عمل اسلیو معده یکی از رایجترین و مؤثرترین روشهای جراحی چاقی در دهههای اخیر بوده است. این عمل که به نام "گاسترکتومی آستینی" نیز شناخته میشود، با حذف بخش بزرگی از معده (حدود ۷۵ تا ۸۵ درصد آن)، ظرفیت معده را کاهش داده و باعث کاهش اشتها و در نهایت کاهش وزن میشود. با وجود مزایای قابل توجه این جراحی برای بیماران مبتلا به چاقی مفرط، مانند کاهش وزن پایدار، بهبود دیابت نوع ۲ و کاهش فشار خون، نمیتوان از عوارض احتمالی آن چشمپوشی کرد. شناخت این عوارض به افراد کمک میکند تصمیم آگاهانهتری در مورد این جراحی اتخاذ کنند.
یکی از جدیترین عوارض عمل اسلیو معده، نشت محتویات معده از محل دوخت و بخیهها است. این اتفاق معمولاً در روزهای ابتدایی پس از جراحی رخ میدهد. نشت میتواند منجر به عفونت شدید در حفره شکمی، تب، درد شکم، تند شدن ضربان قلب و حتی سپسیس (عفونت خونی) شود.
گرچه احتمال نشت کم است (بین ۱ تا ۳ درصد)، ولی در صورت وقوع نیاز به مداخلات فوری از جمله بستری طولانیمدت، آنتیبیوتیکهای قوی، و گاهی عمل جراحی مجدد وجود دارد.
یکی دیگر از عوارض شایع اسلیو معده، ریفلاکس معده به مری یا ترش کردن است. پس از کوچک شدن معده، زاویه طبیعی بین مری و معده ممکن است دچار اختلال شود و باعث برگشت اسید معده به مری شود.
علائم رفلاکس ممکن است شامل سوزش سردل، طعم تلخ در دهان، سرفه خشک شبانه و گلودرد مزمن باشد. در برخی موارد، اگر رفلاکس شدید و درماننشده باقی بماند، ممکن است به التهاب مری یا بیماری بازگشت اسید مزمن (GERD) منجر شود.
اگرچه در عمل اسلیو معده مسیر گوارشی به طور کامل تغییر نمیکند (مانند بایپس معده)، اما به دلیل کاهش حجم معده، میزان جذب مواد مغذی کاهش پیدا میکند. بسیاری از بیماران دچار کمبودهای زیر میشوند:
ویتامین B12
آهن
کلسیم
ویتامین D
برای جلوگیری از این کمبودها، پزشکان معمولاً مصرف مکملهای غذایی را برای طولانیمدت یا حتی مادامالعمر توصیه میکنند.
کاهش وزن ناگهانی بعد از عمل اسلیو معده ممکن است در نگاه اول موفقیتآمیز به نظر برسد، اما میتواند مشکلاتی را نیز به همراه داشته باشد. از جمله:
ریزش مو: ناشی از کمبود پروتئین و مواد مغذی
شل شدن پوست: بهویژه در ناحیه شکم، بازوها و رانها
خستگی مفرط: به دلیل کاهش کالری دریافتی
برنامهریزی تغذیهای صحیح و مشاوره با متخصص تغذیه میتواند این عوارض را به حداقل برساند.
در برخی بیماران، ممکن است قسمتی از معده جدید تنگ شود که اصطلاحاً "استنوز" گفته میشود. این عارضه باعث دشواری در بلع، تهوع، و استفراغ پس از خوردن غذا میشود. در صورت بروز این مشکل، ممکن است نیاز به انجام آندوسکوپی جهت باز کردن محل تنگی وجود داشته باشد.
جراحی لاغری نه تنها جسم فرد را تغییر میدهد، بلکه ممکن است روی وضعیت روانی او نیز تأثیر بگذارد. برخی بیماران بعد از عمل دچار:
افسردگی یا اضطراب
احساس نارضایتی از بدن (بهخصوص بهدلیل افتادگی پوست)
مشکلات هویتی یا اجتماعی
میشوند. اهمیت مشاوره روانشناسی قبل و بعد از عمل بسیار بالاست و میتواند از بروز این مشکلات جلوگیری کند.
کاهش وزن سریع یکی از عوامل تشکیل سنگ کیسه صفرا است. تقریباً ۲۰ تا ۳۰ درصد از بیماران پس از کاهش وزن زیاد، دچار این مشکل میشوند. در برخی موارد، ممکن است پزشک تصمیم به برداشتن کیسه صفرا در کنار عمل اسلیو بگیرد یا داروهایی برای جلوگیری از تشکیل سنگ تجویز کند.
یکی از تصورات اشتباه در بین بیماران این است که عمل اسلیو "راهحل نهایی و بیزحمت" است. در حالیکه این روش تنها یک ابزار است و در صورت عدم تغییر رفتار غذایی، ممکن است فرد دوباره وزن اضافه کند. برخی از بیماران پس از مدتی ممکن است:
خوردن غذاهای پرکالری مایع (مثل بستنی یا نوشیدنیهای شیرین)
ریزهخواری مداوم
پرخوری عصبی
را تجربه کنند، که نهتنها کاهش وزن را متوقف میکند، بلکه امکان بازگشت وزن را نیز افزایش میدهد.
گرچه نادر است، اما در برخی موارد ممکن است بیمار دچار انسداد در ناحیهای از روده شود. این انسداد میتواند به دلیل چسبندگی داخلی یا پیچخوردگی رودهها ایجاد شود که معمولاً با درد شکمی شدید، نفخ، تهوع و استفراغ همراه است و نیاز به درمان فوری دارد.
مانند هر عمل جراحی دیگر، جراحی اسلیو معده نیز با ریسک مرگ و میر بسیار پایین (حدود ۰.۱ تا ۰.۵ درصد) همراه است. این آمار در بیماران پرریسک یا با بیماریهای زمینهای بیشتر میشود. اما با انتخاب جراح با تجربه، رعایت مراقبتهای قبل و بعد از عمل، و پیگیری دقیق، احتمال این ریسکها به حداقل میرسد.
عمل اسلیو معده یک ابزار قدرتمند برای کاهش وزن در افراد مبتلا به چاقی شدی
د است، اما نباید آن را بدون در نظر گرفتن عوارض احتمالی انجام داد. انتخاب آگاهانه، مشاوره با پزشک متخصص، پیروی از دستورات تغذیهای و پزشکی، و مراقبتهای روانی همگی عواملی هستند که میتوانند میزان موفقیت این جراحی را بالا برده و احتمال بروز عوارض را کاهش دهند.
اینکه آیا شما کاندید مناسبی برای این عمل هستید یا نه، تنها پس از بررسیهای دقیق پزشکی مشخص میشود. پس اگر به این جراحی فکر میکنید، اولین قدم مراجعه به پزشک متخصص و طرح همه سوالات و نگرانیهاست.
