طمع در وجود زیادهخواهان خاموش گردد.
🔹 استفادهٔ مناسب و دقیق کوروساوا از رنگها و ایجاد شبکهای پیوسته میان نمادها و کادربندی، صحنهٔ فیلم را از لحاظ بصری بینیاز ساخته است. او قرمز را با خون، زرد را با خیانت و خاکستری را با نابودی و ویرانی به تصویر میکشد. جابهجایی دوربین استادانه و منظم است و حرکتهای سریع و بیپرده احساس جنون را به مخاطب القا میکند. موسیقی حماسی و هیجان انگیز واقعهای فاجعهبار را تعریف میکند. بازی درخشان و فوقالعادهٔ بازیگران مسبب ایجاد یأس و بدبینی در ذهن تماشاگر میشود و میزان اثرگذاری خیانت و تصمیمهای چرکین را به مغز استخوان مخاطب منتقل میکند.
🔹 از آشوب (Ran) بهعنوان یکی از بزرگترین کارهای سینمایی ژاپن یاد میشود که برای فیلمسازی جهانی نیز بسیار الهامبخش و آموزنده بوده است. قدرت داستانگویی تراژیک و نشانهگذاری بصری به ما یادآوری میکند که طمع خیانت و خشونت هرقدر هم منزجرکننده و ویرانگر باشد، در نهایت بهدست فراموشی سپرده خواهد شد. همانطور که در سکوت و تاریکی تاریخ، اسامی و خونها یکی میشوند.
▪️IMDB: 8.2
▪️Rotten Tomatoes: 95/100
